Min tiştên xwe kirî, ji bo ku perê tiştên min kirîye bidim çûm ber kasê, ketim
dorê. Xanima berî min xwest perê nextî bide, keçika kasê got, ”em pera nagirin,
dibê tu bi kartê bide.”
Jinikê bi kartê pera da.
Surprîza hilbijartinan, Partiya Sosyal Demokrat(S)2 prosent, partîya tundrew, SDê(Demokratên Swêd)jî li dora 2.5-3 procent dengên xwe kêm kiriye.
Îro li Swêd hilbijartinên parlamentoyê û yên herêmî hene. Ez û xanim nuha çûn, me rayên xwe, dengên xwe da û em hatin malika xwe.
Hewa, atmosfera vê hilbijartinê ne sakîn e, pir ne xweş e. Însan zêde êrîşî hev dikin. Li ser sindoqa me ne qelebalix, sakîn bû.
Retorîka siyasetmedar di propagandayê da li hemberî hev bi kar tînin pir sert e, dijminatiya nabêna swêdîyan û xerîban, rast û çep, îslamîstan kûr dike.
Însan, ji ber tebîeta xwe tim di nav lêgerîneke aîdîyetê da ye; bawerîya bi fikrekê, mensûbîyeta miletekî, hêzekê û xebata ji bo hedefeke mişterek hêzê dide meriv, meriv xwe rehet his dike.
Lê belê ev lêgerîn gava îradeya meriv ji meriv bistîne, meriv xwe teslîmî lîderekî, partiyekê, îdeolojiyekê bike, ji lêgerînê derdikve, diqulibe koletîyeke îdeolojîk, dînî. Navê viya fanatîzma sîyasî ye, mirîdî ye.
Fanatîzama sîyasî xerab e, meriv aqilê xwe naxebitîne, ji muhakemeyê dûr dikeve, dibe êsîrê îdeolojiyekê, lîderekî, şêxekî, partîyekê.
Do ne pêr(du roj berê), hin çeteyên ereb li Hesekê xortekî kurd ê bi navê Sîpan(Samî Şêxmûs)bi xayinî ji mala wî birin, gulebaran kirin, serêwî jê kirin û vîdeoya wahşeta xwe jî di mdyaya sosyal da parve kirin. Pişta qatilan ne xurt be, ne çeteyên Colanî bin nikanin vê wahşetê bikin.
Samî Şêxmûs endamê hêzên ewelakriyê yê Sûriyê bû, lê çeteyan dîsa jî ev wahşet kirin, heta nuha tu kes nehatiye girtin. Hukûmet jî resmî tiştekî nabêje, tenê dibêjin lêkolîn berdewam e.
Gelek ronakbîr, sîyasetmedarên çep û îslamî ji piştgiriya tevgera kurd a netewî bêtir, xwe ji tevgera filîstînîyan ra dirûçikînin. Camêrekî ji kurdan ra gotiye, "gerek kurd piştgiriya hereketa filîstîn a netewî bikin, gerek tevgera kurd Îsraîl rexne bike, ev yek mecbûrîyeteke însanî, tarîxî û exlaqî ye..."
Di nav 400-500 milyon ereb da ez bawer nakim erebek jî ji ereban ra, ji filistîniyan ra bibêje, piştgiriya kurdan wacibeke filistîniyan û ereban ya tarîxî û exlaqî ye, dibê filistînî li pişt tevgera kurd a netwî bin û Tirkiyê, Îraqê, Sûriyê û Îranê rexne bikin.
Bawerîya bi koranî ya bi îdeolojiyekê, ya bi xurafeyan, dîndarîyeke fanatîk aqilê aqil ji serê meriv dibe, meriv kerr û kor dike, meriv bêhiş û dîn dike. Dîn jî, îdeolojî jî, girêdana bi korî ya îdeolojiykê, ya şexsekî meriv dike mirîd. Mirîdên terîqetan, şêxan jî hene, yên partiyan û serokan jî hene.
