Şevbêrka bi hevalekî ra û guhertin

Weke min berê jî di vî quncikî da qal kiribû, ev çend roj in dost û hevalekî min î kevn Abudlkadîr Îzol li Swêd e.
Heta nuha me çend caran sebra xwe bi hev anî, qala çîrokên berê û guhertinên li welêt kir.
Pêr êvarî em dîsa bi hev ra bûn. Em çend heval bi hev ra çûn aşxaneyeke yûnanî. Aşxaneyeke pir sakîn bû û xwarina wan jî li gor standartên Swêd pir baş û bi dilê me bû.
Lê ya herî xweş û bi dilê me sakîniya cî bû, qelebalix tunebû, dengê me diçû hev.
Ji xwe derdê min jî ew bû.
Ji ber ku (heger ne derew be)vê havînê ezê jî herim welêt, loma jî ez weke gurê birçî li dû înformasyonê me, dixwazim guherîn û pêşketinên li welêt ne tenê ji devê kurdên ji vir diçin û tên, ji devê kurdên li welêt dijîn bibihîzim.
Li wan guhdarî bikim, guherînên li ba wan ”keşif” bikim.
Hevalê min yê do, îro çawa ye, îro çawa difikire?
Loma jî min dixwest gelek tiştan jê bibihîzim û çavdêriyên wî yên vir jî fêr bibim.
Heger em ji kultura xwarinê dest pê bikin, bi dîtina wî li gor Kurdistanê û Tirkiyê, kultura xwarinê li Swêd pir feqîr e û ne mimkûn e ku bi ya Kurdustanê û Tirkiyê ra were miqayesekirin.
Got, Wêranşara ku di salên 80-î da aşxaneyeke ku alkol serwîs bikira tunebû îro 3 heb payon lê vebûne.
Ev dîtina Abdulkadir hevalên din jî destîq kirin.
Li ser nimûneya paynonên Wêranşarê ez keniyam û min got, xwezî ev pêşketin çênebûya û em kurd ji vê ”pêşketinê” bêpar bimana.
Lê diyar e ev jî ”Açilma/vebûna” kurda ye, ddibê kurd jî hinekî ”açilmîş û serpilmîş” bibin, yanî weke gulên mihemediye vebin…
Di wê taftafê da garson sehanek zeleteyê penêrê biraştî danî ser masê û dûra jî me her yekî jî teyfikek biçûk danî ber.
Mîvanê me hinekî matmayî ma, got li ba me tiştekî wiha ne mimkûn e, heger Kurdistan bûya nuha garsonan teyfikeke radikir û yek dadanî…
Helbet di dema min da jî sifra Kurdistanê dewlemend bû, lê nuha pir pêşda çûye, heta meriv dikane bibêje ku hinekî jî ji adetê derketiye.
Li Swêd jiyana luks kêm e, bi gotina swêdî hertişt ”lagom” yanî normal e, di hedê xwe da ye, ne kêm û ne zêde ye.
Perê meriv hebe jî meriv nikane li aşxaneyeke Swêd wê luksa li aşxaneyên Kurdistanê û Tirkiyê heye bidest xe.
Li Swêd rêwîtiya botê (nabêna Swêd û Fînlandiyayê)ji bo me kurdên Swêd hinekî ”luks” e. Hertişt têda heye, xwrin bufe ye, bi dehan babetên masiyan û xwarinên din hene.
Loma jî kîjan mîvanê me tê, em dibin gera botê.
Dema min bihîst biraziyên wî Keya û Serdar ew jî birine botê, min xwe hinekî qure kir û got, çi baş, nuha te kêf kiriye.
Lê ez şaş bûm, got hema hema ez birçî çûm û biçî jî hatim, tiştekî meriv bixwara tunebû û dûra jî bi xwarinên Kurdistanê û Tirkiyê ra miqayese kir.
Min got heyra, heger tu bi bufeya bota me jî neyê serî îşê me kurdên Swêd xerab e, çimkî tiştekî me yê ji wê lukstir tuneye.
Dema meriv li hevalên li welêt dimînin guhdarî dike, meriv ne tenê bi guherandinên wan, bi yê xwe jî hay dibe.
Ji van guherandinên civata kurd hinên wan kêfa meriv tîne û hinên wan jî meriv ditirsîne, xemgîn dike.
Tabî di vir da tesîr û rola salan(temen) jî heye. Dema me welat terikand em xort bûn, dîtin, norm, pîvan û nêrîna me ya li jiyanê û li pêşerojê, li dostî û hevaltiyê tiştekî din bû, îro piştî ku em bi ser 60-î ketine tiştekî din e.
Kalekî 60 salî ne mimkûn e ku weke xoretekî 20-25 salî bifikire, weke wî tevbigere.
Di vî temenî da ne mimkûn e ku dîtin, bawerî, hest, felsefe û normên me weke yên 30 sal berê be….
Çimkî do em tiştek bûn, îro em tiştekî din in, ev bi serê xwe guherandineke pir mezin e…
Loma jî guherandinên civata kurd dibê me matmayî nehêle…

Dîroknasê tirkan yê herî "mezin" got DEVE!

