Ji "pakêta kurd" ya AKP-ê qedexeya zimanê kurdî derket

Wekîlê Serokê Grûba BDP-ê û parlementerê Batmanê Bengî Yildiz, do li meclîsê di civîna grûba partiya xwe BDP-ê da bi kurdî peyivîbû.
Serokê Meclisa Tirkiyê Mehmet Ali Şahîn, îro li hember vê axaftina Bengî Yildiz ya bi kurdî reaksiyonek mezin nîşan daye û gotiye:
”Di civînan da axaftin Yildiz ya bi kurdî ne li gorî Qanûna Partiyên Siyasî û Qanûna Esasî ye.
Divê partiyên siyasî û parlementer li gorî rêbazên parlamenteriyê tevbigerin. Ger ne wisa be dê zagon têkevin dewrê.
li gor qanûna partiyên siyasî û qanûna esasî çênabe ku partiyek bi kurdî siyasetê bike. Partiyeke siyasî ku di meclîsê da grûba wê hebe heger ji bilî tirkî bi zimanekî din bipeyive ew yek li dijî madeya 81-ê ya qanûna partiyên siyasî ye. Ez wekî serokê meclisê tînim bîra hemî partiyên me yên siyasî û berpirsên wan dibê girêdayî van qanûnan bin. Yan na li gor qanûnan ji bo kirinên wiha çi encam hatibin gêrêdan ewê li gor wê miamele bêt kirin.”
Em ketina tora miletekî zalim û zorba.
Di vê sedsala 21-ê da mêrikan hîn jî zimanê miletekî qedexe dikin, hîn jî nahêlin miletek li her derê bi zimanê xwe bipeyive.
Û bi vî halê xwe jî dixwazin bibin endamê Yekîtiya Ewrûpayê.
Û dema xelk wan qebûl nake jî bê şerm û heya xwe diqeherînin, dibêjin ewrûpî li ser me neheq in, Tirkiyê dîskrîmînêra dikin.
Hakimên tirk dibêjin, di mahkemeyan da axaftina bi kurdî ne li gorî qanûnan e, loma jî destûrê nade.
Serokkomarê Tirkiyê Gul jî vê biryara dadgehê tesdîq dike û dibêbe, kesên bi tirkî dizanin nabe ku bi kurdî bipeyivin.
Yanî ew jî axaftina kurdî li kurdan qedexe dike.
Waliyê Diyarbekrê qebûl nake ku navên gundan li gel tirkî bi kurdî jî werin nivîsîn, dibêje tiştekî wiha ewê bibe sebebê tevliheviyê.
Û serokê meclîsê Mehmet Alî Şahîn jî dibêje, çênabe ku nûnerên partiyên siyasî di civîn û çalakiyên xwe da bi kurdî bipeyivin, li gor qanûnan dexe ye.
Û serokwezîr Erdogan hîn jî qala ”rêlibervekirina demokratîk” û çareserkirina mesela kurd dike.
Û ji kurdan jî dixwaze ku kurd bi vê yekê bawer bikin.
Nuha ev ”rêvekirina demokratîk”, ev ”pakêta çareseriyê” heger ewê nehêle ku kurd li her derê bi zimanê xwe bipeyivin, wê demê her tiştê hukûmeta AKP-ê dibêje vir e û nêta wê xapandin e.
Hukûmeta ku bi rastî jî bixwaze mesela kurd çareser bike, destûrê nade walî, hakim, serokkomar û serokê wê yê meclîsê li kurdan zimanê wan qedexe nake….
Xwedêgiravî di nava AKP-ê da 75 parlamenterên kurd hene, partiya wan nahêle birayên wan di civîna xwe da bi kurdî du gotinan ji hev ra bibêjin.
Lê ew li hember vê zulmê dengê xwe dernaxin, xwe kerr û lal dikin….
Çi şermeke mezin e, Xwedê kesî nexe halê wan….

