30 september 2010

Ji qerezî xwendevanan ra çar saliya bloga min pîroz be!

Ev dinya wiha ye, merivê feqîr û bê desthilat kes ne bi şîna wî dihese, ne jî bi şahiya wî.
Tam ev sê sal in ku ez vê bloga xwe ya -Hindik-Rindik- dimeşînim, sibe dikevim sala xwe ya çaran.
Û min ev yek çend roj berê bi ber guhên xwendevan xist jî, min got di 30-ê îlonê da sê salên min diqedin, ez dikevim sala çaran.
Di van sê salên borî da nexweşî, hin rewşên taybet û 5 hefteyên rêwîtiya Kurdistanê ya îsal ne tê da, hema hema min her şev meqaleyek û carnan jî du meqale nivîsîne.
Min nuha bala xwe dayê heta nuha li ser hev min li dora 1000 nivîs nivîsîne.
Esas nivîsên min nivîsîne ji vê hejmarê jî zêdetir in, lê dema min kompîtora xwe nuh kir gelek nivîsên min xera bûn.
Û bersîvên name şiroveyên xwendevanan jî ne di nava vê reqemê da ne, ez hejmara wan nizanim.
Yanî bi kurtî di van sê salên buhurî da tu çi bigrî min her şev, bi rengekî bênabên miheqeq tiştek nivîsîye.
Êrê ev ne karekî pir mezin e, bi vê yekê min tu kela fetih nekriye, lê kesên bi karê nivîsê mijl dibin dizanin ku bi kêmasî ev ne karekî hewqasî hêsa ye jî, jê ra îstîkrar û disîplîn lazim e.
Bêguman kesî zor nedaye min, kesî ez îcbarî vî karî nekirime, ez bi daxwaza dilê xwe dikim.
Ji ber ku kêfa min jê ra tê, ji ber ku ez vî karî li ser xwe weke wacibekî însanî û kurdayetiyê dibînim.
Ê wê demê mesele çi ye?
Mesele, ez dixwazim îşev hin gilî û gazinan ji xwendevanan bikim.
Min wisa hêvî dikir ku îro qet nebe 2-3 kesê bibêjin, Zinar, çar saliya bloga te pîroz be…!
Lê tobe heram, ne yek…
Çimkî ez ne merivekî meşhûr im, ne xwedî hêz û îmkan im, ji min av germ û sar nabe....
Loma jî tu sebeb tuneye ku bloga min were bîra însanan...
Heta nuha bêyî Zinar Ala, yek xwendevanî jî şiroveyek nenivîsîye, ji min ra meylek neşandiye, negotiye, ”Zinar, 4 saliya bloga te pîroz be”!
Tenê Zinar Ala, çend roj berê bi min ra hevpeyvînek kir û îro di malpera xwe da weşand...
Mala wî ava û gelek sipas ji bo vê qedirzaniya nîşanî min da.
Xwedêgiravî gelek “xwarzê”, “birazê” û xwendevanên ku kêfa wan ji nifîsên min ra tên hene, lê yek benîademî jî negot, ”Zinar, çarsaliya bloga te pîroz be, ji bo vê xebta te, em te pîroz dikin…”
Bêguman bi mesajke wiha tiştek li min zêde nabe, barê min siviktir nabe, lê axir gotina xweş, xweş e, dilê meriv xweş dike, meriv dibîne ku însan, civat qedir didin karê meriv…
Lê mixabin ev kultur û adet li ba xwendevanên kurd hîn tuneye, tu çi bikî jî kes ji te ra nabêje ”sipas”!
Diyar ji bo vê jî hîn wexta lazim e.

Li jêr ez hevpeyvîna ku Zinar Ala bi min ra kiriye û lînka malpera wî pêşkêşî we dikim.
Kerem bikin:

- Gelo boçûna avakirina blogekî ji ku hat?
Tu rastiyê dixwazî çêkirina bloga ”Hindik –Rindik” tesadufî bû.
Di nivîsa xwe ya pêşî da çêbûna bloga ”hindik-rindik” bi kurtî min wiha aniye zimên.
Ji roja ku ez ji Netkurdê veqetiyam û virda ye min dixwest ez ji xwe malperekê çêkim.
Lê ji ber ku ez merivekî pir klasîk, paşda mayî û nezanê teknîk û pêşketinên nuh im, loma jî min nikanîbû ji xwe ra tiştek li hev ragirta.
Min ji çend heval û hogiran alîkarî xwest, lê netîce neda. Mala gişan ava be, kesî negot na, lê tu malper jî çê nebû.
Dawiya dawî, rojekê di rojnameya METRO da ez rastî îlanekê hatim. Di îlanê da digot ”di deqîqeyekê da bibe xwedî bilog.”
Min got wele ji min ev ”loto” ye. Min di dilê xwe da got, hema ez çuqasî nezan bim jî, ezê bikanibim ji heq karekî yek deqîqeyî derkevim…
Lê gotin û kirin ne yek e, bawer bikin min hemû zanîn û hunera xwe lê da, lê ez dîsa jî bi ser neketim.
Ez biserneketim lê min hêviya xwe wenda nekir, min dev ji xeyala ”ezê jî rojekê bibim xwedî malper/blog” berneda.
Weke hêvî min di dilê xwe da veşart…
Çimkî ez dizanim ji bo ku meriv bikanibe bigihîje hedefên ne mimkûn, tiştên qedexe, ser qotê çiyayên bilind, welatekî azad, baqê guliyan û himêza yarê dibê meriv xwedî xewn û xeyalên mezin be…
A ev xewn û xeyala min ya ku ez jî rojekê bibim xwedî blog, di şeva 30 saliya damezirandina DDKD-ê da birast geriya.
Di şevê da desadufen min ev xeyala xwe ji Nîhatê swêregî ra got. Min jê ra got, ”ez dixwazim blogekê ji xwe ra çê bikim, lê ji heq dernakevim. Gelo tu yê bikanibî blogekê ji min ra li hev ragirî?”
Wek her tim, Nîhat dîsa bi tebat mizicî û got:
“Pir hêsan e, ez sibe ji te ra yekê çê dikim.”
Û roja din (30/9-07)gava min posta xwe ya elektronîk vekir, min hew dît ku bloga min bi risim, bi edres, bi nav û nîşan hazir di qutiya min da ye.
Tiştê kêm tenê nivîs bû û ew jî hema min tavilê zend û bendên xwe vemalt û nivîsa xwe ya pêşî nivîsand.
A çîrok û serpêhatiya bloga min wiha ye.

- Ev bûne sê sal hûn bi awakî çalak weşanê dikin, gelo birêvebirina blogekî tiştekî hêsan e?
Rast e, min 3 sal li pey xwe hîştin û piştî 5 rojên din ez dikevim çar saliya weşana xwe.
Di destpêkê da min digot ezê hefteyê carekê ya jî carnan binivîsim. Lê piştî nivîsa xwe ya pêşî bi çend saetan min tiştekî din nivîsî.
Û ji wê rojê heta nuha, nexweşî û nelimalbûn ne tê da, hema hema min her şev maqeleyek nivîsîye.
Li ser hev heta nuha min tam 960 meqale nivîsîne.
Yanî ez her şev, di ber bersîvên xwendevanan ra nivîsekê jî dinivîsim, heger şevekê nikanibim binivîsim, roja din hewil didim du nivîsan dinivîsim.
Birêvebirina blogekê heger meriv ji xwe ra bike kar û bi çavekî cidî lê binêre bêguman zor e, ne karekî hêsaye.
Ji ber ku dibê tu her roj nivîsekê ya jî tiştekî kin, dirêj binivîsî û bersîva şirove û meylên xwendevanan bidî.
Yanî dibê xwendevan bizanibin ku tu her roj bloga xwe nuh dikî, tu nivîsekê, tiştekî dinivîsî.
Dana vê baweriyê gelkî girîng e, şertê mezinbûn û serkeftinê ye.
Ev yek ne ji bo blogê tenê, ji bo her karî wiha ye, dibê meriv xwedî îstîkrar be û zû neweste.
Ku ne wiha be di ziyareta xwendevanan da jî îstîkrar çênabe, kes nizane gelo tu yê îro tiştekî binivîse ya na?
Loma jî hin îstîsna ne têda ez her şev meqaleyekê dinivîsînim.
Û ev kar jî helbet na karekî hêsa ye, dibê tu jiyana xwe ya sosyal her roj li gor wê eyar bikî.
Lê heger meriv guh nede ”îstîkrarê” û kînga dilê meriv xwest, besta meriv lê hat meriv binivîse ne zor e, rehet e.

-Xwînerên bloga we bi awakî dîrket şîroveyên xwe diweşînin, ma hûn ji hin şîrove û rexneyên xwîneran aciz nabin?
Heqaret û xeberên şexsî ne têda, ez ji tu rexneyê aciz nabim û dibê meriv nebe jî. Ne rast e ku meriv ji fikir û dîtinên cuda aciz bibe.
Çend tiştên biçûk ne têda heta nuha di nabê min û xwendevanan da tu bûyereke ne xweş neqewimî ye.
Xwendevanên min hemû jî li hember min nazik û hurmetkar in, piraniya wan bi sifetê ”apê Zinar” û ”xalê Zinar” xîtabî min dikin.
Tenê çend caran hin xwendevanan ji hin şexs û partiyan ra hin gotinên ne xweş gotin, min ew nivîsên wan avêtin, loma hin ji wan ji min aciz bûn û hinek jî pir hişk xeyidîn…
Lê bi giştî heta nuha pir baş derbas bûye û hemû xwendevanên min jî qedir û qîmetê didin ked û xebata min.
Kurd ne bêwefa ne, ked û federakriya min înkar nakin, qedir didinê…

-Rûpela we di facebook de heye, we çend nivîs jî li ser facebookê weşandibû, gelo hûn vê tora civakî çawa dinirxînin?
Weleh weke çîroka blogê, çîroka ”facebookê” jî rojekê bi tesadufî hevalekî(Heyder Diljen) ji min ra qala başiya wê kir, got Zinar, ”facebook” nihmetekî bêhempa ye, dibê tu di zûtirîn wextê da ji xwe ra ”facebookekê” çêkî…
Li ser vê pêşniyara Heyder, bi alîkariya jineke misrî ya li ciyê karê min, ez bûm xwedî facebook.
Û ez jê gelkî memnûn im.
Facebook, alaveke(hacet, alet)sosyal ya pir bi feydeye, bi saya vê alavê li seranserê cîhanê meriv dikane xwe bigihîne gelek dost û hevalên xwe û têkiliyên xwe yên rojane pê ra bidomîne, hestên xwe pê ra par bike, li risman temaşe bike, li klîpan guhdarî bike…
Heçî teknîk e ez zêde jê fêm nakim, lê min tu zirara wê jî nedîtiye, belovacî wê, min gelek feydeya wê dîtiye.
Li gor dibêjin nuha di înternetê da tora/şebekeya sosyal ya herî zû û pir mezin dibe facebook e, li dora çarîk milyar însan facebookê bikartînin.
Û her ku diçe ev hejmar zêdetir jî dibe.
Lê Internet, facebook ji her kesî bêtir feydeyê digihîne miletê kurd. Bi saya vê teknîka nuh ya danûstendinê ya cîhanî kurdan hemû sînorên di nabêna xwe da rakirin û xwe gîhandin hev.
Nuha bi riya vê facebookê ji her çar perçeyên Kuristanê bi milyonan kurd gav û saetê xwe digihînin hev û bi hev ra dikevin danûstendinê, lehçe û devokên hev fêr dibin, ji hevûdu haydar dibin
Lê ya herî girîng jî di serî da kurdên bakur, bi sedhezaran kes kurdî fêr dibin, xwendin û nivîsandina kurdî fêr dibin.
Heger ne ev teknîk bûya bi milyonan kurd ewê tu carî hewce nedîtana, mecbûr nebûna ku kurdî bizanibin.
Lê di facebookê da ji mecbûrî fêrî kurdî dibin û piştî ku carê fêr dibin êdî tirsa wan dikşkê û dom dikin.
Nuha di facebookê da bi dehan, belkî jî bi sedan malperên kurdan yên li ser dîrok, ziman, muzîk, edebiyatê yên xurrî bi kurdî hene.
Di van malperan da kurd şiyar û perwerde dibin, xwe nas dikin.
Ji bo kurdan ev îmkan û şoreşeke pir mezin e, vê îmkanê kurd bêtir nêzî hev kirin, zanîn û şiûra wan ya netewî xurt kir.
Yanî bi kurtî ez dikanim bibêjim ku di dîrokê da ev cara pêşî ye ku teknîk, pêşketineke gerdûnî feydeyê digihîne yekîtî û şiyarbûna kurdan ya netewî.

-Hûn xebata ragehandina kurdî di înternetê de çawa dibînin?
Weleh ez ji bo hemû kurdan nikanim tiştekî bibêjim, lê heçî kurdên bakur (Kurdistana Tirkiyê)in li gor miletên din pir lawaz e. Ji ber ku tîcaret, profesyonelî tuneye, însan bi fedekariyên şexsî hin tiştan dikin.
Ev jî têrê nake, ji bo ku em kurd jî weke miletên din vê teknîkê bikar bînin, dibê meriv bi profesyonelî kar bike û bikanibe jê nan bixwe.
Mesela hîn jî sermiyandar, tacirên kurdan bi kurdî dest navêtine vê teknîkê, dibê ew jî dest bavêjinê.
Bikaranîna vê teknîkêhîn di çarçeweya siyasî û întellektuelî da ye. Dibê ev sînor firehtir bibe.

- Piştî sirguniyike demdirêj hûn di havîna bihorî de çûbûn Kurdistanê, hûn dikarin hinekî behsa hestên xwe derbarê vê serdanê bikin?

Weleh Kurdistan pir xweş bû, muhteşem bû, her kes, her tişt hatibûn guhertin, hemû bajar mezin û xweşiktir bûbûn.
Li gor 30 sal berê gel bêtir şiyar bûbû û bûbû kurd.
Weke berê êdî kes ji pûlis û leşkerên tirkan neditirsiya û bi çavê dijmin lê dinêrî, wan jî xwe di ewlehiyê da his nedikir.
Toleransa înssan ya li hember hev zêde û Qelîta jiyanê bilintir bûye, însan baştir û xweştir dijîn.
Li her bjarî, lê bi taybetî jî li Amedê feqîriya beşekî civatê pir berbiçav e, lê bi giştî însan dewlementir bûne, li gor berê pere li ba milet pirtir e.
Meriv xwe di xewnekê da his dike, ji kêfan meriv serxweş e û nizane ku li ku ye…
Ji ber ku cara pêşî ye, însan pir qedrê meriv digrin û meriv ezîz û beldilkê milet e, meriv ji dest hev digrin.
Raqib û dilnexwazên te yên berê jî bi hezkirin nêzî meriv dibin, qedir û qîmetê didin meriv.
Ev yek welêt jî û însan jî bi meriv şîrîntir dike.
Tiştê herî xweş, ji nişka ve meriv dibe ”xal” û ”apê” birek însanên ku berê tunebûn, fena kesê ku ji nişka ve dewlemend bibe, meriv xwe wisa his dike.
Axir dema ez kurt û kurmancî bibêjim, her tişt “muhteşem” bû, Kurdistan xweştir, delaltir, mezintir û şîrîntir bûye; berê şekir bû, nuha bûye hingiv, meriv jê têr nabe...
Dema meriv ji derve dihere hebûna pûlis û leşkerên tirkan û ala wan ya sorsorkî ku li her derê li ba dibe, pir bala meriv dikşîne û bîna meriv teng dike.
Ku meriv bikanibe hêzên tirkan ji Kurdistanê derxe û bi hawakî germiyanê jî ”kêm” bike, weleh welatê me buhuşteke rastîn e.

