31 augusti 2010

Yûra Nebîev şeb û şekir tevhev dike

Yûra Nebîev di quncikê xwe yê malpera Netkurdê da li ser îslamê û tesîra wê ya li ser tevgera kurd ya netewî nivîseke pir balkêş û hêja nivîsî ye.
Mixabin kurdiya Nebîev hinekî xerab e û loma jî têgihîştina nivîsê piçekî zahmet dike.
Lê li gel vê kêmasiya zimên jî nivîske pir girîng e û pir hêja ye.
Mijara ku Nebîev li ser rawestiyaye ji bo tevgera kurd ya netewî û hemû siyasetmedar û ronakbîrên kurd gelkî girîng e.
Nebîev, di nivîsa xwe da(Kurd û Îslam)bi kurtî li ser rol û tesîra îslamê ya siyasî û kulturî ya li ser tevgera kurd ya netewî rawestiyaye û dîtinên ku îslamiyetê zirar daye kurdan, nehîşriye kurd şiyar bibin, bûye sebebê bindestiya kurdan rast nabîne û rexne dike.
Nebîev dibêje, hemû serekên kurdan yên nîveka sedsala 20-an (xên ji Qadî Mihemed ku ne şêx bû, lê dadwerê îslamê bû) şêxên Neqişbendî û Qadirî bûne. Şêx Ubeydullah û kurên wî – Seyid Taha û Ebdulqadir, Şêx Seîd, Şêx Mehmûdê Barzencî, Şêx Ahmed Barzanî û birayê wî Mele Mustefa Barzanî û yên din hemû jî dîndar ya jî şêx bûne.
Bi vê yekê ra helbet çanda kurdan jî di nava tradîsyonên zanyarî û kûltura îslamê da xuliqî û bi pêş ket.
Ev jî rast e.
Bavê neteweperweriya kurdayetiyê Ahmedê Xanî û şairê kurd yê herî mezin Melayê Cizîrî jî alim û zanayên îslamê yê mezin bûn.
E vana hemû rast in û dibê siyasetmedar û ronakbîrên kurdan li gor van rastiyên civata xwe siyasetê bikin û tifaqan deynin.
Heta vê derê dîtin û tesbîtên Nebîev hemû rast in .
Lê tiştê ku Yûra Nebîev, ji bo Fetullah Gulen gotiye û ew wek ”aqilmendekî kurdan” nîşan daye ne rast e û ji bin da şaş e..
Nebîev dibêje:
”Yek ji kesên ku dixwaze tradîsyonên sûfîtîyê nûjen bike, aqilmendê vê demê yê kurdan-tirkan Fetulla Gulen e, ku qedir û hurmeta wî li ku qedir û hurmeta wî li herêmên kurdan yên rohilata Tirkîyê pir bilind e. Tirkîyê pir bilind e.”
Li Kurdistana bakur di nava kurdan da tesîra Fetullah Gulen heye, hevalbendên wî pir in, ev rast e.
Lê belê Gulen ne ”aqilmendê kurdan û tirkan” e, ew aqilmend û nîjadperestekî tirk e û di her wesîleyê da jî vê yekê dibêje.
Dibe ku bi eslê xwe kurd be jî, lê axir xwe tirk qebûl dike.
Gulen him li dijî daxwazên kurdan yên netewî ye û him jî ji kurdan jî qet hez nake, naxwaze navê wan jî bigre devê xwe.
Ji ber ku Seîdê Kurdî kurd bû, Gulen destê wî maçî nekiriye, gotiye, wek tirkekî min nexwest destê wî ramîsim.
Ya din heta nuha Gulen bi şiklekî vekirî tu carî navê ”kurd” negirtiye devê xwe û ji dewleta tirk ra jî negotiye çima hûn mafê kurdan nadinê.
Di mekteb û pansiyonên wî da axaftina bi kurdî qedexe ye, hemû keftelefta wan ew e ku xortên kurdan bikin tirk.
Dibê kurdek nîjadperestiya Fetullah Gulen û ya tevgera wî hewqasî vekirî nefroşe kurdan.
Bala min kişand, Nebîev negotiye Kurdistan, wî jî weke tirkan gotina ” herêmên kurdan yên rohilata Tirkîyê” bikar aniye.
Di vê sedsala 21-ê da kurdekî ku ji Kurdistanê ra hîn jî dibêje ”rojhilata Tirkiyê”, bi rastî sosireteke pir mezin e.
Nebîev, dema hêzên îslamî yên Kurdistana başûr û parlamenterên AKP-ê jî weke hev kurd û welatparêz dibîne jî neheqî û şaşîtiyeke pir mezin dike.
Nebîev, dema wiha dibêje ya ezbere dipeyive ya jî bi zanetî rastiyê tahrîf dike û kurdan pir nezan û ehmeq dihesibîne.
Nebîev wiha gotiye:
”Mêze bikin, ka parlamêntarên parlamêntoya Îraqê yên ji partîya Yekîtîya Îslamîyê ya Kurdistanê û koma Îslamîyê ya Kurdistanê çawa bi dil û can berjewendîyên kurdan yên miletîyê diparêzin. Em eynî tişt dikarin derheqa parlamêntarên kurd yên Meclîsa Tirkîyê yên ji partîya AKP da jî bêjin, ku partîyake bi mêlgirtina îslamê ye.”
Ne rast e, em nikanin eynî tiştî ji bo parlamenterên AKP-ê bibêjin.
Partiyên îslamî yên Kurdistana başûr, partiyên kurdan yên serbixwe û Kurdistanî ne û dixwazin li welatê xwe werin ser hukim, bi xwe welatê xwe îdare bikn.
Ji bo miletê xwe federerasyon û serxwebûnê dixwazin.
Lê piraniya parlamenterên AKP-ê hîn newêrin bibêjin em kurd in. Newêrin bêhemdî be jî navê Kurdistanê bigrin devê xwe.
Avakirina partiyeke kurd weke perçekirina Tirkiyê dibînin û li dij in.
Ji bo miletê xwe bira ”federasyon” û serxwebûn li wir bimîne, hîn perwerdeya bi zimanê kurdî jî naxwazin.
Heta nuha ji bo kurdean me tu daxwazeke wan nedîtiye.
Partiyên îslamî yên Kurdistana başûr zilamên xwe ne, ji xwe ra xwe ra dixebitin.
Lê yên AKP-ê ji xelkê ra, ji bo ku tirk ji ser dilê kurdan ranebin dixebitin, rayan ne ji bo partiya xwe, ji bo partiya tirkan ji gelê xwe dixwazin.
Loma jî ne rast e ku meriv parlamenterên AKP-ê û yên başûrê Kurdistanê weke hev bibîne.
Muqayeseyeke wiha neheqiyeke pir mezin e.

30 augusti 2010

Zalim pir bêrû ne

Serokwezîrê Tirkiyê Recep Tayyip Erdogan, di hin propagande û axaftinên xwe yên referandûmê da careke din jî qerekterê xwe yê rastîn, yê dîktator û nîjadperest nîşanî kurdan da.
Ji bo ku dilê tirkan xweş bike, neqarata ”yek milet, yek al, yek dewlet, yek welat” dîsa ji devê Erdogan nakeve.
Erdogan gotinên Kiliçdaroglu yên derbarê efûyeke giştî da jî bi tundî rexne dike û dibêje, ”te selahiyeta derxistina efûyê ji ku girt? Kê ev selahiyet da te. Em xwediyê ji sedî 65-ê meclîsê ne, li wir em nahêlin tu qurtek av jî vexwî. Ne di genê min da û ne jî di yên hevalê min da tiştekî wiha(efû) tuneye.”
Wek tê dîtin vana ji gotinên merivekî demokrat bêtir, dişibin gotinên merivekî dîktator û nîjadperest.
Mêrik wek nîjadperestekî qala ”gen”an, xwînê û hucreyan dike, dibêje ”di genê min û hevalên min da” efû tuneye. Di kitêba me da efûya serokê terorîstan tuneye. Di dema îktîdara me da ebden ewê tiştekî wiha nebe.”
Camêr pir eşkre dipeyive, fikrên xwe yên derbarê kurdan û çereserkirina mesela kurd da vekirî dibêje.
Di van dîtinên wî da lihevkirin, çareseriyeke demokratîk tuneye, înkar, îmha, şerxwazî, teror û kuştin heye.
Dibê kurd van mesajên Erdogan baş fêm bikin û li gor wê jê hin "hêviyan" bikin.
Bi van gotinan diyar dibe ku di serê Erdogan da misqalê çareseriya mesela kurd tuneye, lê plan û daxwaza îmha tevgera kurd ya netewî heye.
Dema meriv li ser hin gotinên Erdogan baş raweste, meriv dibîne ku di rastiyê da ew çiqasî neyarê miletê kurd e, ji kurdan çi qasî aciz e û nefret dike.
Mesela gotiye:,
”Tiştên em ji bo zarokên Haîtiyê, Şîliyê, Pakîstanê dixwazin, bi cesaret û biryardarî ji bo zarokên Bexdayê, Gazeyê û Qudsê jî dixwazin.”
Bala xwe bidinê, ji Haîtiyê bigre heta bi Gazeyê, navê welatan dijmêre, lê bi îtîna navê zarokên kurdan nagre devê xwe.
Ma qey zulma ku li her çar perçeyên Kurdistanê li zarokên kurdan dibe ji ya zarokên Haîtiyê, Şîliyê, Pakîstanê, Gazayê, Qudsê û Bexdayê hindiktir e?
Bêguman na, carê berê her tiştî ew bi xwe nahêle zarokên kurd bi zimanê diya xwe bixwînin.
Dewleta wî bi xwe, ji ber ku kevirek avêtine ji pûlisan da bi sedan zarokên kurd xistine zindanê û ew jî vê yekê diparêze.
Ew serokwezîrê vê dewlet û vê hukûmetê ye.
Û di ser da jî bêyî şerm qala heq, huqûq û edaletê dike, qala demokrasiyê dike…
Diyar e zalim gelkî bêrû û bêheya ne, haya wan ji kirin û zulma wan tuneye.
Heger hinek ûjdan û heya bi Erdogan ra hebûya ya jî merivekî pir ne cahil bûya, ewê ev gotina Hz. Alî ji xwe û kirinên xwe ra nekira numûne.
Erdogan dibêje, Hz. Alî gotiye, ”Yê li hember neheqiyê bêdeng bimîne, şeytanê bêziman e.”
Hz. Alî xweş gotiye.
Lê li gor vê gotina Hz. Alî, Erdogan ”şeytanê bêziman” yê herî mezin e.
Çimkî Erdogan ne tenê li hember zulmê û neheqiyê bêdeng dimîne, di ser da ew bi xwe neheqî û zulma herî mezin li miletê kurd dike.
Nahêle kurd bi zimanê xwe perwerdeyê bibînin, bibin xwedî dem û dezgehên netewî, bi sembolên xwe yên netewî şa bibin, navê welatê xwe bibêjin, ala xwe hildin û hwd…
Erdogan û dewleta wî bi darê zorê dixwazin kurdan bikin tirk.
Ma zulmeke ji viya mezintir heye?
Dewleta tirk bi milyonek hêzên xwe yên çekdar ve wek kabûsekî ketiye ser dilê miletê kurd û nahêle kurd bîna xwe bigrin.
Kî li hember vê îşxalê dengê xwe bilind dike, tavilê tê girtin û zindankirin, gava hinekî din jî bi pêş da here, tê kuştin.
Ji bo ku kurd bi darê zorê bibin tirk, Erdogan bi xwe tim dibêje ”yek milet, yek al, yek dewlet, yek welat) yanî hûn kurd mecbûr in ku bibin tirk.
Di meclîsa Erdogan da mebûsek nikane yek gotinê bi kurdî bibêje.
Bi sedan sond û gotinên ku mebûsên kurd qet jê bawer nakin û li dijin, bi darê zorê bi wan didin gotin û sondxwarin.
Ma ev ne zulm e?
Û di ser da jî yê îro vê zulmê dike Erdogan bi xwe ye.
Loma jî heger em gotina Hz. Alî ji xwe ra bibkin pîvan, wê demê Erdogan bi xwe û hemû kesên ku li hember zulma li kurdan dibe bêdeng in ”îblîsên bêziman” in.

29 augusti 2010

Bersîva pirsên malpera Mêrgasorê

Berpirsiyarê malpera "Mêrgesorê" ji min ra çend pirs şandibûn û xwestibû ku ez bersîva wan bidim.
Min bersîva pirsên wan îro jê ra şand. Lê ji ber ku hevpeyvîn ewê bi tîpên erebî were weşandin, loma jî xwendevanên ku bi elîfbeya erebî nizanin ewê nikanibin bixwînin.
Ji bo ku xwendevanên elîfbeya erebînezan jî bikanibin hevpeyvînê bixwînin ez pirs û bersîvên xwe li vir diweşînim.
***

Rêz silav mamosteyê hêja û bi rûmet Zinar Xamo .
Ev dem û her demn te başî û xweşî bin .
Ji bo ku xwendevanên malpera www.mergasor.org bi kar û xebata te a nivîskarî bizanebin û Zinarê Xemo ji nêzve binasin , ez dixwazim ko hûn bersiva van pirsan bidin, dîmane wê bi rênivîsa erebî bilav bibe .

-P1. Zinarê Xamo kî ye û ji kîjan herêma Kurdistanê ye, niha li ku akincî ye û rewşa wî a jiyanê çawa ye ?

Ez ji Kurdistana bakur ji qezeya Wêranşara girêdayî wîlayeta Rihayê me. Ez 60 salî me, zewicî me û çar zarokên min, 3 lawik û keçikek(Azad, Rûken, Serhat Arda û Rojen)hene.
Ev 30 sal in ku ez li Swêd li bajarê Stockholmê dijîm.
Ez li dahîreyeke dewletê kar dikim.
Ev 30 sal bûn ku ez ji welat û bajarê xwe dûr, li xerîbî û surgûniyê dijiyam. Ji ber ku cezayê muebetê li ser min hebû ez nikanîbûm biçûyama welatê xwe.
Cara pêşî îsal havînê, piştî ku cezayê min muhrîrûzeman bû ez çûm tewafa Kurdistanê û bajarê xwe Wêranşarê.
Wek min got, ez li dahîreyeke Swêd rojê 8 saetan kar dikim. Û di ber vî karî ra jî ez her şev di bloga(malpera) xwe da nivîsekê dinivîsim.
Bêyî blogê, malpereke min ya facebookê jî heye, ez her şev di wir da jî hin tiştan dinivîsim û diweşînim.
Bi kurtî jiyana min ya Swêd ev e, monoton, feqîr û sînorkirîye.
Ji bo ku kanibim debara xwe ya şexsî bikim her roj 10 saetên min li kar û çûn û hatinê diçe.
Û bi şev jî 2-3 saetan hin tiştan dixwînim û dinivîsînim.

-P2 . Kar û xebata te ya syasî çî ye ?
Berê ez yek ji berpirsiyar û kadirê Partiya Pêşeng(partiya Dr.Şivan)û komeleya DDKD-yê bûm.
Min çend salan jî li Swêd berpirsiyarî û carê jî demeke kin serokatiya Federasyona Komeleyên Kurdisatnê kir.
Her wisa ez endamê redaksiyona kovara Federasyonê Berbangê bûm û demakê jî min serokatiya redaksiyona Berbangê kir.
Wekî din jî min di rojnameya Armanc û kovarên zarokan Hêvî û Hêlînê da jî nivîsîye û berpirsiyarî kiriye.
Bêyî van, min di gelek kovar, rojname û malperên kurdan yên din da jî nivîsön cûrbecûr nivîsîne.
Lê ev çend sal in ku min dev ji xebata rêxistinî berdaye. Ez tenê di bloga xwe da dinivîsim, carnan hin malperên kurdan nivîsên min diweşînin.
Heta nuha du kitêbên min(Hindik-Rindik, Antolojiya Çîrokên Kurdî) û wergereke min ji swêdî (Bide Dû Dilê Xwe/Susanna Tamaro)hatine weşandin.
Wekî din ez tu xebatê nakim.

