The Wall Street Journal: Gelo kurdên bûn qurban ewê bi xiyanetê werin xelatkirin?

Rojnameya  amerîkî The Wall Street Journalê li ser êrîşên çeteyên hukûmeta Şamê ser kurdan di lehê kurdan da nivîseke pir baş nivîsîye.

Nivîs bi sernavê "Serkêşiya Têkçûyî ya Tom Barrack" sîyaseta Amerîkayê ya li Sûriyeyê bi tundî rexne dike, dibêje "Washington bi jiyana hevpeymanên xwe yên kurd xumarê dilîze." Dibêje heger çekdarên Colanî têkevin bajarên kurdan qetlîama anîn serê elewîyan, durzîyan ewê bînin serê kurdan jî.
Rojname dibêje:

”Dibe ku di têkbirina HSD´ê da leza Tirkiyê hebe, lê ne di berjewendiya Washingtonê da ye di vê rêyê da bibe hevpar. Kurdan erka herî giran li şûna yên din bi cih anîn. Pirs niha ev e: Gelo ev qurbanîdan ewê bi xiyanetê were xelatkirin?”

Banga seferberligê û liberxwedana kurdan li dinyayê olaneke mezin da û şêla Amerîkayê, ya dinayayê di lehê me da guhert. Amerîka nuha wek du roj berê li Colanî nanêre û ewê dev ji piştgiriya kurdan bernede.
Çimkî çeteyên Colanî di êrîşên xwe da gelek sûcên li dijî însanîyetê kirin û vîdeoyên wan belav kirin. Wan digot belkî kesê dengê xwe neke. Lê belgeyên, vîdeoyên wahşeta wan dinya hejand, şêla Amerîkayê û ya dinyayê di lehê me da guhert. Wek vê nivîsa rojnameya The Wall Street Journalê, gelek kesên din jî Washington rexne kir, gotin nabe Amerîka, Hêzên Hevpeyman vê bêbextiyê bi kurdan ra bike.
Ji ber vê reaksîyona dinyayê ya di lehê me da, wezîrê karên derve yê Sûriyê gotiye rast e, di êrîşê da hin leşkeran sûc kirine, me ew girtine, ewê werin cezakirin. Vir e, mecbûr man vê derewê bikin.
Wezîrê karên derve yê Tirkiyê jî dev guhertiye, beyaneke hinek nerm daye, qala dana mafê kurdan kiriye.
Diyar e dîtin Amerîkayê gav paş da avêt, ewê dev ji alîkariya kurdan bernede, lema dixwazin Amerîkayê îqna bikin. Lê ewê nikanibin. Dibê kurd îdareya ereban qebûl nekin, ew xwe îdare bikin û HSD´ê jî belav nekin.

Wergera nivîsê ya bi kurmancî li jêr e:
The Wall Street Journalê wiha ye:

“Serkêşiya Têkçûyî ya Tom Barrack

Çima li Sûriyeyê lez tê kirin? Zehmet e ku mirov berjewendiyeke Amerîkayê ya zelal di jiholêrakirina Hêzên Sûriyeya Demokratîk (HSD) a bi serkêşiya Kurdan de bibîne, bi taybetî bi wê leza ku çarenivîsa wan girtiyên DAIŞê bixe metirsiyê ku di bin destê wan de ne.

Ev metirsî derket holê, piştî ku hinek girtî reviyan, vê yekê artêşa Amerîkayê neçar kir ku roja çarşemê destwerdanê bike û beşekî wan veguhêze Îraqê.

Hîn jî karta zextê ya cezayan di destê Serokê Amerîkayê de ye ku dikaribû ji bo sepandina rawestandina daîmî ya wê tundiyê bikar bîne ku desthilata Sûriyeyê ya bi serokatiya Ehmed Şer li dijî HSDyê pêk tîne. Lê ev yek pêk nehat.

Siyaseta Amerîkayê niha ji aliyê Balyozê Amerîkayê yê Enqereyê Tom Barrack ve tê birêvebirin ku di heman demê de wekî nûnerê Sûriyeyê kar dike.

Tê zanîn ku karên pêşîn ên Tirkiyeyê bidawîanîna hebûna leşkerî ya Kurd e, di demekê de ku Enqere piştevana herî mezin a Şer e.

