30 januari 2014

Li ser vegera welêt sohbetek bi dil ra


Sîh(30)salên jiyana min li Kurdistanê, li Wêranşarê û sîhûçar(34)salên wê jî li Swêd derbas bûn.
Yanî ji nîvê jiyana min bêtir li Swêd derbas bûye, lê ez hîn jî Swêd wek welatê xwe û Stockholmê jî wek bajarê xwe nabînim. Tu carî hisekî wiha bi min ra çênebû.

Min li Swêd tim xwe biyanî û mîvan dît. Mîvanekî mîvantiya wî dirêj ajotibe jî lê dizane ku rojekê miheqeq ewê vegere welatê xwe, mala xwe, cî û warê xwe yê zaroktiyê…

Dilê min tu carî li Swêd bi cî û war nebû, tu carî xwe malê Swêd nehesiband û tu carî dev ji xewn û xeyala vegerê berneda. Dema veger ne mimkûn bû jî ev daxwaz û his tu carî bi min ra jar nebû.

Dema ez wiha dibêjim ne ji ber Swêd xerabî bi min kiriye, ya jî zirar gihîndiye min. Ya jî Swêd ne welatekî meriv lê bijî.

Na, belovacî wê, Swêd welatekî pir xweş e. Swêd pir tişt da min, di her warî da jiyana min rehet, xweş û dewlemend kir. Gelek tiştên baş fêrî min kir. Heger ne Swêd bûya belkî îro ez ne ev Zinarê Xamo bûma, belkî min nikanîbû ev rêzan bi kurdî binivîsanda.

Loma jî ez sipasdarê Swêd im. Çêya Swêd û demokrasiya Swêd ezê tu carî ji bîr nekim. Ezê çêyiya Swêd tim û tim binitirînim.

Dîaspora kurd li Swêd tesîreke pir mezin li tevgera kurd ya netewî kir û ev tesîr jî bi xêra îmkanên demokrasiya Swêd bû. Ev rastiyeke dîrokî ye û dibê lêkolînên ilmî li ser were kirin.

Lê belê dîsa jî têrê nake ku ez xwe malê Swêd his bikim û bixwazim heta dawiya jiyana xwe li vir bijîm û li vir bimrim…

Wek min got, li gel ku ev 34 sal in ez li vir dijîm, mala min, xanima min û çar zarokên min li vir in, lê ez dîsa jî xwe wek karkirekî biyanî his dikim, ji bo demekê hatime xebatê û ezê vegerim.

Fena mala min ne li Stockholmê, li Wêranşarê ye, çavên zarokên min li rê ne û loma jî dibê ez vegerim ba wan.

Sîûçar salên jiyana min çima nikanin zora 30 salên jiyana min a pêşî bibin ez fêm nakim. Girêdana min a bi Kurdistanê û Wêranşarê ra bi kindir û zincîran e, pir saxlem e, dikim nakim naqete, lê ya bi Swêd û Stockholmê ra bi benekî xav e, ez carê xwe kil bikim ewê biqete…

Mesela xanima min zêde naxwaze vegere, dibêje em herin û werin. Bira maleke me li vir jî hebe, lê ez dibêjim na, dibê em xatir ji Stockholmê bixwazin…

Ez dikim û nakim, nikanim hestên xwe, dilê xwe ji bo mayina li Swêd îqna bikim. Bi kêmanî heta nuha jî ez wiha his dikim, dilê min tim ji bo vegera bi temamî lêdide.

Ji ber ku sal derbas dibin û teqawitî nêz dibe, loma jî fikir û xeyalên wegerê gav û saetê di serê min da li bin guhên ev dikevin. Dil û mejî gav û saetê bi hev ra di xirecirê da ne….

Hela ka ez binêrim heta du salên din halê me, rewşa me çawa dibe û dilê jî wek nuha dîsa tim bibêje vegere, vegere, vegere…

XXX
Dostî jî, dijminatî jî eşkere be xweş e, qenekê meriv zane kî dost e, kî dijmin e.
Yê min bi xwe heta ji min tê ez vê yekê nîşan didim, qet venaşêrim, nahêlim însan di heqê dostî û ”dijminatiya” min da, di heqê hezkirin û nefreta min da têkevin dudilê ye…
Lê hin kes wek rûviyan e, meriv ne zane dost e, ne zane dijmin e. Ji ber ku dostî û dijminatiya rûvî tu carî ne eşkere ye.

XXX
-Gul, lale, hemû çîçek diçilmisin, pola û hesin dişkê, lê belê dostanî ne diçilmise û ne jî dişkê…
/// Nietzsche

XXX
-Gayê pîs tim golik e, mêrê pîs tim lawik e...



29 januari 2014

Erdogan wek rûvî dîsa dest bi dekan kir...


Serokwezîrê Tirkiyê Erdogan, piştî hevdîtina xwe ya bi cîgirê serokkomarê Îranê yê yekem Îshaq Cîhangîr ra gotiye, ”Em xwe li mala xwe ya duyemîn his dikin. Ji bo mîvanperweriya cergî em hatine bi taybetî ez sipas dikim…”

Erdogan merivekî oportunîst e, wek bukalemûn e, tavilê reng diguhere, zû dikeve her, rengî û her kerasî. Li ku derê kîjan maske hewce be wî maskeyî dide ber ruyê xwe. Devguhertin, çerxkirin, jê ra qet ne gelş e, wek kewê teqleban, dikane deh teqleyan li ser hev bavêje…

Efendî ji ber ku nuha li hundur ketiye tengasiyê, dixwaze nabêna xwe bi Yekîtiya Ewrûpayê û bi Îranê ra ji nuh ve xwes bike. Loma jî ji îraniyan ra şalûziyê(şelafiyê) dike, dibêje Îran mala me ya duyem e.

Erdogan siyasetmedarekî wek rûvî ye, li ku derê bivikê bibîne ya jî kara wî tê da hebe derhal ji yê hember ra dest bi nangenimiyê û şalûziyê dike.

Ji bo ku karê xwe bimeşîne, ji bo ku xwe ji vê krîzê xelas bike hewcedariya wî bi dostiya îranê , bi piştgiriya Yekîtiya Ewrûpayê heye. Loma jî heta hilbijartinên Adarê ji gelek dewlet û hêzan ra ewê hîn gelek şalûziyên wiha bike. Ewê dîsa li têla demokarsiyê xe, dîsa qala çareserkirina ”mesela kurd” bike, dîsa qala heq, huqûq azadiyê û reforman bike….

Çar pênc sal berê jî Erdogan eynî tişt kir, bû hewariyê demokrasiyê û serokwezîrê dixwaze şer rawestîne û mafê kurdan bidê.
Lê mirêk piştî ku leşker anîn rê, pûlis û MIT kir bin emrê xwe, rest ji Yekîtiya Ewrûpayê ra xwend, got ”li Tirkiyê mesekla kurd tuneye, mesela terorê heye” û dest bi şer û pevçûnên bi hemû cîranên xwe ra kir.

Yanî piştî ku mirêk karê xwe serrast kir û kursiya xwe saxlem kir, kes nas nekir, pişta xwe bi her kesî da kir.
Lê nuha dîsa ketiye tengasiyê, loma wek rûvî dîsa dest bi şalûziyan, dek û dolaban kiriye. A sebebê şalûziya ji îraniyan ra ev e, dîsa muhtacî alîkariyê ye….

XXX
Hin kes hene ne hors in, ne çakûç in, ne def in, ne qolik in, dibşibin leglegê, şev û roj karê wan leqleq e…
Ne dibin gul xelk wan bîhn bike û ne jî dibin stirî û dikevin destê kesî…

28 januari 2014

Siyasetmedarên tirk derew ji xwe ra kirine kar


Di her kulturê da, di her dînî û îdeolojiyê da derew tiştekî xerab e û bêexlaqî ye. Li gorî dînê Îslamê yê virek dijminê Xwedê ye.
Lê li Tirkiyê derew bûye karê piraniya siyasetmedarên tirk. Hal û karê wan derew e.