-P3 . Xebata te ya nvîskarîyê li peî çî ye û ji bo çî ye ?
Ez ji bo dinivîsim?
Ji bo ku ez jî wek xelkê bibim xwedî welat, xwedî dewlet, xwedî al û xwedî pasaporteke netewî û ji nasname û pasaportên xelkê xelas bibim, dinivîm.
Wek ferdê miletekî bindest, bêwelat û bêdewleteke serbixwe, meşhûrî û dewlemendî tu kêf û zewqeke zêde nade min, ji meşhûrbûn û dewlemendbûnê bêtir, ez dixwazim bibim xwedî welatekî serbixwe, xwedî al û nasnameyeke netewî, xwedî dem û dezgehên netewî.
Ji bo ku ez bigihîjim vê armanca xwe, ji bo ku vê xeyala xwe birast bigerînim ez dinivîsim û heta ji min tê dixebitim.
Bêwelatbûn, bêdewletbûn, mahcirî, hêsîrî û pêsekiniya li ber deriyê xelkê bi min pi zor tê, janê dide dilê min, ji ber ku ez di vî halî da me, ez ji xwe gelkî fedî dikim...
Kurdekî weke min bêyî welatekî serbixwe û bêyî nasnameyeke netewî, mehşhûr be çi ye, dewlemend be çi ye?
Li ba min qet ne pênc pere ye jî...
Ez baş dizanim ku dema tirk nehêlin ez nikanim herim welatê xwe, ser gorra bavê xwe...
Ez dizanim, dema swêdî bixwazin dikanin min ji welatê xwe biqewitînin, çimkî ez mahcir im, min xwe avêtiye dexlê wan.
Ev firkir tim di serê min da na û ez pê pir diêşim û nerehet dibim...
Dema yek ji min dipirse, dibêje “tu ji kîjan welatî yî?”, ez şermezar dibim, ez nizanim ezê çi bersîvê bidimê, ez xwe wek qerçiyekî bêwelat(cîngeneyan) xwe reben û hustuxwar his dikim.
A ji bo ku berî mirina xwe, ez ji van hestan, ji vê rewşa kambax û bindestiya xelkê xelas bibim, ez bi hemû hêza xwe dixebitim, bi şev û roj difikirim û dinivîsim, ji bo ku rojekê berî rojekê dawiyê li rewşa miletê min ya trajîk were çi ji destê min tê texsîr nakim.

-P4 . Li gor babetên te di malpera te da keên di derbarê cida cida de dinvîsîn, kîjan li gorî hez û xwasteka te ye ?
Na xêr, bêyî min tu kesên din di malpera min da nanivîsin, ez tenê, şevê nivîsekê dinivîsim.
Lê carnan dema ku xwendevan nivîsên min şirove dikin, ez jî bersîvên wan didim, bi vî rengî di nabêna min û xwendevanan da diyalogek çêdibe.

-P5 . Bi nerîna te xortên başûr kîjan rênvîsa kurdî, a latînî yan jî erebî bikar bînin ewê baştir bibe ?
Helbet heta ku kurd bi Îraqê ra bin ne mimkûn e ku yekalî dev ji tîpîn erebî berdin.
Mayina bi Îraqê ra kurdan mecbûrî bikaranîna tîpên erebî dike.
Yanî kurd mecbûr in ku vê rastiyê qebûl bikin.
Lê ev nayê wê maneyê ku ji bo kurdên başûr û ji bo miletê kurd bi tevayî tîpên erebî baştir û rastir e.
Bi dîtina min dibê kurdên başûr li gel elîfbeya erebî, elîfbeya latînî-kurdî jî fêr bibin û di dibistanan da fêrî zarokên xwe bikin.
Fêrbûn û bikaranîna herfên latînî ewê kurdan bêtir nêzî hev û yekîtiya wan jî xurttir bike.
Piştî perçebûna Kurdistanê û avabûna dewleta tirk, ji bo ku kurdên başûr û bakur ji hev û du fêm nekin, kemalîstan nehîştin kurdên başûr elîfbeya latînî bikar bînin. J
i bo vê yekê, gelek zext dan ser îngilîzan, gotin dibê kurdên başûr tîpên latînî bikar neynin.
Heger ne zor û zextên tirkan bûya, di dema Şêx Mahmûd da îngilîzan demekê xwstin ku kurd elîfbeya latînî bikar bînin.
Lê tirkan rê li ber vê yekê girtin û nehîştin kurd dev ji elîfbeya erebî berdin.
Li gel ku wan bi xwe dev ji elîfbeya erebî berdan û ya latînî hilbijartin, lê nehî
Tirkan dû ra li Sovyetê jî eynî siyaset meşandin, li wir jî nehîştin kurdên Kafkasyayê elîfbeya latînî bikar bînin. Li wir jî kurd mecbûrî elîfbeya krîlî kirin.ştin kurdên başûr jî eynî tiştî bikin.
Çimkî wan dizanîbû ku dema hemû kurd yek elîfbayê bikarbînin ewê tesîrê li hev û du bikin, ewê ji hev û du fêm bikin, devokên herêmî ewê kêm bibin, lehçe ewê nêzî hev bibin.
Yanî ji bo ku kurdên bakur ji berhemên kurdên Kafkasan û yên başûr îlham û feyzê negrin, di warên siyasî, ziman û kulturî da muteesîr nebin nehîştin kurd bibin xwediyê yek elîfbayê.
Yanî di vê rewşa kurdan ya îro da tiliya dewleta tirk heye, wan nehîştiye li başûr û li Kafkasan kurd tîpên latînî bikar bînin.
Netîce, bi dîtina min dibê kurdên başûr li gel elîfbeya erebî ya latînî jî fêr bibin û bikar bînin.
Bikaranîna elîfbeya latînî him ewê kurdan bêtir nêzî hev bike û him jî nêzîkbûn û entegrasyona kurdên başûr ya bi Ewrûpa û bi cîhanê ra hêsantir bike.
Heger kurd dixwazin di pêşerojê da bibin yek “milet” berî her tiştî dibê ji hevûdu fêm bikin, dibê bibin xwediyê yek elîfbayê.
Û elîfbeya herî hêsan û maqûl jî ya latînî ye, him piraniya kurdan ji nuha da bi wê dizanin û him jî fêrbûna wê gelkî hêsan e.

-P6. Tu dixwazî serdanek a herêma Kurdistana azad bikî , eger tu dixazî çima nahî başor welat ?
Helbet ez dixwazim Kurdistana azad bibînim, ala rengîn li ser serê min jî hêl be, weke gelek kurdî ez jî wê azadiyê bijîm û tenefus bikim...
Ji bo ku meriv nexwaze Kurdistana azad bibîne ya dibê meriv ne kurd be ya jî ji hemû hest û ruhê kurdayetiyê, bêpar û şuştî be.
Bêguman ez dixwazim û him jî pir dixwazim, lê ya rast heta nuha îmkanên min yên şexsî çênebûn, mimkûn nebû.
Li aliyê din ez nizanim bi kesên xwedî desthilat ra xweş zêde bikim, xwe têxim çavê wan, xwe bi wan şîrîn bikim, ji bo ku min jî dawetî ”konferans û civînekê” bikin...
Û helbet ji bo vê jî “torpîl” lazim e...
Lê ziyareta Kurdistana azad di dorê da ye. Piştî 30 salan cara pêşî vê havînê ez çûm Kurdistana bakur û bajarê xwe.
Dibê min berê wira bidîta.
Nuha jî dora Kurdistana azad e, bi xêr di rojên pêş da ezê carê jî wê axa pîroz tewaf bikim.
Ev ziyaret nuha hedefa min ya sereke ye...

-P7. Zinarê Xamo di medîa a kurdî cihek taîbet heye , lê çima ji bo başûr qelem wî nanivîse ?
Gelek sipas ji bo gotinên we yên dostane. Lê gotina “ez ji bo başûr nanivîsim” ne rast e. Dema hûn li malpera min binêrin hûn bibînin ku li ser Kurdistana Federe û kurdên başûr bi dehan nivîsên min hene.
Ji xwe ez cudahiyê tu carî naxim nabêna beşên Kurdistanê û kurdan, ji bo min hemû beşên Kurdistanê û têkoşîna hemû miletê kurd yek û weke hev e.
Lê ji ber ku ez nikanim bi tîpîn erebî binivîsînim û ji bo weşandina nivîsên xwe jî nizanim “torpîlê” çêkim, loma jî ez li başûr nayêm nas kirin.
Ji bo ku meriv li başûr were naskirin, dibê meriv vê yekê ji xwe ra bike armanc, dibê meriv bi hin kes û dezgehan ra xwediyê têkiliyên xurt be.
Yanî dibê li başûr “merivên” meriv hebin û mixabin yê min jî kesekî min tuneye û ez naxwazim hebe jî.
Û xebat tenê jî têrê nake...
Gelek sipas ji bo ku we ev derfet da min ku ez bikanim xwe bi xwendevanên we bidim nasîn.
Ji bo vê dostanî û dilxwaziya we mala we ava....
Zinarê Xamo
Stocholm
29/8-10

28 augusti 2010

Telebetî û sûretên zaroktiyê

Birayê min M. Berzan, ev çend car in sûretên(rismên) xwe yên zaroktiyê, telebetiyê diweşîne.
Bi weşndina wan sûretan ra kêfa gelek kesî hat û bîra(hafizeya)gelek kesî tev ra bû, geş bû, bûyer û serpêhatiyên hatibûn jibîrkirin ji nuh ve teze bûn, însan hatin bîra hev…
Vê yekê tesîr li min jî kir, ez jî dilbijok kirim.
Lê ji ber ku jiyaneke min ya dibistanê tuneye, loma jî mixabin ez ji wan bîranîn û serpêhatiyên telebetiyê(xwendekariyê)bêpar im.
Ji ber vê yekê jî tu sûret û bîranînên min yên xwendekariyê tunene, ez ji vê beşa jiyanê bêpar im.
Lema jî ez carnan kêmasiya vê qonaxa zaroktiyê û xortaniyê his dikim, di jiyana min da xwe weke kêmasiyekê nîşan dide.
Tiştekî ku dibê hemû zarok bijîn, ez nejiya me.
Ev yek hestekî pir ecêb bi meriv ra peyda dike.
Hin caran dema heval qala bîranînên xwe yên telebetiyê dikin ez tenê li devê wan dinêrim, nikanim qala yek rojeke xwe, yek bîranîneke xwe ya dibistanê bikim, navê yek hevalekî xwe yê dibistana destpêkê bikim…
Ji dibistana destpêkê bigre, heta bi zanîngehê bi kêmanî 15 sal in.
Di nava van 15 salan da însan bi sedan kes ra dixwîne, diçe eynî mektebê, eynî sinifê, dibe dost û heval, dibe evîndar, bi hev ra gelek rojên xweş dijî, dibe şahidê gelek bûyeran, xwediyê gelek serpêhatî û bîranînên xweş û ne xweş, tahl û şîrîn.
Ev qonax, dema zaroktiyê û xortaniyê rengîn û dewlemend dike, dike xwedî gelek nas, dost û heval.
Îcar ji ber ku jiyaneke min ya telebetiyê çênebûye, loma jî yek sûretekî min ê zaroktiyê jî tuneye...
Yek hebû, ew jî wenda bûye, nuha tuneye.
Îcar ji ber vê yekê, min jî rabû çend sûretên xwe yên xortaniyê xiste malpera xwe ya facebookê.
Berê jî çend sûretên min yên rêwîtiyê tê da hebûn, min xwest ez hemû sûretên ku min di dema çûna xwe da kişandibûn jî têximê.
Lê hemû albûm wenda bûn, ez nizanim min çikir, keda min bi erdê da çû.
Ez ji teknîkê fêm nakim, lê di pêşerojê da qey yekê alîkariya min bike, ezê têximê.
Sûret, di jiyana meriv da bîranîneke bi belge ya gelkî xweş e, lê meriv him dilşa û him jî xemgîn dike.
Bi temaşekirinê hin bîranîn û serpêhatî ji nuh va tên bîra meriv, meriv pê kêfxweş dibe, lê bi dîtina sûretên xwe yê xortaniyê jî gelkî xemgîn dibe, dibîne ku jiyan çawa herikî ye, meriv çawa bûye tebayekî din…
Lê axir kîjan hestan bi meriv ra peyda bike jî temaşekirina sûretên kevn xweş e, meriv ji nişka ve dibe rojên berê, xeyala meriv şiyar dike…
Min got belkî îro ez hemû rismên xwe yên rêwîtiyê nîşanî we jî bidim, lê nebû, di ser da min yên hazir jî xera kirin…
Ê jiyan wiha ye, meriv bi vî hawî fêrî tiştan dibe…

26 augusti 2010

Gul bê stirî, facebook bê sohbet nabe

Saet nêzî nehê(21.00) şevê ez komputera xwe vedikim ku nivîsa xwe binivîsînim.
Ji bo ku ez kanibim zû binivîsînim ez him di messengerê û him jî di facebookê da tim offline xuya dikim, yanî fena ku ne li ber komputerê bim.
Îşev gava min vekir, min dît ku wa ye hemeşeriyekî min ê wêranşarî online, yanî ne meşxûl e, li ber makîneya xwe.
Min silavek dayê, me çend gotinên ji vir û ji wir kir.
Hîn me sohbeta xwe neqedandibû xortekî din silav da min, li halê min pirsî.
Min jî silav dayê û li halê wî pirsî.
Hîn ev sohbet neqediya bû, îcar yekî din, nasekî din silav da min, wî jî li halê min pirsî.
Min jî silav dayê û li halê wî pirsî, min ew xist dorê.
Dû ra yekî din, û yekî din…
Min ji xwe ra got, lawo tu meşhûr bûyî haya te ji te tuneye...
Helbet meşhûrî xweş e, ez ne li dij in, lê carnan min bêxew dihêle.
Tenê ev aliyê wê xerab e.
Ez serê we neêşînim min bala xwe dayê saet ji dehan buhurî û min hîn yek rêz jî nenivîsîye û ez nizanim ezê li ser çi jî binivîsînim.
Ji ber ku min ji nivîsa xwe ra hîn tu mijar nedîtiye.
Ji mecbûrî min messenger û facebooka xwe girt.
Ne xwe hemû şev ewê bi sohbetê derbas bibe.
Ez merivekî sohbethez im, ji sohbeta dost, heval û xwendevanan tu carî aciz nabim, belovacî wê, pê gelkê kêfxweş dibim, jê ezm û enerjiyê digrim.
Bi taybetî jî dema meriv kesên nuh nas dike, dîtin û hestên wan yên di heqê xwe û nivîsên xwe da dibihîze meriv pêkêfxweş dibe, meriv dibîne ku xwendevan di derbarê nivîsên meriv da çi difikire….
Di nav kurdan da adeta nivîsandinê hîn baş bi pêş neketiye, însan ji nivîskarekî çuqasî hez bikin jî van dîtinên xwe jê ra nanivîsin, ev kultur li ba me kurdan hîn xurt nebûye.
Lê di facebookê û messengerê da ji ber ku weke axaftinê ye, diyalogên kin in, loma jî însan li hev dipirsin, bi hev ra dipeyivin.
Lê problema wextê heye, ji xwe herî zêde 2-3 saet wexta min heye, di nava van du 2-3 saetan da dibê ez li posta xwe binêrim, meylên hatine bixwînim, bersîvên wan bidim, çavekî li malperên kurdan bigerînim…
Û dû ra jî nivîsa xwe binivîsînim.
Welhasil ji ber ku min îşev bi çend dost û hevalan ra di facebookê da hinekî sohbet kir, loma jî nivîsa min jî tevlihev bû.
Min xweşikî pê ra negîhand tiştekî bixwînim.
Lê ev îş wiha ye, gul bê stirî, facebook bê sohbet nabe...
Nuha di malpera Avesta Kurd da bala min kişand, di propagendeya referandûmê da qedexeya zimanê kurdî ye.
Li gor nûçeya Avesta Kurdê, Saziya Hilbijartinê ya Amedê, afîşê bi kurdî qedexe kiriye.
Sazîya Hilbijartinê gotiye, di propagandeya hilbijartinê da ji bilî zimanê tirkî tu zimanekî din nikane bê bikaranîn.
Lê wek tê zanîn, telewîzyoneke dewletê bi navê TRT6 ya bi kurdî heye û rojê 24 saetan jî weşanê dike.
Ev yek…
Ya din jî heta nuha berdevkên hikûmetê û AKP-ê jî çend caran îdîa kirine ku xwedêgiravî kurdî êdî weke berê ne qedexe ye, êdî serbest e.
Min bi xwe ji vî îşî tiştek fêm nekir...
Telewîzyonek dewletê ya bi kurdî heye…
Berdevkên hukûmetê dibêjin kurdî êdî dikane di propagandeyên hilbijartinan da jî were bikaranîin.
Lê dezgeha hilbijartinê afîşên bi kurdî qedexe dike…
Û serokwezîr jî li Wanê ji kurdan ra dibêje ew nûnerên gelê kurd in…
Çi nûner, çi nûner?
Nûnerê gelê kurd nahêle kurd bi kurdî afîşekî bidardakin…
Xwedê meriv bi qurbana nûnerê wiha ke…(!)
Dibê kurd sebebê vê qedexeyê ji AKP-ê û ji parlamenterên kurd bipirsin, wan rehet nehêlin…
Lê li gel vê qedexeyê jî dibê kurd di xebat û propagendeya referandûmê da bi kurdî bipeyivin û afîş û bandrolên bi kurdî daliqînin.
Yanî dibê qedexeyê nas nekin, îhlal bikin…
Ji bo ku kurd bi kurdî peyivîn bira bi sedan, bi hezaran kesî bigrin û têxin hefsan…

25 augusti 2010

Ez jî gelkî paş da mame...