Roja duşemê, Serokê Amerîkayê pêwendî bi Şer re kir û roja din Barrack daxuyaniyek da ku wekî ragihandina bidawîanîna HSDyê xuya dikir, dema got, rola sereke ya wan hêzan di şerê dijî DAIŞê de bi dawî bûye û Şam amade ye dosyeya ewlehiyê wergire, bi birêvebirina girtîgehên rêxistinê jî.

Lê ev "amadehî" her ji roja ewil ve lawaz derket, dema Şamê ragihand ku 120 girtiyên DAIŞê reviyane.

Ev yek sedema destwerdana bilez a fermandariya leşkerî ya Amerîkayê ye ji bo veguhastina girtiyan a Îraqê, dûrî kontrola rejîma nû ya Sûriyeyê.

Tenê salek berê, Ehmed Şer serkêşiya komeke cîhadî dikir. Îro, çekdarên wan koman bûne pêkhateya sereke ya artêşa Sûriyeyê ku hîn jî têkeliyeke e ji mîlîsên xwedî gelek girêdan û gelek fermandarî, di nav wan de çekdarên biyanî di cihên hestyar de hene.

Ti garantiyeke rastîn tune ye ku ev hêz rûbirûbûneke cidî li gel DAIŞê li deverên dûr bikin, yan di şerê dijî komên Îslamî yên Sunî yên din de cihê baweriyê bin.

Tenê bibîranîna bûyera kuştina sê Amerîkiyan a meha borî li ser destê endamekî hêzên ewlehiyê yên Sûriyeyê bes e.

Tevî eşkerekirina pêwendiyên wî yên bi rêxistina DAIŞê re, hat gotin "dûrxistina" beriya êrişê "ne zehmet bû". Mijar wekî rewşeke lezgîn nehat dîtin.

Li hemberî vê yekê, Amerîka rûbirûyî van cûre gumanan li gel HSDyê nebû ku şerekî bibandor li dijî DAIŞê kir.

Heta dema Serokê Amerîkayê got, Kurd "bêhtir ji bo xwe di şer de ne ne ji bo me," ev giringiya tiştê wan pêşkêş kiriye kêm nake.

HSDyê bedeleke mezin a mirovî da û bi hezaran şervan winda kirin, da ku Amerîka neçar nebe rasterast bikeve şerê bejahî.

Piştî têkçûna DAIŞê, di dosyeya petrolê de hevahengî li gel Washingtonê berdewam kir û bi hezaran endamên rêxistinê girtin, vê yekê gelek welat, bi taybetî yên Ewropayê, ji barê wergirtin û dadgehkirina wan rizgar kirin.

Bi gotineke zelaltir, Kurdan erka herî giran li şûna yên din bi cih dianî. Pirsa niha ev e: Gelo ev qurbanîdan dê bi xiyanetê were xelatkirin?

Şer, di pêşveçûnên leşkerî de pişta xwe bi komên çekdar ên eşîrîve girê dide. Eger ev hêz ewil bigihin girtîgehên DAIŞê, dê karesat çêbibe.

Eger herin deverên ku piraniya wan Kurd in, çi bi rêya van koman be çi hêzên rejîmê, metirsiya ducarebûna komkujiyê dê bibe rastî.

Ev berê bi Elewî û Durziyan re sala 2025an qewimî, bêyî ku lêpirsîneke cidî hebe, tevî sozên Şer.

HSDyê pişta xwe bi rola Amerîkayê girê dabû ji bo rêlibergirtina pêşveçûnên Şer, heta digihêje şêwazekî dadperwerane ji bo yekbûna niştimanî.

Di vê çarçoveyê de, asayî ye ku Kurd dudil bin di hilweşandina hêzên xwe û tevlîkirina wan a li gel artêşekê de ku desthilat tê de hêdî hêdî di destê yek zilamî de kom dibe.

Îro, Amerîka qumarê bi jiyana hevpeymanên xwe yên Kurd û berjewendiya xwe ya ewlehiyê ya di şerê dijî DAIŞê de dike.

Her du jî rêlibergirtina li her êrişeke ji nişka ve dikin pêwîstî. Dibe ku leza Tirkiyeyê hebe di têkbirina HSDyê de lê ne di berjewendiya Washingtonê de ye ku di vê rêyê de bibe hevpar."