Bi xêra şerê nabêna Gulen û Erdogan derket ortê ku serokwezîr Erdogan merivekî pir derewçîn e û ji bo ku diziya xwe û hevalên xwe yên bertîlxur veşêre pir derewan dike, rastiyê vedişêre.

Helbet Gulen jî ji wî kêmtir derewan nake, ew jî merivekî pir tarî û pir tahlûke ye. Ew jî pir derewan dike û her roj tiyatroyê dilîze.

Gulen, neyarê kurda ye û merivekî panturkîst e. Lê ji bo vê yekê veşêre derewan dike, demagojiyê dike.
Milet nuha dibîne ku herdu serî jî ji bo berjewendiyên xwe derewan dikin…

XXX
Dogu Ergil gotiye, ”Sûriye ewê Rojhilata Navîn biguhere…”
Ne Sûriye, kurd ewê Rojhilat Nêz û navîn biguherin, ev hêz û potansiyel tenê li ba kurdan heye.

XXX
Hin kes hene ne hors in, ne çakûç in, ne def in, ne qolik in, dibşibin leglegê, şev û roj karê wan leqleq e…
Ne dibin gul xelk wan bîhn bike û ne jî dibin stirî û dikevin destê kesî…

27 januari 2014

Tirkên li Tirkiyê ji bo kurdan çi difikirin yên li Ewrûpayê jî eynî tiştî difikirin


Bahar Başar jineke akademîsyen e, li ser tirk û kurdên dîasporayê li Almanyayê û li Swêdê lêkolînek balkêş kiriye û kitêbeke bi navê ”Li Dîasporayê mesela Tirk-Kurd/ Diasporada Türk-Kürt Sorunu”nivîsîye.

Başar dibêje, ” Tirkekî li Almanyayê hatiye dinyayê, ji kurdekî li Almanyayê hatiye dinyayê, ji ber kuew nabêje ”Xwezî bi dilê wî kesî ku dibêje ez tirk im” pir diqehere.

Çawa ku tirk li Tirkiyê kurdan serkut dikin, dixwazin kurd tim di bin emrê wan da bin, tirkên li Ewrûpayê hatine dinyayê jî dixwazin eynî têkilî bidome; wek li Tirkiyê ew serdest û zarokên me jî bindestiyê wan bin…

Yanî mêrikan ji me ra dibêjin, çawa hûn kurd li Tirkiyê bindestiyê me ne, dibê li Ewrûpayê jî ev têkilî xera nebe…

Çi heyf ku gelek kurdên me ji vê têkiliyê aciz nabin, bi wan wek şîr û şekir tê.
Lê zarokên me yên li Ewrûpayê hatine dinê, wek bavên xwe vê dostî û hevaltiya ”serdest û bindestan” qebûl nakin û loma jî nabin havalên tirkan.

Tirk jî nabin hevalên kurdan, ji ber ku nikanin mezinayiya xwe bi kurdan bidin qebûl kirin.

Lê li Tirkiyê rewş belovacî vê ye, her kurdek bi sedan hevalên wî yên tirk hene û bi rengekî ne wek hev, ne azad hevaltiya xwe didomîne.

XXX
Dibêjin di Tewratê da li ser dizan gotineke wiha heye:
”Diz, gava fersenda diziyê nebîne wisa bawer dike ku ew merivekî pir bi namûs e…”
Îslamîstên tirk di dema desthilatiya kemalîstan da nikanîbûn bidiziyana, ji ber ku ne li ser hukim bûn; loma jî ew îmkan û fersenda wan tunebû.

Lê bi îktîdara AKP-ê û Erdogan ra ev 13 sal in li ser hukim in û êdî fersend û îmkana diziyê ketiye destê wan.

Û loma jî baş didizin, wisa didizink ku qûşê lê diqetînin…
Ji 17-ê qanûnê û virda ye em dibînin ku hêzên Îslamî jî bi qasî kemalîstan diz û keleş bûne. Heta ji kemalîstan jî diztir bûne. Deve bi hawid ve daqultandine û zikê wan jî nawerimîye…

Diziya Îslamîstan ne hin kurtêl û pariyên biçûk in, loqên pir mezin in, ji milyon dolaran dest pê dike, meblaxên dizîne hewqasî mezin in ku nikanin bi destan bijmêrin, makîneyên jimartinê bikar tînin.

Lê dawiya diziyê tuneye, tu dizî ne ebedîye, rojek tê derdikeve û milet li dizan tê xezebê.
Nuha li Tirkiyê milet bi dizan hesiyaye, herkes baş dizanin ku ew jî bi qasî Kemalîstan diz, virek, sextekar û zalim û dictator in.

Çawa ku rojek hat kemalîst û artêşa wan bi serhev ve çûn, qet meraq nekin, Erdogan û dizên hevalên wî jî ewê av û av herin. Wext hîn baş nekemilîye, lê hêdî hêdî dikemile. Roja ku alternatîf çêbû ewê ji gel sîleyeke baş bixwin.
Wê demê ciyê Erdogan û gelekan wek generalan ewê zindan be…

26 januari 2014

Bejan Matur ji kurdbûna xwe nerehet e



Birêz Alî Gurdilî di malpera ”felsefevan” da bi Bejan Matura şair hevpeyvînek kiriye. Maturê di vê hevpeyvîna xwe da jî dîsa kurdên jê ra dibêjin bi kurdî binivîse bi ”mîlîyetçîtiyê” îtham kiriye û gotiye, ”Ez li pey nivîsandina helbestên hêja me, neku dixwazim xizmeta zimanekî bikim.”

Tiştê Bejan Matûr xanim dike demagojiye, reva ji kurdayetiyê, ji alîkariya miletekî bindest e, qutnebûna ji hevalbendiya miletê serdest e. Erê ew kurd e, lê naxwaze wek kurdekê were naskirin û wek kurdekê bijî.

Ji ber ku Matur nikane koka xwe û cografya lê hatiye dinê înkar bike pir xemgîn e. Ji ber vê aşîkariya koka wê û welatê wî mecbûr dimîne bibêje ”ez kurd im”, nikane vê rastiyê veşêre, ji xwe dûr bixe.

Loma jî dema însan koka wê û navê welatê wê bi bîra wê dixin, dîn dibe, dibêje ev neteweperestî ye. Dixwaze her kurd wek wê nasnameya xwe veşêre, li zimanê xwe xwedî dernekeve.

Li gorî Maturê kurd pir bûne ”neteweperest” yanî milîyetçî. Û loma jî bi van rexneyên xwe, ew li dijî ”milîyetçîtiya” kurdan wezîfeya xwe tîne cî…

Kurd ji Bejan Matur xanimê ra nabêjin dijminatiya tirkan bike, nabêjin tirkan biçûk û kurdan jî mezin bibîne. Kurd dibêjin madem tu kurdî û bi kurdî dizanî, wê demê bi kurdî binivîse.

Lê Matur xanim vê daxwaza kurdan wek mîlîyetçîtiyê” dibîne û rexne dike, dibêje ev tiştekî pri xerab e.

Ez fêm nakim daxwazeke wiha çima ewê bibe ”neteweperstiyeke” wek nîjadperstiya tirk!

Kurd nabêjin bira zimanê tirkî yasax be, bira dewleta tirk ji ortê rabe, bira tirk têkevin bindestê me.

Kurd tiştekî wiha nabêjin, tenê wekheviyê dixwazin, dibêjin bir hertiştê me jî wek tirkan hebe.

Neteweperestiya tirk nîjadperest e, ji ber ku bindestiya kurdan diparêze, lê neteweperestiya kurdan ne wiha ye, ew azadiyê û wekheviyê dixwaze.

Bi baweriya min ji bo aîdetiyê xwîn, ewladbûna dê û bavekî kurd tenê têr nake, hiskirin jî lazim e, dibê meriv bi hestên xwe jî xwe kurd his bike.

Kurdê xwe kurd nebîne, xwe kurd his neke ne kurd e. Ev ji bo her kesî wiha ye.
Li ba Bejan Matûr xanimê ev hest, yanî hestên xwe kurd hiskirinê pir zeîf xuya ye. Erê ew keça dê û bavekî kurd e, lê bi hestên xwe, xwe aidî kurdan, kultur û zimanê kurdî nabîne. Meriv di bersîvên wê da vê rastiyê dibîne.