Kurd tiştên pir baş dikin

Li Kurdistana bakur kurdan îro dîsa çalakiyeke pir di cî û di wextê da û pir jî hêja li dar xistin.
Ji 21 bajarên Kurdustanê, 693 saziyên civaka sivîl bang li hikûmetê kirin û xwestin ku hukûmet ji bo çareserkirina mesela kurd dibê bi gavên aştiyane bersiva biryara agirbesta PKK-ê bide.
Nûnerên 693 saziyên sivîl ji 21 bajarên Kurdistanê îro li Parka Sumer a Diyarbekirê hatin ba hev û bi hev ra beyaneke mişterek dan.
Serokê Odeya Endaziyarên Elektrîkê yê Diyarbekirê (EMO) Îdrîs Ekrem, li ser navê hemû saziyên sivîl daxuyanî xwend.
Ekrem, diyar kir ku PKK-ê bersiva bangewaziya wan ya daxwaza agirbestê da û agirbest heta hilbijartinên 2011-an dirêj kir.
Îdrîs Ekrem, dûra jî di derbarê vê merheleyê da dîtinên rêxistinên sivîl anî zimên û wiha got:
“Dirêjkirina biryara bêçalaktiyê ji aliyê PKK-ê ve atmosfereke erênî afirandiye û hêviyên ji bo çareseriyeke demokratîk zêde kiriye. Lê, divê herkes viya bizanibe ku bi agirbesta yekalî, êş û pevçûn bi dawî nayên û aştiyeke mayînde jî pêk nayê.”Di vê merheleyê da pir baş e ku li Kurdistanê hemû ronakbîr, partî, sendîka û rêxistinên siwîl bêdeng nemînin û zorê bidin hukûmetê.
Ev yek ewê him li ser PKK-ê û him jî li ser hukûmetê tesîreke pozîtîv bihêle û bi giştî jî roleke baş bilîze.
Dibê dewlet bibîne ku kesên mafên kurdan yên netewî dixwazin ne PKK û gerîla tenê ye, bi sedan rêxistinên siwîl, bi milyonan kurd jî li pişt van daxwazên BDP û PKK-ê ne.
Loma jî çalakiyên bi vî rengî pir girîng in.
Ji ber ku nuha ji dêlî şer, dibê kurd giraniyeke pir mezin bidin çalakiyên siwîl yên bi vî rengî.
Mesela meş û çalakiyên ji bo serbestbûna zimên di vê merheleyê da pir girîng in, dibê meriv vê tevgerê xurt bike.
Cîgirê serokê BDP-ê Bengî Yildiz, îro li meclîsê di civîna grûba partiya xwe da bi kurdî peyivîye.
Ev cara yekê ye ev gav tê avêtin.
Ev tiştekî pri baş e, dibê meriv dev jê bernede.
Û ji xwe wisa xuya ye ku BDP, ji nuha û pê va di civîn û çalakiyên xwe da ewê bêtir giraniyê bide axaftina kurdî.
Qedexe û tabuyên li hember zimanê kurdî, bi xebat û çalakiyên bi vî rengî tên şikandin.
Ekrem, di axaftina xwe da li ser astengiyên li hember zimanê kurdî û hewildanên ji bo çareseriyê jî rawestiyaye û daxwazên rêxistinên siwîl wiha aniye zimên:
”Ji bo peydakirina rewşeke bi ewle, divê astengiyên li hember zimanê dayîkê werin rakirin, operasyonên siyasî û leşkerî bên rawestandin û diyalogên bi Abdullah Ocalan ra bidomin û benda hilbijratinan ya ji sedî 10 beriya hilbijartinên 2011-an were daxistin û xebatên amadekirina destûreke bingehîn a nû jî bên destpêkirin.”Îro hema hema eyniyê van daxwzên jorîn di rapora pêşketinê ya Yekîtiya Ewrûpayê da jî ji Tirkiyê hatine xwestin.
Di rapora Yekîtiya Ewrûpayê da tê gotin ku pêvajoya reforman ya Tirkiyê berdewam e, lê di mijara pirsgirêka kurd da gavên berbiçav nehatine avêtin û loma jî ev şêla Tirkiyê tê rexnekirin.Loma jî serokkomarê Tirkiyê Abdullah Gul, ji vê rapora pêşketinê ya Yekîtiya Ewrûpayê qet ne razî ye.
Ji ber ku Yekîtiya Ewrûpayê jî êdî ji Tirkiyê ra pir eşkere dibêje , mesela kurd bi riyeke demokratîk çareser bike, qanûna esasî biguherîne, ji ber dîtinên siyasî siyasetmedar û rojnamevanan negrin û nekin zîndanan, rê nedin mudaxeleyên leşkeran ya siyasetê û gelek tiştên din.
A di demeke wiha da gava kurd jî eynî dîtin û daxwazên Yekîtiya Ewrûpayê dubare bike, ev yek li kara kurdan e û ewê bêtir cî ewê li Tirkiyê teng bike.
Netîce, heger BDP û PKK wiha dom bikin ewê piştgirî û sempatiya cîhanê û ya Yekîtiya Ewrûpayê bigrin û ev yek jî ewê wan xurttir bike.