Bawer bikin halê min hîn ne tu hal e, lê dîsa jî ez ji xwe nagerim…
Tu dibêjî qey bi van çend rêzên xwe yên tewşomewşo ezê qûna dinyayê rast bikim…
Min nêt hebû ku ez îşev jî xwe giran bikim, lê ez bi xwe nikanim, ez îşev jî nenivîsînim ewê xewa min neyê.
Loma jî ya baş ew e ku ez halê xwe bikim hal û çend rêzan li hev ragirim, bi vî hawî ezê bi dilekî rehettir rakevim.
Ji roja ku ez hogirî facebookê bûme û virda ye ez bûme weke ”erebê çav li penêrê ter keve”, hercara ku di facebookê da ez rastî wêranşariyekî xwedî marîfet, xwedî huner têm, ji kêfa devê min ji hev dihere, çavên min tibin tas û bask tunene ku ez pê bifirim.
Di dema min da(hinek dikanin bibêjin, tu tim dibêjiî ”dema min û dema min”, dema te sala berfa sor bû ya jî berî mîladê bû, gelo kînga bû?)ji Wêrfanşarê xwendevan pir kêm bûn, kesên ku li Stenbol û Anqerê dixwendin jî here were çend kes bûn.
Û ji wan jî kes nebûbû tu ”tiştekî mihîm…”
Lê nuha bi xêra facebookê ez rastî gelekan têm, êdî xwendevan, wêranşariyên xwedî huner zêde bûne.
Do ez rastî yekî din hatim, navê wî Mustafa Elbenîm e. Li gor tiştên min xwendin şanogerekî jêhatî ye.
Ji ber ku ji Wêranşarê jî tiyatrociyek derketiye ez gelkî kêfxweş bûm.
Min jê ra meylek şand û xwest wî hinekî nas bikim.
Heta nuha hîn bersîv nedaye min, lê hevalekî din(Alî Kaplan)mala wî ava ez agahdar kirim, got erê, Mustefa ji Wêranşarê ye, li zanîngeha Yuzyilê xwendevan e.
Ji ber ku ev serê salan e ez ji welêt û ji Wêranşarê dûr ketime loma jî ji pêşketin û guherînan baş haya min tuneye.
Di dema min da li Wêranşarê herewere du texsî, yek qadillaca mala Eboyê Kuran û yek jî Pejoya serokê belediyê Mustafa Keleşabdîoglu hebûn, lê nuha ji texsiyan di nava bajêr da meriv nikane gava xwe bavîje.
Li gor ji min ra gotin, êdî li gundan jî hema hema li ber deriyê her malê texsiyek heye.
Xêr guneh li hustê wan be…
Berê ji mala Ekînciyan tenê gorbuhuştê Kazim Ekîncî û birayê wî Hemo Ekîncî dixwendin, bira yek duduyên din jî hebûna.
Lê hew…
Lê nuha bi saya facebookê ez dibînim ku ji Wêranşarê bi sedan kesên paşnavên wan ”Ekîncî” kompîturê bikartînin.
Maneya xwe ew e ku bi sadan însan xwendine, dixwînin û kompîturê bikartînin.
Ez dibînim hinekên wan şaşomaşo be jî lê bi kurdî dinivîsin.
Bi giştî jî ev wiha ye, keç û xortên kurd hêdî hêdî li zimanê xwe vedigerin û fêr dibin.
Înternet îmkaneke pir mezin daye miletên weke kurdan bindest.
Di salên 1980-î da dema min li kurdan dikir gazî û hawar û digot kurdino, bi zimanê xwe binivîsin dengê min nediçû kesî, kesên guh bidana min pir hindik bûn û ew jî kesên li dervayî welêt bûn.
Lê nuha ne wiha ye, di facebookê da ez dibînim ku bi sedan xortên kurdan li zimanê xwe baniyan e û li dijî asîmîlasyonê dest bi şerekî giran kirine.
Helbet ev hemû guharandinên pir mezin in.
Yanî yê di ciyê xwe da maye û ”neguherîye” ez im, çavê min li çi tiştê nuh dikeve, ez pê pir kêfxweş dibim û matmayî dimînim.
Loma jî dema min dît ku wêranşarî jî bûne tiyatrocî kêfa min hat.
Lê ez pir meraq dikim, gelo bi kurdî jî tu xebatên wî hene ya na?
Ev gelkî girîng e.
Ji ber ku ji bo min ya girîng û ya ku ez gelkî qîmetê didimê xizmeta ji ziman û edebiyat gelê xwe ra ya.
Dixwaze bira kurdek li Tirkiyê tiyatrociyê herî meşhûr be, piştî ku ji ziman, edebiyat û tiyatroya gelê xwe ra xizmet nekir ez çi bikim pê?
Ez vi ya ji bo her sinet û her hunerî wiha difirkirim.
Şair e, romancî ye, nivîskar e, rojnamevan e, dengbêje, komînîst e, çep e, rast e, dîndar e axir çi dibe bira bibe, dibê yê gelê xwe be.
Bi hêvaya ku hemşeriyê min Mistefa Elbenîm jî di pêşerojê da bibe pêşengekî tiyatroya gelê xwe…

23 augusti 2010

Bapêşiyeke bêwext

Belkî hûnê bawer nekin lê vê germa havînê ji do da ye min serma girtiye, ez bi bapêşê ketime.
Xelk û alem li derve tazî digerin ez du hundur xênî da sermê digrim, bi zekemê dikevim.
Qey ev jî lotoya min e.
Ji çavê min bênabên hêsir dibarin, pozê min diherike û serê min diêşe û ez hinekî jî dikuxim.
Gewriya min zuha ye.
Madê min jî zêde tuneye.
Lê titşê herî zêde min nerehet dike, ava ji pozê min tê û hêsirên çavê min e, dismal wer di dest min da û ez tim pa dikim.
Ya xerîb, her cara ku ez bi bapêşê dikevim tim nîşan, elamet xwe li min didin der.
Yanî hemû bapêşin min eynî ne.
Ji do da ye min dest bi Îprenê kiriye, ez cot cot dixwum.
Lê bêxwediyê hîn tu tesîra nîşan nedaye, eynî tas eynî hemam e.
Belkî jî ez heba çewt dixwum.
Ji ber ku Alvedon li mal qediyaye loma ez Îprenê bikar tînim.
Netîce bi vê "lîçikê" û bi van hêdirên weke baranê dibarin ez nikanim tu nivîs-mivîsan binivîsînim.
Esas ez fikirîm ku van çand rêzan jî nenivîsim, lê min nexwest bê agahdarî avê li ser xwe zelal bikim.
Baştir e hûn bizanibin ku nenivîsîna min ya îşev ne ji ber qelpî û sersariyê ye, ji ruyê "bapêşeke" sivik lê qebîh û bêyom e.
Wek hûn jî dizanin ev bêxwediya "bapêşê/zekemê" ne tu nexweşî ye, lê meriv nereht dike, hişê meriv belav dike, meriv nikane hişê xwe topî ser hev ke...
Ez merivekî xwedî "dost" û "dijmin" im, ez naxwazim bi gotineke şaş "dijminên" xwe dilşa û "dostên" xwe jî xemgîn bikim.
Dibêjin bi ra avis be bira bi derengî be...
De heta sibe êvarî bimînin di nava kêf û xweşiyê da....

22 augusti 2010

Bi nivîsandina tirkî ew xwe pir bextewar his dikin

Endamekî koma Dîwanxanê yê bi navê Vedat, di meyleke xwe da piştgiriya hin dîtin û tespîtên Îbrahîm Guçlu kiriye û dû ra jî li ser mijareke pir cuda ”têbiniyek/dîpnot” pir balkêş daniye.
Esas ji dûr û nêzîk, tu têkilî di nabêna nivîsa Guçlu û têbiniyê da tuneye, lê li gel vê jî birêz Vedat, di têbiniya(jêrenotê) xwe da li ser minaqeşeya di nabêna min û Cevdet Akbay da piştgiriya xwe bi Akbay ra îlan kiriye û gotiye:
”Wek kurdekî bi koka xwe zaza ji bo ku ez nikanim bi kurmancî binivîsim dibê ez bibêjim ku ez muteesîr nabim. Bi minaqeşeyên berê ra girêdayî li gel îhtîmala ku ezê marûzî rexneyên hinekan(bi îhtîmaleke mezin qesta wî ez im), ”tu çima bi tirkî dinivîsînî” werim jî ez viya dibêjim.
Di vê mijarê da ez difikirim ku birêz Cevdet Akbay bi neheqî hate rexnekirin.”
Bala xwe bidinê, birêz Vedat negotiye, ”ez kurdekî zaza me” ya jî ”ez kurd im”, gotiye ”bi koka xwe…” ew ”kurdekî zaza” ye…
Mane û mesja bi dizî ya sifetiya ”kokê” pir û pir girîng e.
Loma jî dibê meriv li ser vê gotina ”ez bi koka xwe kurd im, zaza me” raweste û ”qesta” wê ya sembolîk û siyasî ya veşartî baş vençire, eşkere bike.
Li Tirkiyê pêvekirina gotina ”kokê” pir girîng e, him ji bo dewletê û him jî ji bo tirkan tê maneya, ”erê ez ji dê û bavekî kurd” hatime dinê, lê ez ne merivekî ”kurdperwer” û kurdçî me, yanî ez ne dilxwaz û hevalbendê ”terorîst” û ”kurdçiya” me.
Dewlet viya wisa fêm dike.
Û ji xwe qesta kesên ku gotina ”kokê” bikar tînin jî ev e.
Loma jî ferqa nabêna ”ez kurdekî zaza me” û "bi koka xwe kurdekî zaze me" pir mezin e.
Vê ferqê, vê mesaja sergirtî ne dewlet tenê, em kurd jî êdî fêm dikin heyran...
Ev li ser ferq û meneya peyva ”kokê.”
Nuha jî em werin ser meselên din…
Wek tê zanîn sê hefte berê li ser tirkînivîsîna Cevdet Akbay di nivîseke xwe da min, Akbay rexne kiribû.
Di wê nivîsa xwe da min gotibû ku bi nivîsên xwe yên bi tirkî Akbay, di Dîwanxaneyê da roleke xerab dilîze û dibe sebebê têkçûna kurdî û serdestiya tirkî.
Di nivîsa xwe da min negotibû ku dibê Akbay bi kurmacî binivîse. Min gotibû ku ew kurdekî zaza ye û bi zazakî jî dizane, lomajî dibê bi zazakî binivîse.
Yanî min tu carî doza nivîsandina bi kurmancî lê nekiribû.
Min gotibû heger ”Cevdet Akbay ne bi eslê xwe tenê, lê bi dil û fikrê xwe jî kurd bûya wî yê bi zazakî binîsiya.”
Çimkî bi zazakî dizane.
De îcar neheqiya ku min li Cevdet Akbay kiriye çi ye?
Ma dema meriv ji yekî zaza ra bibêje bi zazakî binivîse, çima ewê neheqîbe min qet fêm nekir?
Ma ji bo ku bi tirkî dinivîse, dibê min jê ra bigota eferim?
Min gotiye ku tu kurd î, tu bi kîjan leheçeyê dizanî bi wê lehçeyê binivîse.
Di vê daxwaz û rexneya min da tu neheqî tuneye.
Tiştekî din yê herî balkêş û seyr ku Vedat di dilê xwe da nehîştiye, gotiye, ji ber ku ew nikane bi ”kurmacî” binivîse ew qet muteesîr nabe.
Rast e, ez texmîn dikim ku tu muteesîr nabî, belkî ji bo vê yekê tu kêfxweşî jî, ji xwe tu ”muteesîr” bibûya te yê gotineke wiha nekira.
Ev gotin heta dereceyekê îfadeya nehezkirina ji ”kurmancan” û ji kurmancî ye jî.
Ev, îfade û îfşaya zeîfiya hestên netewî ye.
Ya normal ew e ku meriv weke kurdekî bixwaze bi hemû lehçeyên kurdî bizanibe, pir hindik ji wan fêm bike.
Mesela min dixwest ku ez bi hemû lehçeyên kurdî bizanibim.
Wek welatparêzekî, wek nivîskarekî gava ez bi hemû lehçeyên kurdî nizanim, ez vê nezaniya xwe weke kêmasiyekê dibînim û pê ”muteesîr” dibim.
Û dibê her kurdê bîrewer jî bi kêmasiyeke wiha pê muteesîr bibe.
Ji xwe gava meriv xwe weke ferdekî miletê kurd bibîne û ji lehçeyên hemû miletê xwe fêm neke, dibê meriv pê biêşe, pê biqehere.
Lê Vedat ne xema wî ye, bi îhtîmaleke mezin nezanîna zazakî jî ne xema wî ye û ji xwe belkî bi zazakî jî nizane.
Lê ji bo ku li dijî kurmancî derkeve, nepeyive, fêr nebe ”zazabûna” xwe ji xwe ra dike mertal, îstîsmar dike.
Bêguman di nava kurmancan da jî kesên ku qedir û qîmetê nadin zimanê xwe, bi zimanê xwe nanivîsin pir in, lê tiştê ez dibînim ev meyl di nava kurdên zaza û elewî da pir xurttir û berfirehtir e.
Kurdên zaza, elewî li gor kurmancan bêtir asîmîle bûne, loma jî zimanê tirkî di nava kurdên zazaaxêf da bêtir reh û şax berdaye.
Tu dema ji wan ra dibêjî bira tu zazayî, bi zazakî binivîse, fena ku tu heqaretê lê bikî, diqehere, ji bo ku nenivîs hezar û yek maneyan dibîne.
Cevdet Akbay û birêz ”Vedat” beg jî du kesên ji van tîpan in, naxwazin kes nivîsandina bi zazakî bi bîra wan xe, ji daxwazeke wiha pir aciz dibin…
Çimkî bi zanîna tirkî ew xwe pir dilşa û bextewar his dikin, naxwazin kes vê huzûra wan xera bike…

21 augusti 2010

Civîna mêrên bindest...

Carnan li ser hev tê, meriv nikane tiştekî bike...
Do êvarî roja îzna min bû, ez pir dereng hatim mal, ji bo nivîsê pir û pir dereng bû.
Îro jî Mamoste em çend heval ezimandine xwarina masiyan, nuha dibê ez bi rêkevim herim wir.
Îcar ji wir jî ezê kînga bikanibim vegerim Xwedê zane...
Belkî jî wek do saet di yekê da werim mal û raste rast herim serê xwe deynim.
Ev hevdîtina me ya salê carê ye û tenê ya peyan /zilaman e, ji jinan ra qedexe ye.
Li Swêd ji vê hevdîtinê/festê ra dibêjin "kîlltraff", yanî mêr xwe bi xwe.
Ji ber ku li Swêd yên bindest mêr in, loma jî jin destûrê didin ku feqîran salê carê werin ba hev derd û kulên dilên xwe ji hev ra bibêjin.
Ez hêvî dikim ku we nuha fêm kir...
Emê bîsteke din çend hevalên bindest li hewşa Mamoste werin ba hev û derdên xwe ji hevûdura bibêjin.
Tabî di civînên wiha da em tecrûbe û serpêhatiyên xwe jî ji hev ra dibêjin û bi vê yekê jî ji tecrûbeyên hev feydeyê dibînin.
Îcar ji ber ku piştî van civînan xanimên me dibînin ku em qala hin maf û azadiyên nuh dikin, loma jî destûra me tenê salê carê heye, nahêlin em salê du sê caran bên ba hev.
Dibêjin di civênên wiha da hûn ji hev fêrî tiştên xerab dibin.
Bi dizî jî em newêrin werin ba hev, çimkî guhê kevir û dîwaran heye, em çuqasî bi dizî digrin jî dîsa xanim dibihîzin, ya ji me hinek ya bi devê xwe nikanin ya jî newêrin înkar bikin.
Dema xanim ji wan dipirsin, dibêjin "hûn li ku bûn?", ew jî ji tirsa dibin bilbil û her tiştî rast dibêjin.
Îcar ne tenê civînê, di ser da ji hevalên xwe çi fêr bûne wi ya jî dibêjin.
Axir li vî wealtî halê me ne tu hal e, piştî 30 salan cara pêşî li Kurdistanê min xwe mêr û tiştek hesiband.
Piştî hewqas sal cara pêşî zarok hatin destê min, hinekan gotin "xalo, hinekan gotin apo", xaniman qîmet dan min, xortan li min guhdarî kirin, mezinan ez tiştek hesibandim.
Li vir meriv wek leşkerekî bêrutbe ye(er e), ne kes meriv nas dike û ne jî meriv bi tiştekî dihesibîne.
Loma jî heftxwezî bi dilê kesên li wir dijîn, lê çi heyf ku bi vê yekê nizanin....
Wexta min nema, dibê ez rabim, hevalek li bende min e, dibê camêr zêde nepê...
De hela ka Xwedê çawa dike, heger di civînê da ez tiştekî nuh fêr bûm ezê ji we ra qal bikim, belkî bi vî hawî xêra min bigihîje we jî....