-Hûn li gelek bajaran jî geriyan, we rewşa ziman Kurdî û rewşa Kurdan bi gîştî çawa dîtibû?
Kurdî hîn bi temamî nemiriye, kesên bi kurdî dizanin hîn pir in, l,ê roj bi roj kêmtir dibin.
Li hemû bajarên Kurdistanê(Riha, Amed, Wan, Belîs, Gewaş, Çaldiran, Bazîd, Tetwan, Mêrdîn, Nisêbîn, Midyad, Dêrik, Wêranşar, Swêreg)yên ku ez lê geriyam, ez tenê bi kurdî peyivîm û ji ber vê yekê jî gelek qedir û qîmet dan me…
Yanî dema meriv mîvan be, weke turîst bi kurdiyeke paqij dipeyive însan qedirekî zêde didin meriv.
Lê ew bi xwe, di nava xwe da bi kurdî napeyivin, dema tu bepeyive bersîvê bi kurdî didin, lê ew bi hev ra napeyivin.
Ev yek pir xerab e.
Û ya din jî zarok û cîlên nuh radibin, bi taybetî keçik ya bi kurdî nizanin, ya jî napeyivin.
Zarok bi hev ra bi tirkî dipeyivin, li gor law û keçan, keç bêtir hewesê li tirkî dikin.
Yanî heger kurd di demeke kin da mafê perwerdeya zimên bidest nexin pêşeroja kurdî ne baş e, tahlûke pir mezin e.
Ji ber ku zarok êdî bi kurdî napeyivin, dema cîlekî ziman dewrî cîlekî din nekir, berdedwamî çênebû rojek tê ziman dimre....
Ev tahlûke ji bo zimanê kurdî heye.
Xebat û şiyarbûna heye têr nake, pêşketin pir mezin û bi lez e, meriv nikane bi bend mendên ji çamûr û xilikan rê li ber vê aşîta rabûye bigre, ev yek ne mimkûn e.
Dibê zarok bi zimanê kurdî mezin bibin....
-Birêz Xamo, gelek spas ji bo bersivandina pirsên me.
Sipas ji bo te jî…

29 september 2010

Sohbeteke facebookê

Li ciyê kar carnan fersend çê dibe û ez li meyla xwe û li rûpela xwe ya facebookê dinêrim.
Esas li gor şertên ciyê kar qedexe ye, dibê em bi tiştên wiha mijûl nebin, kompîterê tenê ji bo kar bikar bînin.
Lê ez carnan bêemrî û bêqanûniyê dikim û wek min got, li rûpela xwe ya facebookê dinêrim.
Û heger firsend hebe carnan hin şiroveyên biçûk jî dinivîsînim.
Nîvîsandina nivîsên dirêj ne mimkûn e, lê bersîv û şiroveyên kin mimkûn e û ez di ber ra û di ser ra dikim.
Ev yek barê min yê êvarî siviktir dike.
Ji ber ku rojê teqrîben li dora 150-200 meylan ji min ra tên, heger li ciyê kar ez wan nexwînim, dibê bi şev ez hemû wexta xwe bidim xwendina wan.
Û wê çaxê jî ezê nikanibim nivîsa xwe ya rojê binivîsînim.
Yanî ez dixwazim bibêjim ku bi roj li ciyê kar ez meylên xwe dixwînim û carnan jî hin şiroveyên biçûk dinivîsim.
Îro dîsa weke her tim gava min li rûpela xwe nêrî, min dît ku wa ye Heyder Diljen nûçeya hevpeyvîna xwe daye, gotiye:
”Îro rojnameya TARAFê li ser sîstema perwerdeya zimanê zikmakî ya Swêdê û siyaseta Tirkîyeyê ya di pirsa zimanê kurdî de bi min re hevpeyivînek kir.”
Min jî rabû di binê nivîsê da ev şiroveya jêr nivîsî, min got:
”Erê bavo erê, carê Xwedê daye te...
Wisa xuyaye nêta tirkan heye te li Kurdistanê bikin "wezîrê perwerdeyê..."
Taraf belesebeb nayê bi te ra hevpeyvînê nake.
Xwedê carê ji te ra gotiye "qûlê min bimeşe…"

Kenan Ewren darbe kir tu li karê derketî, "demokrasî" dike were Tirkiyê, wa ye tu yê bibî wezîr û dîsa li karê derkevî...
"Quzê gur" bi te ra ye heyran...
Yê li rastê bimîne û pûş bikute dîsa ez im û weselam...
Yanî "alewere delavêre, Zinarê Xamo nobete....:)"
Piştî vê şiroveya min bi bîstekê, qey gotinên min ketibûn serî, lema jî min dît wa ye bersîva min da ye, gotiye,
”Ez gelekî keniyam, Zinar! Nivîsa te gelek xweş e. Ku qelemek bi hêz nebe, nikare ewqas sade û mizahî binivîse. Ez ê hevalê xwe yê rastî ji bîr nekim:-))”
Min di cîda bersîva dayê, got:
” Ê çima tu yê nekenî, kursiya "wezîrîyê" li bende min be ezê jî bikenim...
Ez hêvî dikim ku texmîna min rast derkeve, belkî rojekê xêra te bigihîje me jî...”

Ez van nivîsînên me yên ji hev ra diweşînim ji bo ku di pêşerojê da bibe belge ku wî çi soz daye min.
Yanî sibe dema bû xwedî kursî, ji bo ku ”hevalê xwe yê rastî ji bîr neke…”
Çimkî dinya ye, her tişt dibe, înssan dema çav li pera û meqam dikevin zû tên guhertin.
Lema jî dibê ji nuha da ez îşê xwe saxlem bikim, kerê xwe li singekî saxlem girê bidim.
Heyder Diljen hevalekî pir î jîr e, dema karekî, xizmetekê dike veşartî nahêle, haya dinya û alemê pê dixe.
Ji ber ku camêr merivekî vê serdemê ye, dizane reqlam çi ye, bîrûraya giştî çi ye û herwd.
Yê min ji ber ku ez gundî me, loma jî ez ji teknîkê, ji reqlamê, ji tesîra medyayê zêde fêm nakim.
Ez hîn li gor exlaq û kultura kevn ya bav û kalan dixebitim, bawer bikin gelek karên ku ez dikim haya xanima min û zarokên min jî jê çênabe.
Êvaran, dema ez li ber kompîtura xwe rûdinim û dikim tike tik, xanima min rindikî nizane ez çi dikim.
Loma jî carnan ji min ra dibêje, ”Zinar, ez ketime bextê te bela xwe di xelkê nede, îşê te bi kesî tuneye, tu ji xwe ra li data(kompîtoura) xwe mêzeke…”
Ê xanima Heyder wek ”Şûrê Şamê” gav û saetê pê ra ye û li pişta wî ye.
Ew jî şans e, di jiyanê da kabê camêr jê ra tim mîr hatiye.
Nuha henek li aliyekî, wa ye tirk hatine rê, îro sibe ewê hin mafan bidin kurdan û ji wan mafan yek jî perwerdeya bi zimanê kurdî ye.
Ji bo bicîanîna vî karî bêguman kadir û mamoste lazim in.
Heyder Diljen bêguman heq kiriye, bibe çi jî heqê wî ye, em hevalên hev î 40 salî ne loma jî raya min jê ra ye.
Lê hûnê bibînin, bi sedan, bi hezaran kesên ku heta nuha li piyasê tunebûn, ji kurdan ra du xilik jî nedane ser hev, ewê bibin xwediyên meqam û kursiyên herî girîng.
Û ezê jî weke her tim dîsa kortika hustiyê xwe bixurînim û her roj herim ji swêdiyan ra bi nanzikê 8 saetan kar bikim…
Ê de were dîn nebe, de were ”bela xwe di xelkê nede”?
Nuha min dît wa ye Xanima Heyder Sebîheyê jî xwe tevî meslê kiriye û gotiye, “Ez û tu jî bibin alîkarê Haydar kek Zinar:)
Min ji Sabîhayê ra jî got:
“Sebîhe, xwişka min, weleh ku ez xwe tevê bikim û jê ra bibim "alîkar" ezê îşê wî ji kok da xera bikim û ewê " kursiya" camêr jî ji destan here.
Çimkî tu jî baş dizanî ku nabêna min û tirkan qet tuneye, weleh dema tirk bibihîzin ku ew hevalê min e, ewê tavilê dev ji wî berdin û ji xwe ra li yekî din bigerin.
Bi baweriya min ya çêtir ew e ku ez xwe tevê nekim, ev yek ewê li xêra wî be..."
Ez bawer dikim îşev heqwqasî bes e…

28 september 2010

Kurd dilzîz in

Di facebookê da gelek klîp, vîdeo û stranên kurdî tên belavkirin.
Hin roj hene bi dehan, carnan hîn jî zêdetir ji min ra tên.
Ez li hinekan guhdarî dikim, li hinekan guhdarî nakim.
Lê heta ji min tê, ez şiroveyên li ser wan dixwînim.
Esas dema wexta min hebe ez hemû şiroveyên kurdî û piraniya yên tirkî dixwînim.
Şirove, der heqê însanan û civatê da pir hindik fikrekê dide meriv, lema jî kêfa min ji xwendina şiroveyan ra tê.
Wê rojê dîsa klîpeke Sînan Ozbay(strana* Şivan Perwer, ez nexweş im were ser min) hat belavkirin.
Min jî lê guhdarî kir.
Esas bi qasä digotin pir muhteşem jî nedigot, lê ji ber ku dinuhurand, ji ber ku ji dil digot û ji ber ku xîtabî hest û dilê kurdan dikir, pir hat hezkirin...
Tam 570 kesî îşareta hezkirinê tikandibûn, yanî jê hezkiribûn û 261 kesî jî şirove nivîsandibûn.
Ev jimareke pir mezin e û gelekê caran jî wiha dibe…
Min bala xwe da zimanê şiroveyan. Li dora 30 hebî bi kurdî û yên mayî jî hemû bi tirkî bûn.
Û şiroveyên kurdî jî ne tu şirove, şiroveyên şaş û yekgotinî, wek ” Séét XweSS, pır sıpexi sinan heval, gellek spas, jıbona me kırda bıje…” û hwd.
Li vir tiştê girîng û bala meriv dikşîne serdestiya zimanê tirkî ye, ji sedî 5-ê şiroveyan jî ne bi kurdî bû.
Însanan li straneke kurdî guhdarî kirine, jê hez kirine, kêfa wan jê ra hatiye û ev hezkirina xwe ne bi kurdî, bi tirkî anîne zimên.
Gelo bêyî ku bi kurdî bizanibin, fêm bikin jê hez dikin ya jî jê fêm dikin lê nikanin bi kurdî binivîsin?
Ev ne diyar e.
Lê tiştê herî girîng, ji bo her strana kurdî ya dilşewat, ya heznî û xmbar wiha dikin, însan jê hez dikin, jê ra li çepikan dixin…
Jê fêm bikin, fêm nekin stranên bi vî meqamî, yên ku dişibin ”erebeskê” tesîrê li dilê mirovên kurd, li hestên mirovên kurd dikin.
Tiştê di facebookê da ez dibînim, kurd ji hemû stranên heznî, xemgîn û dilşewat û xembar hez dikin, bi gudarîkirina van celeb stranan xemgîn û dilzîz dibin, kela dilê wan radibe, ji ber ku xwe tê da dibînin, halê xwe yê trajîk tê da dibînin.
Û loma jî jê fêm bikin, fêm nekin lê guhdarî dikin.
Kurd, bi stranên bi vî rengî xemgîn dibin ji ber ku dilê wan tije ye, bi derd û keser in, loma jî kela dilê wan zû radibe, zû xemgîn dibin, zû giriyên wan tê...
Ji ber ku ne azad in, ji ber ku bindest in, ji ber ku gav û saetê zulm li wan û li gelê wan dibe…
Ji ber ku hestên wan ne azad in, dilê wan tim tijeye, lema jî guhdarîkirina straneke kurdî ya dilşewat, ya ”erebesk” bi hêsanî dilê wan radike pêdarê û însan bi halê xwe, bi bindestiya xwe digrîn.

*Ez nexweş im gewra minê
Îro min go were ser min...
Gewra minê min go wez nexweş im
De were ser min
Tuyê taya lihêfê rakî vê êvarê rex û têkev ber min
Ax… çi ferman e bira oy…
Bextê te me gava gundî û cîran bêjin ew kî bû ew kî nebû
Ezê bêjim Hekîmê Loqman bû hate ser min, li min...
Ez xirabmal im yeman, ez bendewar im yeman
Eva serê çend û çend salên min temam
Min terka welatê xwe da
Ez perîşan im bira…
ax çi ferman e dilo
***
Tu wa diçî ezê çawa bim
Ezê bibim teyr li hewa bim
Heger tu dil bikî û bixwazî
Ezê li ser milê te peyabim
***
Berf ji baranê pir zahmettir e
Lêva zeriyê ji xizimê zerrtir e
Doza mahr û talaqa nakim
Were dostanî ji helalî çêtir e.
***
Ber deriyê mala me cade ye
Îro sebra dilê min bêmade ye
Ezê ji lawikê delal ra bêjim
Îşev heta sibê şêwra min û te ye.
***
Kanîka med or bi bî ye
Lawkê delal li ber rûniştiye
Sala îsal li hêviya te bûm
Zewaca bêdil tim poşmanî ye.

27 september 2010

Îşev ji min ra hinekî xerab hat

Di nivîsa xwe ya do êvarî da min gotibû ku berpirsiyarê malpera kurdî Zinar Ala, li ser çar saliya bloga min, bi min ra hevpeyvînek kiriye.
Do êvarî min bersîvên wî jê raşandin.
Bîstik berê gava min komputera xwe vekir û li e-meylên ji min ra hatine nêrî, min dît ku camêr îcar jî ji min nav û rismekî neviyê min û çend rismên mim yê li Kurdistanê xwestiye.
Min rabû 28 risim xistin mapekê(dosyekê) û jê ra şand, lê nebû, saet heta nehûnîvan ez pê da ketim nebû.
Ji mecbûrî min rabû dîsa telefonê "Xocê Xizir" Nîhatê swêregî kir, min jê ra mesele got.
Ji min ra qala navmavnan kir ez veciniqîm, got, tu zanî ”zîp” çi ye?
Min got tobe herab, tiştên wiha tahlûke ez bela xwe tê nadim.
Got gerek tu ji Googlê programa ”7zîp” daxînî û nizanim risman çi bikî, wê demê tu yê bikanibî risman wek fîlekê bişînî.
Min got ev ne karê min e, ez ji tiştên wiha fêm nakim.
Ji xwe ne hewce bû ku min bigota, wî bi xwe jî dizanîbû ku ez ne ji defêra dibim û ne jî ji zurnê ra…
Axirê mala camêr ava be, bi telefonê ji min ra rêberî kir û mesele hel kir.
Lê li gel vê jî,min nikanîbû bişanda, nizanim çima, bêxwedî dihat derekê û lê dialiqî, min dikir nedikir nediçû.
Min rabû çend heb yeko yeko şandin.
Çûn neçûn ez nizanim.
Yanî Zinar Ala ji şansê min ra nehîşt ez îşev jî çend gotinan li ser Erdoga bibêjim û çend gome û zinaran tê werkimê.
Min hemû şeva xwe bi mijûliya şandina risman derbas kir.
Ez nizanim îşê min çima tim wiha li hev rast nayê û li eksê siwar dibe, fena ku nifir li min bûbe, ji bo ku ez bêtir biwestim…
Ez dizanim gelek kes hene ji min jî nezantir in, lê Xwedê dîsa jî îşê wan li hev tîne, kabê wan tim mîr tê.
Min berê jî qal kiribû, par carê dîsa bêxwediya kompetura min wiha eksî kir, min çi kir nemeşiya, min dît na bi rehetî nabe…
Dawiya dawî ji qehra min rabû mişk got gurmmm û li orta ekrana komputerê xist û ekran kir xwê û berda…
Min dilê xwe lê rehet kir…
Û dûra jî min rabû çû yeka nuh kirî.
Ez ditirsim tiştê min anî serê ya berê, ez bînim serê vê jî…
Çimkî bala min lêye viya jî dest bi eksî û serhişkiyê kiriye, di dema herî krîtîk da dirist naxebete, miheqeq problemekê derdixe..
Ez serê we zêde neêşînim, saet heta dehûnîvan(22.30) ez pê da ketim.
Îcar risim çûn, neçûn ez nizanim, belkî jî min deh caran eynî risim şandibin, lê haya min jê tuneye…
Gava îş wiha li eksiyê siwar dibe û nameşe û teknîk ji min ra dibe eziyet û îşkence, ez dixwazim hema her tiştê moderna bavêjim û vegerim rojên berê, qelem û kaxetê û xwe ji vî ezabê modern xelas bikim…
Ez hêvî dikim careke din kes tiştekî wiha zahmet ji min nexwaze…

***
Serokwezîrê Tirkiyê Erdogan, her ku li dijî perwerdeya zimanê kurdî derdikeve û xwedêgiravî li gor xwe hin ”argumendtên cidî” (!) tîne, xwe dike pêkenînê alemê.
Ji ber ku bi derewan, bi tiştên ne rast, bi demagojiyeke vala li dijî mafekî rewa derdikve…
Ev durûtî û cotstandardiya Erdogan ya li hmber milet kurd, baweriya bi wî qels dike.
Erdogan dibêje, ji bo tirkên Almanya daxwaza wî ya perwerdeya bi zimanê tikî rast e û heq e, lê ya kurdan şaş û neheq e.
Erdogan dibêje:
”Me ji bo tirkên li Almanyayê daxwaza perwerdeya bi zimanê zikmakî kir, çimkî tirkên li wir kêmnetewe ne.”
Hela hela, de tu were ”vî kerî di vî buhurî ra derbas ke kurro…
Zora zalima ev e…
Însan demagojiyeke hewqas basît jî nake...
Ê heger kurd piranî ne(ekseriyet, mayoritet)wê demê dibê mafên wan jî bi qasî yê piraniyê, yanî bi qasî yê tirkan hebe.
Tirk xwedî çi mafî bin, dibê kurd jî xwedî eynî mafan bin.
Heger mafê "piraniyê" ewê bi qasî mafên hindikayiyê jî (eqalietê) tunebe ew piranî ji kurdan ra nelazim e heyran.
Tirk piranî ne dewleta wan, meclîsa wan, artêşa wan, pûlisên wan, bi hezaran dibistan û zanîngehên wan, ala wan, radyo û telewîzyonên wan axir heye û heye…
Baş e ka çi yê kurdan heye?
Hûn ne mafê "hindikayiyê" û ne jî yê "piraniyê" didin kurdan.
Hûn "hindikayiya kurdan qebûl nakin û mafê piraniyê jî nadin...
De îcar ewê çawa be?
Zarokên tirkan weke piranî bi zimanê xwe perwerde dibin, lê hûn vî mafî nadin zarokên kurdan...
Ma ev çawa wekhevî ye?
Tiştek pir vekirî ye, li Tirkiyê mafê kurdan ne bi qasî yê "eqaliyetê" û ne jî bi qasî yê "ekseriyetê" heye.
Hûn dixwazin bi demagojiyê zulm û neheqiyeke pir mezin bincil bikin, lê rim di çewêl hilnayê, malxwî bi diz hesiyane û êdî kes bi van gotinên vala, tewşo mewşo naxape...
Piştî vê saetê ne xwe zêde biwestînin û ne jî me, dev ji gotinên vala û demagojiyê berdin, mafê kurdan yên netewî qebûl bikin...
Piştî vê saetê êdî tu hêz nikane rê li ber perwerdeya zimanê kurdî bigre, hûn çiqasî dirêj bikin û hûnê li zirarê derkvin...
Êdî hûn nikanin kurdan wek berê îdare bikin, dema heli borî ez benî...