Di nav me kurdan mirîdên terîqetan û şêxan jî pir in, yên serok û partiyan jî pir in.
Serokekî çermsoran bi hêrs û bi dilşewatîyeke mezin ji keşêyê li kêlek fermandarê Îspanî
sekinî bû û li qetlîama miletê wî temaşe dikir ra got:
-Heger Xwedayê te, vê dagirkerîyê, vê zulma li qebîleya min dibe, vê qetlîamê
xweş dibîne û tesdîq dike, dibê tu baş bizanibî ew tiştê te bawerî pê anîye
ebeden ne Xwedê ye.
Meleyên tirk û ereb jî li dijî kurdan ne tenê pişgiriya artêşa xwe kirin, ji bona serketina wan li mizgeftan dua kirin.
Sadî Şîrazî, merivê baş û merivê xerab pir kin û pir xweşik ji hev gerandiye, gotiye:
-Merivê baş kî ye?
Merivê baş ne kesê dilpak û pir saf e, xerabî qet nayê bîra wî. Merivê baş, haya wî ji her xerabiyê heye, zane çi xerab e, çi baş e, lê belê ew
rindiyê, başiyê tercîh dike û wiya bi cî tîne.
Merivê xerab jî wiha tarîf kiriye:
-Merivê xerab kî ye?
Li Kurdistana Bakur em pir bi lez asîmîle dibin, di nav
kultura tirkan da dihelin, dibin tirk. Ev, rastîyeke pir bi êş û tahl e, ne mezinkirina
meselê ye; em dihelin, dibin tirk.
Asîmîlasyon ne tenê fêrbûna zimanekî din e; dagirkirina hiş e, wendakirina
hafizeya dîrokî ye, teslîmbûna kulturî ye. Miletê asîmîlasyonê qebûl dike, hebûna
xwe, paşeroja xwe radestî xelkê dike û wek milet dawî li hebûna xwe tîne.
Fîlozofê bi nav û deng Îbn Ruşd gotiye, ”Heger hêk bi hêzeke ji derve bişkê dawî li jiyanê tê, heger bi hêzeke ji hundur va bişkê jiyan dest pê dike. Çimkî guherînên rastîn hemû ji hundur dest pê dikin.”
Li Tirkiyê li hemberî dîktatoran, li hemberî zulmê tu carî
ji hundur serîhildan çênebûye, lema jî sed sal e Tirkiye neguherî ye, paş da
çûye pêş da neçûye.
Liberxwedana kurdan, şerê kurdan yê ji bo azadiyê û demokrasîyê têra guherandina Tirkiyê nake, jê ra destega tirkan lazim e.
Dema me mal bar kir, lampa min a ser masê ji destê min da ket, cama wê şikiya. Ji bo ku jê ra camekê/şermekê bikirim gerek biçûma bajêr, li camê bigerîyama. Lampeke antîk e, pir jê hez dikim. Lê min cam nedît. Dewla min bi avê neket. Lê ezê lê bigerim.
Min got hey ez hatime bajêr, ka ez bîstekê lê bigerim, herim hin cî û mekanên di salên 1980-1990î da em diçûnê bigerim, hela ka hîn mane ya nemane.
Merivên xerab, zalim, xedar bûne bela serê însên; dîktatorek kana bibe sebebê felekatên, malwêraniyên pir mezin.
Dostoyevskî gotiye, ”Di bin vî asîmanê hewqasî xweşik da,
hewqas însanên xerab çawa kanîbûn bijîn ?”
Bi rastî ne mimkûn e meriv vê pirsê ji xwe neke, di bin vî asîmanê muhteşem da çima hewqas merivên, serokên dewletan ên xerab û xedar hene, tu carî ji kuştinê, ji xwînê, ji wêrankirina bajaran têr nabin.
Hin kes ji metnekê ra, ji teksta nivîsekê ra dibêjin ”TEXT, ”text û afîş wiha bû.” Yanî teksta nivîsekê wek "text" dinivîsin. Gerek hûn ferqa tekst û text fêr bibin.