19 augusti 2010

Vegerê agirê dilê min gurrtir kir

Ji roja ku ez ji Kurdistanê vegeriyame û virda ye qalibê min li Stockholmê ye lê hiş û aqilê min li Kurdisranê, li Wêranşara xopan e.
Ez ji welatê xwe, ji bajarê xwe, ji nasên xwe, ji meriv, dost û hevalên xwe têr nebûm.
Her tişt pir zû derbas bû, wek ku ez xewnekê bibînim.
Min hew dît ku wa ye ez dîsa li Stockholmê li mal im.
Min hew dît ku rêwîtiya min kir, derên min dîtin, dost û hevalên ez bi dîtina wan şa bûm, textê ku li mal Muzaferê xwarziyê xwe ez bi şev li ser raketim, dilşadiya meriv û malbata min, hêsirên kêfxweşiya diya min, wasiteyên ez lê siwar bûm, hemû bi yek derbê ra bûn wek xewn û bîranîneke xweş.
Ez nuha ji kûrahiya dilê xwe, bi hesreteke pir mezin dixwazim di zûtirîn wextê da vê xewnê dîsa bibînim, dîsa li wan deran bigerim, dîsa di wan cimatan da rûnim…
Berî çûyinê ez pir bê sebir bûm, min dixwest hema ez rabim bi peyatî têkevim rê û herim xwe bigihînim cî û warên xwe yên zaroktiyê, ciyên xewn û xeyalên xwe, nava dost û hevalan, li kuçe û kolanên bajarê xwe tenê bigerim, ji nişka ve rastî hevalên xwe yên kevn werim, rastî cîranên xwe werim, bi wan ra têkevim şêwir û mişêwiran û bîraanîn xwe tevrakim.
Min dixwest mezinbûn û guherîna bajarê xwe bibînim, lê wenda bibim, ji xelkên ku do hatine Wêranşarê wek xerîbekî, wek turîstekî rê bipirsim, însanan bipirsim.
Kalbûna dost û hevalên xwe bibînim, zarokên wan nas bikim, derceya kurdayetî û kurdperweriya wan bipîvim, hestên wan yên li hember xwe nas bikim…
Ez newêrim qala hemû fantaziyên xwe bikim, lê bi şev û roj min pir xeyalên wiha dikir, min di serê xwe da gelek senaryo çêdikirin, min gelek xewnên dûrî rastiyê didîtin.
Çîrok dirêj e...
Hemû bûn derew, bûn wek surê bayekî kurr, bîstekê dilê min î ji hesretê dişewitî honik kir, lê zû qediya...
Nuha, piştî ku min çû hinek ji wan dost û hevalan dîtin jî, li hin kuçe û kolanan geriyam jî agirê dilê min dîsa jî venemirî, hesreta dilê min dîsa nekewiya, bîrîkirina min dîsa jî aş nebû.
Însan mexlûqatekî ecêb e.
Tu carî çav û dilê wî têr nebe...
Çûnê, tewafa wê axa miqedes ev dilê min ê har û dîn aş nekir, li min kir weke mozeke sor, bêtir azirand û bera bedena min da.
Bi çûn û dîtinê, tahmê da biçika min, ez xerab fêr bûm.
Dibêjin pîrê bawer nedikir mêr bike, piştî mêr kir, doza heftik û heyştikan dike.
Yê min jî bû ew mesele.
Nuha ez hîn bêtir kercala çûyinê dikim, ez dixwazim roj, hefte, meh zû herin û sal zû biqede, havîn zû were, tehtîl zû dest pê ke…
Sal zû bibe 65, teqawitî zû were, ya jî berî wê loto zû lêxe, ji bo ku ez zû ji vê zindanê xelas bibim, bigihîjim welatê xwe, nava qewmê xwe, bi wan ra bikenim, bi wan ra bigrîm, bi wan ra bitirsim, bi wan ra kêf bikim...
Lê ji bo ku ez zû herim gelşeke me ye…
Xanim dibêje, bi mîvanî, li malên ”xelkê” nabe, dibê kusêxekî me hebe…
Helbet tiştê xanim dibêje rast e, lê belê, ”lê” ya wê heye.
Çimkî bidestxistina ”kusêxekî” jî wiha ne rehet e…
Bi rastî jî dema meriv li bajarê xwe bê mal be meriv xwe wek feqîrê li kuçêmayî his dike, meriv hustuxwar e.
Li bajarê xwe bêmalî kul û derdekî pir giran e, emê vê kêmasiya xwe çawa ji ortê rakin ew jî ne diyar e…
Gava li bajarê meriv maleke meriv ya ku meriv her êvar berê xwe bidê tunenebe, meriv xwe pir bêçare û hustuxwar his dike, xwe wek sêwiyekî li kuçêmayî dibîne...

18 augusti 2010

Dibê em van zincîrên koletiyê zû bişkînin...

Ajansa ANF-ê du roj berê li ser xortekî kurdê futbolcî yê bi navê Şahan Şanli xeberek weşand.
Li gor xebera ANF-ê, Şanliyê 17 salî, futbolciyekî gelkî jêhatî û zîrek bûye û di tîma Beşîktaşê ya xortan da çar salan jî qelebanî kiriye.
Şanli dû ra fêm kiriye ku heger ew kurdbûna xwe înkar neke ne mimkûn e ku ew bikanibe bi pêş keve.
Loma jî Şanli, dawiya dawî xelasî di derketina serê çiyan da ditiye û çûye ketiye nava refên gerîlayên PKK-ê.
Şahan Şanli di sala 1993-an da li Geverê hatiye dinê û di zaroktiya wî da malbata wî koçî Stenbolê kiriye.
Li Stenbolê li ser israra apê wî, Şanli di qulûba Beşîktaşê da dest bi lîstika futbolê kiriye û bûye lîstikvanekî baş.
Şanli, futbol û mekteba xwe bi hev ra meşandine û ji herduyan jî pir hez kiriye û di herduyan da jî serkeftî bûye.
Lê ew jî wek hemû keç û xortên kurd him li mektebê û him jî di sporê da rûbirûyî nîjadperestiya li hember gelê xwe bûye û ew ji nêz va nas kirye.
Şanli, çar salan qelebaniya tîma ciwanên Beşiktaşê kiriye.
Di sala 2007-an da di maça Super Lîgê da bi forma Beşîktaşê qeleya xoratan parastiye.
Di hin maçên li derveyî welêt yên di nabêna tîmên xortan da forma li xwe kiriye.
Yanî bi kurtî Şanli lîstikvanekî jîr, jêhatî û bi qabîliyet bûye, dikanîbû bibûya lîstikvanekî meşhûr..…
Lê nebûye, nikanîbûye bibe.
Ji ber ku ew kurd e û eslê xwe jî înkar nakiriye.
Li Tirkiyê, wek di her kar û biranşê da, di sporê da jî dema tu eslê xwe înkar nekî, kurdbûna xwe weke sirekê veneşêrî pêşketin û serkeftina te ne mimkûn e, pir û pir zahmet e, mûcîzeye.
Şahan Şanli ev rastiya tahl di zaroktiya xwe da , pir zû dîtiye, lê teslîmî wê nebûye, hustuyê xwe li hember vê nîjadperestiya li hember gelê xwe xwar nekiriye, bi vacayî li dijî, nîjadperestiyê, zulmê serî hilda ye, îsyan kiriye.
Û dû ra jî derketiye serê çiyê, bûye gerîlayekî kurd.
Şanli di hevpeyvîna xwe da gotiye:
“Ez di futbolê de serkeftî bûm. Lê ji ber ku ez kurd bûm, li pêşiya min astengî datanîn.”
Ji ber ku ew kurd bû ye, ew negirtine Tîma Netewî ya Ciwanên Tirk, jê ra gotine "tu ne tirk î..."
Ji ber ku Şanli bi xwe jiyaye loma jî çerx û sîstema nîjadperestiya tirk baş nas dike, gotiye, li Tirkiyiyê di sporê da şovenizim serdest e.
Şanli, ji jiyana xwe nimûneyeke konkret daye, gotiye:
”Antrenorê tîma netewî yê wê demê Umît Davala bû, bi zelalî ji min re got, ‘Jiber ku tu ne tirk î, te nagirim tîma netewî’.
Rast e, siyaseta dewleta tirk ya li hember kurdan tim ev bûye: eslê xwe înkar bike bibe her tişt, tirkî bipeyive zêde bipeyive…
Dema dê û bavên kurd van rastiyan dibînin û dibihîzin bi piranî ji dêlî ku eşkere bikin, biçin ser, vedişêrin, naxwazin kes bibihîze, çapemenî li ser raweste, qalê bike.
Ev şaş e, bûyerên wiha dibê neyên veşartin, dibê werin îfşa kirin.
Zulma li me dibe bi veşartinê, bi ”îdarekirinê” kêm nabe, dibê em bi xurtî li dij derkevin, îsyan bikin, doza azadî û mafên xwe yên netewî bikin.
Ji bo ku kurd bêyî ku xwe înkar bikin bikanibin di her warî da biserkevin dibê nîjadperestiyên wiha ”îdare” nekin.
Wek min got, Şanli xortekî jîr e, çerxa dewleta tirk zû nas kiriye, loma jî gotiye:
”Ez di dibistanê de jî serkeftî bûm, ger min nasnameya xwe û nirxên xwe yên netewî înkar bikira, ez ê bigihiştama pileyek bilind. Heger tu li Tirkiyeyê kurd bî, wê çaxê garantiya dahatuya te tuneye. Min dixwest hiqûqê bixwînim. Herî zêde ezê bibûma parêzer. Ew jî ne garantî bû. Gelek mînakên vê hene. Ciwanên kurd li zanîngehan bi zextan re rû bi rû ne. Ji dibistanê têne qewitandin, davêjin binê zîndanan, heta li kolanan li ber kamerayan l iwan dixin û dikujin. Cara yekem min di jiyana xwe de biryar da, ez dixwazim çi bikim? Tevlî gêrîlayan bûm.”
Şanli, li gel ku hîn xortekî 17 salî ye, lê dîsa jî sîstema dewleta tirk baş nas kiriye, dizane heta ku gelê wî bi vî rengî bindest be, wek ferd ew jî tu carî azad nabe, ew bibe çi jî garantiya pêşeroja wî tuneye.
Loma jî dibê hemû kurd baş bizanibin, heta ku em wek milet azad nebin, nebin xwedî statuyeke siyasî, xwedî dem û dezgehên netewî, azadiya me ya ferdî jî ne mimkûn e.
Ferdê miletekî bindest jî bindest û kole ye.
Yê vê rastiyê nebîne xwe dixapîne.
Lê li alî din, li gel vê zulm û nîjadperstiya civata tirk, pitepit û zixtên dê û bavan yên ji bo ”xwendinê” jî gelekê caran zarokan ji dîn û îmanê dike û wan bi çolê, bi serê çiyan dixe.
Erê zarok bixwînin, bibin xwedî kar, xewdî sinet baş e, lê dibê meriv zêde zorê jî nede xortan, wan di hilbijartinên wan da serbest û azad bihêle.
Çawa ku zewaca bêdil ne rast e, xwendina bi zorê, ya bêdil jî ne rast e, dikane bibe sebebên hin netîceyên bi jan, bi êş.
Netîce, heta ku em wek milet wiha bindest bin, nebin xwedî dewlet û statuyeke siyasî halê zarokên me jî ewê tim û tim ev be….

17 augusti 2010

Îcadeke kurdan ya nuh...

Ev çend car in yekî bi navê Welat Perîncek bi riya facebookê ji min ra û ji endamên grûba Azadiya Welat ra nûçeyan dişîne.
Diyar ez jî di facebookê da bi hawakî bûbe endamê vê komê.
Diyar e Welat Perîncek perpirsiyarekî rojnameya Azadiya Welat yê facebookê ye.
Çimkî agahiyan tim li ser navê Azadiya Wealt dişîne.
Ez ji endametiya komê û girtina meylan ne aciz im, dema ez nexwazim ezê jê derkevim.
Lê tiştê min matmayî dihêle, sernivîs û nivîsên ji bal Welat perîncek ve tên şandin ne bi eynî zimanî ne.
Sernivîs bi kurdî ne, lê nivîs bi xwe bi tirkî ne.
Qey ev jî adeteke nuh e.
Wek kovarên kurdan, nav bi kurdî, lê naverok bi tirkî ne…
Eynî merivî(Welat Perîncek) do dîsa agahdariyek şandiye.
Weke her car, vê carê jî tenê sernivîsa agahdariyê bi kurdî ye, lê naverok bi tirkî ye. Û ew sernivîs jî hemû şaş e, kurdiyeke pir xerab e.
Sernivîs wiha ye:
”SLAW U HÜRMET Jİ WERE HEWALNO SERKEFTİN”
Û dû ra jî nivîsa bi tirkî dom dike:
“UZUN Bİ ZAMANDAN SONRA YİNE BURDAYIZ YOLDASLARIM SİZDEN RİCAM GURUBUMUZU ARKADAS LİSTENİZE ÖNERMENİZ HER GÜNE BİR HADİS VE BİR AYET, VİDEO, FOTO, VE GÜNLÜK SON DAKİKA HABERLERİ İLE YENİDEN BURDAYIZ İLGİNİZ İÇİN SPAS U SAYGILAR....
WelaT_PerinceK”
Nuha min ji vê meselê tiştek fêm nekir, çima sernivîs bi kurdî, lê agahdarî bi xwe bi tirkî ye?
Azadiya Welat rojnameyek kurdî ya rojane ye, bi sedan xabatkar û nivîskarên wê ne. Dema bixwaze, cidî bigre dikane vî karî tekûztir bike.
Wisa xuyaye ku berpirsiyar guh nadinê.
Bi ya min dibê meriv guh bidê û pir jî cidî bigre.
Çi kar dibe bira bibe, dixwaze bira agahdariyên di facebookê da be ya jî meyleke bi du rêzan be, dibê bi çavê suxrê lê neyê nêrîn, dibê rast were nivîsandin
Çima xeber û agahdariyên li ser navê rojnameyeke wek Azadiya Welat bi vî rengî tên belavkirin min tu maneyek nedayê?
Azadiya Welat rojnameyeke mezin û cidî ye, dibê qedir û qîmetê bide navê xwe û bi tevliheviyên wisa îmaja xwe xerab neke.
Meriv sernivîsê bi kurdî û xeberê bi tirkî nanivîse, ev ne rast e û ne xweş e, mijara pêkenînê ye.
Dibê berpirsiyarên Azadiya Welat rê li ber vî biraderî bigirin û nehêlin di platforma facebookê da be jî li ser navê wan tevliheviyên wiha bike.
Meriv meylekê, agahiyekê bi zimanekî dinivîse; sernivîsê bi zimanekî û nivîsê jî bi zimanekî din nanivîse.
Bêyî kurdan kes tiştekî wiha nake.
Û di ser da ew sernivîs jî ne rast e, şaş e.
Gelo Azadiya Welat, nivîskar, endam û xwendevanên wê, qet meylên vî camêrî nabînin?
Ji ber ku ev ne cara pêşî ye, heta nuha gelek carên din jî bi eynî rengî ji min ra hatiye.
Wê demê çima kes ji vê tevliheviyê aciz nabe?
Nuha dema meriv ji rojnameyekê tim nivîsên wiha tevlihev û ji alî rastnivîsê ve tije şaşî bigre gelo merivê di heqê wê rojnameyê da çi bifikire?
Bêguman ewê bi meriv ra hin qenaetên ne baş peyda bibe.
Dibe ku Welat Perîncek bi kurmancî nizanibe.
Lê wê demê jî dibê ew nebe berpirsiayarê vî karî, ji ber ku ji heq dernakeve, bi kurmancî nizane.
Kurmanciya wî tenê têra “sernivîsan” dike û ew jî tije şaşî ne...

