03 april 2020

Bira mirin hebûya kalbûn nebûya...

Albert Einstein


Dibêjin dema hirç pîr bibe kudik pê gunikan dilîzin. Kal û pîrên reben jî ketin vî halî, ketine halê hirçê, her kes şîretekê li wan dike, her yek aqilekî dide wan.

Dengbêjan bela sebeb negotine ”bira li dinyayê mirin hebûya, kalbûn tunebûya, ax felek…”

Lê kaliyê, lê koriyê, wele mirin çêtir e ji nexweşîya Vîrusa Koronayê.

Nav ker bû kirin dahşik



Hemoyê ker
Li gundekî yek hebû, navê wî Hemo bû. Lê milet jê ra digot Kero û Hemoyê ker. Hemo xwe ji vê leqeba xwe qet aciz nedikir, lê xanima wî pir li ber xwe diket. Jinikê rojekê ji Hemo ra got:

-Hemo, ji ber vî navê te ez dikevim binê erdê, rabe berxekî xwe şerjê bike, muxtar û rîsipiyên gund biezimîne û vî navê pîs ji ser xwe rake. Ya na bi Xwedê ez û tu rojekê li ba hev nemînin.

02 april 2020

Wexta xwe vikûvala nebuhurînin


Wexta vala tuneye, lê wexta meriv vala, bêkar û bê îş derbas dike heye; fena meriv di hewangê da avê bikute. Wext dibuhure, lê li fêzê tiştek tuneye, meriv tim destvala ye, tiştekî bi ser avê naxe.

Lê heger meriv bixwaze meriv kane wexta xwe vikûvala derbas neke, ew di destê meriv da ye.

Ji ber Vîrusa Koronayê gelek kes ji mecbûrî li malên xwe ne. Ev yek ji bo gelek kesan tiştekî nuh e, heta zor û zahmet e jî.

Yê min qet ne xema min e, çimkî ev sê sal in ez antramana vî îşî dikim.

Henek



Ez ji henek û mîzahê hez dikim û carnan jî baş, xerab xwe tevê dikim. Ne di destê min da ye, kurmê wê bi min ra heye. Ji xwe mîzah jî ew e, kurmê şîrî ye.

Babetekî(genrekî) edebiyatê yê bi navê mîzahê tunebe jî, lê dîsa jî henek ne karekî heneka ye, karekî, ”sinetekî” pir cidî ye, jê ra zanîn û hosteyî lazim e. Meriv lê dixe, birîn dike, lê birîn xuya nake.

Di rojên xerab da, di demên zor da mîzah bîna însên fire dike, lê li alî din sîleheke xurt e jî.
Nuha ji me ra herdu jî lazim in.

Ne di her nivîsa min da, lê di gelekan da mîzah heye. Hin caran însan vê yekê fêm nakin û netîceyên şaş ji nivîsên min derdixin. Bi qasî mîzahê, fêmkirina wê jî hunereke, jê ra zanîn û kulturek lazim e.

Mîlan Kundera li ser mîzahê gotiye:
”Li welatekî bêyî mîzah nayê jiyîn. Lê belê di civateke hewcedariya wê her tim bi mîzahê heye jî jiyan qet ne xweş e, nayê kişandin.”

Çi heyf wek miletekî bêdewlet û bindest em di civateka wiha da dijîn, hewcedariya me tim bi mîzahê heye.
Dîtina Rifat Ilgaz a li ser mîzahê. Dîtineke balkêş e, min tercumeyî kurmancî kir. Rifat Ilgaz(1911-1993)nivîskar û şairekî tirk e.


”Babetekî (genrekî) nivîsê, edebiyatê yê bi navê mîzahê tuneye. Babetên(genrên)edebiyatê roman e, çîrok e, meqale ne, bîranîn in. Name jî babetekî/genrekî nivîsê ye, lê mîzah ne genreke edebiyatê ye. Heger babet bûya ewê teknîka wê hebûya.
Mîzah uslûbeke, şêwazeke. Şiklekî nêrîna li civatê ye. Mîzah kane şiîr be, çîrok be, roman be. Mîzah ne babet e, uslûb e. Taybetiyeke mexsûsî mîzaca we, xuyê we ye, çêjneke.
Ji babetên(genrên)edebiyatê ra şarezayî, teknîkê lazim e. Tu vana bi cî bînî serketin mimkûn e.
Mîzah çi dixwaze?
Ji bo ku mîzah ji mîzaca însên tê ne zanîn e, nayê bi destxistin. Ne teknîke jî. Heger di xulqîyeta însên da ev taybetî hebe mîzah kane serketî be. ”


01 april 2020

Wer xuya dike korona ewê zû bi zû dev ji me bernede

Ev 16 roj in nigê min bi sentrûm, market û dikan mikanan nebûye. Ez li ser goştê xwe hûr dibim, bûme xwê û ketime êgir. 

Min nuha ji xanimê ra got, xanim, bi Xwedê cinên min ji min ra dibêjin law rabe here ICA Maxîyê têr bigere û barek tişt mişt bikire û were mal.

Xanimê got, ma qey tu dîn bûyî, korona nuh li her derê belav bûye. Û ji xwe dibêjin gerek kalê wek te neçe dikanan. Weleh belkî te bera hundur jî nedin...

Gerek gotin û kirinên meriv hev bigire


Xwendevanekî min di bloga min da gotiye, ”Mamosta, ez eksa we ya li ser kurdî pîroz dikim. Hestên te yê li ser nivîsên tirkî gelek caran dibin hestên min jî. Tu her hebî. Malî ava."

Weleh rast ya jî şaş, kî çi dibêje bi kêfa xwe ye. Lê ev 13 sal in min di bloga xwe da, di facebooka xwe da, di twîtta xwe da yek rêz jî bi tirkî nenivîsîye û qebûl nekiriye kes jî nivîsên min bi tirkî şirove bike.

PARVE BIKE