Bi swêdî, bi îngilîzî ji tekstekê ra ”text” tê gotin, lê bi kurmancî nabe meriv
ji metnekê ra, ji teksta nivîsekê ra bibêje ”TEXT”!
Di kurmancî da peyva "text" çend maneyên wê yên sereke hene. Yek,
text ji darê çêdibe, gava tê birrîn, tê zîfêlkirin dibe text. Bi text mobîye
çêdibe, pê xanî lê deibe.
Yên li zulma dagirkeran temaşe dikin şaşiyeke mezin dikin. Yên îro hûn çavên xwe ji wan ra digrin, sibe, gava dor were we, ewê çavên we derxin, ewê nehêlin hûn çavên xwe vekin.
Nebêje marê bi min venede bira hezar salî bijî, rojekê ewê
dora te jî were, ewê bi te jî vede.
Em wek milet bindest in, ne wek ferd. Wek milet em ji hemû mafên xwe yên netewî bêpar in.
Gotineke, şîreteke çermsoran a gelkî xweş fîlozofîk û manîdar heye, dibêje:
-Gava av bilind dibe masî mûriyan/gêrikan dixun. Gava av dimiçiqe, vê carê mûrî
masîyan dixun. Dibê tu kes bi xurtîya xwe ya îro nefire. Çimkî kî yê kê bixwe ”herikîna
avê” biryarê dide...
Rewşa me û tirkan jî eynî ye. Serok û birêvebirên Tirkiyê îro ji me xurtir in, bi alîkarîya hin kurdan gelek dek û
dolaban digerînin, dixwazin hereketa kurdî ya li Kurdistana Rojava û Bakurê Kurdistanê têk
bibin, pilana xwe ya bindesthîştina kurdan bi cî bikin.
Dibê meriv dost û hevalê xwe pir dîqet hilbijêre; ne karekî rehet e, lê meriv bikanibe bike baş e.
Hevalê rastîn wek sîyê ye. Tu xwar jî bibî, tu rast jî bibî,
tu bikevî, tu rabî tu carî terka te nake, tim bi te ra ye, te bi tenê nahêle.
Hevalê baş jî wisa ne, di tengasiyê da, di firehiyê da tim û daîm bi meriv ra
ne.
Ji bo wê jî dibê meriv dostên xwe pir dîqet hilbijêre. Dost û hevalê xerab meriv
xeyalşikestî dike.
Bira hevalên we hindik bin, lê merivên baş bin.
Di jiyanê da hin însan dikevin jiyana meriv û ebedî dimînin,
hinek jî tên û diherin.
Ji bo yên diherin dibê meriv xemgîn nebe, fêkiyê xerab
ji darê da dikeve.
Merivê xerab terka meriv bikin, ji jiyana meriv derkevin baş e,
fena meriv sêveke xerabûyî ji nav sepeteke sêvên teze bavêje.
Hevalên we, dostên we bira însanên baş bin, bira hindik bin. Ya muhîm qelîte ye, ne jimar e.
-Li van deran rûvî hene. Heger rûvî hat bela xwe di te da, hilkişe ser darê û
bang bide. Ez çer banga te bibihîzim ezê tavilê werim hawara te.
Demek derbas bû, rojekê dîk bala xwe dayê rûviyek qerde, qerde berbî wî va tê.
Tavilê firiya ser darê û dest bi bangdanê, azanê kir.
Rûvî hat bin darê û bi zarekî şîrîn ji dîk ra got:
Gava ez rûdinim, bi serîyekî sakîn li jiyana xwe ya borî
dinêrim, dibînim min gelek tiştên, gelek
karên şaş û berradayî kirine.
Min wexta xwe da gelek tiştên tu feydeyeke wan ji
min ra û ji miletê min ra tune. Min bi salan gelek kitêb, kovarên berradayî xwendin, wexta xwe da wan tiştên ne hêja.