Ronakbîrê wiha tunebe çêtir e

Neşe Duzelê îro di rojnameya Tarafê da bi kurdekî ku navê xwe dizî digre ra hevpeyvînek kiriye. Di hevpeyvînê da navê wî weke ”Balikçi” yanî Masîvan derbas dibe.
Esas di pêşgotina nivîsê da meriv fêm dike ku ”Balikçi” kî ye û çi kes e.
Lê ji ber ku Neşe xanimê bi xwe navê wî eşkere nekiriye loma ez jî li vir texmîna xwe nabêjim.
Dema yekî Diyarbekirî nivîsê bixwîne fêm dike ku ”Balikçi” kî ye û heta nuha ji kê û kê ra zilamtî kiriye.
Ji xwe navê wî yê rastîn li vir pir ne girîng e jî, sibe dusibe ewê eşkere bibe û her kesê nas bike.
Balikçî di hevpeyvînê da dibêje, ”ji sala 1996-an û virda ye ew di nabêna Ocalan û dewletê da nabênkariyê dike.”
Balikçi, wek serokekî PKK-ê yê piştperdê dipeyive, dibêje:
”Baweriya Ocalan bi min heye, heta nuha min ew qet şaş nekir. Wî jî ez. Siyaset û stratejiya agirbesta 1996-1998-an û ya referandûmê aidî min e.”Heta nuha her kesî wisa bawer dikir û siyaseta PKK-ê ji teref Abdullah Ocalan ve û hinekî jî ji bal birêvebirên PKK-ê ve tê tayinkirin û meşandin.
Lê bi saya vê hevpeyîvînê em fêr dibin ku ev texmîn ne rast bûye, mîmarê esasî yê van agirbestan, esas ”Balikçi” bûye, wî biryara van agirbestên van herdu salên dawî daye.
Lê li gor ”Balikçi” dibêje, ew ne endamê PKK-ê ye û tu carî jî nebûye endam.
Neşe Duzelê, di pêşgotina nivîsa xwe da ”Balikçi” beg wiha daye nasîn:
”Ew ronakbîrekî kurd e. Qet nebûye PKK-yî. Belovacî wê, ji siyaseta PKK-ê gelkî dûr, ji nava Partiya Komunîst a Tirkiyê tê. Demakê di nava HEP-ê da siyaset kiriye. Berê du caran ji teref PKK-ê da hatiye birîndarkirin. Lê li gel vê jî baweriya Ocalan gelkî pê tê. Ji her tiştê ku li pişt perdê diqewime xeberdar e.”Wek tê dîtin camêr serolê PKK-ê yê li derve ye lê haya me jê tuneye.
Çimkî ji bo ku meriv bikanibe ”ji her tiştê li pişt perdê diqewime xeberdar be” ya dibê meriv merivê Ocalan û PKK-ê be ya jî yê dewletê be.
Ji xwe li gor gotina ”Balikçi” ew merivê dewletê ye, çimkî dewletê qasid şandiye pê, bi israr xwestiye ku ew bibe "nabênkarê" Ocalan/PKK-ê û dewletê.
Yanî rutbeya wî pir bilind e.
Balikçi, di dawiya hevpeyvîna xwe da li ser ”xweseriya demokartîk” ya jî otonomiya demokratîk jî radiweste û dibêje, ”tiştekî wiha bi gotin heye, lê bingeha wê tuneye. Ji xwe ji alî coxrafî da şansê çêbûna ”xweseriya demokartîk tuneye.”
Li ser matmayina Neşe Duzelê, "Balikçi", dîtina xwe zela dike, dibêje:
”Ez carnan bi kesên di medyayê da weke stratejîst tên zanîn da dixeyidim. Ji kereme xwe ra xerîteyekê bigrin destên xwe û heger hûn kanin sînorên xweseriy/otonomiyê xêz bikin, bikin. Ma ev mimkûn e? Hûnê Antalyayê têxin ku? 600 hezar kurd lê hene. Mêrsînê hûn têxin ku? 800 hezar kurd lê hene. Edeneyê hûnê têxin ku? Yek milyon kurd lê hene. Îzmîrê, Stenbolê hûn têxin ku? Sê çar milyon kurd lê hene. Êdî şansê we yê ku hûn cetwelê bigrin destê xwe û xerîteya Kurdistanê çêkin tuneye. Ji bo milîyetçiyên tirk jî buhurtî be û ji bo milîyetçiyên kurd jî buhurtî be. Di 1950-î da ev mimkûn bû lê belê piştî 1950-î bi koça hundur van şansên xwe wenda kirin. Sosyolojî êdî musaedeyî Kurdistanê nake.”
Neşe Duzelê, ev rebnê ku ruhê xwe firotiye dewleta tirk û bûye amîgoyekî wan yê herî bêqalîte kiriye "ronakbîrekî kurd.”
Wey înşelah em ji "ronakbîrên2 weke te bê ronakbîr bimînin....
Însaekî ronakbîr û xwedî şexsiyet çawa dikane bi ”wendabûna” welatê xwe hewqasî kêfxweş bibe, bibêje bira serê we sax be, êdî Kurdistan mir, ”sosyolojî destûrê nade Kurdistanê”?Însan mexlûqatekî pir ecêb e, ku carê xwe pîs bike û bibe xizmetkarê dijmin, êdî dikane her babet rezîlî û bêşexsîyetiyê bike.
Însan carê dest ji xîretê berde dikane her rezîliyê bike.
Ne ev Balikçiyê reben tenê, gelek kurdên din jî di van salên dawî da koça kurdan ya Xerbê weke ”qedandina” Kurdistanê dibînin û wisa propagande dikin.
Balikçi jî yek ji van rebenên bêbawerî û bêhêvî ne.
Însanên wiha navên wan mezin be jî ew bi xwe pir biçûk in, loma jî ufka wan têrî îdîal û dozên wiha mezin nake.
Kesên wiha ancax dikanin bibin tahsîldarê dewletê, ew nikanin ji bo miletekî doza welatekî û serxwebûnê bikin.
Balikçi û kesên weke wî, ji dêlî ku siyaseta dewletê ya îşxalkar û nîjadperest ku bûye sebebê vê koça kurdan rexne bikin, dibêjin nîvê nufûsa kurdan ji Kurdistanê koç kiriye loma jî êdî daxwaza Kurdisyanê, daxwaza dewleteke kurd xeyal e, dibê kurd dev ji vê xeyalê berdin û realîteya îro qebûl bikin.
Yanî bibin tirk.
Wey rebeno, wey pepûko....
Ronakbîrên cihûyan piştî 2500 sal jî dev ji doz û xeyala avakirina dewleta Îsraîl bernedan û wek van pepûkên me negotin daxwaza Îsraîleke serbixwe xeyal e...
Lê piraniya siyasetmedar û ronakbîrên me kurdan piştî 30 salî teslîm bûn û dibêjin Kurdistan xeyal e, çimkî bi milyonan kurdan koç kiriye.
Tu dibêjî qey ji bo avabûna Kurdistanê divê nufûsa kurdan miheqe 30-40 milyon be û li derî Kurdistanê jî kurd tunebin.
Dixwaze bira li Kurdistanê nufûsa kurdan 3 milyon be û li Tirkiyê jî 30 milyon be, ev yek nabe sebeb ku em kurd dev ji daxwaza rizgarkirina Kurdistanê û avakirina dewletê berdin.
Li welatên Emerîka Latînî hin welat hene ji nîvê nufûsa wan bêtir koçî Emerîkayê kirine, lê ev yek nabe sebeb ku ew dewlet nemînin.
Nîvî nufûsa Polanyayê, ji nufûsa Qibrisiyan bêtir li derveyî welatên xwe dijîîn, lê ev welat her hene û kes nabêje ji ber ku piraniya nufûsa wan koçî derve kiriye loma jî dibê welatê wan jî nemîne.
Bi kurtî ji bo ku kurd doza Kurdistanê û dewleteke serbixwe bikin ne şert e ku nufûsa wan nizanim çend milyon be.
Em li Kurdistanê 3 milyon kurd bimînin jî daxwaza Kurdistanke serbixwe, federe mafê meye ye.
Bêtalihiya miletê kurd ew e ku bi piranî kesên reben, pepûk û ne xercên sifet û meqamên xwe bûne serok, û ronakbîrên kurdan....

