Nivîskar û rexnegirê edebîyatê û xelatgirê Xelata Nobelê yê Edebîyatê John Maxwell Coetzee*, li ser tirsê û azadiya hiş teşbîheke pir xweş kiriye, gotiye:
"Azadî ne tenê qetandina zincîrên destên xwe ye; azadî rizgarkirina hişê xwe ji tirsê ye."
Azadkirina hiş ji tirsê, ji murîdtîyê bi qasî azadbûna ji bindestiyê muhîm e;
het ajê muhîmtir e jî.
Dibê meriv xwedî îrade, xwedî fikreke azad be; Îradeya xwe nexe bin emrê tu kesî, tu partîyê.



