Çendakî berê Enstîtuya Kurd ya Parîsê, li ser ”Bûyera 49-an” semînerek amade kir.
“Bûyera 49-an”, di sala 1959-an da 50 kurdperwer û welatparêzên kurd ji ber doza kurdayetiyê û avakirina Kurdistaneke serbixwe hatibûn girtin. Ji girtiyan Emîn Batu, di zîndanê de wefat kiribû û mabûn 49 kes.
A ji ber wê yekê jî di dîroka me ya nêzîk da navê wê bûyerê ma weke “Bûyera 49-an.”Ji girtiyên bûyerê Dr. Nacî Kutlay, Şerafettîn Elçî û Av. Ziya Acar weke axaftevan beşdarî semînerê bûbûn.
Bêyî Kutlay, Acar û Elçî, serokê kanala Kurd1-ê Kendal Nezan û Prof. Hamît Bozarslan jî axaftevanê semînerê bûn.
Diyar e Kanala Kurd1-ê tevayiya panelê diweşîne.
Do êvarî gava min bala xwe dida kanalên kurdî, min dît ku Dr. Nacî Kutlay dipeyive.
Nûçeya panelê min di çapemeniya kurd da xwendibû, lê min nizanîbû ku Kanala Kurd1-ê ewê panelê biweşîne.
Kêfa min ji vê tesadufê ra hat û min berê xwe da programê.
Dr. Nacî Kutlay, nas û dostekî min ê kevn e, piştî darbeya leşkerî ya 12-ê Îlona 1980-î çend salan ew jî li Swêd surgûn ma.
Li Stockholmê me hevûdu ji nêz va nas kir û di nabêna me da dostaniyeke baş û germ çê bû.
Heta, dema me rojnameya Armanc derdixist, li ser ”Bûyera 49-an”, min li mala wî pê ra sohbetek kir û dûra jî di Armancê da li ser ”Bûyera 49-an” weke nivîsekê weşand.
Jimara Armancê û sal nayê bîra min. Lê ewê piştî 1990-î be.
Ez bawer dikim nivîsa ku cara pêşî li ser ”Bûyera 49-an” hatiye nivîsîn ewê ev nivîsa min e.
Ev nivîsa min piştî bi demekê ya jî salekê, ji alî hevalekî me ve di kovara Medya Guneşî da bi tirkî û bi îmzeya wî hat weşandin.
Yanî camêr nivîsa min tercumeyî tirkî kir û bi navê xwe weşand.
Ev întîhala ji malê bi devikî min ji hin hevalan ra got, lê min li tu derê nivivîsî.
Ev cara pêşî ye ez li vir qala vê ”întîhalê” dikim.
Ez ji mijarê hinekî dûr ketim.
Dr. Nacî Kutlay cerah e, ne dîroknas e, lê ji siyaset û dîrokê gelkî hez dike û merivekî xweşsohbet e.
Ji ber ku Dr. Nacî Kutlay, ne dîroknas û lêkolîner e, loma jî nivîs û axaftinên wî yên li ser dîrokê ne metodîk û sîstematîk in.
Axaftina wî ya li ser ”Bûyera 49-an” jî wisa bû, yanî ne bi ser û ber û bi dûzan bû, lê wek hergav sohbeteke xweş bû.
Doktor, di axaftina xwe da qala serpêhatiyke xwe kir. Bûyerê gelkî bala min kişand. Loma jî ez dixwazim li vir qala vê serpêhatiya wî bikim.
Got ew hîn nuh bûbû tuxtor. Li bajarê ew lê, di sohbetekê da ji yê kêleka xwe ra dibêje, bi îngilîzî, fransizî, almanî muzîk serbest e, ma çi dibe ku bi kurdî jî serbest be?
Yê kêleka wî(ew yê kêleka xwe nas nake, piştî girtinê, bi riya xanima xwe fêr dibe ku ew generalek bûye) jê ra dibêje, ”erê di destpêkê da viya weke daxwazeke pir mahzûm xuya dike, lê ne wisa ye. Ji ber ku li vir mnasekine”Û dûra jî ji Doktor ra dibêje ezê ji te ra meseleyekê bibêjim.
Dibêje rojekê xortek di trênê da rêwîtiyê dike. Di kompartumanê da ew, yekî navsale û keçek rûniştine.
Xort, ji bavê keçikê saetê dipirse, dipêje ma saet çend e?
Bavê keçikê bersîva xort nadê
Xort, çend carên din dipirse, mêrik dîsa mersîvê nade.
Li ser vê, xort dibêje, tu çima bersîva min nadî? Tu xerabiyeke vê pirsa min tuneye…
Bavê keçikê dibêje, hertişt wiha, bi tiştên biçûk dest pê dike. Tu nuha saetê ji min dipirsî, ku ez bersîvê bidim te, tu yê bîsteke din navê min, bîsteke din navê keça min, welhasil heta dawiya rê tu yê hevaltiya xwe bi me ra germ bikî û pir ne dûr e ku heta dawiya rê dilê keça min jî tê keve te.Û dûra jî gotiye, tuxtor, mesela kurd jî wiha ye, nuha muzîk, ku tu viya bidê, sibe ewê doza tiştekî din bikin û ev îş her ku here ewê mezintir bibe…
Helbet mêrik yekî gelkî jîr û zane bûye. Bi rastî jî eynî wek wî texmîn dikir, wisa bû, berê bi govendê, bi muzîkê, bi danîna komeleyên kulturî û yên telebeyên kurd, yanî bi tiştên pir biçûk destpêkir û netîce hat gihîşt vê derê.
Ev bûyer jî nîşan dide ku dijminê me çiqasî jîr û zane bûne û em jî çiqasî nezan bûne. Ji ber ku me zêde giranî nedida xebatên wiha.
Bêyî vê serpêhatiya pir balkêş, Dotor qala tiştekî tiştekî din jî kir. Got, dema ew telebe bû, rojên tatîlan telebeyên kurd bi hev ra diçûn piknîkê. Bi vê riyê kanîbûn li çolê govendê bigrin, bistirên û bi kurdî bipeyivin.
Lê ji bo ku xwendevan xwe negihînin hev, bi hev ra bi kurdî nepeyivin, pûlisên siwîl çûne li derûdora wan geriyane û bi wan ra li eynî wesayitan suwar hatine.
Ji bo ku kes bi hev ra bi kurdî nepeyive.
Dema meriv van herdu bûyeran dibihîze, meriv hîn baştir fêm dike ku dewlet li hember kurdan çiqasî bi tedarik, çiqasî bi tedbîr bûye.
Vê dewleta zalim zanîbûye ku girtina govendê, hevaltiya xortên kurd, axaftina bi kurdî jî dikane bibe heyvan û destpêka serîhildaneke pir mezin.
Lê kurdan tu carî fêm nekir ku destpêka hertiştî wiha ye.
Loma jî tu carî qedir û qîmetê nadin kirin û xebatên pêşiyan, wan gelkî biçûk dibînin…
11 juli 2009
Şerm û heya
Serokwezîrê Tirkiyê Erdogan, îro li Erzeromê di kongreya partiya xwe ya sêyemîn da dîsa weke ”pêxemberan” peyivî û dîsa heq, heqûq, edalet û wekhevî li cîhanê belav kir.
Fena ku Tirkiye li vê cîhanê weletê herî bêtir heq û huqûq lê heye, fena ku hukûmeta wî zulmê li tu miletî nake, heqê tu miletî naxwe peyivî, berda û ha berda...
Erdogan, bêyî ku li kurdên di bin zilma xwe da bifikire, bêyî ku dê û bavên ku nikanin navên kurdî bidin zarokên xwe bîna bîra xwe, bêyî ku bifikire ku li welatê wî jî kurd ji hemû mafên xwe yên însanî û netewî bêpar in, nikanin bi zimanê xwe perwerde bibin, nikanin navê welatê xwe hildin, nikanin telewîzyonên xwe vekin, bêyî ku li van kirinên dewlet û hukûmeta xwe hemûyan bikire siyaseta Çînê ya li hember Tirkên Uugur rexne kir û xwest ku Çîn dev ji siyaseta asîmîlasyonê berde.
Û li gel ku ew bi xwe asîmîlasyona herî dirinde dike.
Di kanaleke TRT-yê da dema dipeyivî min li Erdogan guhdarî kir, weke merivekî herî adil û heqnas dipeyivî, şîret li Çînê kir û aqil dayê, got:
”Bi kuştina însanan, bi binpêkirina mafên mirovan, bi bêparkirina însanan ji mafên wan yên însanî tu welat, tu civat nagihîje huzûrê, îstîkrar û ewleyiyê. Em ji hukûmeta Çîn ra dibêjin, ev asîmîlasyona tu karê nade we. Dev ji vê yekê berdin.”
Û ji bo 150 kesên ku di bûyeran da hatine kuştin jî got:
”Dixwaze bira Tirkê Uygûr be, dixwaze bira Çînî be, em tu carî bi xweşbîniyê (musamahayê) li wahşeteke wiha nanêrin.”Kurd ji kesên wiha him neheq û him jî zimandirêj ra dibêjin, guruyo navê min li te, kumê min li serê te…Ev 25 sal in li Kurdistanê ne 150 kes, ji alî JÎTEM, artêş û pûlisên dewleta Erdogan va bi kêmanî li dora 50 hezar kurdî hatine kuştin, lê Erdogan ji vê ra nabêje ”wahşet”, nabêje ”qetlîam” û bîna xwe jî tu carî jê teng nake, dema mesele dibe ”kuştin û qetilkirna” kurdan ”xweşbîniya” Erdoga tim bêsînor e.
Diyar e qey Erdogan kurdan ji însanan nahesibîne, loma jî dema qala ”wahşeta” li hember ûygûran dike, wehşeta ku hukûmet û dewleta wî li kurdan dike qet naynê bîra wî û dema vê durûtiyê dike jî ne fedî dike û ne jî ruyê wî sor dibe.
Reheke(tamareke)însên ya ”manewî” ya exlaqî heye. Fedî, hestê wê tamarê li ba mirov qewî dike.
Lê dema însan bêrûtiyê, bêexlaqiyê û bêheyatiyê ji xwe ra bike kar û meslek, ew ”reh/tamar” hêdî hêdî zeîf dibe û nîhayet ”rojek tê” diqete, bi însan ra êdî şerm û heya namîne...
Êdî însan dibe merivekî bêheya, bêşerm, bêrû û bêedeb û loma jî êdî meriv ji tu tiştî û ji tu kesî fedî nake.
Meriv dikane her derewê, her durûtiyê bike.
Ji ber ku ew êdî merivekî bêheya ye…
Pir mixabin ku siyasetmedarên tirk jî ketine vî halî, ji ber ku ”tamara heyayê” êdî bi wan ra nemaye…
Fedîkirin, meziyetekî mirovî yê pir baş e, bi hebûna vî hestî însan bêtir însan e, Însan ku ji fediyê bêpar ma, hat şuştin dikane her tiştî bik.
Însanê ku li hember derew, sextekarî û durûtiya xwe şerm neke, ruyê wî sor nebe, li ber xwe nekeve maneya xwe ew e ku tamara eniya wî/wê ya ”arê”, yanî ya şerm û heyayê qetiyaye û êdî ji însaniyetê dûr ketiye…
Erdogan, kirinên xwe yên li hember kurdan, ermeniyan, asûriyan û hindikayiyên din nabîne, çînê rexne dike.
Bêguman siyaseta Çînê ya li hember miletên din ne siyaseteke demokratîk û mikemel e, dibê meriv rexne bike, lê ev yek ne mafê Erdogan e, çimkî siyaseta Tirkiyê ji ya Çînî gelkî xerabtir e.
Çîn, carê weke dewlet hebûna 56 hindikayiyan yanî hebûna 56 miletên ne çînî nas dike.
Û ûygûr jî yek ji van miletan e.
Yanî Çîn, bi kêmasî weke ku Tirkiye kurdan înkar dike, ûygûran înkar nake, ziman û kultura ûygûran jî weke ya kurdan ne qedexeye.
Li Çînê li gor "qanûnan", mafê her miletî heye ku kultur û zimanê xwe biparêze û pêşda bibe.
Lê ka li Tirkiyê di qanûnan da çi mafê kurdan û hindikayêyên din heye?
Ji bo ku Erdogan kanibe Çînê rexne bike, dibê ew bi xwe jî eynî zulmê û neheqiyê li miletên ne tirk neke.
Dema Erdogan ev yek di praktîkê da bi cî anî, wê demê meriv dikane rexneyên wî yên li hember siyaseta Çînê ya asîmîlasyonê qebûl bike û bigre cidiyê...
Fena ku Tirkiye li vê cîhanê weletê herî bêtir heq û huqûq lê heye, fena ku hukûmeta wî zulmê li tu miletî nake, heqê tu miletî naxwe peyivî, berda û ha berda...
Erdogan, bêyî ku li kurdên di bin zilma xwe da bifikire, bêyî ku dê û bavên ku nikanin navên kurdî bidin zarokên xwe bîna bîra xwe, bêyî ku bifikire ku li welatê wî jî kurd ji hemû mafên xwe yên însanî û netewî bêpar in, nikanin bi zimanê xwe perwerde bibin, nikanin navê welatê xwe hildin, nikanin telewîzyonên xwe vekin, bêyî ku li van kirinên dewlet û hukûmeta xwe hemûyan bikire siyaseta Çînê ya li hember Tirkên Uugur rexne kir û xwest ku Çîn dev ji siyaseta asîmîlasyonê berde.
Û li gel ku ew bi xwe asîmîlasyona herî dirinde dike.