Li gor Gul miletê kurd tuneye, ew "merivên" tirkan e

Serokkomarê Tirkiyê Abdullah Gul, di derbarê pirsa kurd û doza KCK-ê da îro hin daxuyaniyên pir balkêş, pir nîjadperest dane.
Gul, bi vê beyana xwe careke din nîşan daye ku ew merivekî çuqasî bêrû, bêexlaq û nîjadperestekî çuqasî xedar e.
Gul, di beyana xwe da gotiye, ”ji dêlî ku ew kurdan wek miletekî cuda qebûl bikin, ew hemû kurdan wek xizmên xwe dibînin.”
Birêz Gul, gelek sipas ji bo vê mezinayî û dilrahmiya te ya li hember kurdan. Piştî ku hûn me kurdan weke ”merivên/xizmên” xwe qebûl dikin, êdî tiştekî ku em ji we bixwazin bi rastî jî tuneye…
Ji ber ku cenabê te wa ye soza maf û şerefa herî mezin dide me.
Loma jî dibê kurd êdî rabin û rûnin û tenê sipasiya we bikin...
Nuha de were xwe ragire û devê xwe xera neke?
Yanî Gulê donme û heramzade ji miletê kurdê qehreman û xwedî kok û esil ra dibêje, ”hûn ne kurd in” û em we weke kurd qebûl nakin, lê em dikanin ji bo xatirê we, nefsbûçikiyikê bikin û we weke ”xizmên” xwe qebûl bikin, ji bo ku hûn bibin tirk.
Ev gotinên Gul pir vekirî nîşan didin ku AKP hîn kurdan wek miletekî qebûl nake, pir pir dikanin me weke ”xizmên” xwe qebûl bikin, lê ne zêde…
Û dema kurd ne miletekî serbixwe bin, tenê ”xizmê” tirkan bin, wê demê tu mafekî ku dewlet bide kurdan jî tuneye.
Ev gotinên Gul nîşan didin ku dîtin û nêta AKP-ê ya derbarê mesela kurdan da bi qasî ya MHP-ê xerab e û jîjadperest e, hîn dîtina dewletê ya resmî ye.
Dibê siyasetmedar û ronakbîrên kurdan bi rengekî pir cidî li ser van gotinên Gul raqwestin û hesabê van gotinên nîjadperest miheqaq ji Gul bipirsin.
Gul, çawa û bi çi heqî dikane bibêje ”em kurdan weke milet qebpl nakin.”
Heger kurd ne milet in wê demê çi ne?
Li cîhanê însanên ne mensûbê miletekî hene gelo?
Di derbarê daxwazên xweparastina bi Kurdî ya di doza KCK-ê da jî Gul eynî şêla xwe ya nîjadperest nîşan daye û gotiye:
”kesên ku bi tirkî nizanibin mafê wan yê xwezayîye ku bi zimanê xwe, xwe biparêzin, lê nabe ku dadgehan bikin ‘beşekî ji têkoşîna xwe’ Di vî warî da hakim ewê li gor ûjdan û nêrînên xwe temaşe bikin. Ger bi rastî jî bi zimanekî din(yanî bi tirkî) nizanibe, bêguman dibê bi zimanê xwe, xwe bi parêzin. Lê dema bixwazin dadgehê bikin beşekî ji têkoşîna xwe, helbet kesê destûrê nede vê yekê. Nabe ku hakimek bihêle dadgeh bibe cihê propagandayê.”
Tu werî vê ecêbê?
Li gor Gul, axaftina bi kurdî propagand e ye…
Gotineke pêşiyan heye, dibêjin, ”de tu werî vî kerî di vî buhurî ra derbas bik.”
Yanî Gul dibêje, kurdê ku bi tirkî zanibe mafê wî tuneye ku bi kurdî xwe biparêze, loma jî rast e ku hakim mafekî wiha nade siyasetmedarên KCK-ê.
Ê li gor vê dîtinê, ji ber ku hemû kurd bi tirkî dizanin, loma jî mecbûr in ku bi tirkî bipeyivin.
Bûyere doza KCK-ê bi rasîtî jî bû weke kevirê mîhengê, nêta AKP-ê ya rastîn derxist ortê, nîşan da ku AKP ne kurdan nas dike û nej î zimanê wan.
Dadgeha Tirkiyê mafê axaftina kurdî nade girtiyên kurd û serokkomarê Tirkiyê jî him kurdan weke milet qebûl anke û him jî dibêje rast e ku mahkime mafê axaftina kurdî nede girtiyên kurd. Waliyê Diyarbekrê jî îro gotiye, li tabeleyan li gel tirkî, nivîsîna navên kurdî li dijî qanûnan e û loma jî nabe ku navên gundan werin guhertin û biryara Meclîsa Wîlayetê red kiriye.
Bala xwe bidin AKP-ya ku xwedêgiravî dixwaze mesela kurd çareser bike û hin mafan bide kurdan, çi dike?
Serokkomar, hembûna kurda qebûl nake, dadgeh nahêle kurd bi kurdî xwe biparêzin, walî navên kurdî red dike, dibêje tiştekî wiah ewê bibe sebebê tevlihevî û aloziyek mezin.”
Dema bêhaya kurdan navên bi hezaran gund û herêmên guherandin nebû ”sebebê alozî û tevlihevyeke mezin”, lê dema kurd navên gundên xwe yên berê li kêlek navên tirkî dinivîsînin, ev yek dibe sebebê tevliheviyê.
Wek min li jor jî got, bi rastî jî siaysetmedarên tirk pir bêheya ne. Mesela di derbarê agirbesta PKK-ê da Gul gotiye:
”Her kesî fêm kir ku bi çek, bi terorê kes nikane bigihîje derfekê. Yên nedîtin jî ewê bibînin. Cîhanê jî, Ewrûpayê jî ev dît. Ji ber ku bûn piştevanê vê pêvajoyê xwe sûcdar his dikin. Ewrûpayê dest pê kir dûzanekê bide xwe. Lê esas xelkê jî dît.”
Yanî Gul dibêje, PKK-ê fêm kir ku bi çek, bi terorê nikane tiştekî bi dest xe. Cîhanê û Ewrûpayê jî fêm kir ku bi piştgiriya bi PKK-ê ra nikanin zora Tirkiyê bibin û loma jî nuha her kes li hember Tirkiyê xwe sûcdar his dike. Lê ya herî girîng jî kurdan jî êdî fêm kirin ku piştgiriya bi PKK û BDP-ê ra vala ye, loma jî hemû mecbûr bûn ku xwe bavêjin dexlê Tirkiyê û jê uzrê xwe bixwazin.
Yanî Abdullah Gul û hukûmeta AKP-ê bi vî çavî li agirbesta PKK-ê hewildanên rawestandina şer dinêre.
Wan(hukûmetê) ne ji kesî daxwaza rawestandina şer kirne, ne tu soz dane kesî û ne jî tu nêteke wan heye ku hin mafan bidin kurdan.
PKK-ê, kurdan, cîhanê û Ewrûpayê fêm kirin ku û riya wan şaş e û loma jî nuha her kes bi şiklekî fedyok dîtinên Tirkiyê qebûl dikin.
Li gor Tirkiyê hedîs ev e, tu tiştekî din tuneye...