Dîroknasê Tirkiyê yê herî mezin û Mudûrê Muzeya Qesra Topkapiyê Prof. Îlber Ortayli di konferansa Meketeba Siyasetê ya MHP-ê da nîşan da ku ew merivekî çuqasî nîjadperest, cahil û vala ye.
Xwedêgiravî Îlber Ortayli, dîroknasê Tirkiyê yê herî mezin û herî medenî ye. Lê diyar dibe ku ”mezinayiya” wî vir e, bêbingeh e û hemû reqlam û propagandeya tirkan e.
Ortayli di axaftina xwe da li ser ”wesfê” miletê tirk tiştên wisa gotiye ku zarokên heft salî jî ewê pê bikene.
Ortayli wek dîroknas di vê sedsalê da bêyî fedî û ar milîtarîzim û darbeyên leşkerî parastiye û gotiye, ”ne mimkûn e ku artêş di siyasetê negere, di şertên ku siyaseta siwîl nikanibe xwe bi pêş xe darbeyên leşlerî mecbûrî ye.”
Tu dibêjî qey generalên tirk ji diya xwe jîr û biaqil dibin, hemû ji bo îdareya dewletê û welêt dên dinyayê.
Û siyasetmedar jî giş ehmeq tên dinyayê, tu wesfekî wan yê îdarekirina welatekî tuneye, ev wesf tenê bi generalên tirik ra heye.
Li Tirkiyê sebebê pêşdaneçûna ”siyaseta siwîl” û demokrasiyê ne ji ber ehmeqiya siwîlan e, ji ber çavsorî û midaxeleya leşkeran e.
Leşker xwe xwediyê dewletê û Tirkiyê dibînin û loma jî nahêlin siwîl bi tena serê xwe Tirkiyê îdare bikin.
Îlber Ortayli, ji dêlî ku wek dîroknas li dijî midaxeleyên leşkeran derkeve, demagojiyê dike û meselê bi xeşîmiya siwîlan ve girê dide.
Û merivekî wiha jî xwedêgiravî dîroknasê tirkan yê herî mezin e….
Ortayli di axaftina xwe da nîjadperestiya MHP-ê parastiye û bi vê yekê jî ruyê xwe yê paşverû û faşîst baş nîşan daye, gotiye,
”Neteweperestî, hezkirina civata tu mensûbî û di nava da jî ye. Di van salên dawî da li Tirkiyê hestên fedîkirina ji miletê xwe, hestên antîmilîtarîst û dijminê leşkeran tê pîjkirin.”
Wek tê dîtin Ortayli pir vekirî, nîjadperestiya tirk û milîtarîzmê diparêze û li Tirkiyê çend dengên demokrat û li dijî leşkeran jî neheq û şaş dibîne.
Tiştê herî komîk ew e ku Ortayli wesayeta leşkeran ya li ser siyasetê û darbeyên leşkerî bi wesfê miletê tirk ve girê dide, dibêje:
”Wesfê tirkan yê yekem miletekî leşker e”, qey loma jî tirk midaxele û serdestiya leşkeran qebûl dikin…
Yanî Ortayli midaxeleyên leşkerî bi ”genetîka” tirkan ve girêdide, li gor teoriya wî her tirk weke leşker tê dinyayê, meriv çi bike jî ne mimkûn e ku tirk bibin miletekî medenî.
Tirk miletekî leşker e û ancax ji disîplîn, emir, ferman û otorîteya leşkerî fêm dike, azadî, serbestî û demokrasî ne wesfê wan e.
Ortayli ji hin dengên li dijî midaxelaya artêşê ya siyasetê jî nerehet e û vê yekê bi pîjkirina ewrûpyan ve girêdide, dibêje:
” Li vir meriv nikane bibêje ku tiliya Ewrûpaya ku ne xwediyê van wesfan e(wesfên leşkerî, milîtarîst) tuneye. Ji mîlîtarîstbûna civata tirk dikane çi zirara Belçîkayê, Îswîçreyê hebe? Ewrûpaya wesfên xwe yên leşkerî wenda kriye, dixwaze ev wesfê li ba me heye ew jî wenda bibe.
Heger hunerê risim li Fransayêî miribe, Fransa dixwaze ev huner li dinyayê jî bimre, heger mîmarî li Îtalyayê miribe, îtalî ewê bixwazin mîmarî li hemû cîhanî jî bimre.Tu qewmek naxwaze wesfê ku wî wenda kiriye di qewmekî din da dom bike.
Însan ji sinetê leşkerî yê tirk, ji taybetiya civata tirk ya leşkerî nerehet dibin, lê em çi bikin, ev wesfê tirkan yê herî girîng e.
Li ba me hunerê risim, heykel tuneye, bi muzîkê ra mijûlbûn tuneye, fîlozof tuneye, lê hunera me ya nemir, wesfê me leşkerî ye.”Rebeno dibîne ku bi rastî jî tu marîfet, huner û keşfeke tirkan kirbe û ew jî kanibe pê serbilind bibe tuneye, loma jî milîtarîzmê diparêze, tirkan dike miletekî "leşker".
Îcar ez nizanim vî ”miletê leşker” ka heta nuha çi kiriye?
Tirkiye xwediyê milyonek hêzên çekdar e, lê li gel vê jî ev 26 sal in ku nikane bi çend hezar gerîlayên kurd ra derkeve serî.
Di şerê Cîhanê yê yekem da ewrûpiyan qûş li we qetand, berî wê rûsa û gelên balkan hewetinê hûn tarûmar kirin.
Lê yekî hebekî zane û xwedî aqil dizane ku ferdên miletekî leşker ji diya xwe nabe, şerkirin, kuştin ne qerekter û xusûsiyeteke genetîk e.
Dema hewce dibe heywan jî, însan jî xwe diparêze û şer dike.
Ewrûpiyan îro jî wesfê xwe yê leşkerî wenda nekirine, heger sibe di nabêna Tirkiyê û welatekî Ewrûpa, em bibêjin Fransa, Îtalya, Englistanê da şerek derkeve hûnê ancax kanibin çend rojan li ber xwe bidin, tiştê hat serê Saddam ewê were serê miletê te yê "leşker jî."
Îro îdî ne dema şûr û mertalan e, zanîn û teknîka kê xurt be ew biserdikve. Numûneya herî berbiçav Îsraîl e, 22 dewletên ereban hene û nufûsa wan jî 20 qatî li ya Îsraîl e, lê dîsa jî nikanin bi Îsraîl. Di hemû teşebusên xwe da têk çûne.
Yanî tu mile ji yê din bêtir ne ”şerkar” e, hemû girêdayî zanîn, tecrûbe, îmkan û teknîkê ye.
Ewrûpî ne tenê di ilim, sinet, muzîk û mîmariyê da, di hunerê leşkerî da jî ji we pêşdatir in.
Sifra hazir li ortê ye, ka bibêjin çi yê we heye?
Hûn ne tenê di risim, muzîk, mîmarî û her şikil ilim da paşda ne, di zanînîn û keşfên leşkerî da jî hûn sifir in, heta bigihîje çek û çebilxaneyên we, helîkopterên generalên we lê siwar dibin, tank, top axir her tişytê we ji derve ye, malên xelk ne.
Îcar hûn li ku miletê leşker li ku?
Ev gotinên Ortayli nîşan dide ku ew merivekî çuqasî vala, nezan û prîmîtîv e, bi qasî zarokekî sinifa sisiyan jî ne zana ye.
Îcar gava dîroknasê miletekî yê herî bi nav û deng wiha vala be, wey li halê wî miletî...