Di kanaleke TRT-yê da dema dipeyivî min li Erdogan guhdarî kir, weke merivekî herî adil û heqnas dipeyivî, şîret li Çînê kir û aqil dayê, got:
”Bi kuştina însanan, bi binpêkirina mafên mirovan, bi bêparkirina însanan ji mafên wan yên însanî tu welat, tu civat nagihîje huzûrê, îstîkrar û ewleyiyê. Em ji hukûmeta Çîn ra dibêjin, ev asîmîlasyona tu karê nade we. Dev ji vê yekê berdin.”
Û ji bo 150 kesên ku di bûyeran da hatine kuştin jî got:
”Dixwaze bira Tirkê Uygûr be, dixwaze bira Çînî be, em tu carî bi xweşbîniyê (musamahayê) li wahşeteke wiha nanêrin.”Kurd ji kesên wiha him neheq û him jî zimandirêj ra dibêjin, guruyo navê min li te, kumê min li serê te…Ev 25 sal in li Kurdistanê ne 150 kes, ji alî JÎTEM, artêş û pûlisên dewleta Erdogan va bi kêmanî li dora 50 hezar kurdî hatine kuştin, lê Erdogan ji vê ra nabêje ”wahşet”, nabêje ”qetlîam” û bîna xwe jî tu carî jê teng nake, dema mesele dibe ”kuştin û qetilkirna” kurdan ”xweşbîniya” Erdoga tim bêsînor e.
Diyar e qey Erdogan kurdan ji însanan nahesibîne, loma jî dema qala ”wahşeta” li hember ûygûran dike, wehşeta ku hukûmet û dewleta wî li kurdan dike qet naynê bîra wî û dema vê durûtiyê dike jî ne fedî dike û ne jî ruyê wî sor dibe.
Reheke(tamareke)însên ya ”manewî” ya exlaqî heye. Fedî, hestê wê tamarê li ba mirov qewî dike.
Lê dema însan bêrûtiyê, bêexlaqiyê û bêheyatiyê ji xwe ra bike kar û meslek, ew ”reh/tamar” hêdî hêdî zeîf dibe û nîhayet ”rojek tê” diqete, bi însan ra êdî şerm û heya namîne...
Êdî însan dibe merivekî bêheya, bêşerm, bêrû û bêedeb û loma jî êdî meriv ji tu tiştî û ji tu kesî fedî nake.
Meriv dikane her derewê, her durûtiyê bike.
Ji ber ku ew êdî merivekî bêheya ye…
Pir mixabin ku siyasetmedarên tirk jî ketine vî halî, ji ber ku ”tamara heyayê” êdî bi wan ra nemaye…
Fedîkirin, meziyetekî mirovî yê pir baş e, bi hebûna vî hestî însan bêtir însan e, Însan ku ji fediyê bêpar ma, hat şuştin dikane her tiştî bik.
Însanê ku li hember derew, sextekarî û durûtiya xwe şerm neke, ruyê wî sor nebe, li ber xwe nekeve maneya xwe ew e ku tamara eniya wî/wê ya ”arê”, yanî ya şerm û heyayê qetiyaye û êdî ji însaniyetê dûr ketiye…
Erdogan, kirinên xwe yên li hember kurdan, ermeniyan, asûriyan û hindikayiyên din nabîne, çînê rexne dike.
Bêguman siyaseta Çînê ya li hember miletên din ne siyaseteke demokratîk û mikemel e, dibê meriv rexne bike, lê ev yek ne mafê Erdogan e, çimkî siyaseta Tirkiyê ji ya Çînî gelkî xerabtir e.
Çîn, carê weke dewlet hebûna 56 hindikayiyan yanî hebûna 56 miletên ne çînî nas dike.
Û ûygûr jî yek ji van miletan e.
Yanî Çîn, bi kêmasî weke ku Tirkiye kurdan înkar dike, ûygûran înkar nake, ziman û kultura ûygûran jî weke ya kurdan ne qedexeye.
Li Çînê li gor "qanûnan", mafê her miletî heye ku kultur û zimanê xwe biparêze û pêşda bibe.
Lê ka li Tirkiyê di qanûnan da çi mafê kurdan û hindikayêyên din heye?
Ji bo ku Erdogan kanibe Çînê rexne bike, dibê ew bi xwe jî eynî zulmê û neheqiyê li miletên ne tirk neke.
Dema Erdogan ev yek di praktîkê da bi cî anî, wê demê meriv dikane rexneyên wî yên li hember siyaseta Çînê ya asîmîlasyonê qebûl bike û bigre cidiyê...
09 juli 2009
AKP-ê îcar jî zora artêşê bir
Serokkomarê Tirkiyê Abdullah Gul, bi îmzekirina ”qanûna darizandina swîl” yanî bi gotineke din, di mahkimeyên siwîl da rê li ber mahkimekirina leşkeran vekir.
Ji nuha û pê da edî leşker û general jî ewê di dadgehên siwîl da werin darizandin(mahkimekirin)û cezakirn.
Heta nuha leşkeran gava dilê wan bixwesta plan û programên darbeyên leşkerî çêdikirin û dema biser nediketin jî tiştek bi wan nedihat, çimkî dadgehên siwîl nikanîbûn wan ceza bike.
Xwedêgiravî ew di dadgehên leşkerî da dihatin darizandin. Lê dadgehên leşkerî jî herkes dizane ku formalîte ne, loma jî kes nedihat mahkûmkirin.
Abdullah Gul, bi îmzekirina vê qanûnê ra dawî li vê dewran û saltaneta leşkeran anî û xizmetek baş ji ”demokrasiya” Tirkiyê ra kir.
Li alî din, bi vî şiklî kesên ne leşker jî ji nuha û pê da êdî ewê ji alî dadgehên leşkerî va neyên darizanindin.
Berê, di halê ”sûcên leşkerî” da dadgehên keşkerî dikanîbû kesên siwîl jî mahkime bikin.
Nuha rê li ber vê yekê jî hate girtin.
Ev jî gelkî girîng e.
Bi kurtî, bi îmzekirna vê qanûnê ra li Tirkiyê gaveke pir mezin û dîrokî hat avêtin û darbeyek mezin li leşkeran ket.
Leşkerên ku ji nuha û pê da plan û programên darbeyan çêkin ya jî bi darê zorê teşebusî darbeyên leşkerî bikin û bixwazin hukûmetên siwîl bixînin, ew general û serekerkan bin jî ewê di ”Dadgeha Ceza Giran” da werin mahkimekirin.
Ji bo ”demokrasiya” Tirkiyê û ”baskokirina” leşkeran derbasbûna vê qanûnê ne tiştekî hindik e.
Li her dera dinyayê her dewletek artêşa wê heye, li Tirkiyê eksê vê ye, li Tirkiyê dewlet ya artêşê ye, leşker bi vî çavî li dewletê dinêrin.
Loma jî serekerkan tim xwe weke serokê dewletê û general jî tim xwe weke wezîr û kabîneya hukûmetê dibînin.
Dibê meriv qebûl bike ku pir hêdî bimeşe jî, têda gelek çiv û hîle hebin jî AKP piço piço dewlet û îktîdarê ji destê leşkeran derdixe.
Heta nuha îktîdara siyasî tim û tim di bin wesayeta leşkeran da bûye, AKP vê wesayeta leşkerî hêdî hêdî dişkîne.
Û ev jî ne tiştekî hindik e.
Piştî resmîbûna vê qanûnê têkiliyên Tirkiyê û Yekîtiya Ewrûpayê jî ewê baştir bibin. Ji ber ku rakirina dadgehên leşkerî yek ji daxwazên Yekîtiya Ewrûpayê ya sereke ye.
Ji bo vê gava hatiye avêtin dibê meriv hukûmeta AKP-ê teqdîr bike.
Min bixwe tam bawer nedikir ku hukûmetê hewqasî israr bike û Abdullah Gul jî ewê qanûnê bi vî şiklî îmze bike.
Texmîna min ew bû ku Abdullah Gul, ewê qanûnê paşda bişîne meclîsê û bixwaze hin guhertinan tê da bike.
Çimkî çapemeniyê întîbayeke wiha belav dikir.
Lê gelkî baş bû ku texmîna min şaş derket.
Wisa xuya ye ku meleyên AKP-ê îşê xwe baş dizanin û rewşê baş îdare dikin. Yekcarnan weke wan bikin jî lê di dawiyê da camêran bi nermikî, bêyî ku zêde biêşînin leşker xistine feqê, dest û nigên wan rind "qend û bend" kirine.
Di rewşên wiha da leşker har dibûn, ya darbe dikirin, ya jî bi zor hukûmet diqewitandin, lê nuha nikanin wiya jî bikin.
AKP-ê ev nuxeteya wan ya zeîf baş fêm kiriye, loma jî li hember gef û zirtên leşkeran gavê paşda navêjin, di dawiyê da weke xwe dikin...
Netîce, li gor "şertên Tirkiyê" AKP siyaseteke pir baş dimeşîne.
Ji nuha û pê da edî leşker û general jî ewê di dadgehên siwîl da werin darizandin(mahkimekirin)û cezakirn.
Heta nuha leşkeran gava dilê wan bixwesta plan û programên darbeyên leşkerî çêdikirin û dema biser nediketin jî tiştek bi wan nedihat, çimkî dadgehên siwîl nikanîbûn wan ceza bike.
Xwedêgiravî ew di dadgehên leşkerî da dihatin darizandin. Lê dadgehên leşkerî jî herkes dizane ku formalîte ne, loma jî kes nedihat mahkûmkirin.
Abdullah Gul, bi îmzekirina vê qanûnê ra dawî li vê dewran û saltaneta leşkeran anî û xizmetek baş ji ”demokrasiya” Tirkiyê ra kir.
Li alî din, bi vî şiklî kesên ne leşker jî ji nuha û pê da êdî ewê ji alî dadgehên leşkerî va neyên darizanindin.
Berê, di halê ”sûcên leşkerî” da dadgehên keşkerî dikanîbû kesên siwîl jî mahkime bikin.
Nuha rê li ber vê yekê jî hate girtin.
Ev jî gelkî girîng e.
Bi kurtî, bi îmzekirna vê qanûnê ra li Tirkiyê gaveke pir mezin û dîrokî hat avêtin û darbeyek mezin li leşkeran ket.
Leşkerên ku ji nuha û pê da plan û programên darbeyan çêkin ya jî bi darê zorê teşebusî darbeyên leşkerî bikin û bixwazin hukûmetên siwîl bixînin, ew general û serekerkan bin jî ewê di ”Dadgeha Ceza Giran” da werin mahkimekirin.
Ji bo ”demokrasiya” Tirkiyê û ”baskokirina” leşkeran derbasbûna vê qanûnê ne tiştekî hindik e.
Li her dera dinyayê her dewletek artêşa wê heye, li Tirkiyê eksê vê ye, li Tirkiyê dewlet ya artêşê ye, leşker bi vî çavî li dewletê dinêrin.
Loma jî serekerkan tim xwe weke serokê dewletê û general jî tim xwe weke wezîr û kabîneya hukûmetê dibînin.
Dibê meriv qebûl bike ku pir hêdî bimeşe jî, têda gelek çiv û hîle hebin jî AKP piço piço dewlet û îktîdarê ji destê leşkeran derdixe.
Heta nuha îktîdara siyasî tim û tim di bin wesayeta leşkeran da bûye, AKP vê wesayeta leşkerî hêdî hêdî dişkîne.
Û ev jî ne tiştekî hindik e.
Piştî resmîbûna vê qanûnê têkiliyên Tirkiyê û Yekîtiya Ewrûpayê jî ewê baştir bibin. Ji ber ku rakirina dadgehên leşkerî yek ji daxwazên Yekîtiya Ewrûpayê ya sereke ye.
Ji bo vê gava hatiye avêtin dibê meriv hukûmeta AKP-ê teqdîr bike.
Min bixwe tam bawer nedikir ku hukûmetê hewqasî israr bike û Abdullah Gul jî ewê qanûnê bi vî şiklî îmze bike.
Texmîna min ew bû ku Abdullah Gul, ewê qanûnê paşda bişîne meclîsê û bixwaze hin guhertinan tê da bike.
Çimkî çapemeniyê întîbayeke wiha belav dikir.
Lê gelkî baş bû ku texmîna min şaş derket.
Wisa xuya ye ku meleyên AKP-ê îşê xwe baş dizanin û rewşê baş îdare dikin. Yekcarnan weke wan bikin jî lê di dawiyê da camêran bi nermikî, bêyî ku zêde biêşînin leşker xistine feqê, dest û nigên wan rind "qend û bend" kirine.
Di rewşên wiha da leşker har dibûn, ya darbe dikirin, ya jî bi zor hukûmet diqewitandin, lê nuha nikanin wiya jî bikin.
AKP-ê ev nuxeteya wan ya zeîf baş fêm kiriye, loma jî li hember gef û zirtên leşkeran gavê paşda navêjin, di dawiyê da weke xwe dikin...
Netîce, li gor "şertên Tirkiyê" AKP siyaseteke pir baş dimeşîne.
08 juli 2009
Vê nivîsê bixwînin û porê serê xwe birûçikînin!
Di malpera ”Amîda Kurd” da do ez rastî du nivîsên Bahoz Baran hatim.
Bahoz Baran, di herdu nivîsan da jî li ser asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe radiweste û tiliya xwe dide ser birîneke kurdan ya pir û pir xedar.
Herdu nivîs jî gelkî girîng û gelkî hêja ne.
Lê bi taybetî jî ya bi sernivîsa ”Li Amedê navendên çand û hunerê, malên gel û xweasîmîlasyon”, nivîseke mikemel e.
Ji bo ku meriv bikanibe baş fêm bike ku komele û rêxistinên ku ji alî belediyên DTP-ê û dost û hevalbendên PKK-ê va hatine avakirin, zarok û xortên kurdan çawa asîmîle dikin û dikin tirk, divê meriv vê nivîsa Bahoz Baran tekrar tekrar bixwîne.