Dibê em vê tevgerê xurt bikin

Li Kurdistanê tevgera kurdîaxaftinê û parastina zimanê kurdî roj bi roj, pêl bi pêl mezin û berfireh dibe.
Ev tevger nuha hîn desstpêk e, loma jî hîn baş mezin û xurt nebûye, lê roj bi roj mezin dibe û di nava milet da olan dide.
Şerê çekdarî, di destpêka salên 1980-î da çawa ku pêl bi pêl mezin bû û dûra qulubî serîhildana miletê kurd, bi baweriya min heger PKK û BDP dev ji meselê berdin, ev tevger jî ewê wisa mezin bibe û hemû qedexe û astengên dewletê bi erdê ra tepûdûz bike.
Du roj berê di doza KCK-ê da serokê Dadgeha Cezayên Giran daxwaza siyasetmedarên Kurd û abûqatên wan ya xweparastina bi kurdî red kir û zimanê kurdî wek ‘zimanekî ne diyar, zimanekî nayê zanîn’ bi nav kir û nehîşt siyasetmedar û abûqat bi kurdî bipeyivin.
Do li Amedê bi deh hezaran kurd daketin kolanan, çûn ber BDP-ê û ev helwesta dadgehê protesto kirin.
Gelek jin, zarok û kal û pîr bi kincên gelerî, xwendekarên dibistanên amadeyî jî bi formayên xwe tevlî meşê bûn.
Serokê Rêxistina BDP-ê yê Amedê Nijad Yarûk, li ber avahiya BDP-ê ji gel ra axaftinek kir û got, di dadgehê da ne siyasetmedarên kurd siyaseta asîmîlasyonê ya dewletê tê darizandin.
Nijad Yarûk di axaftina xwe da rexneyên tûj li qedexeyên li ser zimanê kurdî û li şêla dadgehê û ya hukûmetê girt û wiha got:
“Kesên ji zimanê kurdî re dibêjin ‘zimanê ne diyar û nayê zanîn’ bila bên li vî gelî guhdar bikin. Kesên ku dibêjin ‘zimanê ne diyar’ nezan û cahil in, bila ji nezaniya xwe şerm û fedî bikin. Emê li her derê û li her qada jiyanê bi kurdî bipeyivn, jiyana me ewê bi kurdî pêk bê. Hê jî kurdek nikare bi zimanê xwe biaxive, ev şermeke pir mezin e. Bihêlin bila her kes û her gel bi zimanê xwe biaxivin."Û pişt ra jî ji bo axaftina bi kurdî gazî li gel kir û got:
”Ez we dawetî kurdîaxaftinê û parastina zimanê kurdî dikim. Li wir ew leheng û qehremanên ku zimanê kurdî diparêzin ji bo me li ber xwe didin, emê jî ji bo wan li ber xwe bidin.”Di xwepêşandanê da parlamenterê BDP-ê yê Wanê Ozdal Uçer jî bi Kurdî axavtinek kir û got:
“Ger ew kurdî nenasin, emê jî dozger, dadger û dadgeha wan ya van biryaran digirin nas nekin. Di serê serokwezîr Erdoganê ku dibêje ‘yek ziman, yek netew û yek dewlet’ da xweziya yek hiş û yek aqil hebûya. Di kesayeta siyasetmedarên kurd yên girtî da ziman, çand, rûmet û feraseta me ya siyaseta demokratîk tê darizandin.”Şêla siyasetmedarên kurd ya dadgehê û reaksiyana BDP û kurdan ya do li Amedê nîşan dan şêleke netewî û hêjayî teqdîrê ye.
Dibê kurd, PKK û BDP vê tevgerê xurttir bikin, dibê ev daxwaz di nava kurdan da şax vede, reh berde û berfireh bibe.
Şerê çekdarî çawa ku demekê ji bo hişyarkirina kurdan lazim bû û roleke pir mezin lîst, ev tevger jî dikane bi qasî şerê çekdarî, heta jê zêdetir kurdan şiyar bike, rake ser nigan û zorê bide dewletê.
Loma jî dibê meriv dev ji vê tevgerê bernede, xurt bike, li her derê, di her qada jiyanê da bi kurdî bipeyive û zorê bide qedexe û qanûnan.