Xemgîniya derewan

Wezîrê Karên Hundir yê Tirkiyeyê Beşir Atalay, piştî êrîşa çekdarî ya ser merkeza BTP-ê do bi telefonê li hevserokê BDP-ê Selahattin Demirtaş gerîyaye û ji ber vê êrîşê xemgîniya xwe û ya Serokwezîr Erdogan ragihandiye.
Atalay ji Demîrtaş ra gotiye, him ew û him jî serokwezîr Erdogan ji ber vê êrîşê gelkî xemgîn bûne û ew bûyerê weke ”provakasyon” dibînin û ji bo ku sûcdar werin girtin çi ji destê wan bê ewê bikin.
Atalay û serokê wî Erdogan siyasetke ”henekpêkirinê” dimeşînin, ji alîkî da bi şev û roj êrîşê dibin ser BDP-ê, wê weke şargeha ”terorê” û terorîstan binav dikin, rojê 40-50 kesî digrin û dixin hefsan û piştî êrîşên wiha jî ”xemgîniya” xwe nîşan didin.
Ev sextekarî û durûtiye…
Îcar xemgînî ?
Hêsirên ku Atalay û Erdogan dibarînin hêsirên tîmsehan e, hêsirên derewîn in, ji bo formalîtê û xapandinê ye.
Kurd baş dizanin ku yên ji van êrîşan ra zemînê hazir dikin dewlet û hukûmet bi xwe ye, ewê BTP-ê weke hêzeke terorîst û dijmin nîşanî sûtal û zilamên xwe didin û dûra jî dibêjin ”buhurtî”be…
Tiştek pir vekirîye, hemû êrîşên ser BTP-ê û kurdan bi destûr û xweşbîniya dewletê dibe, roja ku ew destûrê nedin van êrîşan erîşên rawestin.