16 augusti 2010

Artêşa tirk di nava milet da bêîtîbar dibe

Li gor anketeke dawî baweriya gel ya bi serokerkaniyê û artêşê, Dadgeha Bilind û sîstema edaletê pir kêm bûye, êdî milet weke berê baweriya xwe bi artêşê nîne, jê bawer nake.
Êdî milet bi derewên bêterefî û serxwebûna Dadgeha Bilind, mahkimeyan û sîstema edaletê nayne.
Ji dêlî van dezgehan, bawriya milet bi siyasetê, bi siyasetmedaran û bi meclîsê zêdetir bûye.
Li ser pirsa, ”baweriya we herî zêde bi kîjan dezgehê tê?”, pûlis pûana herî zêde girtiye.
Piştî pûlisan, serokkomar, meclîs û serokwezîr tê.
Artêş, Dadgeha Bilind, dad û sîstema edaletê daketine rêza herî xerab, dereceya ku êdî piraniya milet baweriya xwe bi van dezgehan nayne.
Ji îtîbarketina van dezgehan da bêguman rol û tesîra tevgera kurd ya netewî pir mezin e, ji ber ku van hêzan bêqanûnî li hember kurdan kirine, kurd qetil kirine, mal û gundên kurdan wêran kirine û tiştek jî bi kesî nehatiye.
Îro ev sûc û cînayetên yek bi yek eşkere dibin, çapemenî dinivîse, bîrûraya giştî fêr rastiyê dibîne, fêr dibe.
Berê çapemeniya tirk û qelemên kemalîst tim bi pozbilindî digotin dezgeha(saziya)ku milet herî zêde baweriyê pê tîne ”artêş” e, ”serekerkanî” ye, edalet e…
Lê di van salên dawî da piştî ku hemû pûrên artêşê û serekerkaniyê derket, bi dehan derew, qetil, cînayet, planên darbeyên leşkerî û yên qetlîamên mezin yek bi yek eşkere bûn, milet êdî nema baweriya xwe bi artêşê tîne.
Berê, artêşê çi bikira jî xwedêgiravî milet dîsa jî jê hez dikir, lê êdî ew dewran qediya, êdî milet naxape.
Helbet leşker û berdevkên wan ewê bibêjin ku ev netîceya şerê psîkolojîk yê li hember wan e, hukûmeta AKP-ê û dijminên wan, artêş ji çavê milet da xistine, îtîbara artêşê şikandine.
Lê çi dibêjin bira bibêjin, netîceyê naguhere, milet hêdî hêdî fêm dike ku artêş ne layiqê wê îtîbarê û baweriyê bûye.
Ji bo pêşeroja Tirkiyê ev, pêşketineke pir baş e.
Leşkeran, berê bi riya çapemeniyê û dezgehên kemalîst yên di bin emrê xwe da milet dixapandin, nedihîştin kes bêqanûnî, nelirêyî, sextekarî û terora wan fêr bibe, bibîne.
Lê di van salên dawî da beşekî çapemeniyê jî ji bin kontrola wan derket, êdî weke berê nikanin sextekarî, dizî, qetil û cînayetên xwe veşêrin.
Planên darbeyan, leşkerên ew bi xwe dikujin, qereqolên ew bi xwe bomberdûman dikin yek bi yek îfşa dibin.
Û ev yek jî çavê milet vedike, milet dibîne ku heta nuha derew li wan kirine, ew xapandine.
Di anketê da tiştekî din yê ku meriv kêfxweş dike zêdebûna baweriya bi siyasetê û siyasetmedaran e.
Berê li gel baweriya bi artêşê, di nava milet da bêbaweriya bi dezgeha siyasetê û siyasetmedaran ra jî di dereceya sifirê da bû.
Lê bi vê anketê diyar dibe ku ev rewş jî guherî ye, baweriya bi artêş kêm û ya bi siyasetê û siyasetmedaran jî zêde bûye.
Dema milet hêviya xwe ya çareserkirina gelşan ji artêşê qut bike, bi çavê hêz û dezgeha xelaskar lê nenêre, ji dêlî wê ve baweriya xwe bi siyasetê û siyasetmedaran bîne pir baş e, demokrasî ewê li Tirkiyê bi pêş keve, çareserkirina mesala kurd ewê hêsantir bibe.
Ji ber ku kurd ancax dikanin bi siwîlan ra rûnin, bi wan ra mesela xwe nîqaş û çareser bikin, ev yek bi leşkeran ra ne mimkûn e.
Aliyên kurd ne leşker û general in, siaysetmedar in.
Lema jî tesîr û hegemonya leşkeran ya li ser siyasetê û siyasetmedaran çiqasî zû bişkê, kêm bibe ji bo kurdan hewqasî baş e.
Loma jî ji tirkan û AKP-ê bêtir, dibê kurd bi vê ”bêîtîbarbûna” artêşê kêfxweş bibin.
Çimkî zeîfketina leşkeran ewê karê me kurdan hêsantir bike…

15 augusti 2010

Ez dixwazim Cevdet Akbay bikim ronakbîrekî kurd lê ew qebûl nake

Di nivîsa xwe ya 4-ê tebaxê da min tirkînivîsîna Cevdet Akbay ya di platforma Dîwanxaneyê da rexne kiribû û gotibû ku di Dîwanxaneyê da bi nivîsên xwe yên tirkî ew bûye sebebê têkçûna kurdî û serkevtina tirkî.
Çend rojan deng jê derneket û tu bersîva neda min.
Qey kêfa dostê min M. Latîf Yildiz ji nivîsa min ra hatibû û loma jî e-meylek ji Dîwanxaneyê ra şandibû, gotibû, ” We Zinarê Xamo xwend? Heke we nexwendiye bixwînin, bira ji were bibe dersek.”
Li ser vê, Cevdet Akbay bersîveke bi çiv û konewariya rûviyekî daye M. Latîf Yildiz û têda li ser min hin gotinên ne rast û zimandirêjiyeke bêbingeh kiriye.
Ji dêlî ku efendî were seadetê û li ser meseleya ku mijara rexneyê ye raweste, konetî kiriye, çiv daye xwe û qala tiştekî tune kiriye.
Akbay di bersîva xwe ya ji M.Latîf Yildiz ra gotiye:
“Min Zinarê Xamo xwend û mixabin min tu dersek jê dernexist. Di nivîsê da li hember kesên xwedî fikrên cuda (bi taybetî jî li hember min) bi uslûbeke cihê bêtehamuliyê nîşan dide. Ya rast ji xwe meriv nikane tiştekî dinjî ji muqalîdên Ocalan bipê. Bira Ocalan li birêz Xamo bimbarek be, emê rexnekirina xwe bidomînin.”
Helbet tu yê tu dersê jê dernexî, çimkî tu merivekî zexel î, tu naxwzî tiştekî baş fêr bibî.
Evîna Tirkiyê û zimanê tirkî ketiye hestiyên te, tu zimanê xwe biçûk dibînî, tu naxwazî peyva ”bi zimanê xwe binivîse” bibihîzî.
Loma jî ji dêlî ku tu bersîva pirsên minbidî, tu ”çamûrê” davêjî ji min da, tu min bi bêtehamuliyê îtham dikî.
Carê di serî da îdîeya ku li hember kesên xwedî fikrên cuda û bi taybetî jî li hember Akbay ez merivekî bêtehamul im ne rast e û vireke bêbingeh e.
Di nivîsa xwe da min negotiye çima ew li Ocalan rexne digre ya jî çima weke min nafikire?
Rexneya min ne li ser fikrên wî yên cuda û rexneyên wî ye, min li tirkînivîsîna wî rexne girtiye, min gotiye tu çima bi tirkî dinivîsînî?
Ew, Oclan rexne dike, diparêze ne derdê min e û ji xwe di nivîsa xwe da ez li dijî rexnekirina wî ya Oclan jî derneketime.
Lê ji bo ku ew bersîva pirsê nede û tirkperestiya xwe veşêre, ew bi zanetî berê meselê digujere û min bi bêtehamuliya li hember fikrên cuda û ”muqelîdiya/teqlîdcîtiya” Ocalan îtham dike.
Ez ”muqelîdiya” Ocalan nakim û min tu carî jî nekiriye, Akbay jî baş dizane ku heta nuha her cara ku pêwîst bûye min Ocalan rexne kiriye.
Lê li gel vê jî Akbay vê buhtanê li min dike, çamûrê davê ji min da, dibêje belkî şopa wê bimîne.
Gotinek heye, dibêjin, ”nuha yê ji dînê min ra xeberan didebi xwe ew misilman bûya…”
Dibêjin gurriyo kumê min li serê te, ”dost û muqelîdê” tirkan dixwaze navê xwe li min ke…
Di nivîsa xwe da li ser tirkînivîsîna Akbay min wiha gotiye,
”Cevdet Akbay weke abone her roj li ser Ocalan û PKK-ê tiştekî dinivîse, hin rojan çend caran.
Û her cara ku ew bi tirkî PKK-ê û Ocalan rexne dike, êrîşî dibe ser wan, dost û hevalên PKK-ê û heyranên Ocalan jî bi tirkî bersîvê didin wî.
Dû ra Cevdet Akbay bersîva wan dide.
Dû ra dîsa ew bersî didin Cevdet Akbay…
Dû ra dîsa Cevdet bersîvê dide wan.
Dû ra hinekên din jî, hinekên ku kêm caran bi tirkî nanivîsîn jî(mesela Serger Barî)xwe tevê dikin.
Îcar hinek bersîvê didin wî.
Û ew bersîvê dide wan...
Carnan li ser Ocalan û PKK-ê rojê bi dehan, belkî hîn jî zêdetir nivîs, rexne û bersîv ji komê ji min ra tên.
Û ev yek her roj wiha dom dom dike…
Lê hemû jî bi tirkî.
Çimkî nivîsên Akbay bi tirkî ne.
Kurdî ji bin da rabûye, êdî kes bi kurdî nanivîse.(…)”
Û ez dom dikim…
”Loma jî ez dibêjim, Cevdet Akbay bi eslê xwe kurd be jî, bi kirin û xizmetên xwe tirk e û ji tirkekî tirktir e.
Di nava vê komê(Dîwanxaneyê) da zirara ku wî daye kultur, ziman û edebiyata kurdî(1000 kurd)ji ya mamoste û qerdiyanekî tirk ne kêmtir e.
Bi serê xwe tenê zimanê komeke ji 1000 kesî guherî kir tirkî.
Heger meriv kurd be û xwedêgiravî kurdayetiyê jî bike, wê demê dibê meriv ji zimanê xwe jî hez bike…
Û nîşan û îspata hezkirinê jî nivîsandin e.
Heger Cevdet Akbay ji binda bi kurdî nizanîbûya dîsa heta dereceyekê rê tê hebû, me yê bigota de bi kurdî nizane…
Lê baş dizane, têra xwe dizane.
Nenivîsîna wî ya bi kurdî ne ji ber nezanînê, ji ber nexwestinê û nehezkirinê ye.”
Wek tê dîtin di van rêzan da min ji Akbay ra negotiye Ocalan rexne neke, min gotiye çima tu bi tirkî dinivîse ?
Û bi vê yekê jî di nava Dîwanxaneyê da tu dibî sebebê rabûna kurdî û bicîbûna tirkî.
De îcar ”bêtehamuliya li hember fikrên cuda û bi taybetî jî li hember wî li ku ma.
Ka min çi bêtehamulî nîşan daye?
Ka min lik Ocalan parastiye ya jî ew texlît kiriye?
Ma îthameke wiha ne bêexlaqî, vireke bêbinake û demagojîyeke vala ye…
Ez dibêjim Akbay efendî, tu kurdekî zaza yî û tu bi zazakî jî baş dizanî, wê demê tu çima bi zazakî nanifîsînî?
Ez ji te ra nabêjim hutibatil bi kurmancî binivîse, ez dibêjim heger bi rastî jî tu kurd î û tu ji milet û zimanê xwe dikî, weke ”ronakbîrekî kurd” dibê tu ne bi zimanê tirkî, bi kurdî, bi zimanê diya xwe binivîse.
Di vir da tiştekî ne zalal, neyê fêmkirin tuneye, bêtehamuliya li hember te û parastina kesî jî tuneye.
Lê tu bi zanetî li ser mijarê ranawestî û qala tiştên tune dikî.
Ev jî durrûtî û sextekarî ye.
Heger bi te ra piçek exlaq û cesareta medenî hebe tu yê bersîva rexneyên min yên di vî warî da bidî û li ser van meselan bi min ra têkevî minaqeşeyê.
Ne ku min bi hin tiştên tune îtham bikî…
Çawa ku akademîsyen, nivîskar, edîb, dîroknas û ronakbîrên tirk ji ziman, kultur û edebiyata miletê xwe ra xizmetê dikin, tu ne kor, ne kût û ne jî dîn î, dibê tu jî wekî wan ji gel, ziman û edebiyata miletê xwe ra xizmetê bikî.
Bêyî hestên te yên kurdperwerî û welatparêziyê tu tiştekî te ji akademîsyen û ronakbîrekî tirk ne kêmtir e, tenê ev hestên te kêm in.
Û loma jî ji dêlî kurdî tu bi tirkî dinivîsî.
Birêz Cevdet Akbay, bi van rexneyên xwe ez dixwazim te bînim ser riya rast, hestên te yên tirkperestiyê kor bikim, bikujim û di dewsa wan da yên kurdperwerî û welatparêziyê vejenim, geş bikim…
Lê çi heyf ku tu naxwazî…

13 augusti 2010

Sohbeteke nostaljîk

Eliyê* delal, gelek sipas ji bo nameya te ya psikoanalitik...
Eliyê hêja, bi vê nameya xwe vê sibehê te ji nişka ve him ez gelkî kêfxweş kirim û him jî dîsa kul û keder û xemên min ji nuh ve tevrakir.
Di mesela heval Zeher da miheqeq tu rast dibêjî, miheqeq te ji min ra qala Zeher kiriye.
Û ji xwe ez dizanim ku min jî lê pirsî, lê çawa bû ez nizanim, min ji bîr kir.
Çimkî kêf û matmayinê hiş li serê min nehîştibû.
Û ji ber vê kêmhişiya xwe jî nuha ez gelkî şermezar û xemgîn im.
Ji ber ku Zeher yek ji wan kesên ku ez gelkî jê hez dikim.
Lê wek min ji wî ra jî got, ”îcar nebû carek dinê…”
Analîza te ya li ser hevalên li dervayî welêt pir ne rast e.
Hevalên li dervayî welêt dijîn di vegera cara pêşî da matmayî û şeqizî dimînin, lê nebûne ”biyaniyên” xwe û civata xwe.
Yanî ”yabancılaşmiş” nebûne, hesret û evîna wan ya li hember welêt, dost û hevalên wan zêde, dîn û har bûye.
Sirgûnî, xerîbî û dûriya ji welêt ya bi slan, ji cî û warên ku meriv zaroktî û xortaniya xwe lê derbas kirye, lê dildar û serxweş bûye, meriv ji ”biyanîbûnê” wêdetir, pir hesas, diltenik û dilzîz dike.
Evîn û hezkirina meriv ya li hember her tiştê welât, li hember dost û hevalan, heta li hember ”nerind û xeraban” jî diguherîne, dil nermtir û henûntir dibe.
Rast e, helbet ev jî guherandineke, lê ne biyanîbûn/yabancilaşma” ye, nostaljî ye, bîrîkirina rojên berê ye…
Xerîbî, surgûnî kerasekî ji êgir e, heta meriv li xwe neke meriv nizane ku bê ev keras çi dojeheeke nedîtîye.
Dema însan piştî 31 salan vegere welatê xwe û bajarê xwe nas neke, riya mala xwe nebîne, ji nişekave bigihîje gelek dost, heval û hezkiriyên xwe, bigihîje malbata xwe û bi sedan xwarzê û biraziyên ku tu carî nedîtiye, di rewşeke wiha da helbet ew însan ewê matmayî û şeqizî bimîne.
Helbet dil ewê wek yê zarokekî rabe pêdarê…
Min tam 31 salan xeyala dîtina Wêranşarê, xeyala ku ezê tenê li nava bajêr, li kuçe û kolanên wê bigerim kir, xeyala rûniştina li parka belediyê, li qahwa Şaban, û sohbeta bi hevalan ra kir…
Lê tu tiştek weke xwe nema bû, Wêranşar, riya mala min, taxa min, park, qahwe, Şaban, dost, heval hemû guherïbûn, bûbûn tiştekî din.
Vê guherandinê(her çiqas min dizanîbû jî)ez gêj û sermest kirim, min nizanîbû ez li ku me û çi dikim, hestên min serî ji min stendin...
Nuha hêdî hêdî ez ferq dikim ku min ne baş dibihîst û ne jî baş guhdarî dikir. Ji ber ku ji kêf û heyretê ez serxweş û mest kiribûm.
Qalibê min li wir, hişê min li rojên berê bû.
Min gelkî dixwest ku nuha ez helbestvanekî baş bûma û li ser wan salên surgûniyê hemû hestên xwe yeko yeko bianiya zimên…
Surgûn, xerîbî, dûriya ji dost û hevalan û ji welêt meriv pir dilzîz û xemxur dike, meriv dike weke zarokekî ku bêsebir bîriya himêza diya xwe bike…
Gelek sipas ji bo ku tu bû sebebê nivîsîna min ya van çend rêzan…

*Ali Kaplan, li ser nivîsa min ya do bi tirkî nameyek ji min ra şandiye. Her çiqas bi tirkîye lê ez dîsa jî meyla wî û bersîva xwe bi we ra jî parve dikim.