Loma jî ev nivîs gelkî girîng e.
Girîngiyeke vê nivîsê ya din jî ew e ku birêz Bahoz Baran, ezber û ji derde û bi texmînî napeyive, ew yekî di nava meselê da ye.
Loma jî ew dizane di nava van komele û rêxistinên DTP-ê, belediyan û PKK-ê da çerxa asîmîlekirina zarokên kurdan çawa digere.
Baran, dema qala mal û saziyên” kurdan yên kulturî dike, dibêje ”Mixabin, sed mixabin ku ev sazî û mal jî weke ‘dewletê’ zarok û ciwanên me asîmile dikin.”Lê vê îdîaya xwe bi cî û war dike, nimûneyan dide, navê komele û rêxistina dide.
Yanî tu îdîayeke xwe bê delîl û îspat nahêle.
Ji destpêka salên 1980-î da ye ez bi şiklekî bênabên li ser tahlûke û xeteriya asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe dinivîsim.
Ez dikanim bibêjim ku bi gotinê êdî mû bi zimanê min va hişin hat, lê dengê min zêde naçe derekê.
Heta van 3-4 salên dawî jî kesên ku asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe weke tahlûkeyeke mezin didîtin tu bigire tew tunebûn.
Vê yekê ez gelkî xemgîn dikirim.
Lê waye hêdî hêdî be jî êdî di nava tevgera PKK-ê da jî kesên wek Bahoz Baran derdilevin û ew jî êdî dikin gazî û hawar û li dijî asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe serî hildidin.
Ez hêvî dikim ku ev gazî û hawara Bahoz Baran, di nava tevgera PKK-ê da olan bide, şax vede û xurt bibe.
Û jixwe heta ku ev olan di nava tevgera PKK-ê da olan nede, heta ku PKK bi rengekî cidî li hember asîmîlasyonê raneweste îşê kurdan gelkî zahmet e.
Bahoz Baran di nivîsa xwe da nimûneyên pir hêja û girînga dane, loma jî ezê ji nivîsa wî çend paragrafên dirêj bigrim.
Ewê nivîs hinekî dirêj bibe lê zirara wê tuneye, divê her kurdê dilşewatê kurdî vê nivîsa Bahoz Baran bixwîne.
Nivîsa Bahoz Baran wisa dest pê dike:
”Niha li Amedê di bin banê her şaredariyê de herî kêm saziyeke çand û hunerê heye. Di van saziyan de xebatên muzîk, şano, sînema, wêne û perwedehiyê tên kirin. Bi deh hezaran ciwan û zarok beşdarî van xebatan dibin.
Ji xeynî van navendan, çend sal berê “malên gel” jî hatin avakirin û niha li her taxê malên gel hene. Ew jî bêtir li ser perwerdehiyê(ji bo ezmûnan, malên ji bo piştgiriya perwerdehiyê) xebatên xwe didomînin. Hejmara zarok û ciwanan her roj jî pirtir dibe li wan deran. Heta vê derê pir xweş û baş. Divê em karibin rastiyê bibînin û xwe û xebatên xwe rexne bikin.
Dema ku em li rewşa wan navend û malan dinihêrin: Mixabin, sed mixabin ku ev sazî û mal jî weke ‘dewletê’ zarok û ciwanên me asîmile dikin. Wan ji çanda kurdewar dûr dixin û xebatên xwe bi kurdî nakin. Zimanê wan saziyan, ji sedî nod bi tirkî ye. Xebatên xwe yên muzîk, şano, sînema, wêne û perwerdehiyê bi tirkî dikin û têkiliyên navbera wan jî bi tirkî ne. Mirov dikeve şikê, gelo ev sazî, saziyên kurdan in? Şaşî ji serî dest pê dike. Dema ku rêvebirên wan deran hildibijêrin, qet guh nadin zimên. Rêvebirên wan navendan jî, ji hêla şaredariyan ve tên hilbijartin û tu kes ji wan napirse, hûn bi kurdî dijîn an na, hûn ê çand û hunera me, bi kîjan zimanî hînî zarok û ciwanên me bikin? Divê êdî kesên ku doza kurdî dikin, teqez li dijî vê yekê derkevin û li ser vê mijarê bisekinin. Şaredarên me, divê ji bona ku ev sazî bibin kurdewar, bêyî ku dem derbas bibe, gav biavêjin û dema ku ji bo wan deran rêvebiran hilbijêrin, divê xala yekemîn zanîn û bikaranîna zimên be."
"Ji ber ku di warê asimilasyonê de polîtikayeke me û ‘saziyeke’ me tune ye, em di vî warî de belawela ne û xebatên bi rêk û pêk nakin. Rêxistinên me jî, di vî warî de pir rehet tevdigerin û zimên ji ser guhê xwe re diavêjin. Heta niha tu navendeke me jî, li dijî asilmilasyonê tevnegeriyaye û li ser vê mijarê, xebatek nekiriye. Divê ev navend, xizmetê ji asîmilasyonê re nekin; li hemberî asîmilasyonê bisekinin û bi çand û hunera kurdî, vê rewşa xeternak berovajî bikin. Karê wan divê ev be; lê ew niha asîmilasyonê kûrtir dikin. Weke mînak, saziya me ya bi navê ‘Selîs’, du sal berê dayikên me yên ku bi tirkî nizanin, civandibûn û ew hînî tirkî dikirin! Kovarên ku saziyên me derdixin bi tirkî ne. Van demên dawî şaredariya me, pirtûkxaneya bi navê Mehmed Uzun vekir. Deh hezar pirtûk tê de hene; lê dema ku em diherin, li wan pirtûkan dinihêrin, hejmara pirtûkên kurdî ji ‘du sedî’ derbas nabe!
Qey pirtûkên kurdî ew qas in?
Rewşenbîrên ku li Amedê ne, hûn li ku ne!?
Xemxurên kurdî hûn li ku ne!?
Hûn çima destûrê didin van tiştan?
Qey em tune ne!?
Eger di vî warî de xebat bên meşandin û navendên çand û hunerê û saziyên me yên din xebatên xwe bi kurdî bikin û têkiliyên xwe bi kurdî deynin ez bawer dikim ku wê li Amedê guherînên pir mezin çêbin.”
”Divê em ji wan kesan bipirsin.
”Hûn çand û hunera kê hînî kê dikin?
Kê hûn anîn van deran?
Hûn çima zimanê vî gelî nizanin?
Ma hûn bawer dikin ku em ê êdî dengê xwe nekin ji we re?
Sedema vê bêhişiyê çi ye? Ji bo kê dixebitin hûn?”
“Berê herkesî li Amedê ye. Bajar û navçe û şaredariyên li der û dorê li Amedê dinihêrin.
Lê Amed li ku dinihêre?
Heta ku em berê vî bajarî nedin Kurdî, ev bajar xelas nabe! Li bajarê ku em nikaribin tê de bi zimanê xwe bijîn, li bajarê ku asîmilasyon pêl bi pêl mezin dibe, em ê çawa bihewin, em ê çawa karibin jê re bibêjin “bajarê me?"
Rewş bêtir bi xeternakiyê ve dihere, em ê çawa berovajî bikin vê rewşê?
Ma ev karekî hêsan e?
Ma tenê Amed?
Em niha qala Amedê dikin; lê ev tiştên ku hatine rêzkirin di gelek bajar, navçe û navendên me de hene.”
”Şaredarên me di her axaftina xwe de qala vê mijarê dikin; lê dema ku em li xebatên wan dinihêrin, tiştekî berbiçav nabînin. Di warê birêvebirina fermî ya di şarederiyê de, dibe ku em niha nikaribin kurdî bi kar bînin; lê li navendên çand û henurê û li malên gel ev pirsgirêk tune ne, li malên gel û li wan navendan, mirov dikare xebatên xwe bi kurdî bike. Nayê kirin! Kes ji we re nabêje fermiyetê niha biguherînin; ji xeynî fermiyetê zimanê xebatên xwe, bi taybetî xebatên navêndên çandan, malên gel bikin kurdî. Bila rêvebirên wan deran kurdewar bin. Dewlet mudahaleyê vê rewşê nake. Gotin divê êdî bibe pêkanîn.”
”Rêvebirên me yên ku di saziyên çand û hunerê de dixebitin, mixabin di warê hişmendiya kurdî de, pir qels in. Rêvebirê ku çand û hunera gelekî re eleqedar e, divê berî her tiştî zimanê wî gelî zanibe û bi wî zimanî biaxive, bixebite. Lê rêvebirên wan navendan, mixabin zimanê vî gelî nizanin, yên ku zanin jî, ji ber ku di warê hişmendiyê de xewar in, wî zimanî bi kar naynin.”
”Li Amedê navendeke pir mezin ya çand û hunerê wê di demeke nêzîk de bikeve xizmeta gel. Navê wê derê “Navenda Çand û Hunerê Ya Cegerxwîn” danîn; lê dewletê ‘Cegerxwîn’ qebûl nekir. Em dîsa jî bibêjin Cegerxwîn ji wê derê re. Li herêmê yekemîn car e ku navendeke wiha mezin ava dibe.
Gelo wê zimanê wê derê bibe kurdî?
Wê rêvebirên wê derê xebatên xwe bi kurdî bikin an na?
Şaredariya Kayapinarê dema ku rêvebiran hilbijêre, wê kurdî di ser guhê xwe re bavêje an na?
Niha em bersiva van pirsan nizanin; lê em ê herin bi çavê serê xwe bibînin. Ji xwe herêma ku, ew navend lê hatiye çêkirin ji sedî heştê asîmile bûye; eger ev navend jî wan asîmile bike, kurdî wê li wê taxê bipelçiqe! Divê haya serokê şaredariya Kayapinarê birêz Zilkîf KARATEKIN ji vêya hebe.
Di bin banê navenda Cegerxwîn de bobelat e ku xebat bi tirkî bên kirin! Van rojan qala ‘Aqedemiya Siyasetê’ jî tê kirin.
Gelo em ê zimanê wê bikin tirkî, yan em ê bibêjin bes e, em ê êdî bi zimanê xwe yê ku me ew(xwe) îhmal kiriye, siyasetê bikin.
Eger zimanê wê derê bibe tirkî, wê kurdî derbeyeke din jî bixwe!
Û niha wisa xuya dike. Em bi destê xwe mala xwe xirab dikin, haya me ji bayê felekê tune ye!”
”NÇM û Asîmilasyon
Di warê çand û hunerê de saziya me ya herî mezin û xwedî dîrok NÇM ye. Her çiqas li NÇM’yê hin xebatên kurdî hatibin kirin jî, polîtikeyeke NÇM’yê ya li dijî asîmilasyonê tune ye, cihê ku herî pir asîmile bûye û asîmile dike jî NÇM ye. Li Amedê NÇM’yê xwe bi navê Dîcle-firat bi ava kiriye. Herin li wê derê rojekê bimînin, hûn ê asîmilasyonê bi çavê serê xwe bibînin. Têkîlî bi tirkî ne. Cîvînên xwe bi tirkî çêdikin. Her çiqas demên dawî, hin biryar hatibin girtin û civîn bi kurdî dest pê bikin jî, piştre civîn vedigerin tirkî. Hişmendiya axaftina zimên li wan deran kêm e.
Gelek xebatên şano, wêne, muzîk û beşên din, hin jî bi tirkî tên kirin. Ji ber vê yekê ye ku kesên kurdewar ji wan deran aciz in.
Em, divê vê rastiyê bibînin. Mixabin ew sazî ,çand û hunera kurdî bi zimanê tirkî dide.(li gelek ciyan)
Ev bi xwe jî nakokiyeke pir kûr e. Şanogerên wan, şanoyên bi kurdî çêdikin, lê dema ku hûn derbasî pişt dikê dibin, dibînin ku tev bi tirkî dipeyvin.
Jiyana xwe jî bi temamî tirkî dijîn û têkiliyên wan bi tirkî ne.
Gelek hunermedên ku girêdayê wê derê ne, bi kurdî distrên; lê bi tirkî dipeyvin, dijîn.
Her çiqas rexneyên pir giran hatibin kirin jî, hin jî li NÇM’yan guherîn çênebûne.
Ji ber ku NÇM beriya saziyên din hatiye avakirin, di vî warî de pêşkêşiya asîmilasyonê wê kiriye.
Ev sazî yên me ne û divê ne di vî halî de bin. Divê ev sazî, teqez dev ji asîmilasyon û xweasilmilasyonê berde û ji bo saziyên din yê çand û hunerê bibe mînak.
Bes e, em êdî xwe nexapînin!Bahoz BARAN”
Helbet pir hindik min texmîn dikir ku rewş ev e, lê dîsa jî dema meriv li şahidiya yekî di nava meselê da guhdarî dike, meriv bêtir muteesîr dibe, meriv fêm dike ku van rêxistinên xwedêgiravî ji bo pêşxistina kurdî hatine avakarin, esas mal û dibistanên helandina zarokên kurdan e.
Ev felaketeke pir mezin e.
Heta nuha gelek caran PKK-ê biryar girtiye, beyan daye û gotiye emê li dijî asîmîlasyonê rawestin û li zimanê xwe xwedî derkvin.
Lê piştî ku meriv vê nivêsa Bahoz Baran dixwîne, meriv fêm dike ew hemû gotinên ji bo xapandinê bûne.
Heger ne xapandin bûya îro rewş wiha nedibû, dibê ev yek bi daxwaz û destûra PKK-ê be.
Heger PKK bi xwe vê yekê nexwaze ne mimkûn e beldediyeyên DTP-ê, komele û rêxistinên girêdayî wan karekî wiha bikin.