Çalakiyeke bi şaîbe

TAK-ê (Teyrên Baz yên Azadiya Kurdistanê) ku weke rêkxistineke intîxarî ya PKK-ê tê naskirin, îro bi beyanekê êrîşa Taksîmê girt ser xwe.
TAK, di malpera xwe ya internetê da dibêje, “li hemberî êriş û girtinên li ser gelê Kurd, hevalê me yê milîtan Derwêş ev çalakî bi însiyatîfa xwe kiriye.”
Tiştê wiha mezin bi îmkan û însîyatîva şexsekî tenê nabe, dibê hinekên din jî jê ra bibin alîkar.

Kurd gav bi gav nêzî rojên azad dibin

Heyeteke din ya BDP-ê di bin serokatiya Selhedîn Demirtaş û Gultan Kişanak-ê da îro çûn Başûrê Kurdistanê.
Li gor tê texmînkirirn heyeta BDP-ê ji bo çareseriya pirsgirêka kurd û vekişîna hêzên PKK-ê ji Kurdistana bakur ewê bi Serokê Herêma Kurdistan-ê Mesud Barzanî û hin rayedarên din yên Kurdistana Federe ra hevdîtin pêk bîne û ji wan alîkariyê bixwaze.
Îhtîmal heye ku heyeta BDP-ê bi hin berpirsiyarên PKK-ê ra jî hevdîtinan pêk bîne.
Ji ber ku dibê sebebekî cidî ya vê ziyareta ji nişkave hebe.
Wek tê zanîn piştî hevdîtina hefta borî ya bi Oclan ra Aysel Tuglukê gotibû, mimkûn e ku di rojên pêş da ewê herin Qendîlê jî.
Heger pêvajo bi vîrengî, bêyî ”qeza û bela” dom bike baş e û mimkûn e ku îcar hin netîceyên baş bi xwe ra bîne.
Nabêncîtiya kurdên başûr ji ya xerîban çêtir û ewletir e. Berî her tiştî ew jî kurd in û xwedî tecrûbe ne.
Yekîtiya Ewrûpa jî êdî bi şiklekî vekirî ji tirkan ra dibêjin bi vî halê xwe yê nuha ne mimkûn e ku hûn bibin endamê Yekîtiya Ewrûpayê.
Ji bo ku hûn bikanibin bibin endam, îsal ji pê ra qanûneke esasaî ya nuh hazir bikin, mafên kurdan û yên eqaliyetên din jî bidin û bi vî rengî riya endametiyê li ber xwe vekin.
Di konferansa ”Tirkiyeya li Ewrûpa” da berdevkê grûba keskan yê Yekîtiya Ewrûpayê Cohn-Bendît û gelek siyasetmedarên din jî ev dîtina Yekîtiya Ewrûpayê dubare kirin.
Ji kurdan jî Sezgîn Tanrikulu û berpirsiyarên BDP-ê û çend kesên din jî beşdarî konferansê bûn û ji bo qannû esasî ya nuh ku di sala 2011-an da ewê were çêkirin, dîtin û daxwazê kurdan anîn zimên…
Yanî bi kurtî şertên der û hundur ji bo gavavêtina hukûmetê musaîd in û baş xuya dikin.
Heger hukûmet bixwze, îcar bi rastî jî dikane hin gavên pozîtîv, ku kanibe kurdan jî tatmîn bike bavêje.
Lê li gel van sinyalên hêvîdar û baş jî nerawestandina operasyonan û şêla dadgehan ya li hember siyasetmearên girtî yên BTP-ê meriv ditirsîne.
Dadgeh hîn jî nahêlin siyasetmedarên kurd bi kurdî parastinên xwe bikin, hemû daxwazên girtî û abûkatan red dikin.
Lê ya baş îcar kurd jî li hember bêqanûniya dadgehên hustuyên xwe xwar anikin, di şêla xwe da israr dikin.
Bi israr dibêjin emê bi kurdî parastinê xwe bikin.
Dibê ji nuha û pê va her kesê bi kurdî dizane wiha bike, bi tirkî nepeyive, heta ku dewlet zimanê kurdî jî dike zimanê resmî.
Ev jî babetekî serîhildanê û şer e, em kurd in emê bi kurdî bipeyivin…
Di mahkimeya KCK-ê ya beşê Amedê di rûniştina îro da dema berpirsiyarê BDP-ê yê berê Bayram Altun xwest bi kurdî parastina xwe bike, serokê dadgehê midaxele kir û mîkrofon ji destê wî da girtin û nehîşt bi kurdî bipeyive.
Bêguman ev zulm e û midaxeleyeke li dijî mafên mirovan û peymanên navnetewî ye.
Parlamenterê kevn Hatîp Dîcle jî di axaftina xwe da got, ewê paraztina xwe bi kurdî bikin û lê ji bo ku karê mahkemê hêsan bikin hevalekî wan ewê axaftinan wergerîne tirkî.
Dîcle di dawiya axavtina xwe de got, mafê xweparastina bi zimanê dayikê mafekî xwezayîye û ewê tu carî dev ji vî mafî bernedin.
Di vî warî da di nabêna abûkat û heyeta dadgehê da minaqaşe derket û abûkat û siyasetmedarê kurd Sabahattîn Korkmaz got, ”ew hem maxdûr hem jî şahid e û wiha got:
"Ez di dadgeha we de hatim darizandin. Min xwest parastina xwe bi kurdî bikim. Dadgeha we ji zanîngehê tercuman xwest. Min parastina xwe bi kurdî kir. Astenkirina parastina kurdî, binpêkirina mafê darizandina edlî yê. Miwekîlên min ji ber ku mafên çandî yên kurdan parastine li vir tên darizandin. Ji bo ku bi kurdî parastinê bikin."Lê belê heyeta dadgehê guh neda gotinên girtî û abûkatan û got, “ bi zimanê em nizanibin emê nehêlin hûn xwe pê biparêzin.”
Lê kurdê bi liberxwedana xwe vî şerî jî qezenc bikin, dîrokê bibe şahidê vê serkeftina kurdan jî…