26 september 2010

Sal zû diborin...

Xwendevanên hêja, bi xêra berpirsiyarê malpera kurdî Zinar Ala, ez do haydarî çar salaya bloga xwe bûm, min ji bîr kiribû...
Mala Zinar Ala ava be, do ji min ra meylek şand û got, di 30-ê îlanê da 3 salên bloga te diqedin û tu dikevî sala çarem û loma jî ez dixwazim bi te ra hevpeyînekê bikim.
Wek min got, xêra wî ez jî bi vê yekê hesiyam û min pêşniyara wî qebûl kir.
Îro min bersîva van pirsên wî da û nuha qedand.
Loma jî wexta min ya ku nivîseke din jî binivîsim qet nema, ji ber ku saet wa ye tê yanzdên şevê.
Bi roj jî îmkan çê nebû ku ez tiştekî din binivîsim.
Min wexta xwe hemû da hevpeyvînê.
Min dixwest li ser çûna wezîrê hundur yê Tirkiyê Beşîr Atalay ya Kurdistana başûr tiştek bivîsanda lê min pê ra negîhand.
Li gor çapemenî dinivîsa Atalay û heyeta pê ra ji bo ku bi serokê Kurdistana Federe Mesûd Barzanî ra hevdîtinê pêk bîne çûye Selahedîn û tam sê saetan bi serokê Kuridtanê Barzanî ra ra guftugo kiriye.
Bêguman mijara hevdîtina Atalay û serokê Kurdistanê Mesûd Barznî PKK-ye, çekdanîna PKK-ê û çareseriya mesela kurd e.
Gelo Tirkiye ji kurdên başûr alîkariyeke çawa dixwazin di rojên pêş da ewê diyar
bibe…
Lê bi qasî xuyaye tirk îcar bi rastî jî dixwazin di vî warî da gevekê bavêjin.
Lê dixwazin bi ”zirareke” herî biçûk xwe ji vê badîreyê û tengasiya dîrokî xelas bikin.
Hela ka em binêrin li hember vê şêla tirkan, kurdên me ewê çi bikin?
Tiştê herî rast ew e ku partî, hêz û kurdên derî BDP-ê û PKK-ê jî xwe bidin ser hev û bi hev ra daxwazên xwe yên ku dixwazin têkevin qanûna esasî ya nuh pêşkêşî dewletê, hukûmetê bîr û raya giştî bikin.
Ez hêvî dikim ku di rojên pêş da kurd ewê vê gavê bavêjin.
Heger karekî wiha nekin şaşiyeke pir mezine.
Her kes dizane ku em nikanin tesîrê li BDP-ê û PKK-ê bikin, lê dibê ew bi xwe xwedî pêşniyar bin.
Ev yek vatiniyeke wan ya netewî ye, ez hêvî dikim ku vê mesûliyeta xwe ya dîrokî ji bîr nekin...

Zinar Ala ewê hevpeyvînê di 30 îlonê da biweşîne, heta ew newîşîne ez naweşînim. Piştî wî weşand, ezê jî biweşînim.

Û di dawiyê da jî pêkenînek
Dibêjin keşeyekî çeleng hebû. Bi roj rîh bi xwe ve dikir li dêrê dibû keşe û bi şev jî rîh ji xwe dikir û dadiket nava bajêr tolazî dikir.
Keşe şevekê jinek li gor xwe dît û ew qayil kir, bir malê heta sibê bi jinikê ra raza…
Sibehê keşe weke her tim dîsa riha xwe bi xwe ve kir û çû dêrê bû keşe.
Jinik jî hat eynî dêr ji bo ku gunehê xwe yê şeva borî ji xwe dawşîne, xwe bi Xwedayê xwe bide efûkirin.
Jinik ket oda tobê di qulikêra bala xwe dayê ku yê şevê çiwîn(do bi şev) pê ra razaye ew keşe ye. Jinikê got:
-Ê yabo ma ezê bibêjim çi, tu baş pê zanî mesele çi ye.
Keşe got:
-Yê min xem nake keça min, kesên din jî hene, tunene tu wiya bibêje?
Jinikê bi hustuxwarî got:
-Weleh xeynî te şeş keşeyên din jî hene.
Keşe got:
-Netirse qîza min netirse, Xwedê ewê te efû bike. Çimkî tu bûyî weqfa dêrê...

25 september 2010

Tiştê kurdan bi şer bidest xistiye dibê li ser masê wenda nekin

Serokwezîrê Tirkiyê Recep Tayyîp Erdogan, do li dijî perwerdeya bi zimanê kurdî derket û got, “Ez bangî kesên ku perwerdeya bi zimanê dayikê dixwazin, dikim. Bûyerê îstîsmar nekin.”
Erdoğan, bêyî ku nav bibêje, BDP rexne kir û got, ’’Kanalên ku 24 saetan bi zimanên cuda weşanê dikin hene. Çi bû, ma qey em ji hev vediqetin? Hûn dikarin bi zimanên ku hûn dixwazin qursan vekin. Lê heger we bi awayekî fermî perwerdahiya bi zimanê zikmakî jî xwest, vê yeke ji me nexwazin. Zimanê fermî yê Tirkiyê tirkî ye.’’
Diyar e Erdogan xwe pir biaqil û kurdan jî kêmaqil hesab dike, loma jî dibê bira kurd dev ji daxwaza perewerdeya zimanê kurdî berdin, herin ji xwe quesên ziman vekir.
Na lo, tu çi biaqil î?
Bi qursmursan kurdî ji mirinê xelas nabe, ji bo kurd nehelin, nebin tirk dibê kurdî bibe zimanê perwerdeyê.
Bêyî viya xelasiya kurdan û zimanê kurdî ji wendabûnê tuneye.
Siyasetmedarl kurdan berê ev yek baş fêm nekiribûn lê êdî dibînin ku rastî wihaye, di şetên cîhana îro da hebûna miletê kurd bi hebûna zimanê kurdî ve girêdayîye.
Erdogan viya baş dizane, lomajî naxwaze perwerdeya bi zimanê kurdî qebûl bike, mirinê nîşanî kurdand ide.
Lê vana ”taktîkên” siyasî ne, Erdogan ji bo ku kurdan bi tiştekî pir hindik razî bike, raîcê pir dadixe, sifirê nîşanî kurdan dide, çavê camêr li kelepîrê ye…
Weleh Tirkiya te perçe bibe ya nebe, tu yê perwerdeya bi zimanê kurdî welî efendiyan qebûl bikî, tu viya qebûl nekî ne şer radiwest e û ne jî kurd dev ji çalakiyên xwe berdidin.
Û ji xwe daxwazên kurdan ne ev tenê ne, dibê hebûna kurdan têkeve qanûna esasî.
Li Tirkiyê tirk xwediyê çi mafî ne, dibê kurd jî xwedî heman mafan bin.
Heger perwerdeya zimanê kurdî ewê neyê qebûlkirin wê demê hevdîtin ji bo çi tê kirin?
Erdogan bira ji xwe ra xewnan bibîne, dibê BDP û PKK guh nedin van pêşniyarên wî yê kelepîrê.
Dibê PKK û BDP, daxwazên xwe sîstematîze bikin û bidin pêş, ya girîng ev e, dibê em di daxwazên xwe da zelal bin.
Erdoğan, di axaftina xwe ya do da ne tenê li dijî perwerdeya bi zimanê kurdî derket, neqarata xwe ya em bi ”rêxistina Terorê” ra rûnin jî dîsa dubare kir got, “Heger hinek ji me bixwazin ku em bi rêxistina terorê re rûnin, bila biborin, lê em rûnanin.”
Xwedê kir liv ê cîhanê derew hene, heger her tiştê tê gotin rast bûya ewê felaketeke pir mezin bûya.
Li alîkî qasidên Erdogan bi ”serokê terorîstan” û ”rêxistina terorê” ra birr û bazara çareseriyê dikin, lê li aliyê din jî Erdogan dibêje bi wan ra rûnanin…
Ê nuha ev çi nahne ye û ev çi tirşî ye?
Ya rûnenin, ya jî dema hûn rûniştin înkar nekin, nebêjin ”em bi rêxistian terorê ra rûnanin.”
Erdogan û dewleta wî, li hember kurdan hemû kartên xwe bikar anîne, ji şerê psîkolojîk bigre heta bi teror û kuştinê, her rê bikar anîn lê dîsa jî kurd teslîm nebûn, dev ji liberxwedana xwe bernedan.
Heger îro Erdogan qasidan dişîne ”Îmraliyê” ne ji kêfa ye, ji ber ku wekî din tu rê li ber wan nemaye, heger bizanîbûna ku bi şer û kuştinê ewê bikanibin PKK-ê û BDP-ê û tevgera kurd ya netewî biqedînin, bêguman ewê îro li riyeke aştîxwz negeriyane.
Vê rastiyê kurd dibînin.
Dibê serokên kurdan bizanibin ku dewlet zeîf e û ew xurt in, loma jî dibê di bazarê da jî cesûr bin, piyasê danexin û vê îmkan û fersenda dîrokî ji dest xwe bernedin.
Yanî tiştên ku di van 30 salan da kurdan bi çek, bi şer û bi xwîna xwe bidest xistine, weke gelek carên din li ser masê dîsa wenda nekin...

Li Swêd kurd dîrokê dinivîsin

Gelî xwendevanan, mizgîna min li we, hejmara parlamenterên kurd yên ketin meclîsa Swêd ji 4-an derket 5-an.
Îsal 23 ya jî 24 parlamenterên biyanî ketin Meclîsa Swêd, ev cara pêşî ye ku li Swêd hewqas biyanî dikevin meclîsê.
Û ji van 23-24 kesan jî 5-ê wan kurd in.
Ev reqemeke pir mezin e, dîrokî ye.
Û bêyî vê hejmarê, 2-3 cîgir jî hene, piştî avabûna hukûmetê û hilbijartina wezîran, bi îhtîmaleke mezin 2-3 kurdên din jî dikanin têkevin meclîsê.
Wê demê hejmara kurdan dikane derkeve 7-8-an parlamenteran.
Ez bawer dikim tirk û Tirkiye nuha dîn û har dibin, xwe kurr û kem dikin, bi hulmizkan bi serê xwe dikevin…
Ji ber ku serkeftina kurdan li ku dibe bira bibe tim Tirkiyê û tirkan nerehet û xemgîn dike, dixwazin kurd li her derê bindest û perîşan bin.
Tirkiye dizane ku kurdên hatine hilbijartin weke Şûrê Şamê li li pişta gelê xwe ne, di rojên teng da pir hindik miheqeq ewê ji gelê xwe ra lazim bibin, ewê weke şêr û şepalan herin gazî û hawara gelê xwe.
Tirk viya dizanin, dewlet viya dizane...
Di parlamentoya Swêd da 349 kursî hene, ji van 349 kursiyan îssal 23 libên wan xerîb in û ji wan jî 5 heb kurd…
Bi qasî ez dizanim yekî tirk(Mehmet Kaplan) tenê ji partiya keskan/havîrdor ketiye meclîsê, wekî din kes tune.
Û li Swêd nufûsa tirkan jî ji ya kurdan ya zêdetir e ya jî biqasî hev in, nuhfûsa herdu gurûban jî li dora 80-000, 100.000-î ye.
Lê li gel vê jî di vê hilbijartinê da ji kurdan 5 û ji wan jî yek ketiye meclîsê, ji bo kurdên Swêd helbet ev ciyê şanaziyeke mezin e.
Li gor dibêjin ewê tirk jî bi kok û eslê xwe kurd e, ji Dîlokê(Entabê)ye, lê kurdekî ”fetulahcî” û heramzade ye, eslê xwe înkar dike û xwe tirk qebûl dike.
Ji xwe li her derê wisa ye, tirk bi xwe li piyasê tunene, li ser navê wan hinek ji wan ra xizmetê dikin.
Ev yek ne di siaysetê tenê da, di her warî da wiha ye, majcirên Balkan û Kafkasan û hinek kurd û erebên bêxîret xwe dikin tirk û xizmeta wan dikin.
Dibê ez navên kurdên ketine meclîsê jî ji bîr nekim.
Jabar Amin, ji başûrê Kurdistanê(Kurdistana Sûriyê) ye ji partiye Keskan(Miljopartiet)ket meclîsê.
Roza Guclu Hedin, ji bakurê Kurdistanê ye, ji partiya Sosyaldemokratan ket meclîsê.
Ismail Kamil, ji rojavayê Kurdistanê ye, ji partiya gel(Folkpartiet) ket meclîsê.
Şadiye Heydari, ji rojhilatê Kurdistanê ye ji partiya Sosyaldemokratan ket meclîsê.
Amineh Kakabaweh, ji rojhilatê Kurdistanê(Kurdistanê Îranê)ye, ji Partiya Çep ket meclîsê.
Helbet van her pênc kurd jî di gelek waran da xwediyê dîtin û fikrên cuda ne, hinekên wan dikanin ne bi li gor dilê min ya jî yê din be, lê ev yek dibê tu carî nebe sebebê ku bi hilbijartinan wan em kêfxweş nebin.
Ez bi xwe weke şexs, bi hilbijartina hemûyan jî gelkî kêfxweş im, her yekê bi hawakî rojekê bi kêrî gelê xwe were.
Dibê dîtin û hestên me yên şexsî yên derheq wan da tu carî nebin sebebê berberî û dilnexwaziay wan, şêleke wiha gelkî şaş e.
Hemû kurd nikanin weke min bifikirin, hêvî û daxwazeke wiha îrrasyonel e, ya girîng xwe kurd qebûl bikin û welatparwer bin.
Wekî din ji kîjan baweriyê, îdeolojiyê dibin bira bibin.
Ji xwe heger ne wiha bûya îro 5 parlamenter nediketin meclîsê, ji ber ku ev her 5 parlamenter ne ji partiyekê, ji partiyên cuda ketine parlamentoyê.
Loma jî pir normal e ku ji wan hin kes ne bi dilê min ya jî yê te be û ji xwe ev jî normal e.
Di dawiyê da ez ji her pênc parlamenterên kurd jî pîroz dikim û ji hemûyan ra jî serkeftinê dixwazim.
Tabî dibê ez baş nizanim, lê li gel van perlamenteran bi dehan kurd jî ketine meclîsên wîlayetê û belediyan, dibê em wan jî ji bîr nekin, ez wan jî ji nuha da pîroz dikim…