Herçiqas ew dixwaze bi etîketa(yafta)”neteweperestiyê” vê rastiyê veşêre jî ev rastî nayê veşartin.

Bejan Matûr, ji rexneyên tirk û kurdan, çima ew bi kurdî nanivîsîne gazinan dike û dibêje ”mîlîyetçîtî ” ye.
Matur wiha dibêje:

“Tiştekî misoger e ku, tiştên ez dinivîsînim xîtabê dinyaya polîtîk ya herdu aliyan jî nake. Ez ne ji wan nivîskara me ku, nasnameya xwe ya etnîkî derxim pêş û hemû qariyera xwe, li ser vê yekê damezrînim. Ez bi tenê, hewl didim da ku helbestên hêja binivîsînim. Ez li pey nivîsandina helbestên hêja me, neku ez dixwazim xizmeta zimanekî bikim.”

Ev bersîv, bersîva miroveka di hundurê xwe da ne rehet e, bi problem e, xwediya psîkolijî û hestên tevlihev e.

Matur, di nabêna dêrê û mizgeftê da bênemaz maye, feqîrê ne dikane bibe kurd û ne jî dihêlin bibe tirk. Loma jî ji herdu aliyan jî gazinan dike. Ji ber ku wê rehet nahêlin, ji ber ku nasnameya wê, zimanê wê îfşa dikin. Çimkî ew naxwaze nasnameya wê were zanîn, zanîna vê rastiyê wê nerehet dike.

Çimkî ew kurdbûnê ji xwe ra wek bar û problem dibîne. Lê nikane jê xelas jî bibe.

Ji ber ku Matur, kurdbûnê û nivîsîna bi kurdî li hemberî qarîyer û şaîriya xwe wek astengekê dibîne. Li gorî wê, dema ew bibêje ez kurd im û bi kurdî binivîse ewê nikanibe ”helbestên hêja binivîse”! Loma jî gotiye, ”Ez li pey nivîsandina helbestên hêja me, neku ez dixwazim xizmeta zimanekî bikim…”

Rojên AKP jî li Kurdistanê têkeve rewşa CHP-ê ne dûr in


Hukûmeta AKP-ê bi hesabê ewê PKK-ê belav bikin, şerê çekdarî biqedînin bi Ocalan ra dest bi hevdîtinên ”aştiyê, çareseriyê”, siyaseta xapandinê kirin.

Lê dîsa jî piştî salekê meriv dibîne ku dewlet li zirarê û kurd li karê ne.

Bi rawestandina şer PKK-ê, tevgera kurd ya netewî û kurdan zirar nekiriye, belovacî wê di warê xebata legal û demokratîk da gelkî xurttir bûne. Û wiha dom bike ewê hîn jî xurttir bibin. Yanî hesabê AKP-ê yê mal û yê bajêr li hev derneket.

PKK-ê çawa bi çend kesan dest bi şer kir û di 30 salî da bû hêzeke çekdar ya mezin, bi milyonan însan tevî vî şerî bûn û piştgirî danê, di xebata legal da jî ewê eynî tişt bibe. Di rojên pêş da kurd ewê AKP-ê jî li Kurdistanê daxin rewşa MHP-ê û CHP-ê û bi demê ra ji Kurdistanê biqewitînin.

Yanî tiştê kurdan bi şerê çekdarî kirin û bi dest xistin îcar jî ewê di siyaseta legal û demokratîk bikin. Kurd bi heq in û bi biryar in. Yanî biryara xwe ya azadbûnê dane, heta azad nebin dev ji micadela xe bernadin.

Heger BDP siyaseteke li gorî rewş û rastiya kurdan ya civakî û siyasî bimeşîne, hilbijartinên 30 adarê li Kurdistanê ewê bibe destpêka qedandina AKP-ê jî…

XXX
Dibêjin, ”Di jiyanê da tiştê herî buha tecrûbe ye. Çimkî ji bo qezençkirinê wendakirin lazim e…”
Heta îro kurdan tim wenda kiriye, dibê êdî dor hatibe qezenckirinê. Heger îcar jî qezenc nekin, mana xwe bêhiş in, tecrûbe jî alîkariya wan nake…

25 januari 2014

Xwezî me kurdan jî kanîbûya piyesek wiha çêkira


Min û xanimê do êvarî ji felekê rojek xweş dizî . Em çûn tiyatroyê. Me li Kungliga Dramaten(sahneya qiraliyetê) li piyesa “The Mental States of Sweden” temaşe kir.

Ji ber ku lîstikê saet di 19.00-a da dest pê dikir. Loma jî wexta me pir bû.
Min got xanim, weleh ji mera hertim wiha lê nayê, emê îşev baş kêf bikin.

Xanim hinekî “tima” ye ya jî li gorî min baştir bi qîmeta perê xwe dizane, loma jî hinekî bi tirs got, “te dîsa xêr e”, em nerin aşxaneyên buha.

Min got na na, emê herin ciyekî erzan. Lê li nêzî tiyatroyê em çûn ciyekî herî buha, aşxaneyeke Lubnanî. Ji xwe li wê herêmê aşxaneyên erzan tuneye. Xwarinên lubnaniyan sar û germ tevlihev in, yanî beşek meze ye û beşek jî girîl(manqel, goştê biraştî ye) e.

Li ser hev 18 babet xwarin anîn danîn ser masa me, me bawer nedikir em kanibin biqedînin, lê di nava du saetan da me qedand.

Dema garsan hesab anî xanimê xwest li hesêb binêre, lê min newêrîbû nîşanî wê bide, min got ne pir e. Ez zanim heger hesêb bibîne ewê di cî da bibeagir û têkeve bedena min. Ez nuha newêrim jê ra bibêjim bira demek derbas be ezê bibêjim…

Piyes ya dramatîkerekî bi navê Mattîas Andersson e. Piyes ji çîrokên rastîn in, ji hevpeyvînên rû bi rû yên bi însanên kuçê ra hatine kirin pêk tê.

Min îro hinekî bala xwe da nivîsên di çapemeniya rojane da li ser piyesê hatine nivîsîn. Hemû jî lîstikê û şiklê xebata Mattîas Andersson teqdîr dikin, dibêjin lîstik bûye dokumantasyoneke rewşa Swê ya îro.

Li kuçe û kolanan çend pirs ji însanan tên kirin û însan jî bersîvên pirsan didin.
Pirsa pêşî û sereke ev e:

”Gelo di jiyana te da bûyereke taybet heye ku tu bixwazî di sahneya Swêd ya Netewî da şikil bigre(portrayed/gestaltad), yanî wek lîstik were lîstin?
”Çi tê bîra te dema ez dibêjim tiyatro?”
”Çi tê bîra te gava tu gotina sahneya netewî dibihîzî?”

Ev pirs û hin pirsên din li seranserê Swêd ji însanan hatine pirsîn. Û bersîvên însanan dane pirsan jî bi rengekî pir xweş û bi bandor li ser sahnê pêşkêşî temaşevanan dibe. Û hemû jî ji çîrok û serpêhatiyên rastî pêk tên yanî ne çîrokên fîktîv in.

Rastiyên bi xeyalê ra tevlihev bûne bi hostayiyeke pir mezin ji alî lîstikvanên bêqusûr ve hestên meriv radike pêdarê.

Di piyesê da em jineka lawê wê seqet, jineka gundî ya ji giraveke Swêd û mêrê wê, zabitekî ji bajarê Linkopingê, karkireka paqijiyê, bêmalekî kuçan ji bajarê Malmo, karkirekî fabrîqeyê, penaberekî(mahcirekî)afganî, hemşîreyekê, xwendevanekî biyanî, mudûrekî şîreketekê, dramatîkerekî bi nav û geng, qereçiyekî parsekê ji Romanyayê û gelek kesên din nas dikin û li serpêhatî û çîroka jiyana wan ya herî girîng guhdarî dikin.