Zincîrên di dest û nigên Lao Luyê 2 salî da îspata sîstema Çînê ya zalim û bêmerhemet eDi rojnameyên swêdî Aftonbladet û Metro da rismê zarokekî çînê yê du salî li kolaneke Pekînê bi hesinekî ceyranê ve zincîrkirî tesîrek mezin li min kir.
Ji ber ku diya Lao Luyê 2 salî nexweş e nikane li wî binêre û perê wan jî tuneye ku wî deynin zarokxaneyekê, loma jî bavê wî Chen Chuanliu ji mecbûrî Lao Luyê 2 salî bi xwe ra digerîne û gava mişteriyan dibe wî bi stûnekê va zincîr dike.
Chen Chuanliu, şufêrtiya texsiyapisqilêtê dike. Dema mişteriyan dibe derekê nikane Lao jî bi xwe ra bibe.
Îcar ji bo ku Lao yê 2 salî li derekê bisekine û kes wî nerevîne, bi zîncîrekê wek kûçikekî, weke hespekê wî bi stûna ceyranê ve qeyd û merbend dike û dihere karê xwe.
Du meh berê xwişka Lao Lu ya 4 salî Lîng ji alî dizên zarokan ve hatiye revandin, loma jî bavê reben ditirse ku Lao jî dest wî here.
Di xeberê da tê gotin ku li Çînê rojê 190 zarok tên revandin, bi taybetî jî revandina lawikan pir zêde ye.
Bavê Leo Chen Chuanliu dibêje:
-Jina min nexweş e û nikane li wî binêre û ez jî mecbûr im ku bixebitim. Îcar dema ez mişteriyan digrim ez mecbûr im ku wî bi stûnê ve zincîr bikim. Ez dizanim bêmerhemetî û zalimî ye, lê ji wendakirina wî çêtir e. Çimkî îmkana min tuneye ku ez wî deynim zarokxaneyê.
Îcar welatekî weke Çînê, dinyayê dixwe û bi hemû dinyayê ra jî qayişkêşiyê û berberiyê dide lê nikane Laoyê 2 salî bide zarokxaneyekê.
Ji ber ku bavê wî feqîr e, nikane perê zarokxaneyekê bide, lawê xwe yê 2 salî weke kûçikekî bi kuteke ceyranê ve qeyd û merbend dike…
Û xwedêgiravî ev dewlet jî sosyalîst e û ji dewletên Xerbî bêtir qala heq, huqûq û edaletê dike.
Dewleteke hewqas mezin û dewlemend nikane li zarokekî xwedî derkve, ji ber tunebûnê dê û bavê Lao wî weke kûçikan bi stûnan va zincîr dike.
Ev jî nîşan dide ku tiştê li ser wekehevî, heq, huqûq û edaletê tên gotin hemû vir in, sîstem ji kapîtalîzmê pir zalimtir û pir wahştir e.
Li Ewrûpa dema ferd nikanibe zarokên xwe xwedî bike dewlet lê xwedî der dikve, lê mêze dike.
Sîstema ku însanan mecbûrî vê çareseriya dilperêt bike bira têkeve binê erdê, tunebe çêtir e.
Lao Luyê 2 salî yê bi stûnê ve zincîrkirî rûreşiya Çînê ye. Û bi rismî meriv fêm dike ku ev sîstem, sîstemeke çi wahş û çi bêmerhemet e.

Çima piştî 20 salan?

Di van demên dawî da ev çend car in Komîteya KCK-ê ya Şehîdan nasnameyên gerîlayên di salên 1990-î da şehîd ketine eşkere dike.
Ji dawiya sala borî da ye KCK her hefte navê çend gerîlayên şehîd ketine ji gel û dê, bav û xizmên şehîdan ra eşkere dike.
Ji şehîhdan hinekên wan di salên 1990-1992-an da şehîd ketine. Yanî di ser şehadeta wan ra tam 20 sal, 18 sal derbas bûye.
Lê îro tê eşkerekirin.
Min bi xwe fêm nekir ji bo çi hewqas sal hat payin, çima heta nuha ji malbatên wan ra nehat gotin ku zarokên we şehîd ketine?
Sebebê vê veşartinê çi bû?
Gelo sebebê payina hetanî nuha nebûna agahiyên derbarê şehadeta wan da bû loma?
Yanî bi gotineke din, PKK-ê heta nuha nizanîbû çi hatiye serê van gerîlayan, loma agahî nedida?
Bêguman tiştekî wiha tuneye, kîjan gerîla kînga û li ku, di kîjan şerî da şehîd ketiye PKK û KCK baş dizane.
Dikane di eynî rojê da netîceya şer û hejmara şehîd û birîndarên xwe fêr nebe, lê piştî demeke kin fêr dibe û di arşîwa xwe da qeyd dike.
Ji xwe dema meriv beyana KCK-ê dixwîne, meriv dibîne ku ew bi cî û war, baş dizanin ku gerîlayê şehîd ketiye kînga tevî wan bûye, li ku, kîjan rojê û di kîjan şerî da şehîd ketiye, van agahiyan hemû bi teferûat hatine nivîsîn.
Yanî di warê agahiyê da tu kêmanî tuneye.
Lê dîsa jî 20 salan hatiye payin û îro tê gotin, meriv tu maneyekê nade vê siyasetê û vê eşkerekirina nuha.
Tiştê herî rast dema gerîlayek şehîd ket û ev yek ji alî PKK-ê hat bihîstin, dibê ev ji malbata şehîd nayê veşartin, jê ra were gotin.
Şehîdên ku navên wan nuha tên eşkerekirin, malbatên wan bi salan li wan geriyane, bi dehan car bi PKK-ê ra, bi dost û hevalên PKK-ê yên ku dikanîbûn xwe bigihînin PKK-ê û gotina wan pere dikir ra ketine têkiliyê, xwestine derbarê zarokên xwe da agahiyeke rast bizanibin, lê ev agahî tu carî nehat dayin, dilê dê û bavên wan nehat rehetkirin.
Lê ev demeke ji nişkave her hefte navê çend şehîdan tê eşkerekirin û ev yek jî êş û birînên kewiyayî, yên bi salan ra hatine jibîrkirin tevradike.
Ji alîkî da dikane were gotin ku bi derengîbe jî eşkerekirin ji neeşkerekirinê çêtir e, piştî 20 salan be jî nuha malbatên şehîdan dizanin ku zarokên wan kînga, li ku şehîd bûne.
Em bibêjin ku bi vê eşkerekirina dereng nêta PKK-ê ev e, naxwaze hetaûheta veşartî bimîne.
Baş e, wê demê dibê ev şaşî were qebûlkirin û ji ber vê êş û jana bi dê, bav û malbatên şehîdan hetiye kişandin ji wan uzir were xwestin.
Sebebê payina 20 salan dibê were gotin, were îzahkirin.
Dibê însan sebebê payina 20 salan bizanibin.
Heger sebebekî mantiqî û maqûl hebe dibê were gotin û kurd viya fêr bibin.
Na heger şaşî ye, siyaseteke bêhurmetîye wê demê jî dibê ev yek were gotin û ji ber vê yekê jî ji malbatên hemû şehîdan uzir were xwestin.