MERHABA
VİRANŞEHİRDEKİ GÖRÜŞMEMİZDE ,ARKADAŞLARDAN KİMLER VAR DİYE
SÖYLEMİŞTİN.BENDE SENİN KADİM DOSTLARINDAN "ZEHER"den bahsetmiştim.demek dalgınlığa geldi.Görüşemediniz.
Dikkatimi çeken şey yurtdışından gelen arkadaşların duygu yoğunluğundan mı bilinmez ama büyük bir aşkınlık ifadesi yüzlerinde okunuyor.
yabancılaşmanın derin izlerini üzerlerinde taşıyorlar.farklı coğrafyalarda aynı zaman diliminde değişim aynı doğrultuda seyretmediği için olsa gerek.
herşeye rağmen 30 yıl sonra insanın dünyaya merhaba dediği topraklara ayak basması ve o havayı tenefüs etmesini sözcüklerle ifade edilemez bir duygu.gelişiniz iyi oldu .
"VERBE OLENT SİGRİTİ MONET"SÖZ UÇAR YAZI KALIR.
MUHABETLE KALIN

12 augusti 2010

Kurd bere bere fêrî siyasetê dibin

Dibê em kurd baş bizanibin ku dewlet bi xwe, bi rehetî mefekî herî biçûk jî nade me kurdan, dibê em zorê bidin dewletê, dewletê mecbûr bikin.
Yanî dibê em li bende û hêviya gavavêtina dewletê nemînin, dibê em ”navika” xwe bi destê xwe bibirin.
Ji bo bidestxistina her mafî, teşxele û şerê çekdarî nelazim e, hin tişt hene meriv dikane bi riya xebat û têkoşîna legal û siyasî jî bidest xe.
Yanî dibê meriv daxwazên xwe li ser dewlet û hukûmetê ferz bike, emirwaqîbûnekê peyda bike.
Siyaset û xebata siyasî ev e.
Serokê belediya bajarê mezin (Amedê) Osman Baydemîr, di vî warî da îro numûneyeke baş nîşanî kurdan daye.
Osman Baydemir, ji bo ku li pirsgirêkên taxan gudarî bike bi muxtarên gundên girêdayî navenda Amedê ra civînek li dar xistiye.
Baydemîr û seroka belediya Baxlera, li pirs û daxwazên muxtarên tax û gundan guhdarî kirine.
Muxtaran ji Baydemîr û Yuksel Baranê xwestine ku li gel navê tax û gundan yên bi tirkî, navên kurdî jî bêne nivîsîn.
Muxtaran gotine, ji ber ku her kes navên kurdî bi kar tîne. Baydermîr jî soza bicîanîna van daxwazan daye muxtaran û gotiye di rojên pêş da ewê tabelayên navên kurdî yên tax û gundan daliqînin.
Çiqas xweş, çiqas baş…
Dibê wiha be, dibê em daxwazên xwe gav bi gav bînin rojevê û dû ra jî têxin pratîkê.
Û bi vî rengî jî li ser dewletê emirwaqiyekê peyda bikin.
Îro tabeleyên bi kurdî ye, sibe ewê tiştekî din be.
Ji bo vê gava hêja ez belediyeyên BDP-ê û herdu serokên wan, Osman Baydemîr û Yuksel Baranê ji dil û can pîroz dikim.
Ez hêvî dikim ku ev gava belediyeyên Baxlar û Amedê ji bo muxtar û belediyeyên Kurdistanê yên din jî bibe nimûne û emsal û ew jî li bajar, tax û gundên xwe eynî gavê bavêjin û biryarên wiha bigrin.
Baş tê bîra min, berê me her tişt li hêviya Kurdistana serbixwe hîştibû, me serê xwe bi tiştmiştên wiha biçûk ra qet nediêşand, me nedigot dibê em muxtarî û belediyeyên Kurdistanê bidestxin.
Tiştên wiha ji me ra pir biçûk û bêfeyde dihatin, me qet tenezulî bidestxistina muxtarîyetan û belediyan nedikir.
Çend belediyên ku di salên berî 1980-î da ketin destê kurdan jî ne bizanîn û netîceya siyasetekê bû, xêra hin kesên kurdperwer bûn ku dixwestin bibib serokê belediyan.
Yanî ne partiyan, wan partiyên xwe mecbûrî piştgiriyê kirin.
Lê îro rewş belovacî vê ye, pir hindik êdî kurd jî fêrî siyasetê bûne, loma jî êdî ji bo bidestxistina dezgeha herî biçûk jî li hember dewletê siyasetê dikin, dixwazin li Kurdistanê unîteya herî biçûk jî bidestxin.
Heger hîn li her derê ne wiha be jî axir ê dibê wiha be, dibê kurd nehêlin muxtariya gundekî jî têve destê partiyên tirkan, yên dewletê.
Dibê em talibê îdarekeirina welatê xwe bin, bi vî çavî li xwe û xebata xwe binêrin.
Her çiqas îro em sedîsed ne serbest bin jî lê dibê em van dezgeh û unîteyan ji serbestî û azadiya xwe û ya welatê bikar bînin.
Heger li Kurdistanê bi sedan belediye û muxtarî têkevin destê kurdan û kurd jî ji van dezgeh û saziyan bi hostayî feydeyê bibînin, ev yek ewê rizgabûna kurdan nêzîktir bike.
Riya serxwebûn û azadiya kurdan ne riyeke repûrast e, têda gelek fetlok, xaçerê û vîraj hene, dibê em kurd van fetlok, xaçerê û vîrajan jî bikar bînin...

11 augusti 2010

Hafiza carnan meriv şermezar dike

Vê êvarê gava min komputera xwe vekir, min dît ku yekî bi navê ”bekir” dixwaze bi riya Messengerê bi min ra têkiliyê deyne.
Ji ber ku wî tiştek negotibû û min jî ew nas nedikir, min got na û daxwaza wî red kir.
Pişt ra dema ku min li e-mailên ku ji min ra hatibûn nêrî, min dît ku eynî merivî e-meyleke din û numreya telefonekê jî şandiye û gotiye telefonî vê numreyê bike, "Zeher" dixwaze bi te ra bipeyive.
Navê gotibû ji Wêranşarê navê hevalekî min ê ku ez gelkî jê hez dikim bû.
Ez fêr bûm ku yê mesaj şandiye lawê hevalê min e.
Min tavilê telefon kir, yê bersîv da ew hevalê min bû.
Dema min got, ”ez Zinarê Xamo” me, hestên kêfxweşiya wî min ji dengê wî derxist.
Em herdu jî pir û pir kêfxweş bûn.
Piştî çend lêpirsîna hal û xatir, dora hat ser mesela esasî, got:
-Tu çawa tê Wêranşarê û min nabînî? Min digot belkî heta tu min nebînî tu yê neçî. Min bizanîbûya tu li kîjan bajarî yî ezê bihatama wir.
Bi rastî jî hevalê min di gazinên xwe da ji erd heta bi asîman bi heq bû, dibê min ew bidîta û min bi dil û can dixwest wî bibînim jî.
Û pir baş tê bîra min ku min lê pirsî.
Lê nizanim çawa bû, min ji bîr kir, min ew nedît.
Jixwe ez li Wêranşarê jî li ser hev pir nemam, carê 3, rojan, carê du rojan û cara dawî jî dîsa 3 rojan mam.
Û vê jî têr nekir.
Hûn rastiyê dixwazin di vê çûna xwe da ez weke mirîşka gêj bûm, ji kêf û heyecanê min nizanîbû ez li ku me…
Min hemû dost û hevalên ku min dixwst ez wan bibînim nedîtin û loma jî gelek kes ji min xeyidîn. Li welêt ji bo ku ez neçûbûm ba wan, hin hevalan telefon kirin û gotin em ji te xeyidîne.
Dû ra li Stenbolê hin heval hatin bîra min, min telefonî wan kir û got wele vaye ez li Stenbolê me, li ser rê me, dikim herim.
Ew jî gelkî xeyidîn, yên li Stenbolê bûn yek şeva dawî hat me bi hev ra xwarinek xwar û yek jî dema rêketinê hat balafirxaneyê, ez pir mahcûb bûm.
Ji ber ku di ser ra gelek sal derbas bûbûn, loma jî hemû dost û heval nedihatin bîra min û loma jî ez li hemûyan negeriyam.
Û ev jî bû sebebê gelek gilî û gazinan.
Hafiza(bîr) tiştekî pir ecêb e, meriv dixapîne.
Mesela çend caran hin heval hatin ba min, lê min ew nas nekirin, qala hin bûyeran kirin ew bûyer nehatin bîra min.
Û ev yek jî li ba wan hevalan dibû sebebê ”sarbûnê” û xeyalşikestinê.
Ez gelkî mahcûb dibûm.
Mesela ez îşev jî pir şermezar bûm, min fedî kir…
Bi rastî jî ez nizanim çima û çawa bû ku min ev hevalê xwe ji bîr kir, min ew nedît.
Esas berî çûyinê dibê meriv not bigre, merivê kê bibîne, here ku û çi bike?
Min bi xwe li Wêranşarê jî çend ciyên ku min digot dibê ez bibînim nedît.
Min digot ezê herim gundê Eyûbnebî bibînim, min ji bîr kir.
Hafiza gelekê caran bi meriv ra bêbextiyê dike, meriv fedîkar û şermezar derdixe, tiştê şaş bi meriv dide gotin, meriv ”derewçîn” derdixe.
Loma jî dibê meriv baweriya xwe zêde bi hafizayê neyne, ji hafizayê bêtir baweriya xwe bi nivîsê bîne.
Mesela kultura notgirtinê, rojnivîsê li ba me kurdan qet bi pêş neketiye, "arşîva" me serê me ye...
Di nava kurdan da di warê nivîsên "rojane" da Necmetîn Buyukkaya îstîsnayekî pir mezin e. Dema meriv kitêba wî(Kalemîmden sayfalar)dixwîne meriv heyran dibîne, ew ji bo dîroka kurdan jî belgeyek pir hêja ye.
Lê swêdî ne wek me kurdan e, kultura nivîsandina notên rojane pir xurt e, bi taybetî jî li ba jinan ev adet û kultur hîn xurttir e.
Di bêrîk û çenteyên piraniya swêdiyan da defterên rojnivîsan hene, ku ew tunebe di kompîtorên xwe da dinivîsin.
Çend sal berê (ez bawer dikim di nabêna 1999-2003-an da bû)min rojane nivîsîn, lê dû ra min dev jê berda, min ne weke tiştekî xwezayî û ji dil, wek barekî û bi zor dikr, kêfa min jê ra nedihat û loma jî min dev jê berda.
Lê nuha ew hîn jî di kompîtora min da hene.
Dema ez teqawit bûm, ezê lê binêrim, hela ka wê demê ez çi fikirî me û min çi nivîsî ye?
Ewê pir balkêş be.
Ji ber ku êdî ne hafiza, lê belge yê bipeyive….
Xwezî min bikanîbûya dom bikira…

10 augusti 2010

Devê xwar ken lê nabe star

Tirk, ji Îsraîl û filîstîniyan bigre, heta bigihîje Îranê, Îraqê û Sirbistanê aqil didin her kesî, ji bo ”aşîtiyê” şîret û nesîhetan li her kesî dikin.
Û vê yekê jî pir normal û rast dibînin.
Tiliya xwe dixin her qulê, tu kîjan kevirî radikî miheqeq tirk di bin da ne.
Lê ew bi xwe qet qebûl nakin ku yek însan jî ji bo çareserkirina mesela kurd ”şîretekê” li wan bike, ya jî fikrên xwe yên di vî warî da bibêje.
Dema hinek tiştekî wiha dikin tirk xwe gelkî aciz dikin û vê yekê weke ”midaxela” kar û barên xwe dibînin.
Ew, wî mafî li ba xwe dibînin ku ji bo ”aşîtiyê” keştiyan tije însan bikin û bişînin ser Îsraîl, lê ew bi xwe qebûl nakin kuk es tiştekî wiha ji wan bixwaze, ji bo vê yekê nameyeke aştîxwaziyê jî bide wan.
Sefaretê Tirkiyê yê Londonê nameya ku keşe û aştîxwazê bi nav û deng Desmond Tutu ku ji serokwezîr Erdogan ra nivîsî bû qebûl nekir û heyeta name biribû ji ber deriyê sefartê paşda vegerand.
Li gor malpera ANF-ê dinivîse, heyeteke di bin serokatiya cîgirê grûba Mafê Mirovî yê Kurd Matthew Esau û serokê belediya Londonê yê kevn Ken Levingstone da îro xwestine nameya Desmond Tutu ya ku derbarê mesela kurd da ji serokwezîr Erdogan ra nivîsîbû bidin sefareta Tirkiyê ya Londonê.
Lê notirvanên li ber deriyê sefaretê nehîştine heyet here hundur û nameyê teslîmî sefîr bikin, heyet ji ber derî qewitandine.
Li ser vê bêhurmetiya sefîr, Esau beyanek daye û gotiye:
”Sefîr bêyî ku naveroka nameyê biznibe red dike. Meriv nikane vê şêlê fêm bike. Di demên herî hesas da jî name tên qebûlkirin. Qaşomaşo hukûmeta tirk pêvajoya çareserkirina mesela kurd daye destpêkirin. Wê çxê ev xapandine. Em hatin vir ji bo nameyekê bidin, lê derî li ruyê me girtin. Û di ser da jî redkirina nameya yekî weke Desmond Tutu ku hemû jiyana xwe daye aşîtiya cîhanê, pir balkêş e.”
Bê guman ev şêla sefîrê Tirkiyê ne tesarufeke wî ya şexsî ye, ev şêla hukûmeta AKP-ê ye.
Bêyî emir û dîrektîva wezareta derve ne mimkûn e ku sefîr bi serê xwe nameya yekî weke Desmond Tutu red bike.
Dibê kurd vê bêtehamuliya hukûmetê ya li hember kesên aşrîxwwz di meclîsê da li ruyê serokwezîr û berdevkên hukûmetê xin.
Dibê kurd bibêjin, çima hûn rast dibînin têkevin nabêna Îsraîl û filîstîniyan, hûn ”keştiyên aşîtiyê” rêdikin ser xelkê, lê ji bo çareserkirina mesela kurd bi riyeke demokratîk û aştîyane hûn nameyekê jî ji dest xelkê nagrin.
Çima?
Serokwezîr Erdogan, bi çavê ”milayket û kevoka aşîtiyê” li xwe dinêre, li gor wî li vê cîhanê xêrxwaz û aştîxwazê herî mezin ew û welatê wî ye, lê bêhurmetiya negirtina nameya şexsîyetekî wek Desmond Tutu jî normal dibîne.
Madem hûn ji xelkê ra nabêncîtiya xwe normal dibînin, wê demê divê hûn jî ya xelkê normal bibînin.
Ma qey li vê cîhanê nabêncîtî û aştîxwazî tenê karê we ye?
xxx

Rojiya Remezanê li gelê kurd û hemû bawermendan û li cîhana Misilman pîroz û bimbarek be. Ez hêvî dikim ku ev meh ji bo gelê kurd bibe meha serkeftinê, meha pêşketin û xurtbûna hevkariya di nabên hêzên kurdan da.

09 augusti 2010

Bira îşev jî wiha kin be...

Gelî xwendevan, dost û hevalên hêja, ez îşev pir dereng hatim mal. Nuha saet 11.30 ye. Loma jî îmkana min û nivîsînî tuneye.
Ez sebebê derengmayina xwe nabêjim, dema ez dibêjim hin heval xwe dixeyidînin, dibêjin hey te malik li me "viritand", qenekê "reqlama" me neke...
Lema jî li qusûra min nenêrin, ez sebebê vê derengmayina xwe îca nabêjim.
Carnan tiştê wiha jî dibe...
Ha dibê ez ji bîr nekim bibêjim ku lawikê me Serhat, bi saya alîkariya heval Evdile Koçer bi saxî û selametî hat gihîşt mal.
Nuha ji mer ra qala serpêhatiya xweya dramatîk dike.
Min jê ra got, tiştê min nivîsî ye têr nake, dibê tu bi swêdî dest bi romanekê bikî. Ji ber ku mijar tam li gor romneke xortan e.
Lê nakeve serî, dikene.
Esas heger têkeve serî jê tê, dikane binivîse. Di nivîsê da gelkî jêhatî ye.
Bi rastî jî serpêhatiyeke pir bi heyecan bû, lê xweş qediya.
Kurdbûn gelekê caran ji meriv ra dibe sebebê gelek serêşî, derd û belayaên giran.
Lê hin caran jî weke bûyera Serhat, kurdbûna meriv weke Xocêxizir digihîje gazî û hawara meriv, meriv ji ciyê teng xelas dike.
Temiya min li we hemû kurdan, kurdbûn û kurdayetiya xwe tu carî veneşêrin, weke nasnameyeke esasî tim bidin pêş û pê serbilind bin, di rojeke herî teng da ewê ji we ra lazim bibe...
Û helbet qedir û qîmeta hevalên xwe jî bizanibin, di rojên teng da ew jî ji meriv ra lazim dibin...