Û him jî bi şiklê axaftina wan, bi devoka wan, bi jesd û mîmikên wan ve, em li wan guhdarî dikin û wan nas dikin. Jinika gundî û hevalê xwe ji me ra qala jiyana xwe û rewşa mangeyên xwe yên şîr dikin, zabit qala jiyana xwe û têkiliyên xwe yên bi tiyatroyê ra, xortê biyanî qala gelşa xwe ya bi pûlisan ra dike, penaberê afganî qala negirtina musaedeya xwe û dema îfadegirtina xwe û kûçikê di himêza jinika pûlis da dike.

Dema lîstikvan li sahnê van çîrokên însanên cihê cihê pêşkêşî me dikin, lîstik ji lîstiktiyê derdikve û dibe wek fîlmekî dokumenter. Min tu carî piyeseke wiha nêzî rastiyê nedîtiye.

Şiklê xebatê belgeyî ye, ji ”fiktionê” bêtir nêzî xebateke rojnamevaniyê ye. Li gelek bajarên Swêd, li kuçe û kolanan bi xelkê ra hevpeyvîn hatine kirin û ev hevpeyvîn li ser sahnê bi hosteyiyeke pir mezin tê ber çavê temaşevanan. Dema meriv li lîstikê temaşe dike, meriv dibêje belkî meriv ne li sahnê, li kuçê ji devê însanên rastîn li çîroka wan gudarî dike…

Piştî lîstik qediya min ji xwe ra got, xwezî me kurdan jî bikanîbûya piyeseke wiha çêkira, dramatîkerekî me jî li kuçe û kolanên Kurdistanê hin pirsên wiha, hin pirsên li ser bindestiyê û bêdewletbûnê ji kurdan bikira…

23 januari 2014

Gelî Rihayiyan roj roja xîretê ye...


Navê Rihayê bi îsotê meşhûr e. Loma jî ji rihayiyan ra dibêjin ”îsotçî”... Lê helbet Riha ne bajarê îsotê û fistiqan tenê ye.

Riha, ji roja ji alî Selahadînê Eyûbî yê kurd ve hatiye girtin û virda ye ew bûye bajarekî kurdan yê dîrokî û kela gelek mêr û egîdên kurd jî. Gelek kurdperwer û egîdên ku canê xwe kirine qurbana wê axê jî ji vî bajarê ”îsotçiyan” derketine.

Riha, ji ber warê xwe yê coxrafîk bajarekî pir muhîm e û di seranserê dîroka xwe da jî tim wiha bûye.
Li ser Rihayê gelek şer û cengên mezin hatine kirin, gelek medeniyetên cihê cihê hatine û çûne.

Riha, herçiqas demakê ji zalimekî wek Nemrûd ra bûbe cî û war jî, lê her wisa ew bajarekî serhildêran, bajarekî îsyankaran, egîdan, ewliya, enbiya û pêxemberaan e jî.
Zaliman tu carî heta û heta li Rihayê hukim nekiriye û îro jî ewê nikanibin bikin.

Rihayî di hilbijartina adarê da ewê text û taca zaliman tarûmar bikin û kurdekî paqij, kurdekî dilsozê welatê xwe, Osman Baydemir bikin serokê belediya xwe.

Hêviya min ewe ku di hilbijartinên adarê da rihayî ewê heyfa Seîdê Kurdî û hemû kurdên ji bo azadiya Rihayê canê xwe dane ji zaliman û hevalbendênwan bigrin.

Ewliya Çelebî di sala 1646-a da dema Rihayê ziyaret dike li hemberî xweşikiya Rihayê matmayî dimîne û gelkî pesnê Rihayê dide. Dibêje:

”Riyahî mirovên pir cesûr, mêrxas û egîd in. Ji ber ku li bajêr Tekeya ÎbrahÎm Xelîl heye, loma jî hukimdariya birêvebirên zalim û zulimkar tu carî dirêj najo, birêvebirê zalim miheqeq bela xwe dibîne….”

Ez hêvî dikim ku di hilbijartinên 3o-ê adarê da gelê rihayê, bi kurd û erebên xwe ve vê gotina Ewliya Çelebi rast derxin û belediya Rihayê ji destê zalim û zulimkaran derxin û teslîmî ewladekî xwe yê ne bertîlxur, ewladekî xwe yê saxlem bikin…

22 januari 2014

Ferqa nabêna mêr û jinê


Ez tim ji xanimê ra dibêjim, wê roja ku peyayên(zilamên) kurd jî wek jinan xêra hev bixwazin, ji hev hez bikin kurd ewê bi ser kevin.

Dijminatiya di nabêna partî û hêzan da heye, di esasê xwe da dijminatî û şerê nabêna peyan e. Di nabêna jinên ji fikrên cihê, bawriyên cihê wek ya peyan dijminatî û berberî tuneye.

jin fikrê wan çi be jî, ji kîjan partiyê bin jî li hemberî hev nerm in, wek peya neyartiya hev nakin, serê hev naşikînin.

Ez dibêjim heger nuha ji dêlî zilaman di nava hemû partî û hêzan da jin serdest û xwedî hukim bûna tifaqa netewî ji zûda çêbûbû, ev dijminatî û neyartiya îro di nabêna partiyan da heye ewê tunebûya. Ewê rehettir li hev bikirana.

Yên rê li ber tifaqê û yekîtiyê digrin zilam in, îdeolojiya peya ye. Yên nikanin hevûdu qebûl bikin peya ne, ne jin in. Jinên hemû partiyan bi piranî ji hev hez dikin û dikanin bi hev ra herin kêf û seyranê.

Çimkî jin bi piranî nerm in, bi tolerans in, bi ûjdan, dilbirahm, bînfireh û xêrxwaz in…

Jin wek peya ne şerûd û şerkar in, di tebîet û xisletê wan da kuştina hev û îşkence tuneye.

Hemû qatil, hemû îşkencecî, hemû celad zilam in…
Peya neyarên hev in, ev yek di tebîeta wan da heye.

Xanima min gava dibîne jinek, ji kîjan fikrê û partiyê dibe bira bibe, tiştekî baş dike, bi pêş dikeve kêfa wê tê, fena ku wê kiribe dilşa dibe.

Lê peya ne wiha ne, endamê partiyekê tu carî bi serketina partiyeke din kêfxweş nabe, belovacî wê, dixwaze têk biçe…

Loma jî ez tim dibêjim, xwezî rehm û xêrxwaziya di dilê jinê da heye, di dilê peyê(mêr, zilam) da jî hebûya, xwezî peya jî wek jinan ne hesûd û avakar bûna, bi tolerans bûna, hewqasî ne bi girr û ne şerûd bûna…

Bi hêviya hemû tebîet û wesfên jinan yên baş, yên dayikiyê û yên avakar rojekê bibin nesîbê me peyan jî…

Komara Kurd ya Mahabadê


Îro roja avabûna Komara Kurd e. Komara Kurd(Kurdistanê) 68 sal berê di 22-ê çileyê paşîn a sala 1946-a da li bajarê Mahabadê li Meydana Çarçira ji alî Qadî Mihemed ve hat îlankirin. Qadî Mihemed bû serokê Komara Kurd ya Mahabadê.

Loma jî di dîroka kurdan da îro rojeke dîrokî ye. Dibê kurd vê rûpela dîroka xwe ya miş t ders, tecrûbe û trajedî baş fêr bibin û jê dersan werbigirin.

Mixabin neyarên miletê kurd nehîş tin ev dewleta kurd zêde bijî. Piş tî ku Sovyetê hêzên xwe ji Kurdistanê û Azerbeycanê paş da vekiş and û alîkariya xwe ji ser kurdan qut kir, artêş a Îranê êrîş bir ser kurdan û Mahabadê û dû ra jî Qadî Mihemed, Seyfî Qazî û birayê wî Sedrî Qazî di 30 adara 1947-a da li eynî meydanê bi darda kirin.