Heger PKK, bi rastî jî li dijî asîmîlasyonê be ne mimkûn e ku di van rêxistin û komelayan da zarok û xortên kurdan bi tirkî werin perwerdekirin.
Heger ne bi destûr û daxwaza PKK-ê be ne mimkûn e ku kesên kurdînezan û tirkperest bibin berpirsiyar û serokên van dezgahan.
PKK, tevgereke pir û pir mezin e û xwedî hêz û disîplîneke ji ya leşkerî jî xirabtir e, dema bixwaze bi rastî jî dikane rê li ber asîmîlasyonê bigre, dikane li hember pêlên asîmîlasyonênê bendeke pir qewî lêke, dikane zimanê kurdî pêş da bibe û geş bike.
Lê dibêje û nake.
Û ne tenê nake, di serda jî eksê wê dike, di ser da jî karê dewletê hêsan dike, zarokên kurdan asîmîle dike.
Dibê kurd vê yekê bi tu hawî qebûl nekin.
Derdikeve ortê ku ew dezgeh û rêxistinên ku xwedêgiravî ji bo pêşdabirina kurdî hatine avakirine di rastiyê da hemû weke hêlînên asîmîlasyonê dixebitin.
Bêguman ne PKK tenê, hemû hêzên din jî pir hindik, belkî jî ji PKK-ê zêdetir kurdan asîmîle dikin û bi vê siayseta xwe jî karê dewleta tirk hêsantir dikin.
Kurdên kurdperwer û têgihîştî, kurdên ku naxwazin bibin tirk û qesasê zimanê xwe dibê li dijî asîmîlasyonê dengê xwe bez bikin.
Bahoz Baran, di herdu nivîsan da jî li ser asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe radiweste û tiliya xwe dide ser birîneke kurdan ya pir û pir xedar.
Herdu nivîs jî gelkî girîng û gelkî hêja ne.
Lê bi taybetî jî ya bi sernivîsa ”Li Amedê navendên çand û hunerê, malên gel û xweasîmîlasyon”, nivîseke mikemel e.
Ji bo ku meriv bikanibe baş fêm bike ku komele û rêxistinên ku ji alî belediyên DTP-ê û dost û hevalbendên PKK-ê va hatine avakirin, zarok û xortên kurdan çawa asîmîle dikin û dikin tirk, divê meriv vê nivîsa Bahoz Baran tekrar tekrar bixwîne.
Loma jî ev nivîs gelkî girîng e.
Girîngiyeke vê nivîsê ya din jî ew e ku birêz Bahoz Baran, ezber û ji derde û bi texmînî napeyive, ew yekî di nava meselê da ye.
Loma jî ew dizane di nava van komele û rêxistinên DTP-ê, belediyan û PKK-ê da çerxa asîmîlekirina zarokên kurdan çawa digere.
Baran, dema qala mal û saziyên” kurdan yên kulturî dike, dibêje ”Mixabin, sed mixabin ku ev sazî û mal jî weke ‘dewletê’ zarok û ciwanên me asîmile dikin.”Lê vê îdîaya xwe bi cî û war dike, nimûneyan dide, navê komele û rêxistina dide.
Yanî tu îdîayeke xwe bê delîl û îspat nahêle.
Ji destpêka salên 1980-î da ye ez bi şiklekî bênabên li ser tahlûke û xeteriya asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe dinivîsim.
Ez dikanim bibêjim ku bi gotinê êdî mû bi zimanê min va hişin hat, lê dengê min zêde naçe derekê.
Heta van 3-4 salên dawî jî kesên ku asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe weke tahlûkeyeke mezin didîtin tu bigire tew tunebûn.
Vê yekê ez gelkî xemgîn dikirim.
Lê waye hêdî hêdî be jî êdî di nava tevgera PKK-ê da jî kesên wek Bahoz Baran derdilevin û ew jî êdî dikin gazî û hawar û li dijî asîmîlasyona kurdan ya xwe bi xwe serî hildidin.
Ez hêvî dikim ku ev gazî û hawara Bahoz Baran, di nava tevgera PKK-ê da olan bide, şax vede û xurt bibe.
Û jixwe heta ku ev olan di nava tevgera PKK-ê da olan nede, heta ku PKK bi rengekî cidî li hember asîmîlasyonê raneweste îşê kurdan gelkî zahmet e.
Bahoz Baran di nivîsa xwe da nimûneyên pir hêja û girînga dane, loma jî ezê ji nivîsa wî çend paragrafên dirêj bigrim.
Ewê nivîs hinekî dirêj bibe lê zirara wê tuneye, divê her kurdê dilşewatê kurdî vê nivîsa Bahoz Baran bixwîne.
Nivîsa Bahoz Baran wisa dest pê dike:
”Niha li Amedê di bin banê her şaredariyê de herî kêm saziyeke çand û hunerê heye. Di van saziyan de xebatên muzîk, şano, sînema, wêne û perwedehiyê tên kirin. Bi deh hezaran ciwan û zarok beşdarî van xebatan dibin.
Ji xeynî van navendan, çend sal berê “malên gel” jî hatin avakirin û niha li her taxê malên gel hene. Ew jî bêtir li ser perwerdehiyê(ji bo ezmûnan, malên ji bo piştgiriya perwerdehiyê) xebatên xwe didomînin. Hejmara zarok û ciwanan her roj jî pirtir dibe li wan deran. Heta vê derê pir xweş û baş. Divê em karibin rastiyê bibînin û xwe û xebatên xwe rexne bikin.
Dema ku em li rewşa wan navend û malan dinihêrin: Mixabin, sed mixabin ku ev sazî û mal jî weke ‘dewletê’ zarok û ciwanên me asîmile dikin. Wan ji çanda kurdewar dûr dixin û xebatên xwe bi kurdî nakin. Zimanê wan saziyan, ji sedî nod bi tirkî ye. Xebatên xwe yên muzîk, şano, sînema, wêne û perwerdehiyê bi tirkî dikin û têkiliyên navbera wan jî bi tirkî ne. Mirov dikeve şikê, gelo ev sazî, saziyên kurdan in? Şaşî ji serî dest pê dike. Dema ku rêvebirên wan deran hildibijêrin, qet guh nadin zimên. Rêvebirên wan navendan jî, ji hêla şaredariyan ve tên hilbijartin û tu kes ji wan napirse, hûn bi kurdî dijîn an na, hûn ê çand û hunera me, bi kîjan zimanî hînî zarok û ciwanên me bikin? Divê êdî kesên ku doza kurdî dikin, teqez li dijî vê yekê derkevin û li ser vê mijarê bisekinin. Şaredarên me, divê ji bona ku ev sazî bibin kurdewar, bêyî ku dem derbas bibe, gav biavêjin û dema ku ji bo wan deran rêvebiran hilbijêrin, divê xala yekemîn zanîn û bikaranîna zimên be."
"Ji ber ku di warê asimilasyonê de polîtikayeke me û ‘saziyeke’ me tune ye, em di vî warî de belawela ne û xebatên bi rêk û pêk nakin. Rêxistinên me jî, di vî warî de pir rehet tevdigerin û zimên ji ser guhê xwe re diavêjin. Heta niha tu navendeke me jî, li dijî asilmilasyonê tevnegeriyaye û li ser vê mijarê, xebatek nekiriye. Divê ev navend, xizmetê ji asîmilasyonê re nekin; li hemberî asîmilasyonê bisekinin û bi çand û hunera kurdî, vê rewşa xeternak berovajî bikin. Karê wan divê ev be; lê ew niha asîmilasyonê kûrtir dikin. Weke mînak, saziya me ya bi navê ‘Selîs’, du sal berê dayikên me yên ku bi tirkî nizanin, civandibûn û ew hînî tirkî dikirin! Kovarên ku saziyên me derdixin bi tirkî ne. Van demên dawî şaredariya me, pirtûkxaneya bi navê Mehmed Uzun vekir. Deh hezar pirtûk tê de hene; lê dema ku em diherin, li wan pirtûkan dinihêrin, hejmara pirtûkên kurdî ji ‘du sedî’ derbas nabe!
Qey pirtûkên kurdî ew qas in?
Rewşenbîrên ku li Amedê ne, hûn li ku ne!?
Xemxurên kurdî hûn li ku ne!?
Hûn çima destûrê didin van tiştan?
Qey em tune ne!?
Eger di vî warî de xebat bên meşandin û navendên çand û hunerê û saziyên me yên din xebatên xwe bi kurdî bikin û têkiliyên xwe bi kurdî deynin ez bawer dikim ku wê li Amedê guherînên pir mezin çêbin.”
”Divê em ji wan kesan bipirsin.
”Hûn çand û hunera kê hînî kê dikin?
Kê hûn anîn van deran?
Hûn çima zimanê vî gelî nizanin?
Ma hûn bawer dikin ku em ê êdî dengê xwe nekin ji we re?
Sedema vê bêhişiyê çi ye? Ji bo kê dixebitin hûn?”
“Berê herkesî li Amedê ye. Bajar û navçe û şaredariyên li der û dorê li Amedê dinihêrin.
Lê Amed li ku dinihêre?
Heta ku em berê vî bajarî nedin Kurdî, ev bajar xelas nabe! Li bajarê ku em nikaribin tê de bi zimanê xwe bijîn, li bajarê ku asîmilasyon pêl bi pêl mezin dibe, em ê çawa bihewin, em ê çawa karibin jê re bibêjin “bajarê me?"
Rewş bêtir bi xeternakiyê ve dihere, em ê çawa berovajî bikin vê rewşê?
Ma ev karekî hêsan e?
Ma tenê Amed?
Em niha qala Amedê dikin; lê ev tiştên ku hatine rêzkirin di gelek bajar, navçe û navendên me de hene.”
”Şaredarên me di her axaftina xwe de qala vê mijarê dikin; lê dema ku em li xebatên wan dinihêrin, tiştekî berbiçav nabînin. Di warê birêvebirina fermî ya di şarederiyê de, dibe ku em niha nikaribin kurdî bi kar bînin; lê li navendên çand û henurê û li malên gel ev pirsgirêk tune ne, li malên gel û li wan navendan, mirov dikare xebatên xwe bi kurdî bike. Nayê kirin! Kes ji we re nabêje fermiyetê niha biguherînin; ji xeynî fermiyetê zimanê xebatên xwe, bi taybetî xebatên navêndên çandan, malên gel bikin kurdî. Bila rêvebirên wan deran kurdewar bin. Dewlet mudahaleyê vê rewşê nake. Gotin divê êdî bibe pêkanîn.”
”Rêvebirên me yên ku di saziyên çand û hunerê de dixebitin, mixabin di warê hişmendiya kurdî de, pir qels in. Rêvebirê ku çand û hunera gelekî re eleqedar e, divê berî her tiştî zimanê wî gelî zanibe û bi wî zimanî biaxive, bixebite. Lê rêvebirên wan navendan, mixabin zimanê vî gelî nizanin, yên ku zanin jî, ji ber ku di warê hişmendiyê de xewar in, wî zimanî bi kar naynin.”
”Li Amedê navendeke pir mezin ya çand û hunerê wê di demeke nêzîk de bikeve xizmeta gel. Navê wê derê “Navenda Çand û Hunerê Ya Cegerxwîn” danîn; lê dewletê ‘Cegerxwîn’ qebûl nekir. Em dîsa jî bibêjin Cegerxwîn ji wê derê re. Li herêmê yekemîn car e ku navendeke wiha mezin ava dibe.
Gelo wê zimanê wê derê bibe kurdî?
Wê rêvebirên wê derê xebatên xwe bi kurdî bikin an na?
Şaredariya Kayapinarê dema ku rêvebiran hilbijêre, wê kurdî di ser guhê xwe re bavêje an na?
Niha em bersiva van pirsan nizanin; lê em ê herin bi çavê serê xwe bibînin. Ji xwe herêma ku, ew navend lê hatiye çêkirin ji sedî heştê asîmile bûye; eger ev navend jî wan asîmile bike, kurdî wê li wê taxê bipelçiqe! Divê haya serokê şaredariya Kayapinarê birêz Zilkîf KARATEKIN ji vêya hebe.
Di bin banê navenda Cegerxwîn de bobelat e ku xebat bi tirkî bên kirin! Van rojan qala ‘Aqedemiya Siyasetê’ jî tê kirin.
Gelo em ê zimanê wê bikin tirkî, yan em ê bibêjin bes e, em ê êdî bi zimanê xwe yê ku me ew(xwe) îhmal kiriye, siyasetê bikin.
Eger zimanê wê derê bibe tirkî, wê kurdî derbeyeke din jî bixwe!
Û niha wisa xuya dike. Em bi destê xwe mala xwe xirab dikin, haya me ji bayê felekê tune ye!”
”NÇM û Asîmilasyon
Di warê çand û hunerê de saziya me ya herî mezin û xwedî dîrok NÇM ye. Her çiqas li NÇM’yê hin xebatên kurdî hatibin kirin jî, polîtikeyeke NÇM’yê ya li dijî asîmilasyonê tune ye, cihê ku herî pir asîmile bûye û asîmile dike jî NÇM ye. Li Amedê NÇM’yê xwe bi navê Dîcle-firat bi ava kiriye. Herin li wê derê rojekê bimînin, hûn ê asîmilasyonê bi çavê serê xwe bibînin. Têkîlî bi tirkî ne. Cîvînên xwe bi tirkî çêdikin. Her çiqas demên dawî, hin biryar hatibin girtin û civîn bi kurdî dest pê bikin jî, piştre civîn vedigerin tirkî. Hişmendiya axaftina zimên li wan deran kêm e.
Gelek xebatên şano, wêne, muzîk û beşên din, hin jî bi tirkî tên kirin. Ji ber vê yekê ye ku kesên kurdewar ji wan deran aciz in.