23 september 2010

Hukûmetê îro sinyalek baş da kurdan

Ji cepheya hukûmetî îro hin sinyalên baş hatin. Ez hêvî dikim ku ev ”sînyal” ne taktîk bin û îşareta siyseteke nuh be.
Hevdtîna BDP-ê û hikûmetê ku piştî teqîna li gundê Peyanisa Culemêrgê ji alî hikûmetê ve hatibû îptalkirin, îro ji nuh ve pêk hat.
Ev yek gaveke pozîtîf e.
Di teqînê da jin û zarok jî di nav da 9 kesan jiyana xwe wenda kir û gelek kes jî birîndar bûn.
Li ser vê, hukûmetê hevdîtina bi BDP-ê ra îptal kir.
Lê îro careke din alî hatin ba hav û li ser çareserkirina mesela kurd û amadekirina qanûneke esasî ya nuh bîr û bawriyên xwe ji hev ra gotin.
Li ser navê BDP-ê, Selahattîn Demîrtaş û Gulten Kişanak û li ser anvê hukûmetê jî Alîkarê Serokwezîr û Berdevkê hikûmetê Cemîl Çîçek û Wezîrê Dadê Sadullah Ergîn beşdarî civînê bûn.
Piştî civînê hevserokê BDP-ê Selhattîn Demîrtaş daxuyaniyek da çapemeniyê û derbarê naveroka civînê da wiha got:
"Ev hevdîtin diviya beriya hefteyekê pêk bihata. Lê ji ber bûyera li Culemêrgê hatibû taloqkirin. Em giringiyeke mezin didin hevdîtinên bi vî rengî. Hevdîtina me di vê çarçoveyê de pêk hat. Em hêvî dikin ku hemû pirsgirêk xizmetî çareseriyê bikin. Em dizanin tenê bi hevdîtinekê pirsgirêk nayê çareserkirin. Me xwest bi vê hevdîtinê bidin nişandan ku pirsgirêk bi rêya diyalogê dikane bê çareserkirin. Em dixwazin qanûneke esasî ya nû bê çêkirin û pirsgirêk di vê çarçoveyê da bê çareserkirin. Me di hevdîtinê da pêşniyarên ji bo çêkirina qanûna esasî jî pêşkeş kir. Em dixwazin ev hevdîtin bidomin. Eger hevdîtin pêkneyên tu çareserî pêknayê. Em amadene ku ji bo aştiyê rol bigirin ser xwe.
Ji bo çêkirina qanûneke esasî ya nû em siyaseta xwe dimeşînin. Xweserî jî, perwerdeya zimanê zikmakî jî siyaseta partiya me yên fermî ne. Ji bo vê, emê têkoşîna xwe ya siyasî bimeşînin. Em hêvî dikim ku partiyên din jî bi qasî me giringiyê bidin diyalogê.”
Pir baş e, dibê aliyê kurdan wiha xwedî pêşniyar û daxwazên berbiçav be, çi dixwazin wiya ji hukûmetê û ji bîrûraya giştî ra bibêjin.
Berdevkê Hikûmetê Cemîl Çîçek jî civîn pozîtîf nirxand û îcar gotinên hêvîdar kir, got, ew dixwazin pirsgirêk bi riya diyalogê bên çareserkirin.
Çîçek got:
"Li vî welatî têra xwe xwîn hatiye rijandin û hêsir hatine barandin. Loma jî li ser vê mijarê jî me nîqaş kir û me xwest ku hemû pirsgirêk bi diyalogê bên çareserkirin. Ne hewce ye ku xwîn û hêsirên çavan bên rijandin. Ne hewce ye ku xwîn bê rijandin. Mijareke din jî ew e ku ev hevdîtin destpêkek be ji bo çareseriya pirsgirêkan. Ev hevdîtin wê bibe wesîle ku bi hemû partiyan re rûpeleke nû bê vekirin. Cihê çareseriyê meclis bi xwe ye û navnîşaneke din nîne. Divê bi her awayî hevdîtin pêk bên."
Di nava AKP-ê da Cemîl Çîçek, yek ji wan kesa ye ku li hember kurdan û çareserkirina mesela kurd tim xwediyê şêleke xerab û ne baş e, şêla wî tim negatîv e.
Lê bi qasî ke meriv ji vê beyana wî fêm dike, Çîçek îcar pir nerm xuyaye, qala diyalogê û riya aştiyê dike, dibê êdî xwîn û hêsirên çavan neyê rijandin.
Van gotinên Çîçek hêviyekê dide meriv.
Meriv hêvî dike ku Çîçek di van gotinên xwe yên derbarê diyalogê û dîtina riyeke aştîyane ji dil be û weke carên berê zû ji bîr neke û bi rastî destê aştiyê dirêjî kurdan bikin...
***

Mizgîna min li we, di hilbijartinên Swêd yên giştî da ji herçar perçên Kurdistanê çar kurd ketin Parlamentoya Swêdê.
Ji Partiya Keskan Jabar Amîn (Kurdistana Iraqê), ji partiya Sosyaldemokratan Şadiye Heyderî(ji Kurdistana Îranê), ji partiya Sosyaldemokratan Roza Guçlu Hedin (ji Kurdistana Tirkiyê) û ji lîsteya Folkpartietê jî Ismail Kamil ji Kurdistana Sûriyê.
Yanî ji her beşekî Kurdistanê yek û du jin û dudu jî mêr. Jixweber wekheviyeke pir baş pêk hatiye.
Ez herçar parlamenterên me yên nuh ji dil û can pîroz dikim û di kar û xabata wan da ji hemûyan ra serkeftinê dixwazim.

22 september 2010

Gerîlayên kurd paradîgma dewletê tarûmar kirin...

Cahît Mervan di rojnameya Gunlukê da qala nivîsa siyasetmedar û zanayekî emerîkî Henrî Barkey dike.
Barkey di nivîsa xwe da li ser Tirkiyê û mesela kurd tiştên pir balkêş û girîng gotine.
Ez dixwazim di vê nivîsa xwe ya îşev da van tespîtên Barkey bi we jî bidim nasindin.
Barkey, di nivîsa xwe ya berî referandûmê da li ser Tirkiyê, kurdan, PKK-ê û şêla Emerîkayê hin analîzên balkêş dike û di dawiyê da jî dibêje, heger Emerîka ji nuha da dest navêje mesela kurd, sibe dikane rûbirûyî hin “surprîzên ne xweş bibe.”
Cahît Mervan, ji meqaleya Barkey çend nuxte girtiye nivîsa xwe, ez ji wan, çend beşan dikim kurdî û pêşkêşî we dikim.
Yek: Şer, ji dêlî ku kurdan biqedîne Tirkiye kir kurd. Tehlûkeya şerê tirk û kurdan zêde bû. Zarokên kurdan yên li getoyan mezin dibin tevliheviya Tirkiyê ya etnîkî dike weke bombeyeke li ber teqandinê.
Dudu: Mesele kurd êdî sînorên Rojhilata Navîn derbas kiriye. Ji bo menfeeta Emerîka mesela kurd ji hin aliyan ve ji Îran û Îsraîlê hîn girîngtir e. Ji alî Tirkiyê ve dikane gelek netîceyên wê yên kambax hebin û ji ber vê yekê jî ev yek ji bo Emerîka ku amadekariyên xwe yê vekişandina ji Îraqê dike, dikane hin netîceyên cidî bi xwe rfa bîne.
Sisê: Li Tirkiyeke ku rûbirûyê şerekî nav xwe ye, dikane ji bo menfeetên Emerîka yên li Kafkasan, Balkanan bibe sebebê problemên mezin.
Çar: Ji bo rawestandina şerê ku ji 1984-an û virda ye berdewam e hêza artêşê têr nake. Kurd daxwazên xwe hîn vekirîtir tînin zimên. Daxwzên xwe roj bi roj zêdetir dikin. Hukûmeta tirk aliyê siyasî yê mezinayiya mesela kurd dibîne û ji bo ku bikanibe vê pêlê kontrol bike çi ji destan tê dike. Lê belê metodên tên bikaranîn feydeyê nadin. Bi vacayî dûrketina kurdan ya ji Tirkiyê xurttir dike.
Pênc: Siayseta vebûnê ya AKp-ê îflas kiriye. Neserkeftîye. Ji ber ku ”vebûnê” bersîva hêviyên jê dihat kirin nedaye, vê yekê BDP û PKK xurt kiriye.
Şeş: Kurdan di îdareyên mehelî da awantajên mezin bi dest xistin. Kurd, micadela siyasî hîn organîzetir dimeşînin. Ji alî psîkolojîk ve dewleta tirk ji nuha da ev bajar wenda kirine.
Heft: Pêşketina têkiliyên Tirkiyê bi Kurdistana Federal ra ji bo dawîanîna hebûna PKK ya li Qendîlê têr nekiriye.
Heyşt: Tirkiye mitefiqekî Emerîka yê nêz e, ne li kara Emerîka ya ku têkilî karê Tirkiyê yê hundur nebe. Mesala kurd, ji siyasetê bigre heta bi kulturê, ji têkiliyên leşker-sivîlan bigre, heta bi reformên demokratîk tesîrê li her tiştî dike.
Û heger Emerîka îro guh nede mesela kurd, sibe dikane rûbirûyî gelek "surprîzên ne xweş" bibe.
Wek tê dîtin Barkey di analîza xwe da hin tiştên pir balkêş dibêje, pasîfiya Emerîka rexne dike, dibêje mesela kurd ji bo Emerîka ji Îranê û Îsraîlê girîngtir e, loma jî dixwaze Emekîka ji bo çareseriyê bi rengekî hîn aktîv midaxeleyî şerê di nabêna dewleta tirk û kurdan da bike.
Dibêje heger Emerîka îro midaxele neke, sibe dikane li zirarê derkeve…
Û ya herî giran jî Barkey dibêje, ji bo rawestandina şer hêza artêşê êdî têr nake.
Ev gelkî girîng e.
Çimkî heta ku dewlet hêviya xwe ji têkbirin û şikandina liberxweda kurdan, "xelaskirina PKK" qut neke nêzî diyalogê nabe û tu mafî nade kurdan.
Lê roja ku dewletê ev hêviya xwe ya ji şer birrî, wê demê ewê riya diyalog û çareseriyê qebûl bike.
Wek Eren Keskînê jî di nivîseke xwe ya li ser apê Mûsa Anter da gotiye, "çiyayên Kurdistanê paradîgma dewletê xera kir", sîstema dewletê ya li ser derewan ava bûye û hemû baweriyên bêbingeh yên di serê mirovên tirk da tarûmar kir.
Loma jî dewlet her çiqas têkçûna xwe nede der û veşêre jî lê her kes dizane ku êdî ji hêz da ketiye û mecbûrî riyeke aştiyê ye.
Û ji ber vê yekê jî li Tirkiyê di nabêna dewletê û BDP û PKK-ê di rojên pêş da ji nişka ve dikane hin ”surprîz” werin meydanê, hin gavên pozîtîv werin avêtin.
Berê bi dizî digirtin, lê êdî her kes dizane ku hukûmet bi Ocalan, PKK-ê û BDP-ê ra di nava danûstendinê da ye û hevdîtinan dike.
Bi qasî ku xuyaye kurdên başûr(bi taybetî jî Mesûd Barzanî) û Emerîka di van hevdîtinên nabêna dewletê û PKK-ê da roleke pir aktîv û girîng girtine ser milên xwe .
Loma jî pir ne dûr e ku îcar hin netîceyên baş werin girtin, belkî di demeke kin da PKK çekan jî deyne.
Çimkî hevdîtin ji bo vê ye.
Heta nuha him PKK-ê û him jî BDP-ê, ji bo hevdîtinan edres tim ”Îmralî” nîşan dane.
Nuha wa ye dewletê ev edres bi dizî be jî qebûl kiriye û ji şêla xwe ya ”em bi terorîstan ra rûnanin” gav paş da avêtiye.
Çimkî wa ye bi ”Îmraliyê” ra ”hevdîtinan” pêk tîne, Ocalan eşkere dibêje, hevdîtin baş diçin.
Helbet ev pêşketineke pir baş e, lê ya ji van hevdîtinan girîngtir, daxwazên kurdan e, gelo Ocalan di wan şertan da ewê ji dewletê çi bixwaze, çi nexwaze û di çi da israr bike?
Heger di van hevdîtinan da aliyê kurdan tenê Ocalan be, PKK û BDP tunebe pir xerab e, dibê qedera miletekî ne di destê ”şexsekî tenê” da be.
Bêguman rawestandina şer, lihevkirin baş e, lê bi şertê ku kurd hin mafên netewî bidest xin.
Meriv dikane teslîm bibe, ya jî dev ji hemû daxwazên xwe yên bûne sebebê şer berde û şer rawestîne, ew jî lihevhatineke.
Lê kurdan ne ji bo lihevhatineke wiha, ji bo bidestxistina azadî û serxwebûna xwe serî hildan, zarolên xwe şandin serê çiyan.
PKK-ê ji bo çi dest bi şer kiribe, dibê ew tişt werin bi destxistin, dev ji wan daxwazan neyê berdan.
Ne ku Ocala were berdan û mesela qediya…
Îro li Kurdistanê hemû kurd, hemû hêz dixwazin ku PKK çekan deyne û dev ji şerê çekdarî berde.
Ez ditirsim ku di rojên pêş da gava PKK çekan deyne, eynî kes û hêz îcar li dij derkevin û bibêjin danîna çekan şaş e, dibê tu çekan daneynî.
Ku em nemrin bi xêr û xweşî emê wan rojan jî bibînin…

21 september 2010

Dibê ev boykot berfirehtir bibe !

Li hember hefteyekê boykotkirina dibistanan berpirsiyarên dewleta tirk ketine panîkê, nizanin çi bikin û çawa rê li ber vê tevgerê bigrin…
Lê zêde jî nikanin tiştekî bikin.
Tiştê dikanin bikin tenê gef û tehdît e, ew jî ne xem e, dibê kurd zêde guh nedin tehdîdan û dev ji boykotê berndin.
Du rê li ber dewletê hene, ya ewê daxwaza kurdan qebûl bike û dawiyê li çalakiyê bîne, ya jî ewê zorê bikar bîne…
Bikaranîna zorê jî hinekî zahmet e.
Yanî ev cara pêşî ye ku dewlet ketiye feqê.
Tevger û çalakiyên gelêrî, siwîl yên bi vê rengî pir bi tesîr in û li gor çalakiyên din zûtir digihîjin armanca xwe.
Dewlet vi ya dizane û loma jî pir ditirse, naxwaze bi midaxeleyeke şaş bibe sebebê belavbûn û berfirehbûna tevgerê.
Di vî warî da Hindistan û nimûneya Gandî pir bi nav û deng e. Hindistan, bi çalakiyên bi vî rengî, bi bêîtaetiya siwîl ji bin bindestiya Înglistanê xelas bû û gihîşt azadî û serxwebûna xwe.
Bêyî ku şîdetê û çekan bikar bînin, bi nasnekirina qanûnên îngilîzan, bi nekirîna xwê û cawê Îngilistanê, Gandî pişt li îngilîzan şikand û dawiya dawî ew ji welatê xwe qewirand.
Tirk tevgera Gandî û netîceyên bi xwe ra aniye baş nas dikin, loma jî qîjewîja wan e, dibêjin ”ev tevgereke siyasî” ya, ev bêqanûnî ye û sûc e…
Lema jî serokwezîr Erdogan dibêje, ”bi boykotkirina dibistanan sûcê qanûna bingehî dikin.”
Serokkomar Gul û hin berpirsiyarên hukûmeta AKP-ê, hin sergirtî û hin jî eşkere êrîşê dibin ser BDP-ê, wê tehdît dikin.
Esas ne kurd, ev 90 sal in bi qedexekirina zimanê kurdî dewleta tirk sûcekî li hember însaniyetê, sûcekî pir mezin kiriye.
Banga TZP-Kurdî ya boykotkirina dibistanan ”bêîtaetiya/bêemriya siwîl e” û li hember zulmê serîhildineke bi heq e.
Di vê bêîtaetiyê, serîhildanê da kurd zorê, şîdetê, çekan bikar naynin, tenê li dijî zulmê û neheqiyê derdikevin.
Dewleta tirk ev 90 sal in ku bi darê zorê zimanê kurdî qedexe kiriye û nahêle zarokên kurdan bi zimanê dayika xwe perwerde bibin.
Carê ev him li gor qanûnên navnetwî û him jî li gor mafên însanî sûcekî pir giran e.
Loma jî ji bo bidestxistina mafê perwerdeya zimanê kurdî her çalakiya sivîl û demokratîk bi heq e û meşrû ye.
Dibê kurd viya bizanibin.
Dewlet, weke çalakiyên din û şerê çekdarî nikane bi şîdetê here ser vê çalakî û liberxwedana kurdan.
Heger bi şîdetê biçin ser, bi darê zorê zarokan bibin dibistanan ewê li zirarê derkevin, dewletê têkve rewşeke pir xerab.
Ji kurdan ra gav û saetê dibêjin, dev ji çekan û ”terorê” berdin, hûn çi dixwazin bi riya siyasetê bixwazin.
A ev boykot jî daxwaza kurdan ya bi riya siyasî ye, dibê bi şîdetê neyên ser vê tevgera kurdan.
Heger dewlet dixwaze kurd dev ji şerê çekdarî berdin, dibê midaxeleyî van çalakiyên kurdan yên demokratîk nekin, nebêjin ”ev çi daxaz in”?
Ji dêlî gefan û tirsandina kurdan ya bi qanûnan, dibê daxwazên kurdan qebûl bikin, dibê zimanê kurdî bibe zimanê perwerdeyê, dibê nasnameya kurd were qebûlkirin, dibê qanûna esasî were guhertin, dibê ala kurdî, navê Kurdistanê were qebûlkirin, dibê bi siyasetmedarên kurdan ra rûnin û ji bo çareseriya mesela kurd li riya çareseriyê bigerin.
Ne ku tim bibêjin, ”ev çi daxwaz e”, ”ev çawa çalakî ye”?
Daxwazên kurdan daxwazên netewî ne, dixwazin weke tirkan ew jî bibin xwedî eynî mafan.
Heger hûn naxwazin kurd van mafên xwe bi zor, bi riya çekan bixwazin, wê demê kerem bikin, bi rehetî, bi riyeke demokratîk bidin…
Tercîh ya we ye…