08 augusti 2010

Bazara leşker û hukûmetê qediya

Li gor çapemenî nuha dinivîse hukûmetê û leşkeran li hev kirine, serokerkaniya general Işik Koşaner wek ku Îlker Başbug dixwest ji bal serokwezîr Erdogan ve hatiye qebûl kirin.
Ji xwe serokwezîr Recep Tayyip Erdogan, îro di axaftina xwe ya Îzmîrê da gotibû ku wî û serokerkan Îlker Başbûg li ser hemû navan li hev kirine, mutabiq mane.
Biryarnameyê ewê îşev ji bo tesdîqê bişînin ji serokkomar Gul ra.
Piştî îmzekirina Gul, êdî di nabêna leşker û hukûmetê da tu gelş namîne.
Lê helbet ev prosedur formalîteyeke pir biçûk e, bêguman Gulê tu îtîrazê nîşan nede, Erdogan çi qebûl helbet kiribe ewê jî qebûl bike.
Işik Koşaner di mesela kurd da ne qumandarekî ”nerm û demokrat” e, ne alîgirê çareseriyeke demokratîk e.
Yanî ez bawer nakim ku di nabêna wî û Başbûg da tu ferqeke hebe û ew ji Başbûg baştir be.
Ez bi xwe baş nizanim hukûmet li hember kîjan generalan bû û dixwest kîjan generalan bîne ser serê artêşê.
Piştî vê lihevkirinê gelo hukûmetê çi tawîz da artêşê û artêşê çi tawîz da hukûmetê, helbet girîng e.
Lê kê çi da û çi stend, ev yek nuha hîn baş ne zelal e, di rojên pêş da ewê zelaltir bibe.
Bi dîtina min ya ji wê jî girîngtir ”birr û bazara” leşkeran ya bi hukûmetê ra ye, dibê hukûmetê ev yek qebûl nekira.
Ev serê rojan e ku serokerkan Başbug bi rengekî pir vekirî bi hukûmetê ra bazariyê dike, tiştê ku li gor qanûnê mafê sivîlan, mafê serokwezîr û serokkomar e qebûl nake, dixwaze kesên ew pêşniyar dikin hukûmet qebûl bike.
Û leşker vê yekê jî ne li gor mafekî qanûnî, bi zorê dikin.
Ji ber ku heta nuha daxwazên xwe tim bi zorê bi hukûmetan dane qebûlkirin, loma nuha jî dixwazin vê adeta zorê û çavbirînê bidomînin.
Li gor qanûnên Tirkiyê, serokerkan pêşniyara xwe dike lê yên biryara dawî didin serokwezîr û serokkomar in.
Û ev yek jî dibê ne bi ”birr û bazarê”, bi şiklekî azad ji teref sivîlan ve were kirin.
Bes wa ye îcar jî bi temamî wiha nebû, dîsa hin daxwazên leşkeran bi darê zorê qebû kirin.Erê dibe ku hukûmetê hemû daxwazên leşkeran qebûl nekiribe, lê axirê ev serê rojan e bi wan ra bazariyê dike.
Carê ev bazarî bi serê xwe ne rast e û dibê neyê qebûlkirin.
Dibê hukûmetê ev yek ji bin da red bikira, lê îcar jî nekir.
Diyar e mêrikan natirsin.
Heger leşker bitirsiyane, heger bizanîbûna ku hukûmetê bi biryarekê hemû generalên ku bêîtîatiya qanûnan û biryara wan dikin di şevekê da ewê werin teqawîtkirin, bêguman ewê wiha nekirane.
Yanî ew jî malê xwe nas dikin…Lê li gel vê jî dibê meriv bibêje ku ev hukûmet dîsa li hember leşkeran baş tîk sekinîye, weke hukûmetên din zêde neketiye bin emrê wan.
Bazar qediya, bi xêr îcar nebû carek dinê.Lê ev liberxwedana hukûmetê bi kêmanî ji bo kesên din jî dibe nimûne û adet.…

07 augusti 2010

Hevalê baş wek şûrê Şamê ye

Tiştê îro hat serê min ancax meriv dikane di romanên sanfiktion(polîsiye)da bixwîne.
Heger ez nivîskarekî baş bûma minê ji vê serpêhatiyê romaneke pir baş derxista. Lê ji min nayê.
Romannivîs bi derewan, ji ba xwe bûyerên wiha diqewimînin, lê ya min hemû rast e.
Ez ji we ra ji serî da qal bikim.
Gava ez û xanim ji Kurdistanê vegeriyan lawikê me Serhat ne li mal bû, çûbû Çekîstanê tehtîlê.
Ez çend caran pê ra peyivîm, got ezê di 6-ê mehê da(6/8-10)vegerim.
Lê do venegeriya.
Min vê sê telefon kir, telefona wî girtî bû bersîv neda.
Lawikê min ê biçûk Rojen got, bavo telefoneke hevalekî wî yê li wir li ba min heye.
Min telefonî wir kir, keçikekê bersîv da, dû ra bi îngilîzî peyivî min jê fêm nekir.
Neyse min da Rojen, îcar ew pê ra peyivî.
Got bavo, keçik dibêje Serhat li Almanya li bajarê Dresdenê ji ber ku pasaporta wî ne pê ra bûye asê maye.
Min mesele fêm kir, lê ezê çawa xwe bigihînimê û meselê baş fêm bikim?
Min telefonî birayê xwe Metîn kir, li Almanya li Gîssenê dimîne, ji bo ku jê ra bibêjim bira here wir.
Telefona wî bersîv neda.
Dû ra ez fêr bûm ku ew û zarokên xwe çûne Tirkiyê.
Ez pê ra peyivîm, min telefona Mehmet Tanriwêrdî jê stend, ji bo ji wî ra bibêjim bira ew here.
Telefona wî jî girtî bû, bersîv neda.
Min telefonî hevalê xwe Şefîk Oncu kir, min got, Şefîk ma tu nêzîkî Dresdenê ye?
Şefîk got na, "nabêna me li dora 7 saetan e. Lê xwe bigihînê, telefona min bidê, ezê jê ra nuha pera bişînim."
Min got, min jê ra pere şandiye lê haya wî jê tuneye.
Min Mehmet Tanriwêrdî ji Şefîk pirsî, got çûya tahtîlê, ne li Almanya ye.
Min telefonî redaksiyona kovara Mana kir, ji ber ku Serhat jî di redaksiyona wê kovarê da ye û tê da dinivîse.
Ji ber ku şemî ye, kesî bersîv neda.
Ez li telefonên hevalên wî geriyam min ya kesî bi dest nexist…
Min telefonî lawikê xwe yê mezin kir, meselê jê ra got.
Ji min ra got bavo, Serhat va ye vê sibê ji min ra e-meylek şandiye.
Meyla wî ji min ra xwend.
Di meylê digot, ew bi otobozê dihat Swêd, lê dema ew ji Çekîstanê derbasî Almanya bûye, pûlisê alman kontorl kiriye. Û ji ber ku pasaporta wî tunebûye pûlis ew ji otobozê daxistiye û birine emniyetê û piştî 2-3 saetan ew birine li bahnhofê(îstesyona trênê)berdena û gotine here.
Otoboz çûye û bilêta wî şewitîye û qurişke perê jî pê ra tuneye ku bilêteke nuh bikire.
Nuha ew bê pere, bê bilêt û bê pasaport li bahnhofa Dresdenê ye û dibê em xwe bigihîninê û pê ra alîkariyê bikin.
Min tavilê pere xist hesabê wî. Bankê got, ji ber ku banka we yek e, pere di eynî deqîqeyê da dikeve hesabê wî.
Kêfa min hat.
Lê ji bo ku ez jê ra bibêjim, min pere xistiye hesabê te, dibê ez xwe bigihînimê…
Û telefona wî jî bersîvê nade.
Ya bateriya telefona wî qedyabû ya jî pere têda tunebû loma jî ne wî dikanîbû telefon bikira û ne jî me dikanîbû xwe bigîhandayê.
Qey nikanîbû ji telfona kesî jî telefon bikira.
Çawa dibû ku nikanîbû telefonek bikira?
Ji ber ku li me nedigeriya. Tenê ji birayê xwe ra meylek şandibû.
Min telefonî konsolosê Swêd yê Berlînê kir, girtî bû, bersîvdara otomatîk bersîv da, got roja duşemiyê nizanim kîjan saetê em vekirîne.
Min ji Azad ra got, telefonî wezareta Swêd ya derve bike, meselê ji wan ra bibêje, bira herin li wir xwe bigihîninê û pê ra alîkariyê bikin.
Azad bi wezareta derve ya Swêd ra peyivî.
Wezareta Swêd ya derve got temam, emê lê bigerin û jê ra bibin alîkar.
Dû ra me telefonî bahnhofa Dresdenê kir û got, xortekî bi filan navî li wir e, anons bikin bira were ser telefonê, emê pê ra bipeyivin.
Gotin baş e.
Piştî bîstekê em dîsa li bahnhofê û li wezareta der ya Swêd geriyan, me netce ji wan pirsî.
Bahnhofê got, me 10 caran anons kiriye, lê kes nehatiye.
Sefareta Swêd jî got, konsolosê wan jî li bahnhofê anons daye kirin, lê kesî neçûye bi wan ra têkilî dananîye.
Bêhêvîtî û bîçaretiya min hinekî din mezin bû...
Ji hêrsan ez dikim biteqim.
Ez dîsa li Şefîk geriyam, min got Şefîk hela tu jî bi berpirsiyarên bahnhofê ra bipeyive.
Şefîk jî bi wan ra peyivî.
Ji wî ra jî gotibûn, ev merivê tu dibêjî jî konsolosê Swêd û em jî lê digerin, me gelek car anons kiriye, lê em nabînin.
Li ser vê ez bêtir tirsiyam, min got miheqeq tiştekî xerab hatiye serî.
Çimkî herdu meylên xwe da jî gotibû ew li bahnhofa Dresdenê ye. Heger li wir be çima têkiliyê danayne?
Çima nikane li me bigere?
Ez ji xwe ra dibêjim, çawa dibe ku nikane ji ba pûlis ya jî ji telefona yekî kurd li me bigere û ciyê xwe ji me ra bibêje?
Saet derbas dibin û ez çareyekê nabînim.
Hemû hêviyên min yek bi yek vedimirin...
Min rabû telefonî heval Mehmet Alî Yildirim, min mesele ji wî ra jî got û alîkarî jê xwest.
Wî jî got weleh li wan deran, li hêla Rojhilat ew kesî nas nake û ji xwe kurd jî li wê derê tunene.
Lê nasekî wî yê tercuman heye, heger bikaribe xwe bigihînê, ewê jê pipirse, belkî nasên wî li Dresdenê hebin.
Û got, heger te xwe gîhandê, telefona min bidê û jê ra bibêje, bira li trênê siwar be were Hambûrgê, ezê herim pêrgî wî û perê bilêta wî bidim.
Lê problem ne pere û bilêt bû, me nizanîbû li ku ye...
Me bikanîbûya xwe bigîhandayê, me dikanîbû ji vir jî bilêt jê ra bikiriya.
Ew hêviya min jî şikiya, M. Alî jî nebû dermanê derdê min.
Bi şev Azad got bavo, va ye meyleke din şandiye. Di meylê da gotiye, ya xerab li wir dizan cuzdanê wî ji jê dizîne, nuha ne karta wî ya bankomatê û ne jî nasnameya wî heye. Gotiye ji bavê min ra bibêje, bira hesabê min bigre.
Min rabû telefonî bankê kir, got hesabê lawê min bigrin, dizan cuzdanê wî dizîne.
Nuha ew rût û repal, tî, birçî, bênasname û bêpere li ku bû û çi his dikir?
Kezeba min şewitî...
Min tu carî xwe hewqas bêçare his nekiribû...
Ez nizanim ezê çi bikim û serî li ku bidim, alîkariyê ji kê bixwazim?
Ez lêxim herim Dresdenê, gelo li wir e û ezê bikanibim bibînim?
Çima konsolosê Swêd pê ra alîkarî nekiriye?
Bi îngilîzî baş dizane, 22 salî ye, çima nikane ji telefona yekî li me bigere?
Gelo bîr nabe, ya jî kes qebûl nake?
Ya jî tiştekî xerab hatiye serî?
Axirê di serê min da hezar û yek pirs li bin guhên hev dikevin, lê yek jî dilê min rehet nake û ez tu rê û tu çareyekê nabînim.
Dawiya dawî facebook hate bîra min, min got hela ka ez bi riya facebookê alîkariyekê bixwazim.
Min rabû ev çend rêz nivîsîn
“Ez dixwazim nuha, pir ecele bi kurdekî li Dresdenê(Almanya)ra, yekî ku min nas dike ra têkevim têkiliyê. Ji min ra nuha li wir alîkariyek lazim e, heger yek li min bigere ezê sipasdar bibim.”
Piştî demeke kin, Zinar Ala ev bersîv da gazî û hawa ra min,
“Birêz Xamo, eger we xwest, ez tenê dikarim di bloga xwe de derbarê alikariya hineki agahdari bidim.”
Min bersîv dayê, got:
”Gelek sipas xortê delal, lê ne hewce ye.
Lawê min nuha li wir e û hewcedarî hinek alîkarî ye. Min got belkî kurdekî nas ya li wir ya jî nêzî wir hebe ez meselê jê ra bibêjim ji bo ku pê ra bibbe alîkar.
Lê wa ye heta nuha kesî bersîv neda...”
Piştî demek kin, min ji Sîrwan H. Berko, ev meyla jêr girt:
”K ekê Zinar, ez li Berlînê dijîm. Nivîskar Evdile Kocer li Dresdenê dijî. Jimara telefona wî cem min heye, ku pêwîst bû, dikarim bidim te.
Berlîn dora du seetan dûrî Dresdenê ye. Ku Evdile nikaribe tishtekî bike, ez amade me biçim wir.”
Hîn min bersîva Sîrwan nedabû, min hew dît ku ji Evdile Koçer 2 meyl ji min ra hatin. Di yekê da dibêje, “keko kerem ke, ev tela min e...” û ya din da jî digot:
“Keko kerem ke, min niha seh kir, heke tiştek lazim be serçavan... Jixwe min tela xwe jî ji te re nivîsand... ez li benda bersiva te me.”
Fena ku roj li min hilê, fena ku di bahrê da ez li ber fetisandinê bim û keştiyek di min derkeve, destê alîkariyê dirêjî min bike...
Min tavilê telefonî Evdile Koçer kir û mesele bi kurtî jê ra got.
Camêr bi xêrxwazî û dilxwaziyeke wek ya Xocêxizir got, "ser seran ser çavan, qet meraq neke û xeman nexwe, ezê anuha li erebeyekê siwar bim û herim li bahnhofê bigerim, heger li wir be ezê wî bibim mal û sibe rêwî bikim.”
Bîna min hinekî fireh bû, lê ez baş nizanim gelo ewê li wir be y ana, gelo Evdileyê wî bibîne ya na? Min telefonî lawikê Azad kir û jê ra got, hevalekî min ewê here nuha lê bigere.
Hêviyeke bi tirs bi me ra çê bû...
Ez bawer dikim di ser ra hîn saetek jî derbas nebûbû, ez bi xanimê ra li ser îhtîmalên çima nikane telefonî me bike dipeyivîm û min teorî li ser teoriyê çêdikir.
Min hew dît ku telefona min got zir û lêket, min bala xwe dayê ku Evdile Koçer e, bi irs û bi heyecaneke mezin min pê li bişkoka bersîvê kir…
Yê hember Evdile Koçer bû, bi ken got:
”Keko, emanetê te va ye li ba min e, êdî qet meraq neke, ezê nuha wî bibim mal, serê wî baş bişom û dû ra ji te ra bişînim…”
Bi dengekî hêlî, ez qîriyam, min got, ”xanim, temam, wa ye hevalê min Serhat dîtiye…” Jinika reben jî matmayî ma, got çiqas zû?
Evdile Koçer, hezar carî sipas, mala te ava birayê ezîz. Ez tu carî nikanim ji bin vê çêyîya te derkevim…
Hevalê baş weke "şûrê Şamê" ye, di roja teng û di şerê giran da ji meriv ra lazim dibe…
Helbet dibê ez sipasî Zinar Ala û Sîrwan H. Berko jî bikim, ev herdu heval jî bi dil û can ji min ra bûn alîkar...
Di dawiyê da dibê ez sipasî ”facebookê” jî bikim, heger ne ew bûya min nikanîbû xwe bigîhanda Evdile Koçer. Carê min nizanîbû ku ew li Almanya ye, min digot belkî li Kurdistanê ye.
Ji bo vê, mala vê teknîkê jî ava be…