Em, divê vê rastiyê bibînin. Mixabin ew sazî ,çand û hunera kurdî bi zimanê tirkî dide.(li gelek ciyan)
Ev bi xwe jî nakokiyeke pir kûr e. Şanogerên wan, şanoyên bi kurdî çêdikin, lê dema ku hûn derbasî pişt dikê dibin, dibînin ku tev bi tirkî dipeyvin.
Jiyana xwe jî bi temamî tirkî dijîn û têkiliyên wan bi tirkî ne.
Gelek hunermedên ku girêdayê wê derê ne, bi kurdî distrên; lê bi tirkî dipeyvin, dijîn.
Her çiqas rexneyên pir giran hatibin kirin jî, hin jî li NÇM’yan guherîn çênebûne.
Ji ber ku NÇM beriya saziyên din hatiye avakirin, di vî warî de pêşkêşiya asîmilasyonê wê kiriye.
Ev sazî yên me ne û divê ne di vî halî de bin. Divê ev sazî, teqez dev ji asîmilasyon û xweasilmilasyonê berde û ji bo saziyên din yê çand û hunerê bibe mînak.
Bes e, em êdî xwe nexapînin!Bahoz BARAN”
Helbet pir hindik min texmîn dikir ku rewş ev e, lê dîsa jî dema meriv li şahidiya yekî di nava meselê da guhdarî dike, meriv bêtir muteesîr dibe, meriv fêm dike ku van rêxistinên xwedêgiravî ji bo pêşxistina kurdî hatine avakarin, esas mal û dibistanên helandina zarokên kurdan e.
Ev felaketeke pir mezin e.
Heta nuha gelek caran PKK-ê biryar girtiye, beyan daye û gotiye emê li dijî asîmîlasyonê rawestin û li zimanê xwe xwedî derkvin.
Lê piştî ku meriv vê nivêsa Bahoz Baran dixwîne, meriv fêm dike ew hemû gotinên ji bo xapandinê bûne.
Heger ne xapandin bûya îro rewş wiha nedibû, dibê ev yek bi daxwaz û destûra PKK-ê be.
Heger PKK bi xwe vê yekê nexwaze ne mimkûn e beldediyeyên DTP-ê, komele û rêxistinên girêdayî wan karekî wiha bikin.
Heger PKK, bi rastî jî li dijî asîmîlasyonê be ne mimkûn e ku di van rêxistin û komelayan da zarok û xortên kurdan bi tirkî werin perwerdekirin.
Heger ne bi destûr û daxwaza PKK-ê be ne mimkûn e ku kesên kurdînezan û tirkperest bibin berpirsiyar û serokên van dezgahan.
PKK, tevgereke pir û pir mezin e û xwedî hêz û disîplîneke ji ya leşkerî jî xirabtir e, dema bixwaze bi rastî jî dikane rê li ber asîmîlasyonê bigre, dikane li hember pêlên asîmîlasyonênê bendeke pir qewî lêke, dikane zimanê kurdî pêş da bibe û geş bike.
Lê dibêje û nake.
Û ne tenê nake, di serda jî eksê wê dike, di ser da jî karê dewletê hêsan dike, zarokên kurdan asîmîle dike.
Dibê kurd vê yekê bi tu hawî qebûl nekin.
Derdikeve ortê ku ew dezgeh û rêxistinên ku xwedêgiravî ji bo pêşdabirina kurdî hatine avakirine di rastiyê da hemû weke hêlînên asîmîlasyonê dixebitin.
Bêguman ne PKK tenê, hemû hêzên din jî pir hindik, belkî jî ji PKK-ê zêdetir kurdan asîmîle dikin û bi vê siayseta xwe jî karê dewleta tirk hêsantir dikin.
Kurdên kurdperwer û têgihîştî, kurdên ku naxwazin bibin tirk û qesasê zimanê xwe dibê li dijî asîmîlasyonê dengê xwe bez bikin.
07 juli 2009
Miletê ku dost û dijminê xwe ji hev nagerîne
Malpera Rizgarî xwe dispêre nûçeyeke rojnameya Tarafê û dibêje, li gor anketeke li paytexta Kurdistanê li Hewlêrê hatiye çêkirin, hemwelatiyên Kurdistanê di sektorên xwarin-vexwarin, mobîlya û cilûbergan de baweriya xwe herî zêde bi mal û berhemên tirk tînin.
Yanî malên tirkan li ba kurdên me yên başûr pir bi qîmet in û heta tu bibêjî baweriya xwe pê tînin.
De were memre, were meteqe?
Dîsa li gorî eynî anketê, biyaniyê ku li Kurdistanê herî bêtir jê tê hezkirin jî Îbrahîm Tatlisesê e.
Ev jî netîceyeke tam layiqî miletê kurd e...
Ji ber ku tenê kurd dikanin ji kesên ne layiq û ji dijminê xwe hez bikin.
Li gor nûçeyê, di meha borî da şîrketeke bi navê MERC(Midle East Reserach & Consultancy) li Hewlêrê li ser îmaja 5 sektoran ya di nava xelkê da lêkolînek çêkiriye.
Anket, li ser 33 berheman hatiye çêkirin. Tirkiye, di 7 marqe û berheman da bûye yekemîn.
Di beşê piskiwît û çokulkatayan da marqa Ulker, di sarîncokan(dolabên bûzê)da Arçelîk, di maqarna û rûn da marqeya Zer, di mobîlyan da Merînos û di ava firingiyan da jî Tuncsan bûne nav û marqeyên ku herî bêtir tên tercîhkiirn û ecibandin.
Dema min xeber xwend ez şaş nemam, heger eksê wê bûya, yanî heger kurdan bawerî bi malê tirkan neaniya ewê ne normal bûya û ezê matmayî bimama.
Ji ber ku ez dizanim liv ê cîhanê tenê kurd weke mile tji dijmin û celadên xwe nefret nakin, naqeherin.
Bira ”nefret” û qahra” ji neyarê xwe li wir bimîne, di ser da kêfa wan jê rat ê, jê hez dikin, li gor ferdên miletên din, ferdên van miletan(tirk, ereb, faris)bêtir nêzî xwe dibînin.
Dema kurdek li dikanekê bixwaze di nabêna malê yûnan û tirk da tercîhê bike, ewê malê tirk bikire lê yê yûnan nakire.
Ev tercîh ne tercîha kalîteyê ye, tercîha miletekî, hezkirin û nehezkirina ji miletekî ye.
Sebebê hezkirina kurdên başûr ji malê tirk ne ew e ku malê tirk li gor yên welatên din hîn baştir e, hîn bi qalîtetir ya jî hîn erzantir e.
Ew, ji piskiwît, çokulata, makarna, mobîlye û sarîncokan bêtir, Tirkiyê û miletê tirk hildibijêrin, ew heyranê Tirkiyê ne.
Ew malên tirk yên ku kurd baweriya xwe pir pê tînin, li Ewrûpayê malên herî bêqalîte ne.
Li Ewrûpayê kes zeyt, rûn, zeytûn, hingiv û pikiwîtê tirkan nakire. Tirk, zeyta xwe didin îtaliyan, îtalî marqa xwe lêdixin û difroşin.
Ji ber ku kes zeyta tirkan nakire, herkes dizane ku hîleyek têda heye.
Û ev hîle û sextekariya tirkan heta nuha li Kurdistanê jî gelek caran derketiye ortê û bi tonan malên wan hatiye rijandin.
Esas malê tirkan bi qalîte be jî, hema ji ber ku vê zulmê û neheqiyê li me dikin dibê meriv ”Ulkera” wan tercîh neke.
Lê kurd dikin, ji ber ku kurdên başûr bi çavê ”dijmin” li tirkan nanêrin, belkî ereb ”pîs” bin, lê tirk baş in.
Li gel ku ew dizanin li vê cîhanê bi qasî ku tirk ji kurdan nefret dikin ji tu miletekî din nefret nakin, heger ji destê dewlet û miletê tirk were ewê îro hemû kurdan qir bikin, ji ruyê cîhanê rakin.
Lê "em" dîsa jî ji wan û ji malên wan hez dikin...
Em werin ser Îbrahîm Tatlisesê ku xwe tirk dihesibîne.
Tatlises, merivekî wiha ye ku mêrik bê fedî û bê heya eslê xwe înkar dike, dibêje ”ez tirk lawê tirk im!”
Herkes dizane ku ew ne tirk e.
Li gor ew dibêje, bavê wî ”ereb” û diya wî kurd e.
Belkî jî ji bo ku hinekî din jî xwe ji kurdan dûr bixe loma bavê xwe dike ereb. Ji ber ku hertişt ji Îbo tê.
Lê axir ew xwe tirk dihesibîne.
Tirs û pere li kê be Tatlises ji wan e, dînê wî jî îmana wî jî tirs û pere ye.
Û îro zor jî û pere jî li ba tirkan e, loma jî ji tirsa ruhê xwe dema hewce be amogîtiya tirkên nîjadperest dike.
Carê ew eslê xwe înkar dike û loma jî meriv dikane jê ra bibêje ew merivekî ”heramzade”ye.Li vê dinyayê meriv ji kê jî hez bike jî, weke kurd divê meriv ji yekî weke Tatlises hez neke.
Ji ber ku ji tirsê û ji bo mefaetê eslê xwe înkar dike, ji ber ku ne tu meriv e, loma jî ne layiqî hezkirinê ye…
Bi sedan, bi hezaran dengbêjên kurd yên ku hertiştên xwe dane têkoşîn û liberxwedana miletê kurd hene, kurd j iwan hez nakin.
Li Tirkiyê û li cîhanê bi sedan hunermend û dengbêjên hêja û dostên miletê kurd hene, kurd ji wan jî hez nakin, lê ji Tatlisesê ku bêyî pûlperestiyê ne tu tiştek e hez dikin.
Çima wiha dibe?
Çima kurd weke milet dost û dijminên xwe ji hev nagerînin?
Sebeb zeîfî û tunebûna hest û şuûra netewî ye.
Jixwe sebebê bindestiya me jî ev yek…
Yanî malên tirkan li ba kurdên me yên başûr pir bi qîmet in û heta tu bibêjî baweriya xwe pê tînin.
De were memre, were meteqe?
Dîsa li gorî eynî anketê, biyaniyê ku li Kurdistanê herî bêtir jê tê hezkirin jî Îbrahîm Tatlisesê e.
Ev jî netîceyeke tam layiqî miletê kurd e...
Ji ber ku tenê kurd dikanin ji kesên ne layiq û ji dijminê xwe hez bikin.
Li gor nûçeyê, di meha borî da şîrketeke bi navê MERC(Midle East Reserach & Consultancy) li Hewlêrê li ser îmaja 5 sektoran ya di nava xelkê da lêkolînek çêkiriye.
Anket, li ser 33 berheman hatiye çêkirin. Tirkiye, di 7 marqe û berheman da bûye yekemîn.
Di beşê piskiwît û çokulkatayan da marqa Ulker, di sarîncokan(dolabên bûzê)da Arçelîk, di maqarna û rûn da marqeya Zer, di mobîlyan da Merînos û di ava firingiyan da jî Tuncsan bûne nav û marqeyên ku herî bêtir tên tercîhkiirn û ecibandin.
Dema min xeber xwend ez şaş nemam, heger eksê wê bûya, yanî heger kurdan bawerî bi malê tirkan neaniya ewê ne normal bûya û ezê matmayî bimama.
Ji ber ku ez dizanim liv ê cîhanê tenê kurd weke mile tji dijmin û celadên xwe nefret nakin, naqeherin.
Bira ”nefret” û qahra” ji neyarê xwe li wir bimîne, di ser da kêfa wan jê rat ê, jê hez dikin, li gor ferdên miletên din, ferdên van miletan(tirk, ereb, faris)bêtir nêzî xwe dibînin.
Dema kurdek li dikanekê bixwaze di nabêna malê yûnan û tirk da tercîhê bike, ewê malê tirk bikire lê yê yûnan nakire.
Ev tercîh ne tercîha kalîteyê ye, tercîha miletekî, hezkirin û nehezkirina ji miletekî ye.
Sebebê hezkirina kurdên başûr ji malê tirk ne ew e ku malê tirk li gor yên welatên din hîn baştir e, hîn bi qalîtetir ya jî hîn erzantir e.
Ew, ji piskiwît, çokulata, makarna, mobîlye û sarîncokan bêtir, Tirkiyê û miletê tirk hildibijêrin, ew heyranê Tirkiyê ne.
Ew malên tirk yên ku kurd baweriya xwe pir pê tînin, li Ewrûpayê malên herî bêqalîte ne.
Li Ewrûpayê kes zeyt, rûn, zeytûn, hingiv û pikiwîtê tirkan nakire. Tirk, zeyta xwe didin îtaliyan, îtalî marqa xwe lêdixin û difroşin.
Ji ber ku kes zeyta tirkan nakire, herkes dizane ku hîleyek têda heye.
Û ev hîle û sextekariya tirkan heta nuha li Kurdistanê jî gelek caran derketiye ortê û bi tonan malên wan hatiye rijandin.
Esas malê tirkan bi qalîte be jî, hema ji ber ku vê zulmê û neheqiyê li me dikin dibê meriv ”Ulkera” wan tercîh neke.
Lê kurd dikin, ji ber ku kurdên başûr bi çavê ”dijmin” li tirkan nanêrin, belkî ereb ”pîs” bin, lê tirk baş in.
Li gel ku ew dizanin li vê cîhanê bi qasî ku tirk ji kurdan nefret dikin ji tu miletekî din nefret nakin, heger ji destê dewlet û miletê tirk were ewê îro hemû kurdan qir bikin, ji ruyê cîhanê rakin.
Lê "em" dîsa jî ji wan û ji malên wan hez dikin...
Em werin ser Îbrahîm Tatlisesê ku xwe tirk dihesibîne.