Dil dixwest îrô li Kurdistanê û li Ewrûpayê gelek civîn û konferens li ser Komara Kurd ya Mahabadê bihata çêkirin…

Piştî ku dadgehê biryara dardekirina Qadî Mihemed da, wî ev wesiyetnameya li jêr ji bo gelê xwe nivîsî. Qazî, di wesiyetnameya xwe da gelek tiş têgirîng dibêje, lê bi taybetî jî car şîretên pir muhîm li kurdan dike:

1- Miheqeq yekîtiya xwe çêkin.
2- Tu carî bi neyarên xwe bawer nekin
3-Tu carî xwe nefroş in
4-Îxanetê bi hev ra nekin

Komara Kurd ya Mahabadê serbilindiya miletê kurd e, ew û serokê wê Qadî Mihemed û hemû kesên di riya wê da şehîd ketin nemirin, ewê heta û heta di dilê miletê kurd da bijîn.

Wesîyeta Qazî Mihemed ji bo gelê kurd --

”Bi navê Xwedêyê mezin û dilovan;

Gelê minê kurd û birayên min ên hêja, birayên min ên behr xwarî, gelê min ê zorlêkirî, vame ez di gavên herî dawîn ên jiyana xwe de me, werin ji bo xatirê Xwedê êdî dijminayiya hev nekin û pişta xwe bidin hev, li hember dijminê zordest û zalim derkevin, xwe belaş mefiroşin dijminan, dijmin her ewqas we dixwaze tenê karê xwe bi we pêk tîne û qed bi we re dilovanî naket; di her fersendekê de be qed li we nabihure.

Dijminê gelê Kurd pir in, zordest û bê dilovanî ne, sîmbola serketina her gel û netewekê hevgirtin û yekbûn e, piştgiya tev gel e. Her gelê ku yekîtî û tebayiya wî nebe; ewê hertim bin destê dujmin be, ti tiştê we gelê Kurd ji gelên li ser rûkê vê erdê; ne kêmtir e, belkî hun bi mêranî û egîdî û hêjatiya xwe; ji gelên ku rizgar bûne; li pêştir in jî.

Gelên ku ji destê dujminên xwe yên zordest rizgar bûne; mîna we ne, lêbelê yekîtiya ên xwe rizgar kirine hebûye, bila hun jî mîna tev gelên li ser rûkê erdê; îdî bin dest nebin, her bi yekbûn û hesûdî bi hev nebirinê û xwe nefirotina ji dujminan re li dijî neteweya me; hun dikarin rizgar bibin, birayên min îdî bi dujmina neyên xapandin, dujminên Kurdan ji her reng û destek û netewekê bin, her dujmin e, bê dilovanî ye, bê wijdan e û rehmê bi we nake, wê we bi hevdu bide kuştin, wê we temah bike û bi direw û xapandinê; wê we berengarî hev bike, ji tev dujminên gelê Kurd, dujminê Ecem ji tevan zalimtir û melûntir û Xwedê nenastir û bê dilovantir e, destê xwe ji ti tawanan li dijî gelê Kurd naparêze, bi dirêjayiya dîrokê bi gelê Kurd re xerez û kîna wî ya kevnar hebûye û heye jî, temaşa kin, binêrin tev zilamên we yên mezin, her ji Simayîl Axayê Şikak, tanî Cewher Axayê birê wî û Hemze Axayê Mengur û çend û çendîn zilamên din, ew hemû bi xapandin aram kirin û xelq ji pişt wan vekir û ca pir bi nemerdî ew kuştin, ew tev bi sond û Quran xapandin ku xudêgiravî niyaza eceman ya xêrê bi wan re heye û wê qenciyê bi wan re bikin, lêbelê her xweşbawer e û bi sond û sozên Eceman hatiye xapandin û jê bawer kiriye, lêbelê tanî niha bi dirêjiya dîrokê kes nedîtiye bi tenê carekê jî ecem li sond û sozên xwe xwedî derketibe û ehdên dane Kurdanpêk bînin, tev de direw û xapandin bûye, ca vaye ez wek birayek we yê biçûk, di riya Xwedê de, ji bo xatirê Xwedê ji we re dibêjim hev bigirin û ti carî pişta hev ber medin, piştrast bin ger ecem hingiv bide we, diyar e jar xistiyê, bi sond û sozên direwên eceman mexapin, ku ger hezar carî jî dest li Qurana pîroz bixe û soz bide we, bi tenê niyaza wî xapandina weye, ji bo hîlekê li we bike.

Va me ez di demên dawî yên jiyana xwe de me, ji we re dibêjim û ji bo xatirê Xwedê yê mazin ez we şîret dikim ku a ji destê min hat bi ser can û tekoşîn, bi şîret û nîşandana riya rast; min ji we re xemsarî nekiriye, niha jî di vê dem û rewşê de dîsa ji we re dibêjim ku îdî bi eceman mexapin û ji sond û dest li Quranê xistin û ehd û peymanên wan bawer mekin, ji ber ne Xwedê dinasin û ne jî ji Xwedê ûpêxember û roja qiyametê û hîsab û kîtaban bawer dikin, li cem wan bi tenê ji ber ku hun Kurd in, bila hun musilman jî bin, hun sûçdar û mehkûm in, hun ji wan re dujmin in, ser û mal û canê we ji wan re helal e û weke xeza qebûl dikin, soza min ne ew bû ez herim û we di destê van dujminên dilreş de bihêlim, min pir caran jî raborî û zilamên me yên mezin dihizirand, ên ku eceman bi xapandin û sond û direw û hîle ew girtine û kuştine, neçar bi direw û hîle ew xapandin e, kuştin e.

Ew tev li bîra min bûn û ti carî jî min ji eceman bawer nekiriye, lêbelê beriya ku vegerin vir, çendîn caran gotin û rasparin bi name û bi şandina kesên navdêrên Kurd û Fars, bi dayîna soz û ehdên yekcar pir û mezin ku niyaza xêrê ya dewleta ecem û Şah bi xwe jî heye û ne amade ne ku bi tenê dilopeke xwînê jî li Kurdistanê birije, niha hun bi çavê serê xwe encama sozên wan dibînin, ger mezinên hoz û eşîrên me îxanet nekira û xwe nefirotina hukûmeta ecem, weha nedihate serê me û we û Komara me jî.

Şîret û wesiyeta min ew e bila zaroyên we bixwînin, ji ber ti tiştê me ji yê gelên din ne kêmtir e, bi tenê xwendin nebe, bixwînin ji bo hun ji karwanê gelen paşve nemînin û her xwandin çeka kujeka dujminan e.

Piştrast bin û bizanin ger tebayî û yekbûn û xwandina we baş be, hunê pir baş bi ser dujminê xwe de serbikevin jî. Çênabe bi kuştina min û bi kuştina bira û pismamên min çavê we bitirse, tanî hin digîjin hêvî û meremên xwe; divê hê jî pir kesên din yên mîna me di vê rê de gorî bikin.

Piştrast im piştî me pir kesên din jî her wê bi xapandin û durûtiyê ji holê werin rakirin.

Piştrast im pir kesên ku wê piştî me jî bikevin xapandina eceman de; wê ji me zanatir û hêjatir jî bin, lêbelê hêvîdar im kuştina me ji dilsozên gelê Kurd re bibe pend û îbret.

Wesiyeteke din min ji were ew e daxwaz bikin her çiyê we ji bona serfiraziya gel kir, alîkarê we gel be, piştrast im Xwedê yê mezin wê we serbixe û wê alîkariya we bike, heye ku hun bêjin; lê çima ez serneketim?! di bersivê de dibêjim, bi Xwedê kim ez serketime, çi nîmetek, çi serketinek ji wê yekê mezintir e ku va me ez niha di riya gel û welatê xwe de, ser û mal û canê xwe didim, bawer bin min pir ji dil dixwest ger ez mirim bi mergekî bimirim ku di hizûra Xwedê û resûlê Xwedê û gel û welatê xwe de rûsor bim, ji min re ev serketin e.

Xweştiviyên min, Kurdistan mala her Kurdekî ye, her wek di malê de; endamên malê her kesê ji her karekî dizane, wî dispêrin wî, îdî mafê ti kesî ti ne ku hesûdiyê pê bibe, Kurdistan jî her ew mal e, ger we zanî kesek li vê malê dikare karekî bike, dev jê berdin bila bike.