Ji nasnameyeke nufûsê bêtir dişibe otoboza pakîstaniyan

Di demeke nêz da Tirkiye ewê nasnameya(cuzdana nufûsê) berê rake û yeka nuh derxe piyasê.
Min nuha di hin malperan da bala xwe da şikil û şemalê wê.
Nasnameyeke pir ecêb e, tam li gor haletî ruhiya tirkan û qerekterê wan yê prîmîtîvî û nîjadperest e.
Li gor sûretê çapemeniyê weşandiye û agahiyên derbarê taybetiyên nasnameyê da dide, nasnameyên nuh xwedî xusûsiyetên elektronîk e û bi cîp e û texlîtkirina wê ne mimkûn e.
Îsal ewê li milet were belavkirin.
Tirkan navê wê kirine “nasnameya biaqil”.
Di orta nasnameyê da îbareya “Karta Nasnameyê ya Komara Tirkiyê” heye. Li quncikê çepê Ala Tirk”e.
Li quncikê qartê yê rastê bi rengê hişîn xerîteya Tirkiyê hatiye bicîkirin.
Li aliyê kartê yê rastê risim e û li çepê risim jî îcar bi rengê sor dîsa hîv û stêrka Ala Tirk e.
Xerîteya Tirkiyê ya li pêşiya ruyê kartê li gor hêlê bi sê rengan tê dîtin.
Li pişt kartê jî dîsa xerîta Tirkiyê û Ala Tirk heye.
Yanî di karteke bi çapa A7 da heta ku mimkûn bûye çend al û xerîteyên Tirkiyê bicî kirine.
Wisa kirine ku ji karteke nasnameyê bêtir, weke otobozeke Pakîstanê baş xemilandine.
Ev karta nuh ya nasnameyê psîkolojiya tirkan(eyşik e ji xwe bi şik e)nîşandide, fena ku dixwazin bi vê kartê nîşanî kurdan û cîhanê bidin ku Tirkiye welatê wan e û îspata wê jî ev kart e.
Ne tenê însan, miletên dinyanedîtî jî hene.
Tirk li herderê, cî ne li cî hewce ne hewce weke însanên dinya nedîtî hema al û xertîteya xwe li her derê dixin.
Tu nemaye ku her tirk al û xerîteyeke Tirkiyê li eniya xwe jî bideqînin.
Ji ber ku psîkolojiya wan psîkolojiya xerîban, ya diz û talakeran e, ne psîkolojiya însanên xwediyên vê axê û vî welatî ye.
Li Swêd dahîreya bacê, postexena, dahîreya sîgortayê û her banke karta nasnameyê dide û tenê nav û amblema wan li ser e.
Em bibêjin heger "Zîraat Bankasi/Banka Zîraetê" kart dabe, navê wê li ser e. Hewqas.
Mesela min karta xwe ya nasnameyê ji banka "SEB"ê girtiye. Loma jî li ser wê tenê "SEB" heye, nav, al û xerîteya Swêd li ser tuneye.
Lê tirkan ev karta biçûçik bi al û xerîteyên Tirkiyê yên rengorengo şibandine otobozeke pakîstaniyan.
Gava meriv li kartê dinêre, meriv fêm dike ku miletekî çiqasî ji xwe nebawer, çiqasî bi komplek û çiqasî reben in.
Di bin vê psîkolojiya tirkan ya ji xwe ne bawer da tirsa ji têkoşîna kurdan heye, loma jî dixwazin di her fersendê da nîşan bidin ku "Tirkiye" ya wan e.
Di karta nasnameyê da tiştê herî baş valahîştina xaneya "dîn" e.
Li ser giliyê kurdekî elewî û daxwaza Dadgeha Mafê Mirovan ya Ewrûpayê, bi îhtîmaleke mezin ewê di nasnameya nuh da xaneya "dîn/olê" tunebe, yanî ewê "dînê" şexs neyê nivîsîn.
Ev tiştekî pir baş e û dibê wisa be.
Jixwe di karta nasnameyê ya tu welatekî Ewrûpa da tiştekî wiha tuneye. Li gel risim, nav, paşnav û tarîxa jidayikbûnê heye.
Lê ya Tirkiyê ji nasnameya nufûsê bêtir dişibe otobozeke pakîstaniyan, hezarûyek şikil li ser çêkirine.
Tiştê kêm rismê Ataturk e, min rismê Ataturk nedît.
Bi ya min ew kêm e, dibê rismê Ataturk jî li ser nasnameyên nuh hebe...
Cuzdana bêyî gravurê Ataturk bi ya min pênc qurişan jî nake û esas dibê derbas jî nebe...

Temaşe nekin, rojekê ewê dor were we jî...