20 september 2010

Ji bo bîranîna apê Mûsa Anter

Apê Mûsa (Mûsa Anter) 18 sal berê, di 20-ê îlona 1992-an da li Amedê li taxa Seyrantepeyê ji teref qatilên dewletê, bi bêbextiyeke pir mezin hate qetilkirin.
Di ser qetilkirina apê Mûsa ra tam 18 sal derbas bûn, lê tu hukûmetekê jî hîn ne bûyer ronî kir û ne jî qatil û kesên emir dane girtin.
Erdogan, ji bo xapandina kurdan li Amedê bi derewan navê apê Mûsa îstîsmar dike û xwedêgiravî pir li ber qetilkirina wî ketiye, lê ev 7 sal in îktîdar e, hîn qatilê wî negirtine, hîn bûyer eşkere nekirine.
Di destpêka salên 1990-î da dewletê lîsteya kurdên dibê werin kuştin çêkir û yek bi yek bi qatilên xwe da kuştin.
Ev biryar biryara dewletê bû, ji serokwezîr, serokkomar, wezîrê hundur bigre, heta bi serokekanê wê demê, ev biryar bi destûr û emrê hemûyan hate bicîh anîn..
Yanî Erdogan û hukûmeta wî baş dizanin ku kê apê Mûsa kuşt û kê emrê kuştina wî da.
Lê li gel vê jî ne qatilan digrin û ne jî bûyerê eşkere dikin.
Ne bûyera apê Mûsa tenê, bi sedan cînayetên hîn eşkere nebûne hene.
Van cînayetan eşkere nakin, ji ber ku qatil dewlet bi xwe ye, berpirsiyarên dewletê yên wê demê ne...
Şehîdê pêşî Vedat Aydin e, meriv dikane bibêje ku dewletê di sala 1991-ê da bi kuştina Vedat Aydin dest bi kuştina siyasetmedar, ronakbîr û welatparêzên kurd kir û heta sala 2000-î bi sedan kadirên kurdan kuştin.
Apê Mûsa jî ji van şehîdan yek e.
Apê Mûsa jî weke gelek kurdî tarîxa bûyina xwe tam nizane. Lê li gor qeydên resmî di sala 1920-an da hatiye dinê.
Li gor vî hesabî heger nuha sax bûya me yê 90 saliya vî zanayê kurd pîroz bikira. Lê dewleta çete nehîşt, ew da kuştin
Par, bi minasebata bîranîna apê Mûsa, min dîsa nivîsek nivîsî. Ez naxwazim wan dîtinên xwe li vir careke dubara bikim.
Loma jî ez wê nivîsa xwe ya par û du sê pêkenînên apê Mûssa îşev pêşkêşî we dikim. Ez hêvî dikim ku ewê bi dilê we be.

Mûsa Anter û "Zimanê dê"
Ronakbîr û kurdperwerê hêja û bi nav û deng apê Apê Mûsa Anter 17 sal berê di 20-ê îlona 1992-an da li Amedê ji alî qatilekî dewleta tirk ve, bi emir û fermana dewletê bi qeleşî û bi bêbextiyeke mezin hate kuştin.
Ji zûda ye min nivîseke wî ya li ser giringîya zimên ku gelkî kêfa min jê ra tê rakiribû, ji bo ku di roja şehîdbûna wî da biweşînim.
Lê nizanim çawa bû do û pêr min ji bîr kir neweşand, ji bo vê xemsariya xwe ez ji we xwendevanan û ji Apê Mûsa lêborîna xwe dixwazim.
Tişt nabe, ez dizanim bîna Apê Mûsa fire ye, ewê li qusûra min nenêre, loma jî ji bo yadkirina vî şehîdê kurd û Kurdistanê, ez vê nivîsa wî ya giranbuha îşev ji diweşînim.
Wek tê zanîn Apê Mûsa merivekî hazircewab, henekçî, xweşsohbet, bi kultur, zana û di eynî wextê da jî him bi tirkî û him jî bi kurdî nuktedan û nivîsakerekî pir hêja û bêemsal bû.
Di vî warî da lêkolîneke min tuneye, ez tenê çavdêriya xwe dibêjim, bi baweriya min Apê Mûsa Anter di nava ronakbîrên kurdan da kolumnîstê(nivîsên pêkenînî, mîzahî)bi kurdî yê herî pêşîn û herî baş bû.
Di warê nivîsên kin û mîzahî da Apê Mûsa hosteyekî gelkî mezin e, hakimê qelema xwe ye, ew tim li orta nîşan dixe, tu carî li fûtê naçe…
Ne mimkûn e ku meriv nivîsên wî yên bi kurdî bi zewqeke mezin nexwîne.
Çi bi kurdî û çi jî bi tirkî, hemû nivîsên wî weke nukte û pêkenînên Xoce Nesredîn lezîz û manîdar in.
Meriv ji xwendina nivîsên Apê Mûsa têr nabe, ji ber ku di her nivîsa wî da meriv tiştekî nuh fêr dibe.
Nivîsên wî weke sohbeta şexsî ye, meriv aciz nake, meriv naxwaze biqede, dema diqede jî meriv dixwaze zû zûka dest bi ya din bike.
Bi taybetî jî meqaleyên wî yên bi kurdî pir û pir hêja ne, hemû jî di derece û qalîteya ku di dibistan û zanîngehan da ji rojnamevan û xwendevanên edebiyatê ra bibin kitêbên dersê û nimûneyên xweş nivîsînê.
Ne tenê berê, di nava kurdan da nuha jî hîn kesê ku bikanibe di qalîte û mistewa nivîsên Apê Mûsa da binivîse tuneye.
Li jêr ez meqeleya Apê Mûsa ya bi sernivîsa ”Zimanê dê” îşev pêşkêşî we dikim.
Ez bawer dikim ku ji xwendina wê, hûnê bi qasî helbesteke Feqiyê Teyran û Melayê Cizîrê tam û zewqê jê bigrin û bixwazin hemû nivîsên Apê Mûsa yên bi kurdî bixwînin.
Bixwînin û bibînin ku Apê Mûsa li ser giringîya zimanê dê çiqasî xweş gotiye. Meriv dibêje xwezî min jî kanîbûya hewqas xweş binivîsiya.
22/9-09


”Zimanê dê”
Niha neviyekî min heye, Bahoz. Bahozko ji niha ve bi kurdî zane lê bi turkî hîn nabe. Carna, radyokek min a biçûk heye, ez dikim dawa wî, ku bi tirkî xeber dide lawik dibê lew lew lew. Yani dişibîne dengê heywanan.
Lê ku ez dibêm lawo ka tilîka xwe bide min ez bixwim. Mal û malika wî tilîya wî ye, ew jî wê dike devê min.
Gelek caran ez jê ra bi kurdi distirêm, ma sitrana min çi sitran e. Ez ne İbrahim Tatlises im, heşayî min.
Ez Amedê jê ra dibêjim. Hema ku ez dibêm ‘lê Amedê Amedê, tu bayraqa Kurdan e, Ala Rengîn hildaye" ew lawikê yazde mehî hundirê çavên wî dikene û ji min re bi dest û lingan dilîze.
Bi rastî jî min qîmeta zimanê zikmakî zanîbû lê vî lawikî ji prefesorekî bêhtir ders da min. Qenc ez hîn bûm ku tiştek di ser zimanê diya me re tine ye.
Îsal 63 sal e, ez bûme hêsîrê zimane tirkî.
Bê çawa hêsîrekî bi namûs hesîrtiyê bi rast û rihanî qebûl nake, ez jî hînî zimanê tirkî nebûme. Erê tirk dibên zimanê kurdî tineye, lê ez bi ilmî dibêm zimanê tirkî tuneye.
Hema di van 60 salan de ez hînî pênc zimanên tirkî bûm.
Di mekteba pêşî de yek, di ya navîn de yek, di lîseyê de yek, di unîversîtê de yek û yek ji yên di derve.
Ne kesî emir daye tirkan, wan zimanê xwe ewha kir.
Ji ber vê yekê ez nebûm nivîskarekî qenc, kurdî ewan qedexe kir û tirkiya wan jî ne tu GÛ bû, evqas taba min a îsal 60 sal e bertelef çû.
Ez ne xwe dipesinînim lê ez yeqîn dikim ku ez 60 sal bi frensewî, îngilîzî, almanî bi vê tabê daketima bi kêmanî eze bibûma wek Victor Hugo, Goethe, Jean Jacques Rousseau û Shakepeare. Lê çi fêde ji qewlê Nabî ve bi tirkî dibê, ‘‘Öyle bir nehir muazzam gibi çus etmiyem fakat heyhat kurak sahralarda akıp gecmişim.’’
Yanî ez wek çemekî mezin im, mesela wek Dîcle û Ferat im lê çi fêde ez di çolan re derbas dibim kes ji min fêde nabîne.
Tirkiyê jî ez kirim wek Dicle û Ferêt. Ji Kurdistanê derketim û ez ketim çolên ereban ên xerab cih û bêfêde.
Ji ber vê yekê îşê min zor e.
Fikra min û mêjîyê min kurd e.
Lê ez mecbûr dibim bi tirkî binivîsim.
Ji ber vê yekê ez dibêm işê min zor e.
Nivîsên min giş tercûme ne.
Tercûme tu carî nabin wek eslê xwe.
Ji ber vê yekê Fileh û Misilman dibên Quran û Încil nayên tercûmekirin. Ku bê tercûmekirin wê cewherê wan winda bibe.
Nivîsandinên min ên bi tirkî rij in, bê tewas in ji ber vê yekê ye ; bi kurdî difikirim û bi tirkî dinîvîsim.
Çiqas ecêb û zilm e.
Ma kesi dîtiye ku nivîskarekî Alman bi Fransewî şaheseran bi nivîse, yan jî yekî îtalyan bi yewnanî?
Kî bêje nebêje wek min 60 salî di nav vî agirî de nemaye.
Ez zanim bê ev çi agire û zilm e....!!
14-20 hezîran 1992
Mûsa Anter"

Û du nukteyên apê Mûsa:

Apê Mûsa carekê dîsa hatiye girtin. Wî derdixin mahkimê.
Di mahkimê da dozger îdama wî û abûqatên wî jî berata wî dixwazin. Demeke dirêj mahkime û abûqat dikevin gewriya hev, apê Mûsa dibêje heyran bise, ezê ji we ra meseleyekê bibêjim.
Dibêje, keçikek xweşik ya îngilîz li bajêr dimeşiya xortekî jê ra got, keçê ma tu ji wan dêmên xwe yên sor î giryazî ramûsanekê nadî min.
Keçik lê vedigere û dibêje, heger ez bi vê sola nigê xwe li serê te xim tu yê wê demê maçkirinê fêm bikî…
Lêwik gotiye, hohooo, ez jî pir çûm jor û tu jî pir daketî jêr, were em orta vî îşî bibînin.
Nuha hûn îdama min dixwazin û abûqatên min jî beratê. Ka werin 2-3 salan bidin min, em li hev bikin.
******
Nukteyeke wî ya xweş jî li ser mamoste Beşîkçî ye. Dibêje:
”Me kurdan, Ziya Gokalp da tirkan lê belê me Îsmaîl Beşîkçî ji wan stend. Gava meriv Gokalp û Beşîkçî miqayese bike, em li karê ne.”

19 september 2010

Qoserî û navê Sezen Aksu yê

Bi rastî jî em kurd miletekî reben û carnan jî hinekî ”kêmaqil” in.
Dema tirkek ji me ra dibêje "merheba", ji kêfa em dîn û şepleyî dibin, bask tuneye ku em pê bifirin.
Û loma jî tavilê em dixwazin ya wî bikin serokê/seroka xwe ya jî bi kêmsaî navê wî/wê bidin kuçe û kolaneke bajarekî Kurdistan.
Do di facebookê da ji min ra bangek hat, dixwaze ez piştgiriyê bidim kolaneke bi navê Sezen Aksu yê.
Ez fêm nakim Sezen Aksûyê ji bo Qoserê(Qizoltepe) û ji bo kurdan çi kela fetih kiriye ku we hin Qoseriyan rabûye jê ra malpereke bi navê (Kiziltepe de Sezen Aksu sokgai olsun) saz kiriye û hûn dixwazin navê wê bidin kolaneke Qoserê/Qiziltepe?
Tu dijminatî û dijayetiyeke min li hember Sezen Aksu yê tuneye, jinik ne însaneke xerab e û ne dijmin a kurda ye.
Lê ev nayê wê maneyê ku hema tirkek du gotinên xêrê di heqê me da bike emê rabin tavilê navê wî/wê bidin kolanekê ya jî bikin seroka belediyê ya jî mebûsên xwe…
Ma kevir barî sezen Aksuyê stranek bi kurdî got û du gotinên baş di heq kurdan da kir…
Heger pîvan ev be wê demê ewê navên hemû kuçe û kolanên bajarên Kurdistanê bibin navên kes û şexsietên tirk.
Ma her car ku tirkek bibêje zilmê li kurdan nekin, ya jî gotineke baş di heqê me da bike, ya jî straneke kurdî bibêje qey emê rabin bikin serokê xwe ya jî navê wî bidin kolanekê?
Ku wiha be, ev 40 sal in ku ez xwe ji bo kurdan dikujim, ez xwe diçirînim, min ji Sezen Aksuyê milyon qatî zêdetir xizmet ji kurdan ra kiriye û gotinên baş gotiye, wê demê navê min bidin kuçe û kolaneke Qoserê, ziqakekê bikin kolana ”Zinarê Xamo”.
Ji ber ku min ji wê bêtir heq kiriye….
Ez dizanim hûn navê min nadinê, çimkî heta dor were min ewê bibe êvar, ji ber ku berî min Mistefa Aydogan heye, navê wî bidinê…
Haydê em bibêjin ku hûn bi Mistefa Aydogan qayil nabin, hûn dibêjin ku ew bi qasî Sezen Aksuyê ne meşhûr e.
Qebûl…
Îbrahîm Seydo Aydogan heye, ji bajarê we ye û ew jî tê ra xwe meşhûr e, navê wî bidin kolanekê.
Bavo em bibêjin ku kêfa we zêde ji Mistefa û Seydo ra nayê, wê demê navê Husên Duzen bidin kolanekê.
Heger ev jî nakeve serê we, navê gula Qoserê Emer Xoce(Suleyman Akkoyun) bidin kolanekê.
Ez kefîlê Emer Xoce me, ez sond dixweim ku ew hezar qatî ji Sezen Aksuyê bêtir layiqî vê xelatê ye...
Lê hûn nakin, çimkî gîha hewşê tahl e, ya hewşa tirkan tim şêrîn e…
Bavo em bibêjin ku hûn naxwazin navê mêrekî qoserî bidin kolanan, hûn dixwazin navê jinekê be, baş e, di dîroka kurdan da bi hezaran jinên kurd yên meşhûr û canfîda hene, ji wan navê yekê lêkin.
Ma dibê miheqeq tirk be?
Carê dibê meriv navên bi tirkî ji xwe qet li kuçe û kolanan neke. Dibê hemû nav bi kurdî bin.
Ya din jî dibê meriv hewqasî zû nebe heyran û qurbanê xelkê, dibê meriv ji xelkê bêtir qedir bide mirovên xwe…
Ji ber van sebeban ez li dij im ku navê Sezen Aksûyê li kolaneke Qoserê were kirin.
Heger ewê navekî nuh li kolaneke Qoserê were kirin, dibê ev, navê yekî/yeka kurd be….