Tatlises, merivekî wiha ye ku mêrik bê fedî û bê heya eslê xwe înkar dike, dibêje ”ez tirk lawê tirk im!”
Herkes dizane ku ew ne tirk e.
Li gor ew dibêje, bavê wî ”ereb” û diya wî kurd e.
Belkî jî ji bo ku hinekî din jî xwe ji kurdan dûr bixe loma bavê xwe dike ereb. Ji ber ku hertişt ji Îbo tê.
Lê axir ew xwe tirk dihesibîne.
Tirs û pere li kê be Tatlises ji wan e, dînê wî jî îmana wî jî tirs û pere ye.
Û îro zor jî û pere jî li ba tirkan e, loma jî ji tirsa ruhê xwe dema hewce be amogîtiya tirkên nîjadperest dike.
Carê ew eslê xwe înkar dike û loma jî meriv dikane jê ra bibêje ew merivekî ”heramzade”ye.Li vê dinyayê meriv ji kê jî hez bike jî, weke kurd divê meriv ji yekî weke Tatlises hez neke.
Ji ber ku ji tirsê û ji bo mefaetê eslê xwe înkar dike, ji ber ku ne tu meriv e, loma jî ne layiqî hezkirinê ye…
Bi sedan, bi hezaran dengbêjên kurd yên ku hertiştên xwe dane têkoşîn û liberxwedana miletê kurd hene, kurd j iwan hez nakin.
Li Tirkiyê û li cîhanê bi sedan hunermend û dengbêjên hêja û dostên miletê kurd hene, kurd ji wan jî hez nakin, lê ji Tatlisesê ku bêyî pûlperestiyê ne tu tiştek e hez dikin.
Çima wiha dibe?
Çima kurd weke milet dost û dijminên xwe ji hev nagerînin?
Sebeb zeîfî û tunebûna hest û şuûra netewî ye.
Jixwe sebebê bindestiya me jî ev yek…
05 juli 2009
Çîroka beqan û paşayê wan
Gelî xwendevanên hêja, ez dixwazim îşev ji we ra xemîşokeke/çîrokeke zarokan bibêjim.
Ez bawer dikim hûnê gelkî jê hez bikin.
Ji ber ku gelşa xemîşok/çîrok dike mijara xwe derdê me kurdan yê îro ye.
Kerem bikin bi hestên zarokan û bi aqilê mezinan bixwînin.
Dibêjin rojekê hemû beq li hev civiyan û çûn ba Hezretî Silêman, padîşahê hemû teyr û tuyan û jê rica kirin ku ew padîşahekî bide ser serê wan, ji bo ku ji wan ra rêberî û serdariyê bike.
Hezretî Silêman rica wan qebûl kir û rabû maxeke(stûneke)bi qasî kutekê mezin avêt nav golê û dûra jî ji beqan ra got:
-Kerem kin, ji îro û pê ve serok û paşayê ev ew maxa (stûna, dar) hanê ye.
Kêfa beqan hat, hemûyan yeko yeko li pey hev xwe avêtin nav avê. Heta ji wan hat daketin binê golê û xwe baş veşartin.
Ji ber ku wan paşayê xwe yê nuh nas nedikirin û lema jî jê ditirsiyan. Piştî demekê ji nava beqan yekî herî ji nava xwe razî û cesûr, ji bo ku paşa û serdarê xwe ji nêz ve bibîne hêdîka aşnê kir û derket qeraxa golê.
Bi meraq û bi baldarî bîstekê bala xwe da serok û serdarê xwe yê nuh û dûra jî ji xwe ra got:
-Çi paşayekî feqîr û bêlibat e, qey raketî ye.
Max gelkî mezin û qalind bû, qet ji ciyê xwe nediliviya. Beqên din jî hêdî hêdî tirsa xwe revandin û yeko yeko derketin ser avê, ji bo ku ew jî hinekî li paşayê xwe temaşe bikin.
Hemûyan hêdî hêdî xwe nêz kirin û çûn cem. Dûra jî xwe holî ser kirin û ji wir jî xwe avêtin nava avê.
Êdî jê neditirsiyan.
Beqên biçûk ji nav avê xwe holî ser dikirin û ji wir jî dîsa xwe diavêtin nav avê. Û yên mezin jî xwe li ser dirêj dikirin û xwe didan ber rojê.
Max ji bo hemûyan bûbû lîstokek bêemsal. Geh diketin binî û geh jî diçûn ser.
Kêf kêfa wan bû...
Rojekê beqekî got:
-Bi baweriya min ev paşayê me ne paşayekî baş e. Min digot qey emê jî wek xelk û alemê bibin xwedî paşayekî rastîn û bi heybet.
Paşayekî ku bikanibe li me rabe, ji me ra mezinî û serdariyê bike.
Lê ew wer li ciyê xwe sekinîye, em çi dikin jî ew qet têkilî me nabe. Ne bi me da dixeyide, ne li me dixe û ne jî tiştekî dibêje.
Ma paşa û serok caran wiha dibin?
Paşa û serok dibê bi xof û bi heybet be, dibê emir û fermanan bide, dibê meriv jê bitirse.
Beqên din jî heq danê û gotin:
-Weleh tu rast dibêjî. Paşa dibê bi xişm û heybet be, dibê meriv jê bitirse! Paşayekî hewqas feqîr û bêdeng hema tunebe çêtir e...
Ji ber vê nerazîbûnê beq dîsa rojekê li hev civiyan û rabûn çûn ba Hezretî Silêman. Ji Hezretî Silêman ra gotin:
-Ya Sultanê hemû teyr û tuyan, em hatine ba te ricê, ji bo ku tu paşakî baştir bidî me. Yekî bira bi heybet be, kanibe yekcarnan li me rabe, emir bide me û me baş îdare bike.
Kêfa Hezretî Silêman wê rojê ne li cî bû, lema jî ji wan ra got:
-Beqên kêmaqil! Xuya ye ku we zulm heq kiriye. Îcar ezê zalimekî wer bidim ser serê we ku, dibê baş ji heqê we derkeve.
Û dûra jî Hezretî Silêman rabû legleg şand ser golê û wek serok û paşa da ser serê beqan.
Hemû beq tavilê bûn heyranê bejn û bala leglegê û tavilê li dorê civiyan. Rîsipî û mezinekî beqan xwe hazir kiribû ku li ser navê hemû beqan axaftineke xêrhatinê bike û dilşadiya xwe nîşan bide.
Lê berî ku ew dest bi axaftina xwe bike, legleg ket nav wan û bi wî niklê xwe yê dirêj di cî da çend heb ji wan xwar.
Beqan bala xwe danê ku ev paşa bi rastî jî ne wek paşayê berê ye, ew wan dixwe.
Ji tirs û hewla ruh, zû zûka xwe bera binê avê dan û li wir li hev kom bûn. Ji hev ra gotin:
-Ev çi bobelat bû me anî serê xwe? Qesta me ne paşakî wiha bû. Ew raste rast me dixwe.
Rabûn dîsa xwe dan ser hev û çûn ba Hezretî Silêman û xwestin ku ew paşakî din bide ser serê wan, yekî ku “bi xof û heybet be” lê wan nexwe.
Lê Hezretî Silêman daxwaza wan qebûl nekir, ji wan ra got:
-We çi xwest min ew da we. Belkî ev ji we ra bibe ders ji bo ku careke din hûn çewtiyeke weha nekin.
Loma jî dibêjin ji wê rojê û vir da ye her cara ku beq leglegê dibînin ji tirsan diqutifin û zû zûka xwe davêjin ji nava avê da.
Beq, hîn jî li hêviyê ne ku rojekê paşayê wan were guhertin û ew jî wek gelek heywanên din li perê avan bê tirs û bê xof azad bijîn...
Ez bala xwe didimê tiştê hatiye serê beqan, hatiye serê me kurdan jî. Hela ka em binêrin “Homa” çawa dike...
Ez bawer dikim hûnê gelkî jê hez bikin.
Ji ber ku gelşa xemîşok/çîrok dike mijara xwe derdê me kurdan yê îro ye.
Kerem bikin bi hestên zarokan û bi aqilê mezinan bixwînin.
Dibêjin rojekê hemû beq li hev civiyan û çûn ba Hezretî Silêman, padîşahê hemû teyr û tuyan û jê rica kirin ku ew padîşahekî bide ser serê wan, ji bo ku ji wan ra rêberî û serdariyê bike.
Hezretî Silêman rica wan qebûl kir û rabû maxeke(stûneke)bi qasî kutekê mezin avêt nav golê û dûra jî ji beqan ra got:
-Kerem kin, ji îro û pê ve serok û paşayê ev ew maxa (stûna, dar) hanê ye.
Kêfa beqan hat, hemûyan yeko yeko li pey hev xwe avêtin nav avê. Heta ji wan hat daketin binê golê û xwe baş veşartin.
Ji ber ku wan paşayê xwe yê nuh nas nedikirin û lema jî jê ditirsiyan. Piştî demekê ji nava beqan yekî herî ji nava xwe razî û cesûr, ji bo ku paşa û serdarê xwe ji nêz ve bibîne hêdîka aşnê kir û derket qeraxa golê.
Bi meraq û bi baldarî bîstekê bala xwe da serok û serdarê xwe yê nuh û dûra jî ji xwe ra got:
-Çi paşayekî feqîr û bêlibat e, qey raketî ye.
Max gelkî mezin û qalind bû, qet ji ciyê xwe nediliviya. Beqên din jî hêdî hêdî tirsa xwe revandin û yeko yeko derketin ser avê, ji bo ku ew jî hinekî li paşayê xwe temaşe bikin.
Hemûyan hêdî hêdî xwe nêz kirin û çûn cem. Dûra jî xwe holî ser kirin û ji wir jî xwe avêtin nava avê.
Êdî jê neditirsiyan.
Beqên biçûk ji nav avê xwe holî ser dikirin û ji wir jî dîsa xwe diavêtin nav avê. Û yên mezin jî xwe li ser dirêj dikirin û xwe didan ber rojê.
Max ji bo hemûyan bûbû lîstokek bêemsal. Geh diketin binî û geh jî diçûn ser.
Kêf kêfa wan bû...
Rojekê beqekî got:
-Bi baweriya min ev paşayê me ne paşayekî baş e. Min digot qey emê jî wek xelk û alemê bibin xwedî paşayekî rastîn û bi heybet.
Paşayekî ku bikanibe li me rabe, ji me ra mezinî û serdariyê bike.
Lê ew wer li ciyê xwe sekinîye, em çi dikin jî ew qet têkilî me nabe. Ne bi me da dixeyide, ne li me dixe û ne jî tiştekî dibêje.
Ma paşa û serok caran wiha dibin?
Paşa û serok dibê bi xof û bi heybet be, dibê emir û fermanan bide, dibê meriv jê bitirse.
Beqên din jî heq danê û gotin:
-Weleh tu rast dibêjî. Paşa dibê bi xişm û heybet be, dibê meriv jê bitirse! Paşayekî hewqas feqîr û bêdeng hema tunebe çêtir e...
Ji ber vê nerazîbûnê beq dîsa rojekê li hev civiyan û rabûn çûn ba Hezretî Silêman. Ji Hezretî Silêman ra gotin:
-Ya Sultanê hemû teyr û tuyan, em hatine ba te ricê, ji bo ku tu paşakî baştir bidî me. Yekî bira bi heybet be, kanibe yekcarnan li me rabe, emir bide me û me baş îdare bike.
Kêfa Hezretî Silêman wê rojê ne li cî bû, lema jî ji wan ra got:
-Beqên kêmaqil! Xuya ye ku we zulm heq kiriye. Îcar ezê zalimekî wer bidim ser serê we ku, dibê baş ji heqê we derkeve.
Û dûra jî Hezretî Silêman rabû legleg şand ser golê û wek serok û paşa da ser serê beqan.
Hemû beq tavilê bûn heyranê bejn û bala leglegê û tavilê li dorê civiyan. Rîsipî û mezinekî beqan xwe hazir kiribû ku li ser navê hemû beqan axaftineke xêrhatinê bike û dilşadiya xwe nîşan bide.
Lê berî ku ew dest bi axaftina xwe bike, legleg ket nav wan û bi wî niklê xwe yê dirêj di cî da çend heb ji wan xwar.
Beqan bala xwe danê ku ev paşa bi rastî jî ne wek paşayê berê ye, ew wan dixwe.
Ji tirs û hewla ruh, zû zûka xwe bera binê avê dan û li wir li hev kom bûn. Ji hev ra gotin:
-Ev çi bobelat bû me anî serê xwe? Qesta me ne paşakî wiha bû. Ew raste rast me dixwe.
Rabûn dîsa xwe dan ser hev û çûn ba Hezretî Silêman û xwestin ku ew paşakî din bide ser serê wan, yekî ku “bi xof û heybet be” lê wan nexwe.
Lê Hezretî Silêman daxwaza wan qebûl nekir, ji wan ra got:
-We çi xwest min ew da we. Belkî ev ji we ra bibe ders ji bo ku careke din hûn çewtiyeke weha nekin.
Loma jî dibêjin ji wê rojê û vir da ye her cara ku beq leglegê dibînin ji tirsan diqutifin û zû zûka xwe davêjin ji nava avê da.
Beq, hîn jî li hêviyê ne ku rojekê paşayê wan were guhertin û ew jî wek gelek heywanên din li perê avan bê tirs û bê xof azad bijîn...
Ez bala xwe didimê tiştê hatiye serê beqan, hatiye serê me kurdan jî. Hela ka em binêrin “Homa” çawa dike...