Êdî çênabe hun kevira danin ser riya wî û çênabe dilê we ji wê yekê bêşe ku berpirsyariyên mezin di destê yekî ji we de hene, ger karên mezin ketin ser milê yekî û ew kar bi rêve bir, welê diyare jê dizane û berpirsiyariyên wî yên mezin jî li hember wî erkî hene. Piştrast be birayê te yê Kurd her ji dujminê dil bi kîn baştir e û ger berpirsiyariyên mazin li ser milê min nebûna, niha ez di bin darê sêdarê de neradiwestiyam, lewra çênabe hun bi hev re temahkar bin, ên ku fermanên me pêk ne anîn, ne her bi tenê pêk ne anîna fermanan, lêbelê tam dujminatiya me dikir, ji ber me xwe wek xizmetkarê gelê xwe qebûl dikir, niha ew di nava mal û zarokên xwe de, di nava xwea şirîn de ne, lêbelê vaye li ser navê xizmeta gel di bin darê sêdarê de me û wa ezê demên dawî yên jiyana xwe bi vê wesyetnamê derbaz dikim. Ca ger berpirsyariyên mezin di sitoyê min de nebûna, ez jî wê niha di nava zarok û zêçiyên xwe de di xewa şirîn de bûma, ku ez niha ji bo piştî çûyîna xwe jî we şîret dikim, ew jî yek ji berpirsyariyên di sitoyê min de ye, piştrast im ger yekî din ji we berpirsiyariyên min bigirtana sitoyê xwe, niha ewê li şûna min di bin darê sêdarê de bûya, ji bo razîbûna Xwedê û li gor berpirsyariya di sitoyê xwe de mîna Kurdekî xizmetkarê gel û di riya çakiyê de, min ev şîret li we kirin ku hêvîdarim ji niha pê ve pendan jê wergirin û dirust guhdariya şîretên min bikin, bi hêviya Xwedê yê mezin we bi ser dujminên we de serbixe.

1. Baweriya we bi Xwedê û tiştê li cem Xwedê tê û peristina Xwedê û pêxember (silavên Xwedê lê bin) hebe, di pêk anîna erkên Olî de xurt bin.

2. Yekîtî û tebayiya di nava xwe de biparêzin, karê neqenc li hember hev mekin û temah mebin, bi taybetî jî di berpirsiyariyê û xizmetê de.

3. Xwendin û zanist û pileya zaniyariya xwe pêşve bibin ji bo dujmin kêmtir we bixapîne.

4. Ji dujminan bawer mekin, bi taybetî jî dujminên ecem, ji ber bi çend awa û riyan ecem dujminên we ne, dujminê gel û welat û Ola we ne. Dîrokê selmandiye ku berdewam ji Kurdan bi behane ne, bi kêmtirîn tawanê we dikujin û ji ti tawanan di derheq Kurdan de destê xwe nagirin.

5. Ji bo hin rojên jiyana bê qîmeta vê dinê, xwe mefiroşin dujminan, ji ber dujmin dujmin e û ne cihê pêbawerbûnê ye.

6. Îxanetê li hev mekin, ne îxaneta siyasî û ne giyanî û malî û ne jî ya namûsî, ji ber îxanetkar li cem Xwedê û mirovan jî sivik û sûçbar e, îxanet li îxanetkar vedigere.

7. Ger yekî ji ve dikaribû karên xwe bê îxanet pêk bîne, pê re alîkarî bikin, ne ji ber temahî û bexîliyê li dijî wî derkevin, yan Xwedê neke li ser wî bibin sîxurên biyaniyan.

8. Cihên ku min di wesiyetnameyê de ji mizgeft û nexoşxane û dibistanan re nivîsandiye, hun tev daxwaz bikin ji bo pêk werin û mifa jê bigirin.

9. Hun ji xebat û hewl û tekoşînê ramewestin ji bo mîna tev gelên din ji bin destê dujminan rizgar bibin, malê dinê ne tiştek e, ger welatê we hebe, serbestiya we hebe, wî çaxî her tiştê we heye, hem mal, hem serwet, hem dewlet, hem rûmet û hem wê nîştimanê we jî hebe.

10. Ez nebawer im, heqê Xwedê nebe, ti heqên din li ser min hebin, lêbelê ger kesekî welê dît ku kêm yan jî pir tiştikî wî li cem min e, min malekî pir hiştiye, bila biçe ji warisên min bixwaze û wergire.

Tanî ku hun hev negirin, hunê sernekevin, zilm û zorê li hev mekin, ji ber Xwedê pir zû zalim ji holê radike û nabûd dike. Ew soza Xwedê ya bê kêm û zêde ye, zalim dirûxiyê û nabûd dibe, Xwedê toleya zilmê jî hil tîne.

Hêvîxwaz im wan gotinan têxin guhê xwe û Xwedê we bi ser dujminên we de bi ser bixe, weke Sedî Kerem kiriye:

Muradê ma nesîhet bûd û gufîtm

Hewalet ba Xuda kerdîm û reftîm

(Miramê me şîret bûn û me kir,

me hun spartin Xwedê û em çûn)"

******************

Xizmetkarê gel û welat

Qazi Mihemmed

21 januari 2014

Tiştê Tirkiyê aniye serê kurdan ji ya rejîma Sûriyê ne kêmtir e...


Hemû kanalên telewîzyonên tirk hin rismên îşkencê û wehşetê belav dikin. Li gorî îdîeya hukûmeta AKP-ê û medya tirk ev îşkence û wahşet ji alî rejîma Sûriyê ve hatiye kirin û zabitekî sûrî ew risim girtine. Dikane rast be, ji wan ne dûr e, lê dikane yên hevalbendên Erdogan(El Nus, El Qaîde)bin jî. Ji ber ku hevalên Erdogan jî ji rejîma Esed ne kêmtir in.
Nuha belavkirina risman piçekî manîdar e. Ev risim çima heta nuha nehatin belavkirin?

Edogan bi van risman dixwaze qezenceke siyasî bidest xe, dixwaze bi van risman xîtabî dil û ûjdanê bîr û raya giştî bike. Yanî di di belavkirina risman da hesabekî siyasî heye. Ev vekirî ye.

Lê em dizanin li Tirkiyê tîmên taybet û artêşa tirk jî gelek wahşetên wiha li hemberî kurdan kirin, serî, poz û guhên gerîlayên kurd jêkirin, li ber cendekên perçebûyî yên gerîlayên kurd rismêm xatirayê kişandin. Cendekên gerîlayên kurd wek peza qurbanê, di pişta wan da xencer avêtin ber heykelê Ataturk, yanî jê ra kirin qurban…

Lê Erdogan carekê jî qala wê wahşeta leşkerên xwe nekir, negot ev sûcekî li dijî mirovayê ye…
Medya tirk jî bi vê heyecanê û berfirehiyê ew wahşet belaw nekir. Çimkî ew kurd bûn. Çimkî yên ew wahşet kiribûn artêşa tirk bû, loma bincil kirin, loma nexwestin dinya bibîne…
Dibê em kurd viya jî bizanibin…

XXX
Weleh ez îşev dîsa bûm kebanî. Xanimê do êvarî qala masiyan kir, got ”tu zanî me zûda ye masî nexwarîye…”
Min mesele fêm kir, dilê wê masî dixwaze…

Îro ez çûm ser masîfiroş û min du masiyên sorik kirîn. Hoste ji min ra xweşik fîle kir.
Ez ji masiyê sorik hez dikim. Bîna wî tuneye, bêhestî ye û çêkirina wî jî rehet e, hema meriv sor dike.
Min zeleteyekî firingiyan û pel û pincêr jî da ber. Sos ji xwe min kiribû. Min patatên xwe jî kelandin. Êdî tu kêmasiya me tunebû.
Bawer bikin tu nemabû min tiliya xwe pê rabixwara, ji ber ku hewqasî lezîz bûbû…

Masî jî, zelete jî te digot qey ji destê aşpêjekî meşhûr ê xelatgirtî derketiye...
Lê xanimê dîsa jî qusûrek lê dît, got weleh te hinekî din jî sor bikira ewê xweştir biba.
Adeta xanimê ye, ez çiqasî xweş çêkim jî tu carî wek xwarina wê xweş nabe, ez tim ya şor dikim, ya bêxwê dikim û ya jî wek îşev ”baş sor nakim…”

Yanî ez çi bikim jî tim kêmasiyeke min heye, tim qusûrekê lê dibîne…
Lê tim jî ji min bêtir dixwe, ew jî muamayeke din e…

Û dema ez vê yekê dibêjim jî, dibêje, ”ma ez çi bikim, ez birçî me, ji mecbûrî dixwim…”
Weleh ez dibêjim belkî ne rast e, lê îspata wê zor e…

20 januari 2014

Heta em kurd em kurd bin emê hîn gelek "Lozan"an bibînin....