18 september 2010

Semînerke giranbiha

Bi amadekariya Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêd, li Kitêbxaneya Kurdî ya Stockholmê nivîskar û wergêr Ziya Avci, li ser jiyan û berhemên Mele Mehmûdê Bazîdî û Alexander Jaba îro semînerek da.
Semîner saet di 13-an da bû û ciyê semînerê(Kitêbxaneya Kurdî)jî ji mala min gelkî dûr bû.
Heger ne xêra M. Alî Kût bûya minê ancax di du saetan da bikanîbûya xwe bigîhanda kitêbxaneyê.
Mala M- Alî Kût ava be, piştî lêgerîneke gelek dûr û dirêj, çend çûn û hatinên çewt yên li dora mala min û alîkariya GPS-ê axirê camêr dawiya dawî bi serkeftineke mezin xwe gîhand min, berê ez û dû ra jî Ziya Avci, Paşa Ûzûn û Serdar Roşan yek bi yek hilda û bi saxî û selametî em hemû gîhandin ciyê semînerê.
Ziya Avci, wek hemû xebat û wergerên xwe yên din, bi vê xebata xwe ya li ser Mele Mehmûdê Bazîdî(1797-1867), dîsa xebateke pir hêja û baş kiriye, du berhemên Mele Mehmûdê Bazîdî yên hêja, ”Camieya Rîsaleyan û Hîkayetan Bi zimanê Kurmancî û Adet û Rusûmatnameyê Ekradiye” ji tîpên erebî transkirîpteyî elîfbeya kurdî latînî kiriye û li kitêbxaneya kurdî zêde kiriye.
Herdu kitêb jî him bi rûsî û him jî bi elîfbeyên erebî û latînî ne û ji alî weşanxaneya Lîsê va hatine weşandin.
Mele Mehmûdê Bazîdî, ji zargotin, edebiyat, dîrok û zimanê kurdî ra ximetên pir mezin û giranbuha kirine.
Gelek berhemên kurdan, mesela Mem û Zîn, Kitaba Tewarîxe Cedîdê Kurdistan, Ferhenga Kurdî Fransizî, Ferhenaga Kurdî ya Devoka-Hekkarî Revendî, Rêzimanê Erebî bi Kurdî, Şerefnaneya Şerefxanê Bedlîsî û gelek çîrok û hîkayetên gelêrî ji mirin û wendabûnê xelas kiriye, hinekên wanji devkî derbasî nivîsê kiriye û hinek jî weke Şerefnameyê ji Farisî kiriye kurmancî û li ser li dora 54 berheman teslîmî A. Jaba kiriye û bi vî rengî jî ev berhem hemû ji mirin û wendabûnê xelas bûne û gihîştine roja îro.
Berhemên Mele Mehmûdê Bazîdî teslîmî A.Jaba kirine, Jaba hinên wan tercumeyî û rûsî û hinek jî tercumeyî Fransizî kirine, hinek jî weke orjînal li ba xwe hîştine.
Lê hemû jî îro di kitêbxaneya Sankt Petersburgê da têne parastin.
Ev berhemên Mele Mehmûdê Bazîdî dane A.Jaba, ji bo civaknas û dîroknasên kurd bêguman hemû jî çavkaniyên bêhem ne.
Lê li gel van xebatên hêja jî, Mele Mehmûdê Bazîdî mixabin di nava kurdên bakur da qet nayê naskirin.
Xebatên weha, hindek be jî piçekî ewê bibe wesîleya naskirina Mele Mehmûdê Bazîdî.
Di semînerê da Ziya Avcî bi kurtî li ser Bazîda wê demê jî rawestiya û got, di salên 1850-î da li Bazîdê 16 medrese hebûne.
Ev tê wê maneyê ku Bazîd wê demê, yanî piştî bicîbûna Ehmedê Xanî(1651-1707) ji bo kurdan bûye merkezeke çand û kulturî ya gelkî girîng.
Li bajarekî hebûna 16 medreseyan tiştekî pir mezin e.
Medrese weke zanîngeha îro ye, miqabilên unîwersîteyê ye.
Ev yek jî rewşa civaka kurd ya wê demê nîşan dide.
Îsal bû qismetê min, min him çû Bazîd dît û him jî Qesra Îshaq Paşa û gorra Ehmedê Xanî ziyaret kir.
Bazîda kevn bajarekî Kurdistanê yê gelekî kevnare ye.
Dema meriv diçe Bazîdê çiyayê Agirî pir nêzîk xuya dike, Agirî, bi belekiyên berfa xwe, bi wê heybeta xwe ya mezin meriv dike heyranê xwe, meriv dixwaze hema ji xwe ra lê temaşe bike.
Bazîd di dîroka edebiyata kurdî da ciyekî xwe yê pir girîng heye û tim û tim jî roleke mezin lîstiye.
Çimkî gelek edîb û helbestvanên kurd li Bazîdê di Medreseya Ehmedê Xanî da perwerde bûne û gelek berhemên hêja dane gelê xwe.
Mele Mehmûdê Bazidî ji van kesan medreseya Ehmedê Xanî yek e.
Bazîda kevn di geliyekî pir teng da ye û teqrîben 5-6 kîlometreyan dûrî Bazîda nuh e, meriv ji dûzê bi çiyê da hildiperike.
Qesra Îshaq Paşa û Gorr û Mizgefta Ehmedê Xanî li hember hev in, di nabêna wan da tenê çendsed mîtro heye.
Ji pacaya Qesra Îshaq Paşa temaşekirina çiyayê dorê û Bazîdê ecêb xweş e, meriv xwe weke qertelekî li asîmanan his dike, xweza, Bazîd di bin meriv ra biçûk xuay dike.
Hîn û hîn jî rojê bi belkî bi hezaran kurd diçin Bazîdê ser gorra Ehmedê Xanî, weke ziyaret tewaf dikin.
Dema ez çûm bi sedan însan li wir bûn.
Ji bo vê xebata heval Ziya Avci û amadekariya Komelaya Nivîskarên Kurd û Kitêbxaneya Kurdî ez gelkî sipas dikim.

16 september 2010

Dibê em vê xelekê ji dest xwe bernedin

Banga Tevgera Ziman û Perwerdeya Kurdî ya kampanya boykotkirina dibistanên tirkî her ku diçe di nava kurdan berfirehtir dibe.
Di serî da BDP-ê, KNK-ê, KCK-ê û gelek komele û rêxistinên din yên sivîl bi xurtî piştgirî dane vê banga TZP Kurdî.
Li Tirkiyê îsal dibistan di 20-ê îlonê da vedibin.
Lê ji ber banga boykotê ya TZP Kurdî, zarokên kurdan ewê hefteyekê dereng dest bi dibistanan bikin…
Tevgera Ziman û Perwerdeya Kurdî (TZP Kurdî), ji bo ku perwerdeya bi zimanê kurdî ji alî dewletê ve were qebûlkirin û di yasayan da cîh bigire, çend roj berê biryar da ku îsal zarokên kurd hefeteya pêşî neçin dibistanan, perwerdeya bi zimanê tirkî boykot bikin.
Diyar e bi berfireyiyeke pir mezin kurdê guh bidin vê banga TZP-ê ya boykotkirina dibistanan.
Berdevka TZP Kurdî Xecê Şen, di beyana xwe ya di AKnewsê da dibêje, jibo ku kampanya boykotkirina dibistanan bi bandor be wan li gelek taxan bi gel ra civîn çêkirine.
Xecê Şen, di beyana xwe da dibêje, ev bang, ji dibistanên seretayî bigre heta bi zanîngehan ji bo hemû xwendevanan derbas dibe.
Şen di beyana xwe dibêje, piştî temambûna boykotê ewê daxwaznameyên xwe yên perwerdeya bi zimanê dayikê bigihînin berpirsiayrên dewletê.
Li ser belavbûna xebera boykotê, Wezîra Perwerdeya Tirkiyê Nîmet Çûbûkçû, do ragihand, got, malbatên ku zarokên wan tevî boykotê bibin ewê werin cezakirin.
Bêguman dewletê bi hin gef û tehdîdan wiha bixwaze çavên milet bitirsîne, lê dibê meriv guh nedê û biryarê bicîh bîne.
Di nivîsa xwe ya pêr da jî ez li ser vê banga TZP Kurdî rawestiyabûm û min gotibû ku ev biryareke pir girîng û pir baş e, dibê di serî da hemû partî, komel û rêxistinên û ronakbîrên kurdan bi xurtî piştgiriyê bidin vê bangê.
Bi vê biryarê kurdan bi xelekeke pir girîng û bi hêz bidest xisine, dibê vê xelekê ji dest xwe bernedin.
Dibê ev tevgera daxwaza perwerdeya bi zimanê xwe bi TZP Kurdî tenê sînorkirî nemîne, PKK û BDP dibê miheqeq bi kîtlewî piştgiryê bidinê.
Heger ev herdu tevger bi şiklekî aktîv piştgiriyê nedin, tevger ewê qels bimîne, ewê nikanibe bibe hêzeke mezin û tevgereke gelêrî.
Loma jî piştgiriya PKK-ê û BDP-ê ne bi gotinê tenê, di praktîkê da jî lazim e û şert e.
Çapemeniya kurd jî dibê meselê tim aktuel bike û bala bîrûraya kurd, tirk û ya cîhanê tim bikşîne ser meselê.
Qedexekirina zimanê miletekî sûcekî însaniyetê yê pir mezin e, dibê kurd li çarnikarên cîhanê bi qîrîn û hawar vî sûc û vê barbariya Tirkiyê îfşa bikin, haya cîhanê bigihîninê.
Heger PKK û BDP û bi qasî hêzên xwe grûbên din jî bi şiklekî cidî dest bavêjin vê meselê ewê di demeke kin da him cî li Tirkiyê teng bikin ûhim jî hin mafan bidest xin.
Xeleka Tirkiyê ya herî zeîf qedexeya zimanê kurdî ye, heger em kurd xwe baş bidinê, emê bikanibin di demeke kin da vê xelkê bişkînin û zimanê kurdî ji êsîriya 85 salan rizgar bikin.

15 september 2010

Hin însan dişibin mar

Di malpereke kurdî da yekî weke mar bi min vedaye...
Mar du babet in.
Yek, marên bi jahrî û yek jî marên bêjahrî.
Marên bi jahrî bi pêvedanê, bi jahriya xwe nêçîra xwe dikuje.
Û marên bêjahrî jî bi riya lêpêçanê, bi jidandin û fetisandinê nîçîra xwe temam dike.
Lê him li gor kultura me kurdan û him jî li gor dînê Îslamê herdu babet mar jî xerab in, yek ji yekî ne çêtir e.
Lema jî pêşiyên kurdan gotine, ewladê şêxan bê sir, cêlên maran bê jahrî nabin…
Ya jî gava meriv qala merivekî ”bi binî, fisgenî, bêbawarî” dike , dibêje lawo, filan kes mar e, bira haya te ji te hebe, tu carî baweriya xwe pê neyne…
Mixabin kesên wiha li dor me pir in.
Bêguman li cîhanê mar ne heywanê herî dirinde û herî wahş e, lê ji ber zikreşî û qerekterê wî yê bêbextiyê, însan wî weke sembola herî xerab qebûl dikin.
Hevalê, dostê û kesê ku ji nişkave bi meriv ra bêbextiyê bike, meriv dibêje lawo çi marekî qartîşî derket…
Ya jî çi gur, çi rûvî, çi beraz û her wekî din...
Jihevgerandina marê bi jahrî û yê bêjahrî pir zahmet e, dibê meriv pirspor be û wan baş nas bike.
Herr wisa, naskirina dost, heval û nasên dişibin maran jî gelkî zahmet e, meriv bi salan bi wan ra dostiyê, hevaltiyê bike jî meriv nizane ew çi cins ”mar” in?
Esas piraniya însanan dişibin heywanekî(lawirekî, ajalekî)taybetî.
Hinek insan dişibin rûviyan, hinek dişibin kevroşkan, hinek dişibin dewêr, hinek dişibin keran, hinek dişibin mîhan, hinek dişibin bizinan, hinek dişibin kundan, hinek dişibin kûçikan û hinek jî dişibin maran.
Yanî pir hindik axir her însan bi hin exlaq û xusûsiyetên xwe dişibe heywanekî.
Çawa ku di mîtolojiyê da mar heywanekî xerab e(nebaş), bi xof û bêbawerî ye, her wisa însanên dişibin wî jî pir tahlûke, nankor û bêwefa ne, tu bi qasî çiyayê Agirî ji wan hez bikî jî bêfeydeye, rojekê ji xafil da miheqeq bi te vedidin…
Însanên dişibin maran tu carî bîr û bawriyên xwe vekirî û rasterast nabêjin, tim nêteke wan ya veşartî heye, ji ber qarekterê wan yê marîtiyê bi dizî, bi fisgenîkî, ji nişka ve weke maran bi meriv vedidin û jahriya xwe bera bedena meriv didin…
Ne şert e ku te xerabiyeke pê kiribe ya jî gotineke ne xweş jê ra gotibe lema bi te vedide, na, ji ber ku mar e loma jî dibê marîtiya xwe îspat bike.
Dostî û hevaltiya kesên dişibin maran pir û pir zor e, meriv tu carî nikane sedîsed baweriya xwe bi wan bîne.
Kesê marqerekter ji ber ku mar e, loma jî her tim dikane bi te vede, ev bêbextî di genê wî da heye, qerekterê wî yê esasî ev e.
Mar, him di dînê Xirîstiyanê da û him jî di Îslamê da sembola xerabiyê û pîşikê xerab e, di mîtolojiyê da rola Îblîs lîstiye.
Wek tê zanîn li gor dînê Îslamê yê ku Adem û Hewa xapand û bû sebebê qewirandina wan ya ji Cinetê mar e.
Mar berê Hewa xapand û fêkiyê ”Dara Jiyanê” pê da xwarin û dûra jî Hewa yê ew fêkî bi Adem da xwarin.
Loma jî Xwedê, herdu ji Cinetê(Beçê Eden) avêtin.
Û ji ber vê yekê jî li gor Îslamê mar, sembola Îblîs e û li her dera hate dîtin dibê serê wî were pelçiqandin.
Di dînê Xirîstiyaniyê û Tewratê da jî eynî çîrok heye û li gor Xirîstiyaniyê jî mar, heywanekî pîs û sembola xerabiyê ye…
Însanên dişibin maran jî weke maran nerind in, pir bi girr in, fêsad in, riya xerab biber însanan dixînin, însanan dixapînin.
Ji ber peyveke te ya ne li gor dilê wan, weke maran dikanin bi rojan, bi mehan bi pey te kevin û dema fersend dîtin bi dizî û ji xafil da bi te vedin.
Dostî, hevaltî li ba wan qet qîmeta xwe tuneye, gotinên bêmane ne, ji ber ku mer in, loma jî dibê weke maran hereket bikin.
Feleka meriv şaş dibe…
Çîroka rûvî û mar meşhûr e. Mar ji bo ku derbasî aliyê çem yê din bibe ji rûvî alîkariyê xwestiye, gotiye min derbas ke.
Rûvî gotiye, baweriya min bi te nayê, tu yê bi min vedî.
Mar soz dsyê, gotiye ez bêbextiyê bi te ra nakim.
Rûvî jê bawer kiriye û rabûye ew li pişta xwe kiriye û daye nava çem. Berî ku derkevin reşayiyê, mêr gotiye, birakê rûvî, weleh ezê bi te vedim...
Rûvî gotiye malneket, min çêyî bi te kir, min heta vir tu li pişta xwe kir û te soz da min ku tu yê bi min vendî. Nuha çawa tu yê vê bêbextiyê bi min ra bikî?
Mêr(mar) gotiye, ez mar im û dibê marîtiya xwe îspat bikim...
Însanên dişibin maran jî eynî wisa ne, tu ji wan ra her deh tiliyên xwe bikî mûm jî pere nake, şêkir tuneye, hevaltî gotineke vala ye, dibê bi te vedin...
Li gor rimildaran jî (falavêj, astrolog) di xewnê da dîtina mar ne elametekî baş, ne îşareteke xêrê ye, elameta xerebiyê ye.
Yanî heger we mar di xewna xwe da jî dît bizanibin ku ne elameta xêrê ye...
Ev yek ji bo kesên marqerekter jî derbas dibe, heger ew jî têkevin xewna meriv xerab e, dibê meriv bizanibe ku li dererkê di heqê meriv da fêsadiyek kirine.
Ez dizanim min îşev neheqî li mêr kir, lê ez mecbûr bûm, min ew weke sembol bikar anî...

14 september 2010

Kurdno guh bidin vê bangê !