04 juli 2009
Hestên jê mayinê û êşa piştê
Stranek kurdî ya gelkî xweş heye, xortê evîndar bi dilekî şewat dilorînî û dibêje:
”Esmer eman eman eman
Dîlber eman delalê yeman
Tu kulîlka dora çeman
Xelk zewîcî ez û tu man
Dinya alem tev zewicî
Lê malwêranî tenê ez û tu man”
Ya min jî bû ev mesele.
Dinya alem, mahkûmên dozên giran hemû vegeriyan, li welêt bejn û bala xwe li ba dikin, ez feqîrê Xwedê tenê mam li van kuçe û kolanên xerîbiyê...
Heta çend sal berê jî mahkûm qaşxûnên weke min pir bûn, min ji xwe ra digot, de yê ”mahkûm” ne ez tenê me, hevalên weke min pir in.
Lê nuha bêyî min hema hema kes ne maye, yên sedûyeksal cezayên wan hebûn jî hemû vegeriyan û li welêt û di kanalên telewîzyonan da lotikan didin xwe.
Ez tenê bûme weke hespê kulekê li ser waran mayî, malan bar kiriye, koç bi rê ketiye, ez tenê mame li van çol û çepelan.
Hefs be jî, surgûnî be jî, dema bi dost û hevalan ra be, weke karwanê bi êlê ra ye xweş e, bîna meriv teng nabe.
Lê dema meriv tenê bimîne, cî û warê meriv behişt be jî ne xweş e.
Her cara ku ez vegera mahkûmên weke xwe dibihîzim, weke evîndarê vê stranê kovanek giran xwe bera ser dilê min dide û ez jî ji xwe ra dibêjim:
”Kuro eman eman, delal eman
xelk û alem giş vegeriyan
li surgûniyê tenê ez mam”
Ez merivekî pir dilbijok im, dilê min bibije xwarinekê miheqeq çê dikim û dixwum.
Ji zûda bû me fasûliyê hişin çênekiribû. Wê rojê xanimê çêkir. Me xwar, lê ez jê têr nebûm. Min got dibê em careke din çêkin.
Ev du roj in min fasûlî û kundur kiriye ji bo ku çîke. Lê tim maneyekê dibîne û çênake.
Min dît ewê fasûliyên min xera bibin û kesê çêneke.
Loma jî min îro zend û bendên xwe vemalt û min tirşika çêkir.
Tirşika min gelkî xweş bû, lezetê da boçikê.
Lê ya xerab çêkirinê pişt xist ber min.
Ev demeke pişta min gelkî diêşe. Qey ez zêde ji pê mam, pişta min zêde êşiya. Ji mecbûrî min rabû du hebên ”Panacod” li ser hev xwarin.
Heban êşa pişta min kêm kir, lê li alî din jî ez serxweş kirim. Diyar e du heb li ser hev zêde bûn, gêja min bir, ji mecbûrî min xwe dirêj kir.
Nuha hîn jî hişê min baş nehatiye serê min, hîn jî dewxa min dihere, loma jî ez baş nizanim ez qala çi dikim.
Ez bawer dikim îro hewqas bes e, sibet ê xêr vêra…
”Esmer eman eman eman
Dîlber eman delalê yeman
Tu kulîlka dora çeman
Xelk zewîcî ez û tu man
Dinya alem tev zewicî
Lê malwêranî tenê ez û tu man”
Ya min jî bû ev mesele.
Dinya alem, mahkûmên dozên giran hemû vegeriyan, li welêt bejn û bala xwe li ba dikin, ez feqîrê Xwedê tenê mam li van kuçe û kolanên xerîbiyê...
Heta çend sal berê jî mahkûm qaşxûnên weke min pir bûn, min ji xwe ra digot, de yê ”mahkûm” ne ez tenê me, hevalên weke min pir in.
Lê nuha bêyî min hema hema kes ne maye, yên sedûyeksal cezayên wan hebûn jî hemû vegeriyan û li welêt û di kanalên telewîzyonan da lotikan didin xwe.
Ez tenê bûme weke hespê kulekê li ser waran mayî, malan bar kiriye, koç bi rê ketiye, ez tenê mame li van çol û çepelan.
Hefs be jî, surgûnî be jî, dema bi dost û hevalan ra be, weke karwanê bi êlê ra ye xweş e, bîna meriv teng nabe.
Lê dema meriv tenê bimîne, cî û warê meriv behişt be jî ne xweş e.
Her cara ku ez vegera mahkûmên weke xwe dibihîzim, weke evîndarê vê stranê kovanek giran xwe bera ser dilê min dide û ez jî ji xwe ra dibêjim:
”Kuro eman eman, delal eman
xelk û alem giş vegeriyan
li surgûniyê tenê ez mam”
Ez merivekî pir dilbijok im, dilê min bibije xwarinekê miheqeq çê dikim û dixwum.
Ji zûda bû me fasûliyê hişin çênekiribû. Wê rojê xanimê çêkir. Me xwar, lê ez jê têr nebûm. Min got dibê em careke din çêkin.
Ev du roj in min fasûlî û kundur kiriye ji bo ku çîke. Lê tim maneyekê dibîne û çênake.
Min dît ewê fasûliyên min xera bibin û kesê çêneke.
Loma jî min îro zend û bendên xwe vemalt û min tirşika çêkir.
Tirşika min gelkî xweş bû, lezetê da boçikê.
Lê ya xerab çêkirinê pişt xist ber min.
Ev demeke pişta min gelkî diêşe. Qey ez zêde ji pê mam, pişta min zêde êşiya. Ji mecbûrî min rabû du hebên ”Panacod” li ser hev xwarin.
Heban êşa pişta min kêm kir, lê li alî din jî ez serxweş kirim. Diyar e du heb li ser hev zêde bûn, gêja min bir, ji mecbûrî min xwe dirêj kir.
Nuha hîn jî hişê min baş nehatiye serê min, hîn jî dewxa min dihere, loma jî ez baş nizanim ez qala çi dikim.
Ez bawer dikim îro hewqas bes e, sibet ê xêr vêra…
02 juli 2009
Hukûmeta AKP-ê teslîmî leşkeran dibe
Şerê di nabêna leşker û hukûmeta AKP-ê da bi şiklekî bênabên û pir întensîf îro jî dom kir.
Trafîka di nabêna serokerkan Îlker Başbûg, serokwezîr Erdogan û serokkomar Abdullah Gul da îro jî betal nebû, bi çûn û hatinê malneketan bîn li hev çikandin.
Hemû şer û teşxele li ser biryara meclîsê ya pêr e.
Pêr derengê şevê, meclîsê bi biryarekê rê li ber dadgehkirina leşkeran ya siwîl vekir.
Yanî ji nuha û pêva dema leşker teşebusî darbeyeke leşkerî bikin, ji bo vê armancê rêxistinan deynin, ewê ne ji alî dadgehên leşkerî, ji alî dadgehên siwîl va werin dadgehkirin.
Leşker li dijî vê biryara meclîsê ne û dixwazin hukûmet vê biryarê paşda bigre, yanî serokkomar Gul wê ”veto” bike.
A ev sê roj in leşker û hukûmet li ser vê biryara meclîsê û girtina mîralay Dûrsûn Çîçek hevûdu dibin û tînin.
Di mesela Dûrsûn Çîçek da hukûmetê do daxwaza leşkeran bicî anî û mîralayê(Dûrsûn Çîçek)ku îmzeya wî li bin plana xistina hukûmeta AKP-ê bû berdan.
Di vir da leşkeran 1-0 qezenc kir.
Lê di mesela birayara meclîsê da hîn li hev nekirine.
Bes wisa xuyaye ku hukûmetê di vî warî da jî ewê daxwaza leşkeran bicî bîne û biryarê paşda bişîne meclîsê û dûra jî biguherîne.
Yanî ji nuha da meriv dikane bibêje ku leşker 2-0 li pêş in.
Ji bo ku formula guherandinê bibînin, îro Erdogan, alîkarê wî Cemîl Çîçek û wezîrê edaletê Sadullah Ergîn ”zîrweyeke biçûk” çêkirin.
Piştî vê civînê, Erdogan îcar berê xwe da Qesra Çankayayê, çû ba Abdullah Gul û bi wî ra jî li dora saetekê peyivî.
Tiştê xuyaye artêş bi tu hawî qebûl nake ku dadgehên siwîl wan mahkime bike.
Pir eşkereye mêrikan naxwazin kes bikanibe hesabê sûcê ku ew dikin ji wan bipirse.
Ev yek pir vekirî ye.
Lê biryar carê ji meclîsê derbas bûye.
Loma jî ji bo guherandinê dibê riyekê bibînin.
Riya guherandinê jî Abdullah Gul e, bi riya Abdullah Gul, ewê biryarê bidin wetokiririn û hukûmetê jî ev yek qebûl kiriye.
Li Tirkiyê edalet tuneye, lê ”wezîr û Wezareta Edaletê” heye. Esas dibê vê wezaretê lewx bikin, çimkî edalet jî, huqûq jî hemû bi serê sunguya leşkeran ve ye, ew çi bixwazin huqûq mecbûr e xwe li gor emrê wan eyar bike.
Mêrikan dema dilê wan dixwwaze ji bo ku dest bidin ser hukum rêxistinên îllegal çêdikin, terorê dimeşînin, însan dikujin û didin kuştin, leşkerên xwe dikujin û dixin hustuyê kurdan, lê dibêjin gerek kes me mahkime jî neke, kes hesabê van sûcan ji me nepirse.
Çima?
Ji ber ku tivinga wan heye, ji ber ku çekdar in û loma jî dibê kes hesab ji wan nepirse.
Çiye çiye, efendim dadgehên leşkerî hene…
Kuro dadgehên leşkerî carê emir qûlî ne, ev yek û ya din jî bi pranî ew bixwe jî di nava van çeteyan da ne.
De îcar çete qey ewê rabin xwe mahkime bikin?
Leşkeran rêxistina Eregenekonê danîne, mêrikan xwestine darbeyeke leşkerî bikin, bi sedan sûcên bêqanûnî kirine, xwstine serokwezîr û gelek kesên din bikujin, însan kuştine û dane kuştin.
Û di vî warî da jî bi hezaran delîl û belge ketine destê dozgeran.
Baş e heta nuha dadgehên leşkerî di vî warî da çi kirine, kîjan general ceza kirine?
Ne yek jî.
Bi vacayî hemû jî bêsûc hatine dîtin û hatine berdane.
Ez nizanim çima navê Tirkiyê, ”Komara Tirkiyê” ye?
Ya rast dibê navê Tirkiyê ”Komara Leşkeran” be. Ji ber ku bi rastî jî kes nikane destê xwe bide leşkeran, Tirkiye buhuşta wan e…
Trafîka di nabêna serokerkan Îlker Başbûg, serokwezîr Erdogan û serokkomar Abdullah Gul da îro jî betal nebû, bi çûn û hatinê malneketan bîn li hev çikandin.
Hemû şer û teşxele li ser biryara meclîsê ya pêr e.
Pêr derengê şevê, meclîsê bi biryarekê rê li ber dadgehkirina leşkeran ya siwîl vekir.
Yanî ji nuha û pêva dema leşker teşebusî darbeyeke leşkerî bikin, ji bo vê armancê rêxistinan deynin, ewê ne ji alî dadgehên leşkerî, ji alî dadgehên siwîl va werin dadgehkirin.
Leşker li dijî vê biryara meclîsê ne û dixwazin hukûmet vê biryarê paşda bigre, yanî serokkomar Gul wê ”veto” bike.
A ev sê roj in leşker û hukûmet li ser vê biryara meclîsê û girtina mîralay Dûrsûn Çîçek hevûdu dibin û tînin.
Di mesela Dûrsûn Çîçek da hukûmetê do daxwaza leşkeran bicî anî û mîralayê(Dûrsûn Çîçek)ku îmzeya wî li bin plana xistina hukûmeta AKP-ê bû berdan.
Di vir da leşkeran 1-0 qezenc kir.
Lê di mesela birayara meclîsê da hîn li hev nekirine.
Bes wisa xuyaye ku hukûmetê di vî warî da jî ewê daxwaza leşkeran bicî bîne û biryarê paşda bişîne meclîsê û dûra jî biguherîne.
Yanî ji nuha da meriv dikane bibêje ku leşker 2-0 li pêş in.
Ji bo ku formula guherandinê bibînin, îro Erdogan, alîkarê wî Cemîl Çîçek û wezîrê edaletê Sadullah Ergîn ”zîrweyeke biçûk” çêkirin.
Piştî vê civînê, Erdogan îcar berê xwe da Qesra Çankayayê, çû ba Abdullah Gul û bi wî ra jî li dora saetekê peyivî.
Tiştê xuyaye artêş bi tu hawî qebûl nake ku dadgehên siwîl wan mahkime bike.
Pir eşkereye mêrikan naxwazin kes bikanibe hesabê sûcê ku ew dikin ji wan bipirse.
Ev yek pir vekirî ye.
Lê biryar carê ji meclîsê derbas bûye.
Loma jî ji bo guherandinê dibê riyekê bibînin.
Riya guherandinê jî Abdullah Gul e, bi riya Abdullah Gul, ewê biryarê bidin wetokiririn û hukûmetê jî ev yek qebûl kiriye.
Li Tirkiyê edalet tuneye, lê ”wezîr û Wezareta Edaletê” heye. Esas dibê vê wezaretê lewx bikin, çimkî edalet jî, huqûq jî hemû bi serê sunguya leşkeran ve ye, ew çi bixwazin huqûq mecbûr e xwe li gor emrê wan eyar bike.
Mêrikan dema dilê wan dixwwaze ji bo ku dest bidin ser hukum rêxistinên îllegal çêdikin, terorê dimeşînin, însan dikujin û didin kuştin, leşkerên xwe dikujin û dixin hustuyê kurdan, lê dibêjin gerek kes me mahkime jî neke, kes hesabê van sûcan ji me nepirse.