Dibêjin tarîx tekerur nake, lê dike, bi kêmanî ji bo me kurdan dike. Wa ye kurdan wek aliyekî dawetî Konferansa Cenewre-2 nakin. Yanî ”Lozana Duyem” jî di rê da ye.
Me hemûyan kevir û kuçik li pêşiyên xwe dibarandin ji bo ku di Şerê Cîhnê Yekem da nebûn yek û beşdarî Lozan bêyî wab çêbû.
Heger siyasetmedarên wê demê jîr bûna û yekîtiya xwe avakiribûna Lozan bêyî wan çênedibû û kurd nedibûn çar perçe.
Lê va ye îro jî eynî tişt dubare dib. Li gorî tê gotin
îro jî kurd nikanin wek terefê kurd beşdarî konferansa Cenewre-2-em bibin.
Û li gorî 90 sal berê kurd îro hezar carî xurttir in, li gorî wê demê bêtir xwedî îmkan, kadir û tecrûbene.
Lê dîsa jî nikanin bibin hêz, dîsa jî tiştek ji wan sadir nabe…
Ji ber kuurd hevûdu qebûl nakin, neyarên hev in û loma jî nikanin yekîtiya xwe çêkin. Û dema yekîtî tunebe û daxwaza meriv jî ne zelal be helbet kes guh nade meriv.
Çawa ku 90 sal berê şerê axa, mîr, beg û serokeşîran nehîşt kurd wek milet xwe li ser xelkê ferz bikin, îro jî şerê PDK-ê, PKK-ê û PYD-ê û hin partiyên qurşan û fêsadiyê nahêlin kurd tifaqa xwe çêkin û xwe li ser cîhanê û dijminê xwe ferz bikin.
Bi baweriya min sebebê venexwendina kurdan ya konferansa Cenewreyê kurd bi xwe ne, ew hevûdu qebûl nakin, ew nig li ber hev dixin û gorra hev dikolin.
Û netîceya wê jî berdewamiiya bindestiya me ye….

XXX
Heta ku li Tirkiyê kurd azad nebin û li Kurdistanê nebin xwedî desthilat, ne kemalîzm diqede, ne şertên darbeyên leşkerî ji ortê radibe û ne jî demokrasî tê Tirkiyê.
Yanî meriv dikane bibêje demokrasiya Tirkiyê girêdayî azadiya kurdan û çêbûna Kurdistanê ye.
Ev yek çima wihe ye?
Ji ber ku hêzên kemalîst û artêş hertim sê tiştan; micadela kurdan, komunîzimê û îrtîcayê yanî hêzên îslamî kirine sebên darbeyên leşkerî bicînebûna demokraiyê.
Li Tirkiyê komunîzm nema, hêzên îslamî hatin ser hukum, ma mesela kurd û Kurdisatnê. Nuha sebebê darbeyan û komployên siyasî tenê micadela kurda ye. Yanî di destê wan da tenê hinceta kurd maye û heta ku ev mesele çareser nebe û kurd negihîjin azadiya xwe îstîkrar ewê tu carî neyê Tirkiyê.
Loma jî tirk û kurdên dixwazin demokrasî were Tirkiyê dibê berî hertiştî çêbûna Kurdistanê biparêzin. Çimkî heta Kurdistan çênebe ne bingeha bêîstîkrariyê ji ortê radibe û ne jî bahaneya darbeyan.
Loma jî bi dîtina min sîgorta demokrasiya Tirkiyê û sîstemeke medenî çêbûna Kurdistanê ye…
2014-01-19

19 januari 2014

Nivîs û baweriya bi hafizayê


Wê rojê dema min dûzaneke da derûdora xwe û kitêbên xwe hinekî ji hev girtin, ez rastî sê(3) defteran hatim. Min wê rojê jî qala vê yekê kir. Lê dû ra min defterek din jî dît.

Ji wan defteran yek rojaneyên sala 1985-a ye (24/4-85-16/12-85). Nuha min jê hinek xwend.
Bûyer û minaqeşeyên me yên wan rojan, min ji kê ra çi gotiye, kê ji min ra çi gotiye, piştî minaqeşeyên civînan min çi his kiriye, min zarok birine ku, kî bûne mîvanên me, em çûna mîvaniya kê, li ser pêşniyara min, me çawa biryara alîkariya malbatên hevalên Wêranşarî yên girtî daye û gelek tiştên din yeko yeko min not kirine.

Sala 1985-a salek pir întensîv e, gelek bûyerên nexweş li Ewrûpayê û li Swêd bûne. Lê li alî din xebatên yekîtiyê û liberxwedanê jî hene.
Lê tiştê balkêş çend bûyer ne tê , ji van notan zereyê yekê jî di bîra min da nemabû, min hemû bûyer, gotin û teşxeleyên nabêna me ji bîr kiribûn. Bi xêra van notan haviza min xwe nuh kir.

Min digot belkî hafizaya/bîra min pir xurt e û ez tiştekî ji bîr nakim...
Lê ne wiha ye, nuha min dît ku hin bûyer di hafizeyê da wek nivîseke ser kevirekî giranît xera nebûne, mane, lê hin bûyer jî wek nivîsa li ser berfê heliyane û ji kok da wenda bûne.

Loma jî dibê meriv bêbelge zêde baweriya xwe bi hafiezayê(bîrê) neyne, ew li gorî xwe bûyeran li bêjingê dixe, hinan diparêze, arşîv dike û hinan jî naparêze.

Heger meriv dixwaze jiyan û xebata xwe tomar bike û hin tiştan li ser bibêje, dibê meriv rojaneyan binivîse.
Bi saya van rojaneyan meriv dikane bi dilekî hîn rehettir di heq heval, însan û bûyeran da tiştên rasttir bibêje. Ya na hafize dikane meriv bi başî û xerabî bixapîne.

Ez pir kêfxweş bûm min ev rojane girtine. Lê çi heyf min dom nekiriye, îstîkrar nîşan nedaye, preçe perçe girtine.
Hinek jî di kompîtora min da hene. Ew jî ez bawer dikim nabêna salên 1989-2000-î ye. Heger rojekê li ser jiyana xwe tiştekî binivîsim ewê gelkî bi kêrî min werin.

Dil dîsa hat zimên...


Ez û Hêvî xanim nuh ji ger û seyranê hatin. Em li dora saet û nîvekê di vê berf û pûkê da geriyan.
Xweza sipîboz xemilî bû, bêdengiyeke bêemsal girtibû ser xwezayê. Kuliyên berfê li hewa ketibûn govendeke bêdeng û bi nazenînî xwe bera erdê û ser bedena me didan.

Çend kal û pîr rastî me hatin, ew jî derketibûn gerê. Ji hev ra hin tişt digotin, min di dilê xwe da got, belkî ji hev ra qala rojên borî dikrin.