05 augusti 2010

Ziman xerabiyê nake, yê dike ênsan e

Birayê Marûf, gelek sipas ji bo dîtin û şiroveya te.
Lê wisa xuyaye ku di mesela zimên da serê te hinekî tevlihev e, tu zimên û kirinên însên tevlihev dikî.
Û li alî din te ji nivîsa min jî mane û netîceyek şaş derxistiye.
Te gotiye, ”bi ziman tenê ev gel rizgar nabe.”
Fena ku min tiştekî wiha gotibe.
Min di tu dera nivîsa xwe da negotiye,” bi ziman tenê” kurdê rizgar bibin ya jî serbestiya zimên tenê têra me dike, em serxwebûn û azadiyê naxwazin.
Ez nizanim te ev netîce ji ku dera nivîsa min derxistiye?
Derketina li dijî asîmîlasyonê, girîngî dayina zimanê kurdî nayê maneya ku ez dibêjim ev têra me dike, em tiştekî din naxwazin.
Pêşketina zimanê kurdî, astengkirina asîmîlasyonê ji bo rizgariya miletê kurd nabe asteng, belovacî wê mecal û alîkariyeke pir mezin e.
Helandin û wendabûna kurdî rizgariya miletê kurd ewê zahmettir bike, ne ku hêsantir.
Dibê tu viya fêm bikî.
Û ji xwe ji bo ku kurd rojekê rizgar nebin dewletê ev 85 sal in ku kurdî li kurdan qedexe kiriye, nahêle kurd bi zimanê xwe perwerde bibin.
Dewlet baş dizane ku serbestbûna kurdî û rawestandina asîmîlasyonê ewê rê li ber rizgarbûna kurdan veke, ewê di nava kurdan da zanîn û hestên netewî geş bike, daxwaza serxwebûnê xurttir bike.
Dîsa di mesela ziman û kirinên însanan da jî tu pir şaş difikirî, tu zimên weke însan sûcdar dibînî û loma jî tu xwe jê dixeyidînî.
Ev dîtineke ne dirist e.
Di nimûneya jêr da tu dibêjî:
” Ji sala 87’an heta dawiya salên 90î radyonek kontrayî hebû. Li Amedê, li kişleya leşkerî ya DEVEBOYNÛ. Weşana bi Kurdî dikir; DÎCLENÎN SESÎ. Nizanim tu pê dizanî?”
Birayê delal, di vir da yê sûcdar ne ziman, însan e, kurdî bi xwe xerabiyê, ajantiyê, dijminatiya kurdan nake, yê dike însan e, yekî kurd e.
Loma jî dibê ji dêlî zimên, tu li dijî însanên ku wî bi kar tîne bî, li dijî siyaset û armanca wan bî, ne zimanê kurdî.
Kurdiya di devê dijmin da bi xwe başî û xerabiyê nake, yê dike însan e.
Dibê tu van herdu tiştan ji hev bigerînî.
Ma qey bi tirkî bike baştir e?
Xerabî bi kîjan zimanî dibe bira bibe, sûcdar ne ziman e, însanê wî zimanî bikar tîne.
Em ferz bikin ku ev dewlet, bêyî ku xwe biguhere û bi kurdan ra li hev bike, sibe di hemû rêxistin û dezgehên xwe da li gel tirkî, kurdî jî serbest bike, ma emê li dij derkevin, ma emê bibêjin na em naxwazin, çimkî hûn pê propagandeyên nebaş dikin, çimkî hûn pê li dijî me dipeyivn...
Xwezî dewletê ne di wê radyoyê tenê, di hemû radyo û telewîzyonên xwe da, di meclîs û dahîreyan da tiştên bi tirkî dibêjin, propagandeya bi tirkî dikin bi kurdî jî bigota û bikira.
Ma qey hemû tirk mecbûr in ku tenê tiştên baş bi kurdî bibêjin?
Çawa ku em bi tirkî tiştên ”xerab” jî ji tirkan û ji dewletê ra dibêjin, bêguman ewê jî ji me ra bibêjin.
Sibe roj faşîstên jî bi kurdî propagandeya li dijî serxwebûna Kurdistanê bikin, dewletê jî di radyo û telewîzyonan da bike.
Ma tu dibê em kurdî li tirkan û kurdên hevalbendên wan qedexe bikin?
Ya jî dema ew peyivîn em li dijî kurdî derkevin, em dev ji axaftina kurdî berdin?
Nimûneyeke din. Tu dibêjî:
”Ev cahşê ku tu pê re hêrs dibî bi Kurdî xayîntî bike tu yê çi bibêjî? Di artêşa tirk de jî waneyên(ders) Kurdî didin serbazan… Ma emê ji wan re bibêjin “eferim?”
Birayê ezîz, ziman ”xayintiyê ” nake, yê xerabiyê, ”îxanetê” dike ne ziman e, însan e.
Dibê tu van herdu tiştan ji hev bigerînî…
Loma jî dema yekî kurd jî bi gelê xwe ra ”îxanetê” bike, ezê ne ji zimanê kurdî, lê ji wî aciz bibim.
Te mesele çewt fêm kiriye.
Kêr, alet û çekeke meriv pê gelek karê baş dike, pê goşt û fêkî hûr dike, pê nan dibire, lê meriv dikane pê însanan jî bikuje.
Îcar ji ber ku meriv dikane kêrê ji bo karekî xerab jî bikar bîne, ma dibê meriv li dijî hebûna kêrê be, kêrê qedexe bike?
Em zanin ku sûc ne yê kêrê, yê însan e.
Ziman jî wiha ye.
Ziman wiha ye, hinekê ji bo xizmet û xebatên baş, pê şiîr û romanan binivîse û hinekê jî ji bo derew, xapandin û sîxuriyê bikar bîne.
Loma jî dibê tu ne li dijî kurdî, li dijî fikir û kirinên însan bî.
Heger artêşa tirk bi rastî jî dersên kurdî bide zabitan ez nabêjim “eferim”, ev ne karê min e, lê ji bo vê yekê ez li dijî fêrbûna kurdîjî dernakevim, ez nabêjim kurdî fêr nebin.
Heger ji destê min were ezê hemû tirkan, ji Bahçelî bigre heta bi Kenan Evren, baş û xerabên wan her kesî fêrî kurdî bikim...

04 augusti 2010

"Tirkekî" hezar kurd ji ser rê da xistin

Tirk îdîa dikin ku ”Tirkek bergendî cîhanê ye.”
Bi vê gotinê tirk dixwazin bibêjin ku ew ji hemû însanan jîrtir û biaqiltir in.
Herçî cîhan e helbet ev gotin û fikreke nîjadperest û beradayî ye.
Lê heger em wan û kurdan miqayese bikin, tirkek ne ”bergendî” hemû kurdan be jî bi kêmanî ji 1000 kurdî jîrtir û biaqiltir e…
Dema tirkek (ya jî kurdekî bûye tirk) bi tena serê xwe bikanibe 1000 kurdî ji ser rêda bixîne, zimanê wan ji kurdî bike tirkî, ev yek îspata biaqiliya tirkan e.
Ecele nekin, di vî warî da ezê nimûneyek pir konkret bidim.
Ev 2-3 sal in ez endamê platformeke meyla me.
Navê komê/grûpê ”Dîwanxane” ye.
Heger şaş di bîra min da nemabe demakê berpirsiyarên komê gotin li dora 1000 endamên komê hene.
Ev hejmareke ne hindik e.
Bifikirin ku hezar kurd ji hev ra bi kurdî dinivîsin.
Ev dibe weke dibistanekê, bi sedan kes fêrî xwendin û nivîsandina kurdî dibin, kurdiya wan bi pêş dikeve, bawerî, cesaret û qabîliîyeta wan ya nivîsandina bi kurdî xurt dibe…
Ji bo kurdên bakur ev ne tiştekî hindik e, pir girîng e, xwendevanên edebiyata kurdî zêde dibin.
Ev pêşketin zirarê dide dewletê.
Loma jî dewlet û hemû tirk naxwzin kurd fêrî kurdî, fêrî xwendin û nivîsandina zimanê kurdî bibin.
Di destpêkê da hin endamên komê herçiqas carnan bi tirkî dinivîsandin jî lê bi giştî piraniya nivîsên komê bi kurdî bûn, nivîsên bi tirkî kêm dihatin weşandin, giranî tim li ser kurdî bû.
Lê heta ku tirkekî bi navê Cevdet Akbay(li gor gotina wî, ew kurdekî zaza ye, lê bi kirinên xwe ji tirkekî esîl jî xerabtir e)kete nava komê.
Piştî ku Cevdet Akbay bû endamê komê, zimanê komê hat guhertin, bû tirkî.
Cevdet Akbay merivekî ne îş aktîv û berhemdar e, rojê belkî çend meqaleyan dinivîse û di eynî rojê da jî bersîvên hemû rexneyan dide.
Tu dibêjî mubarek ne însan e, fabrîqeya nivîsê ye, 24 saetan dinivîse…
Ya jî meriv dibêje belkî li ser navê wî grûbek însan 24 saetan vî karî dikin.
Ya na ne mimkûn e ku însanek pê ra bigihîne rojê hewqas nivîs binivîse.
Ji bo karekî wiha dibê meriv ji ber kompoterê ranebe…
Cevdet Akbay merivekî pir jîr û biaqil e, ji bo ku bikanibe koma Dîwanxaneyê ji ser rê da bixîne, yanî zimanê komê bike tirkî ji xwe ra mijareke pir bi ”heraret” dîtiye; PKK û Abdullah Ocalan…
Çimkî mêrik baş dizane ku kesên xwe li ser birêz ”Serok” bixeyidînin û bi rojan wexta xwe bi leqeleqên vala biborînin pir in.
Cevdet Akbay weke abone her roj li ser Ocalan û PKK-ê tiştekî dinivîse, carnan çend caran.
Û her cara ku ew bi tirkî PKK-ê û Ocalan rexne dike, êrîşî dibe ser wan, dost û hevalên PKK-ê û heyranên Ocalan jî bi tirkî bersîvê didin wî.
Dû ra Cevdet Akbay bersîva wan dide.
Dû ra dîsa ew bersî didin Cevdet Akbay…
Dû ra dîsa Cevdet bersîvê dide wan.
Dû ra hinekên din jî, hinekên ku kêm caran bi tirkî nanivîsîn jî(mesela Serger Barî)xwe tevê dikin.
Îcar hinek bersîvê didin wî.
Û ew bersîvê dide wan...
Carnan li ser Ocalan û PKk-ê rojê bi dehan, belkî hîn jî zêdetir nivîs, rexne û bersîv ji komê ji min ra tên.
Û ev yek her roj wiha dom dom dike…
Lê hemû jî bi tirkî.
Çimkî nivîsên Akbay bi tirkî ne.
Kurdî ji binda rabûye, êdî kes bi kurdî nanivîse.
Û heta nuha ji nava van 1000 endamên Dîwanxaneyê yekî jî ji Cevdet Akbay ra negot, lawo te xêr e, çima tu wiha dikî?
Çima tu dibî sebebê têkbirina kurdî?
Heta berpirsiyarên Dîwanxaneyê jî ku berê xwedêgiravî doza kurdînivîsê li endaman dikirin, wan jî dev ji vê daxwaza xwe berdaye, diyar e ew jî vegeriyan e tirkî...
Meriv matmayî dimîne, yek însan çawa dikane di nava 1000 însanî da vî hukmî bike?
Baş e meriv kurd be û xêra kurdan bixwaze, çawa dikane bi nivîsên xwe bibe sebebê guherandina zimanê komeke 1000 kesî?
Heger bi rastî jî tu kurd î, bi zazakî binivîse, milet fêrî zazakî bike, çima tu milet fêrî tirkî dikî?
Ji bo vê xizmeta Cevdet Akbay ya ji zimanê tirkî ra dibê dewlet wî xelat bike.
Li gor gotina Cevdet Akbay ew kurdekî zaza ye û bi zazakî pir baş dizane.
Ez dibêjim pir baş dizane, ji ber ku carê ji min ra nivîsî bû.
Nuha heger Cevdet Akbay ne bi ”eslê” xwe tenê, lê bi dil û fikrê xwe jî kurd e û ez dizanim ku bi zazakî jî baş dizane, wê demê çima bi zazakî ya jî bi kurmancî nanivîse?
Heger nizane bira fêr bibe, heger kêm zane bira pêşda bibe…
Çima bi nivîsên xwe dibe sebebê têkbirina kurdî û belavbûna zimanê tirkî.
Hegr meriv bi fikir, hest û dilê xwe jî kurd be, meriv tu carî tiştekî wiha nake?
Loma jî ez dibêjim, Cevdet Akbay bi eslê xwe kurd be jî, bi kirin û xizmetên xwe tirk e û ji tirkekî tirktir e.
Di nava vê komê(Dîwanxaneyê) da zirara ku wî daye kultur, ziman û edebiyata kurdî(1000 kurd)ji ya mamoste û qerdiyanekî tirk ne kêmtir e.
Bi serê xwe tenê zimanê komeke ji 1000 kesî guherî kir tirkî.
Heger meriv kurd be û xwedêgiravî kurdayetiyê jî bike, wê demê dibê meriv ji zimanê xwe jî hez bike…
Û nîşan û îspata hezkirinê jî nivîsandin e.
Heger Cevdet Akbay ji binda bi kurdî nizanîbûya dîsa heta dereceyekê rê tê hebû, meyê bigota de bi kurdî nizane…
Lê baş dizane, têra xwe dizane.
Nenivîsîna wî ya bi kurdî ne ji ber nezanînê, ji ber nexwestinê û nehezkirinê ye.
Û ev yek ne ji bo wî tenê, ji bo her kesê ku bi kurdî dizanin lê nanivîsin wihaye…

03 augusti 2010

Generalê tirk: Cînayetên fail nediyar siyaseta dewletê bû

Koramîralê teqawût yê tirk Atila Kiyat, di kanala Haberturkê di programa ”Bêsansur da” li ser cînayetên ku di nabêna salên 1990 û 2000-î da li Kurdistanê bi destê dewletê hatine kirin gotiye, cînayetên fail nediyar yên di nabêna salên 1990 û 2000-î da çêbûn siyaseta dewletê bû. Li gor Kiyak, hinekan emir daye û hinekan jî emir bi cî aniye.
Kiyak gotiye,
”Kirinên derî huqûq çêbûn.
Îro kesên di doza Ergenekonê da bi îdîeya cînayetên fail nediyar tên darizandin û di hundur na hene.
Ji min ra dibêjin ku dema tu li Cizîrê bû te muxtar kuşt ya jî te bi muxtar ra filan kes kuşt.
Sal çend e?
1994, 1995 ..
Nuha ez jî dibêjim ku ji kerema xwe ra serokwezîr, serokkomar, serekerkan, waliyên OHAL-ê yên salên 94, 95, 93, 96 û 97-an hûn çawa dikanin di nava nivînên xwe da rehet razên?
Ji kerema xwe ra derkevin îzah bikin.
Cînayetên fail nediyar yên di van salan da hatin kirin siyaseta dewletê bû û van zarokan siyaseta dewletê meşandin ya na?
Heger hûn dibêjin na, ne siyaseta dewletê bû, bibêjin.
Lê nabêjin.
Ez dibêjim ku siyaseta dewletê bû.
Kesên wê demê dewlet îdare dikirin mixabin cînayetên qatilnediyar jî wek tedbîreke li hemberî terorîzmê didîtin.
Ji ber ku serpalek(ustegmenek) nikane bibêjê ”hela ka ez Hesen û Mihemed bikujim û îşê terorîzmê biqedînim.

Hinekan emir da.”
Yên van gotinan dibêhe general e û li Kurdistanêî bi bi salan wezîfe kiriye, miheqeq destê wî jî di xwîna gelek ewladên kurd geriya ye, bi emrê wî jî gelek kurd hatine qetilkirin.
Loma jî mêrik eşkere dibêje ku me kiriye, lê ne bi serê xwe, emir dan me û me jî kir.
Yanî mêrik dibêje ji serokwezîr, serokkomar, serokerkan û wezîrê hundur bigre heta bi hemû waliyên wê demê giş berpirsiyar û sûcdar in, haya hemûyan ji van cînayetan heye.
Çimkî siyaseta dewletê ya wê demê ev bû…
Ji viya vekirîtir îtîraf nabe.
Dibê ev gotinên wî ji alî dozgeran ve weke qebûlkrina sûc bihata dîtin û li van kesan hemûyan doz bihata vekirin.
Lê mixabin kes guh nade îtîrafên wiha. Ji ber ku yên hatine kuştin kurd in, miletekî bêxwedî ye.