Siyasetmedarên tirk siyaseteke durû dimeşînin

Serokomarê Tirkiyê Abdullah Gul îro li Osmaniyeyê li ser hin pirsên rojnamevanan yên di heqê biryara PKK-ê ya rawesrandina şer heta hilbijartinên 2011-an gotiye, ”min do û pêr jî got û nuha jî dibêjim, bi terorê meriv nikane bigihîje derekê.”Ev siyasetmedarên tirk merivên pir bêheya ne, ji alîkî da xwe davêjin bextê kurdan, dibêjin şer rawestînin, em vê meselê bê şer, bi riyeke aştî, bi diyalogê hel bikin.
Lê li aliyê din jî ji serîhildana kurdan ya netewî ra hîn jî dibêjin ”teror” û efendim meriv ”bi terorê nikane bigihîje derekê.”
Ê de were memre, were meteqe?
Ji ber ku carê fêrî siyaseta durû û xapandinê bûne, loma jî di bin ra, bi dizî tiştekî dikin û dibêjin û di rû da jî tiştekî din dibêjin.”
Yanî kurmê şîrî heta pîrî…
Yanî ji gelê xwe ra takiyê dike…
Ne Gul tenê, hemû siyasetmedarên tirk ji bikaranîna gotina ”bi terorê meriv nikane bigihîje derekê” pir hez dikin.
Meriv bi ”terorê” (!) digihîje yan nagihîje ”derekê” di van 26 salên dawî da kurdan baş nîşanî we da…
Heger ne ev serîhildan û şerê kurdan yê çekdarî bûya nuha we hîn hebûna kurdan jî qebûl nedikir.
Lê îro hûn mecbûr mane ji hin tiştan ra çavên xwe bigrin, bi kurdan ra rûnin, kanal û ”zannîngehên” kurdî vekin û soza hin mavên din bidin kurdan.
Hûn ji xwe ber û bi rehetî nehatin vê nuxteyê.
Ji bo hatina we ya vê nuxteya îro, kurdan heta nuha 29 caran serî hildan û dest avêtin çekan.
Heger îro kurdan hin maf bidest xistine, hemuyê van mafan jî ji we bi darê zorê û bi xêra vî şerê çekdarî, ku hûn jê ra dibêjin ”teror” hatine stendin.
Heta ji we tê hûn bibêjin ”tero”, lê çawa ku birîndar bi birîna xwe dizane, hûn jî dizanin ku vê serîhildana kurdan ya çekdar çi derb li we xistiye…
Yanî hûn bi birîna xwe dizanin…
Gul bi şîretwarî gotiye:
”Hêvîdar im ku çek bêne danîn û agirbest bêwext be û ji vê xeletiyê vegerin. Li hember terorê musamaha qet ne mimkûn e. Bêyê pûlis û leşkerên dewletê ewê destûrê nedin tu kesî ku li ser axa Tiriyê bi şiklekî bêqanûnî çekan bigerîne.”
Pîrê gotiye, lawê min çû seferê hat kêmaqilê berê…
Birêz Gul, ji bo ku ”bêçalakî, agirbset” bêwext be yanî şer dîsa dest pê neke, dibê hûn jî terora xwe rawestînin û mafên kurdan yên netewî bidin.
Şer, ji bo tiştekî dest pê kiribû û ew tişt jî hîn nehatiye bidestxistin.
Yanî heta ku ”sebebê” şer ji ortê ranebe şer naqede.
Îro biqede, sibe ewê dîsa dest pê bike.
Ev yek ji kurdan bêtir girêdayî we ye.
Ewê li hember ”terorê” musamahayê nîşan nedin, ewê nehêlin bêyî pûlis û leşkerên dewletê li ser axa Tirkiyê kesên çekdar bigirin…
Gotinên qor, gotinên vala û bêmane.
Tu dibêjî qey kurd bi destûra wan radihîjin çekan û şer dikin.
Ji xwe ji bo kurd nikanibin bi çekdarî li çiyayên Kurdistanê bigerin çi ji destê we tê hûn dikin, îcar ev tehdîda nuh çi ye?
Birêz Gul, ça wa ku kurdan berê bi destûra we ranehêştin, îro jî ewê li gor destûra we tevnegerin. Ev mesele bi yasax masaxan nabe, heger hûn dixwazin kurd çekan bi temamî deynin, wê demê divê hûn mafên kurdan yên netewî bidin û weselam.
Dema we mafên kurdan da, wê demê kes çekan hilnagire û dernakeve serê çiyan, ji ber ku sebeb namîne...