Kela dilê min jî rabû, hawîrdora bêdeng, xwezaya sipîboz, kuliyên berfê yên li asîman diliîstin û kartekurta nigên me, kela dilê min rakir û xwest vegere rojên berî. Lê min guh nedayê û bi dizî aş kir, min got, ”mîrê min heliz borî…”
Li ser gir û kaşan çend dê û bavan bi zarokên xwe ra dilîstin, bi taxûkan(kaşkaşokan) xwe dişemitandin, zarok tot dikirin, şûş dikirin…

Kêf kêfa zarokan bû, diketin, diqîriyan, bi ketina dê û bavên xwe dikeniyan...
Ez bîstekê sekinîm û min li wan temaşe kir. Ez çûm salên xortaniya xwe, wextekê wek van bavan min jî bi zarokên xwe ra wiha dilîst, wextekê ez jî wek van bavan diketim û zarokên min jî bi min dekeniyan, ew jî bi ketina min dilşa dibûn…
Ez ketim xem û xeyalan, koveneke giran xwe bera ser dilê min da. Min got:

Xwezî ne mahcir bûma,
ne li vê xerîbiyê,
li welatê xwe bûma
xwedî al û dewlet bûma
wek van dê û bavan
ez jî dilşa û bêxem bûma
ji bo pêşeroja zarokên xwe
dilrehet,
ne bi kul û derd bûma

2014-01-18

XXX
-Lolo kuro min ji te ra negot
şara serê min zeriyê pir giran e
rîşiyên şarê hûr badane
destê xwe deyne ser sê min
wê ji min ra bibe îlac û derman e

-Xezala min sekiniye li ber kaniyê
şara nîşaniyê li ber eniyê
dinya jî xera bibe
tu tim hezkiriya min î
weleh bileh
terka te nakim heta mirinê

18 januari 2014

Dewleta tirk dişibe Babusjkayên Rûs,


Kurd dibêjin ewê rê nedin Lozana duyem. Lê bi siloganan rê li ber çêbûna Lozana duyem nayê girtin.
Heger bi rastî jî em dixwazin Lozana duyem jî çênebe, dibê em hevûdu qebûl bikin, hêzên xwe bikin yek û bi tifaqeke netewî herin Cenewreyê.
Ji ber ku kurd bêtifaq bûn loma Lozana yekem çêbû, heger em naxwazin Lozana duym jî çê bibe dibê em tifaqa xwe bikin yek.
Di vî warî da hemû partî û serok mesûl in, kes nikane sûc têxwe hustuyê partiyeke din û serokekî din. Çawa be jî dibê em riya lihevkirinê û tifaqê bibînin.

XXX
Dewleta tirk dişibe Babusjkayên Rûs,
Heta nuha kurdan dewleta tirk di çavên xwe da pir mezin kiribûn, dewleta tirk wek dewleteke tebitî û cidî didîtin.
Lê bi operasyona 17-ê kanûnê xuya bû ku ev dewlet ji dewleteke tebitî û cidî bêtir, organîzasyoneke, dewleteke çeteyan e û ji bin da riziyayî ye. Ji dewleta mûzan jî xerabtir e.
Erê navê wê dewlet e, lê tu têkiliya wê bi deleteke modern, hemdem û demokratîk tuneye.
Dewleta tirk dişibe Babusjkayên Rûs, çend dewletên di nava hev da ne; yek di hundurë ya din da ye. Berê dewlet tenê a kemalîstan bû, nuha dest guhertiye, îcar bûye dewleta tirk-îslamîstan.
Her gurûbekê, çeteyekî beşekî dewletê kiriye bin destê xwe û karê xwe dimeşîne, pê kartonên solan tije dolar dike.
Ji 17-ê kanûnê virda du çeteyên herî mezin û herî xurt li ser berateya dewletê hatine hemberî hev, li ser hukim û parê li hev nakin. Herdu gurûb jî dirinde ne, ewê hevûdu hîn gelkî birîn bikin…

2014-01-17

XXX
De bira ser xêrê be, wa ye kasêta dengê serokwezîr Erdogan jî derket. Ji xwe derneketa kêmasiyeke mezin bû. Dawet bêyî Qemeber nabe…
Di kasetê da delemendekî bi navê Latîf Topbaş, di telefonê da bi Erdogan ra birr û bazariya hin erdên(eraziyên) daristanê dike...
Tirkiye tu carî nebû dewleteke cidî, ji roja roj da wek dewleteke çeteyan ava bû û îro jî hîn wiha ye.
Loma li serokwezîr jî tê guhdarîkirin. Li Tirkiyê merivê lê nayê guhdarîkirin tuneye, meqamê wî çi dibe bira bibe ferq nake, li herkesî guhdarî dikin
Ji ber ku yên dewletê îdare dikin çete ne û loma jî li gorî qanûn û kultura mafyayê û çeteyan hereket dikin. Ji bo ku xwe biparêzin dibê bizanibin çeteyên din çi dikin…
Serokwezîr hevalê xwe, hevalê wî jî serokwezîr dide guhdarîkirin. Û nuha jî kasetên hev belav dikin.
Esas ev hîn hindik e, kasêtên ji vanên hatine belavkirin pir û pir muhîmtir, xerabtir hene. Di rojên pêş da belkî em wan jî bibînin…
Bi hêviya zû belev bikin…
16/1-14

15 januari 2014

Narsîzim û tezahurên wê


Însan jî wek masiyan e, babet bat, reng reng in. Hin kes hene pir heyranê xwe ne, pir ji xwe hez dikin, xwe pir mezin dibînin.

Bêguman dibê meriv ji xwe hez bike, lê ev yek zêde pêş da neçe. Gava jixwehezkirin û heyraniya şexsê xwe zêde bi pêş da here diqulibe nexweşiya narsîzimê.

Di psîkiyatriyê da narsîzim nexwesiyeke xwemezindîtinê ye. Kesên narsîst xwe ji însanên din biaqiltir, mezintir û însanên din jî ji xwe biçûktir û kêmaqiltir dibînin. Ew wisa bawer dikin ku ew mirovên pir taybt in, pir muhîm in.

Kesên narsîst pir bi mezinayiya xwe bawer in, wisa bawer dikin ku ew bi hertiştî dizanin û ji herkesî biaqiltir û bi hunertir in.

Li ba kesên narsîst empatî tuneye, tu carî xwe naxin dewsa kesên din, kirin û gotinên wan çi tesîrê li yê hember dike ji bo wan qet ne muhîm e…

Kesên narsîst ne tenê heyranê xwe ne, ji pesin û çepikan jî pir hez dikin, dixwazin herkes ji wan ra tim li cepikan xe, herkes tim heyranê wan be, herkes tim qala wan bike.

Lê li alî din ji rexnebûnê jî qet hez nakin. Li hemberî rexneyê pir bêtehamul in û êrîşkar in, sîrek naçe eyarê wan.

Kesên narsîst heta ku kara wan di meriv da hebe pir nazik, kibar û hurmetkar xuya dikin, lê saeta karê wan bi meriv biqede bavê xwe jî nas nakin, pir bêedeb dibin.

Qîmeta hevaltî û dostiyê li ba kesên narsîst zêde tuneye, pir bêwefa ne. Gava tu li defa wan nexî ya jî tu gotinekê li gorî dilê wan nebêjî çû ji te da, tu dibî dijmin.

Kesên narsîst merivên pir nankor û egocentrîsk in. Dema meriv li gorî dilê wan hereket neke tavilê buhî meriv dikin, ji qalibekî derdikevin dikevin qalibekî din.

Kesên narsîst ji ber ku pir heyranê xwe ne, loma jî wek zarokan tim eleqeyê, qedir û halê dixwazin.

Lê dema însan zêde qîmetê didin wan jî vê qîmetê îstîsmar dikin û di netîceyê da gelkî qure û aşûnî dibin.

Kesên narsîst bi piranî ji bo ku xelk qala wan bike, ji bo ku navê wan were gotin dixwazin bibin xwedî huner û sinetekî û di nava civatê da derkevin pêş.

Çimkî ew dizanin ancax bi saya karên xwe ew dikanin werin hezkirin û di civatê da bibn xwedî statu.

Merivên narsîst merivên bi problem in. Lê li gel vê jî dibê meriv quretî, pozbilindî û aşûnîtiyên wan xweş nebîne û îdare neke. Gava meriv zirzopiyên wan xweş bibîne ewê bêtir aşûnî û gewî bibin û tu carî bi nexweşiya xwe nehesin.

PARVE BIKE