Çima?
Ji ber ku tivinga wan heye, ji ber ku çekdar in û loma jî dibê kes hesab ji wan nepirse.
Çiye çiye, efendim dadgehên leşkerî hene…
Kuro dadgehên leşkerî carê emir qûlî ne, ev yek û ya din jî bi pranî ew bixwe jî di nava van çeteyan da ne.
De îcar çete qey ewê rabin xwe mahkime bikin?
Leşkeran rêxistina Eregenekonê danîne, mêrikan xwestine darbeyeke leşkerî bikin, bi sedan sûcên bêqanûnî kirine, xwstine serokwezîr û gelek kesên din bikujin, însan kuştine û dane kuştin.
Û di vî warî da jî bi hezaran delîl û belge ketine destê dozgeran.
Baş e heta nuha dadgehên leşkerî di vî warî da çi kirine, kîjan general ceza kirine?
Ne yek jî.
Bi vacayî hemû jî bêsûc hatine dîtin û hatine berdane.
Ez nizanim çima navê Tirkiyê, ”Komara Tirkiyê” ye?
Ya rast dibê navê Tirkiyê ”Komara Leşkeran” be. Ji ber ku bi rastî jî kes nikane destê xwe bide leşkeran, Tirkiye buhuşta wan e…
01 juli 2009
"Devê tivinga mor" dîsa pere kir
Ez difikirîm ku li ser girtina mîralay (albay) Dûrsûn Çîçek îşev tiştekî binivîsim.
Lê dema min data(kompîtora) xwe vekir, bavo ez çi bibînim, ku waye mêro hatiye berdan jî.
Tirkiye welatekî wiha ye, hertişt bi leza ronahiya laserê diqewime.
Bûyer bi sureteke dûrî aqilan tên meydanê û tên guhertin.
Do dema civîna leşker û hukûmetê hîn berdewam bû, mîralay Dûrsûn Çîçek hat tewqîfkirin.
Herke şaş ma.
Esas dibê Dûrsûn Çîçek roja duşemiyê biçûya dadgehê, lê qey bazar hîn tamam nebûbû loma jî mêrik neçû.
Vê yekê herkes matmayî hîşt...
Lê do Dûrsûn Çîçek û heft zabitên din ji nişkave çûn îfade dan dozgerê siwîl yê Ergenekonê.Vê bûyerê jî herkes şaşomaşo hîşt.
Ji ber ku dozgerê leşkerî hewce nedîtibû ku di heqê mîralay Dûrsûn Çîçek da dozê veke û loma jî ew serbest berda bû.
Lê dozgerê siwîl piştî îfadeyê Dûrsûn Çîçek tewqîf kir.
Îcar vê tewqîfata nedihat payin milet gêjomêjo kir, gotin weleh mesele cidî ye, hukûmet û huqûq li hember leskeran hustuyê xwe xwar nakin.
Miheqeq di destê dozgerên Ergenekonê da delîlên mezin hene, heger ne wisa bûya ewê Çîçek tewqîf nekirina.
Lê îro jî waye camêr berdan jî.
Ev girtin û berdana Dûrsûn Çîçek ya nişka ve bûbe sebebê şiroveyên AKP-ê li hember leşkeran hustuyê xwe xwar kir, tawîz da wan.
Civîna MGK-ê(Konseya Ewlekariya Millî) ya do nêzî heyşt saetan ajot. Li gor manşet û şiroveyên çapemeniyê, civîneke pir girîng û dîrokî bû.
Bi dirêjbûna civînê ra meraqa milet jî zêde bû.
Piştî civînê, belavokek hat belav kirin.
Di belavokê da bêyî çend gotinên gurover, ne diyar bû ku leşker û hukûmetê çi anîne serê hev û kê zora kê biriye.
Lê tiştî herî xerîb, piştî belavbûna civîna MGk-ê, di nabêna leşker û hukûmetê da “zîrveyeke” biçûktir hat kirin.
Diyar e di cîvana MGK-ê pê ra negîhandine tam li hev bikin, ji bo lihevkirneke temam selahiyet dane serokerkan û serokwezîr û wezîrê edaletê.
Loma jî piştî civîna Konseya Ewlekariya Millî, di bin serokatiya serokkomar Abdullah Gul da Erdogan, serokerkan Îlker Başbûg, wezîrê dewletê û cîgirê serokwezîr Cemîl Çîçek û wezîrê edaletê Sadullah Ergîn hatin ba hev û îcar wan bazara nîvçemayî domand.
Wisa xuya ye ku di nava belgeyên di destê hukûmetê da tiştên gelkî girîng hene, mesele ne bêîtîatiya mîralay Dûrsûn Çîçek û çend zabitên din e, mesele gelkî mezintir e, belkî jî serî diçe digihîje Başbûg bixwe.
Loma jî hukûmet rehet e û natirse.
Lê li alî din ji ber ku amadekariya darbeyê di çarçeweya ” zincîra emir û qomûtayê" da hatiye kirin, yanî Dûrsûn û çend hevalên xwe tenê ew belge(belgeya micadela bi îrtîcayê ra. Yanî pilana xistina hukûmeta AKP-ê) hazir nekirine, yên hazir kirine masiyên gelkî mezintir in, loma jî qeweta hukûmetê li girtina van masiyên mezin nayê.
Û ev yek jî dibe sebebê dirêjbûna civînan û bazarê.
Qey di civîna do ya di nabêna seroerkan, serokwezîr, wezîrê edaletê û misteşarê MÎT-ê da mesela tam hel nebû, loma jî Erdogan, hin wezîr û leşker îro danê nîvro dîsa hatin ba hev, dîsa dest bi bazarê kirin.
Du roj berê meclîsê bi guherandina qanûnekê di mahkemeyên siwîl da rê li ber dadgehkirina leskeran vekir.
Serekerkan û general ji vê biryara meclîsê ne memnûn in. Lesker naxwazin mahkemeyên diwîl wan mahkeme bike.
Bi îhtîmaleke mezin bazara herî zahmet di vî warî da ye.
Axir ev sê roj in leşker û hukûmet hevûdu dibîn û tînin lê yek nikane yê din neqawt bike.
Bes bi berdana Dûrsîn Çîçek, meriv dikane bibêje ku leşkeran tawîzeke baş ji hukûmetê stend.
Berdana Dûrsûn Çîçek, tê wê maneyê ku ev operasyon ewê pêşda neçe, ewê mezintir nebe, masiyê hatiye girtin ewê were berdan.
Esas hukûmet baş li ber xwe dide, lê ji ber ku di nava xwe da ne saxlem in, loma jî hêza wan tenê têra girtina vî hûtê mezin nake, dibê hinekên din herin alîkariya hukûmetê.
Heger li Tirkiyê kultura demokrasiyê hebûya, dibê nuha hemû partiyên siyasî, sendîkayên karkiran, baroyên abûkatan, zanîgehan, hemû komel, dezgeh û saziyên demokratî piştgirî bidana hukûmetê û li dijî van generalên cûntacî serî hildana.
Lê kes dengê xwe nake, herkes lê temaşe dike.
Ev du roj in ku leşker û hukûmet ketine gewriya hev, leşker dixwazin bi darê zorê hukûmetê û sîstema edaletê teslîm bigrin û qatilan ji cezakirinê xelas bikin.
Li hember vê midaxeleya leşkerî ya li ber çavan mixabin civat kerr û lal e, herkes bêdeng e.
Û loma jî mêrikan heta dereceyekê jî biser ketin.
Kurd dibêjin: zêr zane, zor zane, devê tivinga mor zane.
Di van du rojên dawî da herkesî dît ku "devê tivinga mor" pere kir...
Lê dema min data(kompîtora) xwe vekir, bavo ez çi bibînim, ku waye mêro hatiye berdan jî.
Tirkiye welatekî wiha ye, hertişt bi leza ronahiya laserê diqewime.
Bûyer bi sureteke dûrî aqilan tên meydanê û tên guhertin.
Do dema civîna leşker û hukûmetê hîn berdewam bû, mîralay Dûrsûn Çîçek hat tewqîfkirin.
Herke şaş ma.
Esas dibê Dûrsûn Çîçek roja duşemiyê biçûya dadgehê, lê qey bazar hîn tamam nebûbû loma jî mêrik neçû.
Vê yekê herkes matmayî hîşt...
Lê do Dûrsûn Çîçek û heft zabitên din ji nişkave çûn îfade dan dozgerê siwîl yê Ergenekonê.Vê bûyerê jî herkes şaşomaşo hîşt.
Ji ber ku dozgerê leşkerî hewce nedîtibû ku di heqê mîralay Dûrsûn Çîçek da dozê veke û loma jî ew serbest berda bû.
Lê dozgerê siwîl piştî îfadeyê Dûrsûn Çîçek tewqîf kir.
Îcar vê tewqîfata nedihat payin milet gêjomêjo kir, gotin weleh mesele cidî ye, hukûmet û huqûq li hember leskeran hustuyê xwe xwar nakin.
Miheqeq di destê dozgerên Ergenekonê da delîlên mezin hene, heger ne wisa bûya ewê Çîçek tewqîf nekirina.
Lê îro jî waye camêr berdan jî.
Ev girtin û berdana Dûrsûn Çîçek ya nişka ve bûbe sebebê şiroveyên AKP-ê li hember leşkeran hustuyê xwe xwar kir, tawîz da wan.
Civîna MGK-ê(Konseya Ewlekariya Millî) ya do nêzî heyşt saetan ajot. Li gor manşet û şiroveyên çapemeniyê, civîneke pir girîng û dîrokî bû.
Bi dirêjbûna civînê ra meraqa milet jî zêde bû.
Piştî civînê, belavokek hat belav kirin.
Di belavokê da bêyî çend gotinên gurover, ne diyar bû ku leşker û hukûmetê çi anîne serê hev û kê zora kê biriye.
Lê tiştî herî xerîb, piştî belavbûna civîna MGk-ê, di nabêna leşker û hukûmetê da “zîrveyeke” biçûktir hat kirin.
Diyar e di cîvana MGK-ê pê ra negîhandine tam li hev bikin, ji bo lihevkirneke temam selahiyet dane serokerkan û serokwezîr û wezîrê edaletê.
Loma jî piştî civîna Konseya Ewlekariya Millî, di bin serokatiya serokkomar Abdullah Gul da Erdogan, serokerkan Îlker Başbûg, wezîrê dewletê û cîgirê serokwezîr Cemîl Çîçek û wezîrê edaletê Sadullah Ergîn hatin ba hev û îcar wan bazara nîvçemayî domand.
Wisa xuya ye ku di nava belgeyên di destê hukûmetê da tiştên gelkî girîng hene, mesele ne bêîtîatiya mîralay Dûrsûn Çîçek û çend zabitên din e, mesele gelkî mezintir e, belkî jî serî diçe digihîje Başbûg bixwe.
Loma jî hukûmet rehet e û natirse.
Lê li alî din ji ber ku amadekariya darbeyê di çarçeweya ” zincîra emir û qomûtayê" da hatiye kirin, yanî Dûrsûn û çend hevalên xwe tenê ew belge(belgeya micadela bi îrtîcayê ra. Yanî pilana xistina hukûmeta AKP-ê) hazir nekirine, yên hazir kirine masiyên gelkî mezintir in, loma jî qeweta hukûmetê li girtina van masiyên mezin nayê.
Û ev yek jî dibe sebebê dirêjbûna civînan û bazarê.
Qey di civîna do ya di nabêna seroerkan, serokwezîr, wezîrê edaletê û misteşarê MÎT-ê da mesela tam hel nebû, loma jî Erdogan, hin wezîr û leşker îro danê nîvro dîsa hatin ba hev, dîsa dest bi bazarê kirin.
Du roj berê meclîsê bi guherandina qanûnekê di mahkemeyên siwîl da rê li ber dadgehkirina leskeran vekir.
Serekerkan û general ji vê biryara meclîsê ne memnûn in. Lesker naxwazin mahkemeyên diwîl wan mahkeme bike.
Bi îhtîmaleke mezin bazara herî zahmet di vî warî da ye.
Axir ev sê roj in leşker û hukûmet hevûdu dibîn û tînin lê yek nikane yê din neqawt bike.
Bes bi berdana Dûrsîn Çîçek, meriv dikane bibêje ku leşkeran tawîzeke baş ji hukûmetê stend.
Berdana Dûrsûn Çîçek, tê wê maneyê ku ev operasyon ewê pêşda neçe, ewê mezintir nebe, masiyê hatiye girtin ewê were berdan.
Esas hukûmet baş li ber xwe dide, lê ji ber ku di nava xwe da ne saxlem in, loma jî hêza wan tenê têra girtina vî hûtê mezin nake, dibê hinekên din herin alîkariya hukûmetê.
Heger li Tirkiyê kultura demokrasiyê hebûya, dibê nuha hemû partiyên siyasî, sendîkayên karkiran, baroyên abûkatan, zanîgehan, hemû komel, dezgeh û saziyên demokratî piştgirî bidana hukûmetê û li dijî van generalên cûntacî serî hildana.
Lê kes dengê xwe nake, herkes lê temaşe dike.
Ev du roj in ku leşker û hukûmet ketine gewriya hev, leşker dixwazin bi darê zorê hukûmetê û sîstema edaletê teslîm bigrin û qatilan ji cezakirinê xelas bikin.
Li hember vê midaxeleya leşkerî ya li ber çavan mixabin civat kerr û lal e, herkes bêdeng e.
Û loma jî mêrikan heta dereceyekê jî biser ketin.
Kurd dibêjin: zêr zane, zor zane, devê tivinga mor zane.
Di van du rojên dawî da herkesî dît ku "devê tivinga mor" pere kir...
Prenumerera på:
Inlägg (Atom)