Yekî tirk, yekî kurd û yekî êrmenî bi hev ra rêwîtiyek dikirin. Bi rê da rastî rezekî tirî hatin.
Gava çavên wan li gûşiyên tirî ket birçîbûnê bêtir li serê wan xist û dilê wan bêtir bijiya tirî.
Hinekî ji ber birçîbûnê û hinekî jî ji ber bênefsiyê ketin nava rez û têra dilê xwe tirî xwarin.
Bîstek derbas bû, xwediyê rez hat.
Xwediyê rez ji hersiyan pirsî, got hûn çi milet in?
Yê kurd got ez kurd im, yê êrmenî got ez êrmenî me û yê tirk jî got ez tirk im.
Piştî van bersîvan, xwediyê rez ji yê kurd û tirk ra got:
-Lawo hûn herdu jî mêrikê misilman in, hûn dikanin tiriyê min bixwin, lê ji bo çi we hîşt ev kafirê han têkeve nava rezê min û tiriyê min bixwe?
Û dûra jî got, “hûn xwe tevê nekin, ezê nuha têr li vî kafirî xim” û dest pê kir têr li yê êrmenî xist.
Dûra vegeriya ser yê tirk, jê ra got:
-Lawo temam tu tirk î, te tiriyê min xwar. Bira li te helal be. Lê te çima bi yekî kurd jî da xwarin?
Û dûra jî got, ”ezê nuha li yê kurd xim, tu îşê xwe jê neynî, ew dijminê me ye” û tiştê anîbû serê yê êrmenî anî serê yê kurd jî, baş li wî jî xist.
Piştî ku yê êrmenî û yê kurd ji ber xwe da xist, îcar berê xwe da yê tirk û jê ra got:
-Lawo ez tirk û tu tirk, tu ji bavê xwe fedî nakî tu dikevî rezê yekî tirk û tiriyê wî didizî û ew ne bes e bi xelkê jî didî xwarin. Ma ne heqê te kuştin e.
Wisa dibêje û dûra jî dikeve ser yê tirk, wî jî baş nerm dike.
Hersê hevalên têr lêdan xwarine bi halekî perîşan ji nava rez derdikevin, bi rêda yê kurd dibêje:
-Lawo hevalno, vî mêrika çawa kanîbû bi tena serê xwe li me hersiyan xe, me hersiyan wisa perîşan bike?
Yê tirk serê xwe hejand û got:
-Sûcê me ye. Di serî da me yê nehîşta li yê êrmenî xe. Heger me destûr neda li yê êrmenî xista, nikanîbû li te û dûra jî li min xista...
Îro li Tikiyê kurd jî ketine rewşa yê êrmenî.
Dewlet bi şîdet û zalomiyeke pir mezin, li kurdan dixe, rojê 40-50 kurdî digre dixe hefê û ji tirkên ne faşîst, xwedêgiravî demokrat û lîberal ra, ji kurdên AKP-ê û yên "maqûl" ra jî dibêje:
-Vana PKK û terorîst in, dixwazin welatê me perçe bikin, loma jî dibê hûn midaxele nekin û nekevin nabêna me…
Lê wek di çîroka jor da, çawa ku piştî yê êrmenî dor hat yê kurd û dûra jî yê tirk, piştî şikandin û ”tasfiyekirina” PKK-ê, DTP-ê, BDP-ê yanî tevgera kurd ya netewî ewê rojekê dor were demokrat, lîberal û dîndaran jî, kurdên AKP-ê û yên maqûl jî, artêş û ”dewleta kûr” rojekê ewê îfadeya wan jî bigre…

Bi rastî jî "Matamatîk bi kurdî xweştir e" !

Ez nuha rastî xeberke xêrê hatim.
Enstîtuya Kurdî ya Amedê, pirtûka Hasan Guneylî ”Matamatîk” li kitêbxaneya kurdî zêde kiriye.
Ji bo belavkirina kitêbeke wiha girîng mala Enstîtuya Amedê û nivîskarê kitêbê ava be.
Pirtûk bi kurmancî ye û ji bo hînbûna matamatîkê destpêkeke baş û navgîneke pir girîng e.
Piştî min xebera derketina kitêbê xwend, ez çûm malpera ”Matamatîkakurdî.comê”
Min bi lez bala xwe da malperê.
Gelkî kêfa min jê ra hat.
Malper li ser matamatîkê agahiyan bingehîn dide û termên matamatîkê bi kurdî bikartîne.
Carê şîara kitêbê muhteşem e, ”Matamatîk bi kurdî xweştir e!”Ji viya xweştir şîar/slogan nabe.
Ne matamatîk tenê, esas hertişt bi kurdî xweştir e, spor jî, muzîk jî, edebiyat jî, dîrok jî û siyaset jî, welhasilî kelam hert mijar û hertişt bi zimanê meriv xweştir e, hêjatir e.
Çawa ku diya meriv li ber dilê meriv ji diya xelkê şîrîntir e, dibê zimanê meriv jî di her warî da ji zimanê xelkê xweştir be.
Bêguman çiqas malperên kurdî hebin baş e, feydeyê dide bikaranîn, pêşdabirin û dewlemendkirina zimanê kurdî.
Lê malpereke tenê li ser matamatîkê, weke malpera Sporkurdê, tiştekî pir û pir baş e û giranbuhaye.
Kê bîra vê yekê biribe ji erd heta bi asîman mala wan ava be û ez pir û pir sipasî wan dikim.
Gava di her warê jiyanê da xebat werin kirin û berhem werin dayin ziman bi pêş dikve, dewlemend dibe, termên nuh li zêde dibe.
Çimkî her warê jiyanê, her mijar, her ilim xwedî hin gotin û zimanekî taybetî ye…
Matematîk jî ilmekî pir girîng e, xwedî hin term û zimanekî taybet e. Loma jî hebûna malper û kitêbeke li ser matamatîkê ewê feydeyeke bêhed bigihîne zimanê kurdî.
Wek tê zanîn zimanê kurdî di warê edebiyat, siyaset, dîrok û dîn da hatiye bikaranîn, lê warê di matamatîkê da kurdî pir qels e, heta meriv dikane bibêje ku qet tiştek pê nehatiye nivîsîn.
Loma jî hebûna malpereke matamatîkê û derketina kitêbê gaveke gelkî girîng e, di pêşerojê da ewê bibe destpêka hin gavên din.