KCK-ê biyareke di cî da da

Li ser daxwaza serokê PKK-ê Abdullah Ocalan, KCK-ê îro bi daxuyaniyekê agirbesta ku di 31-ê mehê da qediya heta hilbijartinên 2011-an dirêj kir.
Vê biryara KCK-ê di çapemeniya tirk û kurd û di nava hemû derûdorên kurd yên siyasî da olaneke baş da.
Gelek derûdor û rêxistinên kurdan piştgirî dan vê biryara KCK-ê û her wisa xwestin ku dewlet jî ji alî xwe da vê atmosferê baş binirxîne û hin gavên pozîtîv bavêje.
Serokê KADEP-ê Şerafetîn Elçî, dirêjkirina bêçalakiyê wek gaveke erênî dît û xwest ku hikûmet jî bersiveke erênî bide vê biryara KCK-ê.
Elçî got:
“Divê gotin û kirinên ku vê atmosfera erênî sabote bikin, neyên kirin. Hêvîdar im ev pêvajo baş bê nirxandin, hemû kes bi awayekî herî baş berpirsyariya xwe bi cih bîne.”
Serokê Giştî yê HAK-PAR-ê Bayram Bozyel jî wek Elçî biryara dirêjkirina bêçalakiyê ya KCK-ê bi kêfxweşî pêşwazî dike û ew jî dibêje ku ”ev yek ji bo Tirkîyeyê fersend e.”
Serokê Odeya Bazirganî û Pîşesaziyê ya Diyarbekirê (DTSO) Galîp Ensarioğlu jî biryara KCK-ê pozîtîf dibîne û di beyana xwe ya di AKnewsê da dibêje, ”dirêjkirina agirbesta KCK-ê ”jestekî” baş e, nuha jî dora “jestê” ya hikûmetê ye,” dibê hukûmet jî gavekê bavêje.
Altan Tan jî di beyana xwe ya AKnewsê da piştgiriyê daye biryara KCK-ê û ji dewletê jî hin daxwazan di cî da kiriye.
Altan Tan dibêje:
”Divê girtiyên KCK-ê serbest bêne berdan û bendava hilbijartinê jî bê daxistin. Divê efûyeke giştî ya siyasî bê derxistin. Her wiha pêwîst e pirsgirêka kurd bi riyên demokratîk bê çareserkirin. Di vî warî de divê hikûmet bi lezgînî gavan bavêje. Ger hikûmet bi awayekî lezgîn gav neavêje, wê çaxê mirov nikare behsa niyateke baş bike. Pêwîst e Tirkiye makeqanûna nû zû çêbike. Qet nebe divê prensîbên makeqanûna nû aşkera bike. Perwerdehiya bi kurdî jî tê de, ‘ger bêje ezê piştî hilbijartinan çêbikim’ jî divê aşkera bike. Ku hikûmet niha tu tiştekî neke û tu tiştî deklere neke, wê çaxê xelkê dixapîne.”
Bi rastî jî wisa ye, heger ne xapandin e, heger ne derew e dibê hukûmet jî ji nuh da tiştên ewê bide, gavên ewê bavêje eşkere bike.
Dema hukûmet bi şiklekî resmî tiştekî deklere neke, wê demê nêta hukûmetê ya çareserkirina meselê bi riyeke aştî tuneye, xapandin û mijûlkirin e.
Lê siyaseta xapandinê jî şaş e, ev mesele bi dirêjkirinê, bi xapandinê, bi derewan ji ortê ranabe, kurd dev ji têkoşîn û daxwazên xwe yên netewî bernadin.
Heger hukûmet îcar jî vê merheleyê heder bike û serî li hin taktîkên xapandinê xwe, serîhildana kurdan ewê berfirehtir bibe.
Meriv hêvî dike ku hukûmet vê yekê bibîne...
Ji xwe daxwazên KCK-ê yên ji hukûmetê jî wek yên Altan Tan rêzkirine daxwazên pir sivik in, ji daxwazên miletê kurd yên çareseriya esasî gelkî dûr in…
PKK jî dibêje, dibê operasyonên leşkerî û siyasî werin rawestandin, siyasetmedarên kurd werin berdan, rewşa APO baştir bibe û îmkana beşdariya pêvajoyê jê ra were dayin, komîsyonên makezagonê û ya lêkolînên heqîqetan werin avakirin û benda hilbijartinê jî ji sedî 10-a were daxistin.
Ev çend car in Aysel Tugluk weke nabênçî diçe ba Ocalan û tê. Tugluk îro jî çû Îmraliyê û piştî vegerê beyanek da çapemeniyê.
Li gor beyana Aysel Tuglukê, Ocalan îcar nêta dewletê cidî dibîne û dixwaze ku gel jî piştgiriyê bide hewildanên hukûmetê.
Ocalan gotiye:
”Wî bi dewletê ra hevdîtineke pir cidî û pir girîng pêk aniye û ji merheleya diyalogê derbasî merheleya hevdîtinan bûye.”
Dîsa li gor Tuglukê, Ocalan gotiye, esas dewlet dixwaze riya aştiyê û çareseriyê bidomîne, lê belê hêzên siyasî yên weke MHP û CHP nahêlin û astengan derdixin.
Ez hêvî dikim ku ev gotinên Tuglukê û texmînên Ocalan yên derbarê ”cidîbûna dewletê” da hemû rast bin û kurd xeyalşikestî nebin.