Tevgera Ziman û Perwerdeya Kurdî (TZP-Kurdî), ji bo boykotkirina dibistanên tirkî do li Amedê daxuyaniyek da û ji gelê kurd xwest ku hefteya destpêkê ya perwerdehiyê dibistanan boykot bikin.
TZP-Kurdî, ji roja ava bûye û heta nuha tim tiştên baş û girîng, tiştên ku siyasetmedar û ronakbîrên kurdan qet bîr nabin, dibêje û dike.
TZP-Kurdî, bi vê banga xwe ya ”hefteyekê boykotkirina dibistanên tirkî”, dîsa biryareke pir girîng girtiye û gaveke dîrokî avêtiye.
Kurd şer dikin, pir dixebitin lê ji dewletê tiştên konkret naxwazin, ji bo wan danakevin kuçe û kolanan.
Loma jî daxwazên wiha berbiçav pir girîng in.
Li ruyê cîhanê tevgereke din bi qasî PKK-ê û BDP-ê xurt û mezin tuneye, ev ne mubalaxeye, rastiyeke.
Lê li gor vê xurtî û hêza muteşem ya dêwîn, daxwazên PKK-ê û BDP-ê yên ji bo çareserkirina mesela kurd ne zelal in, pir tevlihev in, ne tirk û ne jî kurd baş nizanin bi rastî PKK û BDP ji Tirkiyê çi dixwazin.
PKK-ê û BDP-ê heta nuha gelek caran, gelek tiştên li dijî hev gotine.
Daxwaza me kurdan ya ji dewletê çuqasî zelal û eşkre bibe û ev yek jî di serê kurdan da cî bigre ji bo me hewqasî baş e.
BDP ev demeke, biçûk be jî axir hin tiştên berbiçav, hin daxwazên hinekî ”konkret” tîne zimên, ”qala xweseriya demokratîk” yanî şiklekî ”otonomiyê” dike.
Ev daxwaz dikane ne li gor dilê me be, heta em hinek dikanin li dij bin, lê axirê daxwazeke, meriv dizane çi dixwaze.
Ez bi xwe vê gavê pir baş dibînim.
Serokê Konseya Rêvebir yê PKK-ê Mûrad Karayilan jî di hevpeyvîna xwe ya bi rojnameya îspanî El Mundo ra gotiye, ew ji xwe ra Îspanyayê wek mînak digrin û ji Tirkiyê statuyeke wek ya Katalonyayê dixwazin.
Ev daxwaz hîn baştir û hîn vekirîtir e, Katalonya li ber ber çava ye, meriv dikane bala xwe bidê çi mafê katalaniyan heye…
Yanî ev jî daxwazeke berçav e, mişexes e…
Karayilan gotiye:
”Li gor vê modelê hikûmeta herêmî ewê bi kukûmeta navendî ra di nava ahengê da be, ewê hêzeke xwe ya polîs û parlamentoya xwe ya herêmî hebe. Heger em jî statuyeke wek ya Katalonyaya Îspanyayê ku xwedî otonîmîyeke fereh e bigrin, wê demê emê çekên xwe teslîmî Neteweyên Yekbûyî bikin.”
Çiqas xweş, daxwaz pir vekirî ye, heger hûn ”otonomiyeke wek ya Kalonyayê bidin me kurdan, emê çekên xwe teslîmî Neteweyên Yekbûyî bikin.
Dibê kurd ne gotinên gurover, ne bi hin daxwazên vala û bêmane, bi daxwazên wiha berçav herin ser tirkan.
Ji ber vê yekê jî ez biryara TZP-Kurdî ya hefteyekê boykota dibistanên kurdî pir rast û dîrokî dibînim.
Dibê kurd bi girseyî beşdarî vê boykotê bibin û nîşanî dewletê û tirkan bidin ku kurd ne belasbeb, ji bo van mafên xwe yên netewî ev 30 sal in têkoşînê didin û xwîna xwe dirjînin.
Dibê hemû siyasetmedar, ronakbîr, çapemenî û medyaya kurd jî beşdarî vê kampanyayê bibin û piştgiriyê bidinê.
TZP-Kurdî, ne tenê ev bang kiriye, bi vê banga xwe ra gelek daxwzên baş û berçav jî ji hêz kurd û kurdan kiriye.
Berdevkê TZP-Kurdî Ercan, ev daxwazên jêrîn ji siyasetmedar û kurdan kiriye:

-Ji bo ku zarokên we ji dest we neçe, dibê tu kes zarokên xwe yên biçûk hetanî 6 salî neşine pêşdibistanên bi tirkî. Çimkî ew der aşê pişaftina zimanê dayikê ye.

-Her malbat ji bo van zarokên xwe yên biçûk û yên diçin dibistana seretayî heta yên ku biçin zaningehê (18 salî) daxwaza perwerdehiya bi zimanê dayikê bikin, daxwaznamê bidin saziyên dewletê yên peywendîdar.

-Xwendekarên zaningehan jî ligel boykotkirina dibistanan ya hefteyekê daxwazname bidin heman saziyên dewletê û ji wan dazwaza perwerdehiya zimanê dayikê bikin.

-Divê hemû kes, komel sazî û rêxistinên demokratik ji bo vê daxwaza perwerdehiya zimanê dayikê daxuyaniyan bidin çapemeniyê. Bi vê minasebetê destpêka vebûna dibistanan ya îsal ji 20-ê îlonê heta 25-ê îlonê, li ser daxwaza, ”EM PERWERDEYA BI ZIMANÊ XWE YÊ ZIKMAKÎ DIXWAZİN”, helwesta dewletê ya nehuquqî û nemirovane napejirînin û dibistanan boykot dikin.

Bi vê nivîsa xwe ez ji nuha da piştgiriyê didim vê kaampanya TZP-ê û di eynî wextê da bang li hembû kurdan dikim ku ew jî guh bidin vê bangê.
Bi taybetî jî dibê PKK û BDP piştgiriya vê banga TZP- Kurdî bi xurtî bikin.
Wa ye KNK-ê (Kongreya Netewî ya Kurdistanê)îro bi beyanekê piştgirî daye kampanyaya TZP-Kurdî.

13 september 2010

Kurdan bi kevirekî du beytik xistin

Bi dîtina min di referandûma 12-ê îlonê ya qanûna bingehî da kurdan ”bi kevirekî du beytik xistin.”
Bi têkçûna çepheya nîjadperest û faşîstan ya ”NA” û biserketina cepheya ”ERÊ” û li Kurdistanê jî zêdebûna rêjeya BOYKOTÊ, kurdan û BDP-ê li hember hukûmetê pozîsyona xwe xurttir kirin.
Biserketina cepheya ”NA”yê ji bo kurdan pir û pir xerab bû. Pir baş bû ku ev cephe him biserneket û him jî li Kurdistanê ji kok da paqij bû.
Dêrsim ne têda li yek bajarekî Kurdistanê jî dengên ”Na” zêdeyî dengên ”ERÊ” derneketiye.
Di warê siyasî û psîkolojîk da ev tablo ji bo kurdan û tevgera kurd ya netewî pir girîng e.
Li Kurdistanê têkçûna MHP-ê û CHP-ê, bi gotineke din têkçûna faşîzmê û kemalîzmê serkeftineke mezin e.
Dijminên kurdan çiqasî kêm bibin ji bo wan hewqasî baş e.
Sibe ewê dor were aKP-ê jî.
AKP, gelek hêviyên derewîn dide hin kurdan û bi vî rengî hêza xwe muhafeze dike. Lê sibe ewê dawiya van derewan jî were.
Yanî tiştê hat serê CHP-ê ewê serê AKP-ê jî.
Netîceya Dêrsimê ji bo miletê kurd şerm û rajediyeke mezin e, dibê kurd li ser vê yekê rawestin.
Dibê kurd kemalîzmê miheqeq ji Dêrsimê jî dûr xin...
Tiştek pir eşûkereye, li hemû bajarên Kurdistanê kurdan bi piraniyeke pir mezin ji guhertina qanûna esasî ya Tirkiyê ra gotin erê û ji statukoparêzan ra jî gotin na.
Ev yek...
Bi taybetî jî li bajarên ku asîmîlasyon zêde bi pêş da neçûye, zimanê kurdî neheliyaye, yanî kurd hîn kurd in, li van deran him dengê ”ERÊ” û him jî ”BOYKOT” zêdeye.
Ev jî gelkî girîng e.
Di van netîceyan da meriv rola zimên dibîne.
Li bajarên ku kurd heliyane û zimanê wan bûye tirkî rêjeya ”NA” gelkî zêde ye.
Û li bajarên ku asîmîlasyon ne xurt e, kurdî neheliyaye jî li gel ”BOYKOTÊ” dengên ”ERÊ” pir zêdeye.
Lê dibê ev dengên kurdan yên ”ERÊ” hemû weke dengên AKP-ê neyê hesêb, ji van dengên ”ERÊ” hejmareke pir zêde ne dengên AKP-ê ne, dengên BDP-ê û kurdên welatparêz in.
Di hilbijartinên parlamentoyê û mehelî da ev deng ne yên AKP-ê ne, hinek jê yên BDP-ê û hinek jî yên hêzên din in.
Hinek kurd hemû dengên ”ERÊ” wek yên AKP-ê dihesibînin, lê hemû dengên ”Boykotê” wek yên BDP-ê nahesibînin.
Ev, him ne rast e û him jî neheqî ye.
Rast e, hemû dengên “BOYKOTÊ” jî ne yên BDP-ê ne, di vir da “boykotçiyên” ne BDP-yî, ne siyasî jî hene.
Lê eynî tişt ji bo AKP-ê jî derbas dibe, wan jî gelek dengên ne yên xwe girtine.
Li seranserê Kurdistanê(25 bajar) nisbeta beşdarîyê teqrîben ji % 64 e.
Li gor vê, teqrîben ji % 36-ê hilbijêran jî neçûne ser sindoqan.
Ev tenê li Kurdisanê.
Lê li Tirkiyê jî bi milyonan terefdarên BDP-ê neçûne ser sindoqan, yanî dibê meriv çend prosentên din jî li rayên boykotê zêde bike.
Ev jî dihere ji % 40-î derbas dike.
Û di ser vê da dibê meriv çend prosentên BDP-liyên ku dane AKP-ê jî hesab bike.
Wê demê rêje digihîje ji % 50-ê dengê kurdan.
Loma jî dibê meriv hêza dijmin zêde û ya xwe jî kêm nenebîne.
Hêza AKP-ê ne saxlem e, demî ye û makûmî helandinê ye, lê ya kurdan û BDP-ê him pir saxlem e û him jî roj bi roj mezintir û gurrtir dibe, ewê bibe…
Çimkî BDP tevgereke netewî ye.
Li Culemêrgê ji % 95, li Amed % 64. 77, li Mêrdînê % 56, li Şirnexê %77-ê kurdan neçûne ser sindoqan.
Ev hêzeke pir mezin e û dibê kurd li gor vê hêza xwe bi dewletê ra bipeyivin.
Yanî êdî kurd hêdî hêdî rayên xwe didin xwe û ji partiyên dijmin qut dibin.
Mesela kurd gav bi gav berbî helbûnê va diçe, partiyên kurdan, hêzên kurd çiqasî xurt bibin çareserî hewqasî nêzîk dibe.
Mesela berê tirkan, siyasetmedarên wan gotinên nemayî ji kurdan ra dikirin kesî guh nedidayê, lê kurd êdî ne tenê guh didinê, bi dengên xwe bersîvê jî didin.
Rêxistina BDP-ê ya Culamêrgê ji berdevkê hikûmeta AKP-ê Cemîl Çîçek ra kîsek hine şand.
Wek tê zanîn çendakî berê Cemîl Çîçek gotibû, "Me tirkî fêrî nîjeryayiyan jî kir, lê me nekanîbû fêrî Culemêrgiyan bikira."
Li ser van gotinên Cemîl Çîçek yên nîjadperest, gelê Culamêrgê soz dabû ku piştî referandûmê ewê hinê têkin sindoqên vala û ji Cemîl Çîçek ra bişînin.
Û culemêrgiyan bi rastî jî wisa kirin, soza xwe anîn cî û bi % 95 BOYKOTÊ bersîvek baş dan Cemîl Çîçek…
Her bijî Culemêrgê, warê şêr û pilingan, kela kurdayetiyê...
Culemêrg, ez bi te gelkî serbilind im….

12 september 2010

Dibê kurd ji netîceya referandûmê çi fêm bikin?

Dengdana referanduma guhertina hin madeyên destûra bingehîn li tevayiya Tirkiyê û Kurdistanê bi dawî bû.
Li gor netîceyên heta nuha yên ne resmî ji sindoqan "ERÊ" derketiye, piraniya milet gotiye ”ERÊ”.
Ji sedî 58-ê milet di referandûmê da gotiye ”ERÊ û ji sedî 42-yan jî gotiye ”NA”.
Îcar ji ber ku rêjeya ”erê” û ”nayê” li gorî dengên hatine bikaranîn tê gotin, lema jî hîn baş nayê zanîn ku li Kurdistanê rêjeya BOYKOTÊ çiqas e.
Her çiqas nuha di destê me da hin netîceyên hin bajaran hebin jî, lê ya seranserê Kurdistanê hîn baş ne diyar e.
Bes li gora ku media nêzî PKK-ê dinivîse, li Kurdistanê piraniya kurdan referandûm BOYKOT kirine.
Weke di her hilbijartinê da dikin, vê carê jî hêzên dewletê û qoriciyan li gelek bajaran êrîş birine ser endam û berpirsiyarên BDP-ê û bi dehan kes birîndar kirine û bi sedan kes jî girtine bin çavan.
Yanî weke her tim ji bo ku rayên xwe zêde bikin vê carê jî kurdên mixalifên xwe terorîze kirine.
Ji xwe mêrikan tim wiha dikin, li Kurdistanê rayên hin kurdan bi xapandinê, yên hinekan bi bertîl û rişwetê û yên hinekan jî bi teror û zorê digrin.
Li gora nûçeya malpera ANF-ê, kampaniya BOYKOTÊ ya BDP-ê li Kurdistanê
serkeftineke mezin bi dest xistiye.
Li bajarên ku BDP di hilbijartinên berê da lê bûbû yekem û duyem, vê carê jî eynî netîceyê xwe nîşan daye, kesên neçûne ser sindoqan, yanî rêjeya BOYKOTÊ ji sedî 50 ye.
Li gorî reqemên ANF-ê netîceyên hin bajaran wiha ne:

Li Amedê rêjeya boykotê ji sedî 65 e. Ji 849 hezar û 859 hilbijêrên Amedê 299 hezar û 422 kes çûne ser sindoqan. Yanî ji nîvmilyonî zêdetir hilbijêr deng nedane.
Li Wanê, ji 530 hezar û 750 hilbijêran 230 hezar û 194 çûne ser sindoqê. Rêjeya boykotê ji sedî 56 e.
Li Colemêrgê, li gorî encaman ji sedî 88, 8 hezar û 243 kes deng bikar anî. Ev jimar jî ji sedî 7 nîşan dide. Yanî rêjeya boykotê ji sedî 93 ye.
Li Şirnexê ji 197,14 hilbijêran tenê 44 hezar 297 deng hatin bikaranîn. Rêjeya boykotê jî ji sedî 77 e.
Li Batmanê jî gelek sindoq hatine vekirin, ji 260 hezar û 955 hilbijêran 100 hezar û 973 deng bikar anîn. Rêjeya tevîlbûnê ji sedî 36. Rêjeya boykotê ji sedî 63 e.
Li Mêrdînê jî ji sedî 57 yê hilbijêran neçûn ser sindoqan.
Li Sêrt û Îdirê rêjeya boykotê derdorê ji sedî 50 e.
Li Mûşê ji sedî 46 hijbijêran neçûn ser sindoqan.
Li Dêrsimê jî ji sedî 35’ê hilbijêran zêdetir li gel eniya boykotê cih girt.
Li gorî encamên ne fermî rêjeya ‘boykot’ê wiha ye:
Colemêrg: ji sedî 93
Şirnex: ji sedî 78
Amed: ji sedî 65
Êlih: ji sedî 61
Mêrdîn: ji sedî 57
Wan: ji sedî 57
Îdir: ji sedî 49
Sêrt: : ji sedî 49
Mûş: ji sedî 46
Agirî: ji sedî 44
Dêrsim: ji sedî 33
Qers: ji sedî 31
Riha: ji sedî 31
Bedlîs: ji sedî 30
Dîlok: ji sedî 27
Çewlik: ji sedî 22

Bi dîtina min him biserketina cepheya ”ERÊ” û heger rast be him jî li Kurdistanê zêdebûna rêjeya ”BOYKOTÊ” ji bo kurdan netîceyên pir baş in.
Ji bo qanûneke nuh ya bingehîn kurd nuha bihêztir in, BDP û kurdên deng dane AKP-ê nuha hîn bêtir doza guherandina qanûna esasî bikin.
Û ji xwe Erdogan jî soza vê yekê dabû.
Ya din, fikrê ”boykotkirina” sîstema dewleta tirk, dewleta ku me weke milet nas neke, em jî wê nas nakin, pir baş e, dibê kurd li ser vê meselê rawestin.
Heger bi rastî jî li Kurdistanê wek tê gotin rêjeya ”Boykotê” bilind be, ev yek dikane ji bo pêşerojê cesaretê bide kurdan û tevgera kurd ya netewî têxe xeteke nuh.
Kurdan heta nuha ev alternatîv zêde bikar neanîn, tim di çarçeveya qaîde û qûralên dewletê da tevgeriyan, tu carî derneketin derî vê sîstema ku me weke milet nas nake.
Esas heger Ocalan bixwesta tevgera kurd ji zûda dikanîbû têketa vê riyê, her tiştê vê dewleta dagîrker red bikira.
Lê dewletê Ocalan baş bikar anî, nehîşt PKK riyeke wiha radîkal hilbijêre û xeta serxwebûnê bide ber xwe.
Lê dawiya dawî tirk bixwe dikanin kurdan mecbûrî vê riyê bikin.
Dema nasnameya kurd di qanûna esasî da neyê qebûlkirin, zimanê kurdî nebe zimanê resmî û yê perwerdeyê, kurd bi hawakî li welatê xwe nebin xwedî desthilat, kurdê ji mecbûrî vê riyê hilbijêrin.
Çimkî tirk alternatîfekî din ji kurdan ra nahêlin.
Heger nêta hukûmetê ya çareserkirina mesela kurd hebûya ewê îro bi hawakî bi BDP-ê ra bida û bistenda, ewê hewqasî neçûya ser PKK-ê.
Ji ber ku yên li Kurdistanê di nava kurdan da xurt in ew in, loma jî dibê dewlet bi wan ra li riyeke aştiyê û helê bigere.
Dema hukûmet viya neke, gav û saetê ji PKK-ê ra bibêje terorîst û bixwaze BDP-ê û PKK-ê biqedîne, maneya xwe ew e ku nêta wan pir xerab e û nafikirin tu mafan bidin kurdan.
Piştî tasfiyekirina tevgera kurd ya netewî dewlet zirnîqekî jî nade kurdan, heger bide dibê îro bide û nexebite hêza xurt taswiye bike…
Dibê hemû kurd vê siyasetê dewletê AKP-ê fêm bikin.