"Gelo îcar ewê ji çewalê wî çi derkeve?"
Sibe li Anqerê hevdîtineke pir girîng heye.
Nûnerên Emerîka, Îraq û Tirkiyê ji bo çaraserkirina gelşa kurdên Qampa Mexmûrê ewê werin ba hev û li hin riyên çareseriyê bigerin.
Tiştê herî xerîb û balkêş li ser navê Emerîkayê General Odîerno, yanî ew generalê ku di sala 2003-an da li Silêmaniyê çewal xistibû serên 11 zabitên tirk beşdarî civînê dibe.
Helbet Odîerno bi destê xwe ev kar nekiribû, lê emrê girtin, kelemçekirin û "xista çewalan" dabû leşkerên xwe.
Loma jî tirk tim Odîerno wek xwediyê "çewêl" dizanin, jê ra dibêjin "Çûvalci general" yanî generalê xwediyê çewêl.
Normal ji bo general û siyasetmedarên tirk beşdariya Odîerno biçûkxistin û tiştnehesibandina wan e.
Bi îhtîmaleke mezin tirkan ewê bixwestana ji dêlî Odîerno ve yekî din beşdarî civînê bibûya.
Ji ber ku ji bo zabitên tirkan beşdariya Odîerno ji alî psîkolojîk ve rewşeke pir ne xweş e...
Zabitên tirk ji general Odîerno pir ditirsin, hinavên wan jê diqete.
Hin derûdorên tirk ibêjin Odîerno qet guh nade "dostanî" û ”tifaq mifaqan”, çewalê wî tim di destan da ye û hema dixe serê meriv.
Zalimo yekî wek hûtekî ye, 2 mîtro dirêj xuyanê dike...
Ev yek jî qudûmê tirkan dişkîne, manewiyata wan xera dike.
Û ji xwe pratekî wî jî li ortê ye.
Kî be jî ewê jê bitirse...
Loma jî çapemeniya tirk sernivîsa, ”Gelo îcar ewê ji çewalê wî çi derkeve?” avêtiye.
Diyar e Emerîka jî bi zanetî General Odîerno dişîne, guh nade ”hesasiyet” û ”birînên” tirkan, merivê çewal xistiye serê zabitên tirk dişîne civînê…
Lawo ev Emerîkî jî çi zalim kurro....
Kes nema çewalciyê xwe dişîne civînê...