Min bi pêşan perê xwe da kitêbên tirkan û çeoçtiyê yên bêfeyde, bi zirar û dûra
jî bi çewalan gişk avêtine ser sergo.
Di xortaniyê da meriv hinekî kêmaqil e, gelek tiştên berradayî dike, wexta xwe
dide tiştên, îdeolojiyê pela pûçî, bêfeyde û bi zirar.
Do min tiştek dixwend, ji nişka va şekirê qulpik hat bîra min. Min biryar da
tiştekî li ser binivîsînim.
Şekirê qulpik, şekirekî hişk û rengîn (sipî û sor, ya jî sor û hişin) bû.
Di ortê da qul bû, wek gustîleke mezin bû.
Van rojan di medyaya sosyal da li ser bazara Abdulah Ocalan, PKKê û Tirkiyê minaqeşeyên pir germ û gurr çêdibin. Hin kes Abdulah Ocalan û PKKê rexne dikin, hevalên PKKê jî siyaseta serokê xwe bi heraret, carnan jî bi gefxwarina kesên rexnegir diparêzin.
Bi bawerîya min tiştê Abdulah Ocalan dike û bi PKKê û bi hevalên xwe yên Kurdistana Rojava(HSD, PYD, YPG, YPJ)daye qebûlkirin ne tiştê dibê meriv biparêze, teslîmîyet e. Lê yên rast dibînin pir in û diparêzin. Bi rexneyan meriv nikane wan biguherîne.
”Îranê bîranîneka min a dema em li Carolîna Başûr dijiyan anî bîra min. Marên bi jarî hewisî bûn bexçeyê me. Te serê wî jê dikir, dêla wî hîn jî diperpitî. Tu mecbûr dibû serê mar binax bikî. Em serê Îranê binax dikin. Mar hîn bawer nake mirar bûye, lê gava roj çû ava ewê êdî neperpite. Rejîma Îranê mehû bûye. Û ewê di nêzîk da viya fahm bikin."
Merivê xerab fena tenîya bi don e, dibê meriv xwe hevza xwe jê bike, xwe jê biparêze. Ji merivê xerab, gelac başî, rindî sadir nabe, wek tenîya bi don e, meriv qilêrî dike.
-Tu nêzî sîtilê bibî ewê teniya wê di te bigere. Tu nêzî merivê xerab bibî ewê bela wî di te bigere.
Xwe ji tenîya sîtilê û ji bela merivên xerab biparêzin. Riya wê jî xwe nêzikî sîtilê nekin û nebin heval û dostê merivên xerab. Dûro bi nûro...
.jpg)
Abdulselam Akincî, piştî maçê dîtinên gelek alîgirên Amedsporê pirsîye. Yek
ferdekî jî, ne mezin, ne biçûk nikanîbû bi kurmancî du gotinên temam bibêje. Kurd bûne civateke lalûte. bi kurdî ziman nagere, nikane hestê xwe bibêje.
Yekî zaza, bi zazakî çend tiştên siyasî gotin, wekî din, her kes bûbû kurdên
zimanê wan tirkî.
Siyaseta şaş, siyasetmedarên ne kurdistanî, ne netewî, tirkîperest kurd kirine xerîbên
zimanê xwe.
Wext, dem bê zar û bê ziman e, lal e, ji meriv ra tiştekî nabêje. Lê belê wek mamosteyekî gelek tiştan him nîşanî meriv dide, him jî fêrî meriv dike.
Di 60-70 salên dawî da gelek tiştên me qet xeyal nedikir fêrî me kir; gelek dersên
mezin da me.
Wextê, tarîxê nîşanî me da em nifşekî gelkî nezan, xeşîm û neerbabê siyasetê bûne.
Me ji
xelkê ra masî girt, ji xwe ra kûsî jî negirtiye.
Me bi micadela 60-70 salî ji miletê xwe ra mafekî netewî, mayinde bi dest
nexist. Me bi îdeolojiyên berradayî, bi siyaset, bi şer û teşxeleyên bi zirar mala xwe û
ya gelê xwe şewitand.