11 september 2010

Ji bo kurdan sibe rojeke dîrokî ye

Li Tirkiyê û Kurdistana bakur ji bo guhertina çend madeyên qanûna esasî kurd û tirk sibe diçin ser sindoqan.
Di 26 xalên zagonê yên ku sibe ewê li ser wan referandûm çêbibe ji bo kurdan raste rast tu made tunene.
Herdu teref jî bi qasî hev neyarê kurdan e û naxwazin tu mafekî netewî bidin kurdan.
Di vî warî da di nabêna terefan da tu dubendî tuneye.
Loma jî di pakêta nuh ya ku hukûmeta AKP-ê da jî înkara nasnameya kurdan û ya zimanê wan weke berê her berdewam e.
Bi van guhertinên hin madeyên destûra bingehîn AKP û hêzên îslamî dixwazin li hember artêşê û serdestiya dadgeha destûrê, yanî li hember leşker û brokarsiya siwîl ya sîstema kemalîst pozîsyona xwe xurttir û saxlemtir bikin.
Yanî di nabêna tirkan da şer şerê îktîdarê ye, loma jî ne rast e ku kurd bi aktîfî bibin teref ya jî alîgirên ji van cepheyan yekê.
Lê her çiqas ji bo kurdan di pakêta hukûmetê da raste rast tiştek tunebe jî, lê dema di referandûmê da cepheya ”ERÊ” biserkeve, ji ber ku kurd miletekî bindest in û girêdayî Tirkiyê ne, lema jî pir hindik ewê hinek feyde bigihîje kurdan jî.
Ev rast e.
Ji ber vê yekî jî meriv dikane bibêje ku ji bo kurdan biserketina cepheya ”ERÊ” ji ya ”NA”yê baştir e.
Û loma jî bi baweriya min kurdê ku bixwaze raya xwe bide, dibê bide cepheya ”ERÊ”, ne ya ”NA” yê.
Di biserketina ”ERÊ” da pir hindik be jî kara kurdan zêdetir e.
Lê ev nayê wê maneyê ku dibê kurd bibin propagandîst û aktîvîstên cepheya ”ERÊ” û sergovendiya wan bikin.
Ev ne karê me ye.
Ev şer şerê di nabêna tirkan da ye, ne karê me ye ku em rabin bibin terefê aliyekî. Şêleke wiha pir şaş e.
Ev yek dibê bi rengekî pasîf, tenê bi dengdanê bibe, ne zêdetir.
Lê ji referandûmê ”NA” derkeve jî dinya xera nabe. Halê kurdan berî referandûmê çi bû, piştî referandûmê jî ewê dîsa ew be.
Di nabêna alîgirên cepheyên ”ERÊ” û ”NA” yê da şerekî pir mezin heye, lê tiştê xerîb herdu alî jî bi dijminatiyeke pir mezin êrîşê dibinin ser kurdan û hevûdu bi dostî û hevalbendiya PKK-ê û tevgera kurd ya netewî îtham dikin.
Meriv hinekî hêvî dikir ku AKP-yê di demeke wiha krîtîk da, weke CHP-ê û MHP-ê dijminatiya kurdan nekira.
Çimkî îro hewcedariya wan bi rayên kurdan heye, ji bo rayên kurdan ba jî dibê hukûmeta AKP-ê li hember BDP-ê û kurdan siyaseteke nermtir û maqûltir bimeşanda.
Lê AKP ji bo ku nîşanî tirkên nîjadperest bide ku ew li dijî kurdan e, îdîeya ku xwedêgiravî AKP dixwaze hin mafan bide kurdan pûç bike ji cepheya leşker, faşîst û kemalîstan bêtir êrîşê dibe ser kurdan û tevgera kurd ya netewî.
Ji roja ku kampaniya referandûmê destpêkiriye û virda ye AKP û hukûmeta wê bi dijminatiyeke pir mezin û hovane êrîşî dibe ser endamên BDP-ê û cepheya ”BOYKOT”ê, nahêle kurd bîna xwe bigrin.
Li seranserê Kurdistanê û Tirkiyê pûlis her roj davêjin ser mal û buroyên kurdan û BDP-ê û milet terorîze dikin, digrin bin çavan.
Rojek berî cejnê destên xwe di xweîna 10 gerîlayên kurd gerandin, cejn li kurdan kirin şîn.
Piştî wê terora ku li Wanê meşandin, zulma kul i gel kirin wahşeteke pir mezin bû…
Yanî hukûmeta AKP-ê ji bo ku dilê tirkan baş têke cî ku ew tu mafî nadin kurdan û tu nêteke wan ya wisa jî tuneye, her babet zulêmê li kurdan dikin, berpirsiayrên wan digrin, dixin hefsan.
Û di ser da jî ji kurdan ra dibêjin raya bidin me…
Di rewşeke wiha da pir normal e ku gelek kurd vê referandûmê ”BOYKOT” bikin…
Min bi xwe berê gotibû ku dibê meriv bibêje ”erê”, lê tenê weke şexs, ne ku meriv rabe propagandeya erê bike.
Çimkî di nava sîstemê da her babet guhertin, baş xerab tesîrê li me kurdan jî dike.
Em nikanin bibêjin îşê me jê nîne.
Û ez hîna jî li ser vê dîtinê me.
Lê heger li Kurdistanê sindoq vala vegerin ser xwediyên xwe jî baş e, mafê kurdan heye û her wisa rast e jî ku vê rejîma xeyrîmeşrû û dagîrkir û hilbijartinên wê ”BOYKOT” bikin.
Heta belkî ev yek di pêşerejê da ji bo tevgera kurd ya netewî hîn baştir be jî, hin netîceyên baştir jî bi xwe ra bîne.
Esas xwezî hêzên kurd bikanîbûna tifaqa xwe bikirana yek û hemû hilbijartin û sîstema dewleta tirk red bikirana.
Ji ber ku dewleta tirk Kurdistan bi darê zorê dagîr kiriye û îradeya gelê kurd jî xesb kiriye, loma jî ev dewlet bi meclîs û hemû dezgehên xwe ve ji bo kurdan xeyrîmeşrû ye.
Gava kurd rîayetî qanûn û prosesên vê dewletê û vê sîstemê nekin, wan ”BOYKOT” bikin ne şaş e, rast e.
Lê dibê ev bibe şêleke kurdan ya siyasî û bi îstîkrar, ne ku him here meclîsê û him jî ”referandûmê” boykot bike.
Şêleke wiha bêguman ewê rê li ber serxwebûna kurdan veke, tevgera kurd ya netewî têxe mecrayeke nuh.
Mesela nuha, ji ber çi sedemî dibe bila bibe, dema BDP di propagandeyên referandûmê da dibêje, qanûn û dewleta ku hebûna kurdan nas neke, em jî wan nas nakin, tiştekî rast dike, bi vê şêla xwe gaveke pir girîng û dîrokî davêje.
Belkî jî kurd ji nuha pê va riyeke wiha bidin ber xwe ewê baştir be, êdî nebin aletê qanûn û sîstema ku ew bindest kirine.
Kurd carê têkevin ser vê xetê, êdî nayên zeftê.
Ez hêvî dikim ku ev şêla BDP-ê û PKK-ê ne tenê mexsûsî vê ”referandûmê” be, di rojên pêş da jî eynî siyasetê bidomînin, bibêjin meclîsa ku hebûna miletê kurd nas neke em nabin parlamenterên wê…

09 september 2010

Cejna we ya Remezanê pîroz be!

Di serî da Cejna Remezanê li gelê kurd, hemû kesên bawermend û li hemû xwendevanên vî quncikî pîroz û bimbarek be.
Ji ber ku ev sê roj in ez ne li mal im, lema jî haya min ji rewşa kurdan û ya dijminên wan qet tuneye.
Çimkî di van sê rojan da min ne li xeberên kurdan û tirkan gudarî kir û ne jî bala xwe da malperên wan.
Loma jî li ser kurd û Kurdistanê tûrikê min îşev vik û vala ye, tiştekî ez bibêjim tuneye.
Ji dêlî vê, ez dixwzim bi çend gotinan be jî qala gerra(seyahata) xwe bikim.
Di nivîsa xwe ya 6-ê mehê da min gotibû ku 3 rojan ez ne li mal im, ciyê kar me dibe bajarekî din. Wek min got, di 6-ê mehê da em 22 kes çûn bajarekî Swêd yê bi navê Vastervik, bajarekî biçûk yê li qeraxa bahrê ye.
Min bi xwe heta nuha Vastervîk nedîtibû û min nizanîbû ku bajarekî çawa ye. Mala şevfê me ava be, camêr salê du caran, her carê li bajerekî, li derke pir xweş me dicivîne.
Xêra wî, em him têr dixwin û vedixwin û him jî gelek derên xweş dibînin.
Li Swêd adetek heye, dahîre û şîrketên mezin salê carekê du caran xwedêgiravî ji bo ku li ser kar xebata xwe bipeyivin, kêmasî û şaşiyan ji ortê rakin û xebatê hîn efektîftir bikin civînên wiha çêdkin.
Îcar ji bo ku meriv bikanibe fikir û pêşniyarên baş pêşkêş bike, dibê meriv li dereke baş be, luks bijî, baş bixwe û vexwe.
Li gor swêdiyan dîtin û pêşniyarên girîng ancax li der û ciyên luks, gava meriv rehet û xweş bijî tên bîra meriv.
Li ciyê kar, li lokaleke basît, li otêleke erzan meriv korfahm dibe, aqil maqil bi meriv ra namîne...
Yanî ji bo ku em kanibin gelek fikirên girîng û bi feyde bixuliqînin em çûn bajarê Vastervik
Em du şevan li otêleke 4 stêrk man û îro jî danê êvarê vegeriyan malika xwe…
Bi dîtina min, me tu fikir mikrên girîng û bi feyde nexuliqand, tiştê me kir, me kir leqleq û dûra jî xwar û vexwar.
Lê axir ev îş wiha ye...
Lê min ji bajêr pir hez kir, Vastervik bajareki gelkî xweşik bû.
Gotin Vastervik, ”mirarîya(încî)perava rojhilata ” Swêd e
Bi rastî jî wisa bû.
Nufûsa bajêr li dora 18 hezaran bû.
Bajar pir paqij û pir bi dûzan bû, dema meriv li kuçe û kolanan digeriya meriv xwe wek li parkeke pir xweşik his dikir, her der çîçek bûn.
Merkeza bajêr pir biçûk bû, di nva çend deqîqeyan da meriv li nava hemû bajêr digeriya.
Hewz û çend derên wan yên yên meşhûr hebûn lê em neçûnê.
Lê tiştê xerîb di nava bajêr da însan kêm bûn, meriv digot belkî şêniyê bajêr koçî dereke din kiriye, kes di nava bajêr da nemaye.
Ew xanî û wîlayên hewqas xweşik bêxwedî xuya dikiirin, meriv digot belkî kes tê da najî.
Çend kesên ku li kuçe û kolanan bi ber çavên meriv diketin jî tursîst, xerîb û hin kal û pîr bûn.
Li vir bajar bêxwedî xuya dikin, yanî însan xuya nakin, yên hene jî di hundura da ne, meriv wan nabîne.
Li Wêranşarê însanan pê li serê hev dikir, heta meriv ji aliyekî kolanê derbasî aliyê din dibû çi bi zorê, tu nedima ku meriv di bin nigan da bimîne, ya jî erebeyek, motorpiskilêtek pê li meriv ke, meriv bike nanik.
Lê li Vastarvîk meriv dikanîbû di nava bajêr da çavê xwe bigirta û bimeşiya.
Ev bajarê li perava deryayê yê hewqas xweşik bêxwedî û mirî xuya dikir, însanan pê li serê hev nedikir.
Ji ber ku êdî payiz e tursîs jî kêm bûbûn, loma jî piştî şeşê êvarê di nava bajêr da te gulle(qurşûn) berda li kesî nediket, her der xir û xalî bû…
Her kes li otêl û aşxaneyan bûn…
Em kurd fêrî qelebalixê bûne, hewqas sakînî jî ne tu hawe ye heyran…

06 september 2010

Dawiya derewan hat...

Serokwezîrê Tirkiyê Erdogan, wê rojê di programeke radyoyê da bi îftîxareke pir mezin got, berê di girtîgehan da malbat nikanîbûn bi zarokên xwe ra bi kurdî bipeyiviyana, lê wan ev qedexe rakiriye, êdî di girtîgehan da zimanê kurdî serbest e, girtî dikanin bi rehetî bi hev ra û bi malbatên xwe ra bi kurdî bipeyivin.
Ji ber ku heta nuha her kesî zimanê kurdan qedexe kiriye, nehîştine zarok û dê û bav bi zimanê xwe bi hev ra bipeyivin, loma jî camêr vê ”azadiya pir mezin” ya ku wî wî daye bi bîra kurdan dixe, li serê kurdan dike serhevde.
Gelo li ku dera dinyayê hatiye dîtin ku meriv zimanê miletekî 20 milyon lê qedexe bike?
Wahşet û nemiroviyeke wiha bêyî tirkan tu miletekî din nake, ne mimkûn e ku hovîtiyeke wiha were bîra kesî.
Lê li gor malpera Kurdistan Post dinivîse, ev îdîa Erdogan ku xwedêgiravî kurdî di hefsan da serbest e, ew jî ne rast e, vir e.
Girtiyên hefsa Edenê ji malbatên xwe ra gotine ku îdîeya di hefsan da kurdî serbest e ne rast e, ji bo şandina nameyên bi kurdî heqê tercumeyê ji wan dixwazin.
Belê we çewt fêm nekir, ”heqê tercumeyê”!
Yanî gava êsîrekî kurd nameyeke bi kurdî binivîse tavilê nikane bişîne, dibê heqê tercumeya tirkî jî bide.
Êsîrê ku pereê wî tunebe nikane nameyeke bi kurdî binivîse, çimkî nikane perê tercumeyê bide.
Ma li ruyê vê cîhanê zulmeke, hovîtiyeke, heqareteke ji viya mezintir heye?
Bêyî tirkan kî dikane heqareteke hewqas mezin li miletekî bike?
Kurdan heta nuha ev hovîtî, ev heqareta pir giran çawa qebûl kirine meriv fêm nake, aqilê meriv disekine….
Ya herî rast ew e ku dibê kurdan nuha ew zindan serobinî hev kiribana, ji bo careke din kesî newêrîbûya teşebusê zulmeke wiha bikira.
Lê ev nimûne jî nîşan dide ku îdîeya Erdogan xwedêgiravî wan di girtîgehan da kurdî serbest kirine dereweke bêbinakeye.
Girtiyan gotine, ne tenê nahêlin ew bi hev ra bi rehetî bi kurdî bipeyivin û nameyan bişînin, nameyên ji der da ji wan ra tên jî bi îdîeya tercuman tuneye nadin wan.
Û serokwezîr Erdogan hîn jî di her fersendê da bi dengekî bilind pesnê demokrasiya wan aniya Tirkiyê dide…
Weleh bavo demokrasiya we jî tam dişibe we, meriv nizane çi ye, bêyî demokrasiyê dişibe her tiştî...
Not:
Xwendevanên hêja 3 rojan ez ne li mal im, bi ciyê kar ra ez diçim bajarekî din. Ji bo ku em ji dewleta Swêd ra hîn baştir xizmetê bikin, emê 3 rojan li hamîhama xwediyên aqil û fahman guhdarî bikin.
Yanî bi gotineke din, leqleqa vala…
Heger 9-ê mehê zû vegerim ezê silavekê bidim we, ya na ewê bimîne heta 10-ê mehê.
De heta 3 rojên din bimînin dixweşiyê da…