Hin kurd ji koletiyê hez dikin

Cîgirê Serokê Giştî yê CHP-ê Yılmaz Ateş, di hevpeyivîna xwe ya bi Aknewsê(Ajansa Deng û Basan a Kurdistanê)da ji serokê xwe Denîz Baykal bêtir li dijî perwerdeya bi zimanê kurdî derdikeve û dibêje daxwazeke wiha perçekirina miletê tirk e.
Dijberiya Denîz Bayjkal ya li hember perwerdeya zimanê kurdî meriv fêm dike, çimkî mêrik ”tirk”e û birêvebirekî dewletê ye.
Lema jî ne anormal e ku mêrik neyartiye kurdan bike.
Lê Yilmaz Ateş xwedêgiravî kurdekî Dêrsimî ye, loma jî meriv hêvî dike ku qenebe ew weke tirkekî faşîst li dijî zimanê miletê xwe dernekeve.
Lê bira derneketin li wir bimîne, mêrik ji nîjadperestekî tirk bêtir li dij derdikeve û dibêje tiştekî wiha nayê qebûlkirin.
Min digot belkî di nava CHP-ê da kurdê ji xîret û kurdperweriyê herî şuştî û zilamê tirkan tenê Kemal Kiliçdaroglu ye, lê piştî ku min hevpeyvîna Yilmaz Ateş xwend, min dît ku ev texmîna min şaş bûye, yên weke Kiliçdaroglu û belkî ji wî jî hîn xerabtir pir in.
Yilmaz Ateş sebebê têkçûna CHP-ê ya li Kurdistanê bi siyaseta CHP-ê ya derbarê mesela kurd ve girê nade, dibêje:
”Na, tu tesîra wê tuneye. Wek zarokê wê herêmê ez dibêjim ku em perçekirinê qebûl nakin, em dixwazin di nava yekîtiyê da bijîn. Û ji bo ku em bibin yek çi pêwîst be emî bikin.”
Wey xwezî tu ne zarokê wê herêmê bûya…
Wek tê dîtin, mêrik li dijî ”perçekirinê” yanî li dijî azadî û serxwebûna miletê xwe ye û ji bo ku kurd negihîjin mafên xwe yên netewî, bihelin û bibin tirk, bi gotina wî, ji bo ku ”bibin yek” çi pêwîst be ewê bike…
Ev jî tê wê maneyê ku bi zorê be jî ewê kurdan bike tirk.
Li ser pirsa, heger sebeb ne siyaseta CHP-ê ye, wê demê hûn vê yekê bi çi ve girê didin?, Ateş dibêje:
”Li Başûrê Rojava teror hakim e. Yek terora olî ye û ya din jî etnîkî ye. Di kîjan demokrasiyê da di propagandayê da meriv dibêje: ”Dengê xwe ya bide ola xwe ya jî bide zimanê xwe.”
Ev şîara, ”dengê xwe ya bide ola xwe ya jî bide zimanê xwe” nayê bîra min, lê kê ev şîar derxistibe bi rastî jî ew kurdekî ji dil kurd bûye.
Lê Yilmaz Ateşê bûye xulamê tirkan li dijî vê şîariyê, bi ya wî be dibê kurd dengên xwe nedin ferdên ji qewmê xwe û ola xwe, bidin neyar û celadên xwe, bidin qatilên bav û kalên xwe.
Diyar e însan ku carê kumê bêxîretî û çavpaniyê da serê xwe, dikane heta tu bixwazî bêheya û bêrû bibe, bibe zilamê dijmin û li dijî gelê xwe şer bike.
Li gor dîtinaYilmaz Ateş, li Tirkiyê kurd, ereb, laz tunene, herkes tirk û mecbûr e bibe tirk, çimkî Ataturk wisa gotiye.
Atêş dibêje, ”Di şerê rizgariyê da kurd, tirk, ereb û laz hebûn. Dema M. Kemal welat rizgar kir got, ”Ji damezirînerên Komara Tirkiyê ra miletê tirk tê gotin.”
Yanî tu ji çi miletî dibî bibî, dixwazî ereb ya jî kurd bû, tu mecbûr î bibî tirk.
Û Yilmaz Ateşê me yê Dêrsimî jî vê fermana M. Kemalê arnawit îro ji gelê xwe ra dubare dike, dibêje, Ataturk wiha gotiye, dibê hûn jî qebûl bikin.
Dîroka dinyayê û têkoşîna gelan nîşan daye, li welatekî heta ku zilam û destikên dijmin xurt bin û biwêribin hevalbendiya bi dijmin ra eşkere biparêzin serkeftin gelkî zahmet e.
Loma jî li kîjan welatî dibe bila bibe, ji bo serkeftina li hember hêzên dagîrker divê pişta destik û hevalbendên hundur were şikandin, ji bo ku nikanibin dijmin li ba xwe şarge bikin.
Li ser perwerdeya bi zimanê kurdî jî Yilmaz Ateşê efendî xwe gelkî aciz dike û dibêje:
”Eger hûn bixwazin miletekî perçe bikin dibê di serî de hûn zimanê wan perçe bikin. Niha PKK bi zimanê zikmakî perwerdeyê dixwaze û dibêjie bila aleke me ya cuda hebe û hêzên me yên ewlekariyê cuda hebin. Ev yek tê wateya dewletek cuda. Ma herkes reben e tenê PKK biaqil e.”
Ew merivekî pir "reben" û "kêmaqil" e lê haya wî ji wî tuneye, lema jî belangaz û evdalê Xwedê xwe "reben" nahesibîne.
Kuro piştî ku tu perwerdeya bi zimanê kurdî jî weke mafekî gelê xwe nabînî, ma êdî ji te rebentir û bêaqiltir kî heye?
Ji ber ku wî carê bindestî û koletî qebûl kiriye, loma jî daxwa perwerdeya bi zimanê kurdî, aleke cuda û hêzên kurd yên ewlekariyê qebûl nake, viya weke perçebûna Tirkiyê dibîne.
Bidestxistana van mafan layiqî gelê xwe nabîne.
Û dûra jî dibêje, heger kurd van mafan bidest xin, ewê bibin xwedî dewleteke cuda.
Ev yek jî weke kurd camêr ditirsîne…
Û ji bo ku kurd di pêşerojê da nebin xwedî dewleteke serbixwe, dibê zarokên kurd bi zimanê diya xwe nexwînin, dibê kurd nebin xwedî al û hêzên ewlekariyê.
Heta ku ruhkoleyên wiha di nava me da hebin serkeftina kurdan gelkî zor zahmet e…

Tirkiye hîn jî embara narkotîkayê ye

Neteweyên Yekgirtî, Emerîka û Yekîtiya Ewrûpayê di raporên xwe da diyar kirin ku di tîcareta narkotîkayê da Tirkiye hîn jî welatê niftê ye û ji sedî 93-ê narkotîka dikeve Ewrûpayê ji alî mafya tirk ve tê organîzekirin.
Ofîsa li Dijî Narkotîkayê ya girêdayî Neteweyên Yekgirtî(UNODOC), Wezareta Derve ya Emerîka û Yekîtiya Ewrûpayê raporên xwe yên sala 2009-an ya derbarê tîcareta naorkotîkayê da eşkere kirin.