31 maj 2010

Zulm ji alî kê da were kirin dibê meriv li dij be

Leşkerên Israîlê do bi şev êrîşî ser fîloya bi navê ”Rotaya Me Filistîn, Barê Me Alîkariya Mirovîye” kir û li gor nûçeyên hin ajansan li dora 19 kesan kuştin û gelek kes jî birîndar kirin.
Fîlo ji 6 keştiyan pêk dihat û xwarin dibirin Xezayê.
Keştiya ku marûzî êrîşa komandoyên Îsraîlê bûye û têda gelek kuştî û birîndar hene
ya Tirkiyêye û tê gotin ku kuştî û bîrandar jî hemû tirk in.
Lê di vî warî da hîn tiştekî zelal tuneye, li ser mirî û birîndaran çavkaniyên cuda nûçeyên cuda didin.
Bêguman êrîşa Îsraîlê ser keştiyên siwîl û kuştin û birîndarkirina hewqas însan, çavsorî, zorbatî û zulmeke mezin e, dibê meriv bi tu hawî xweş nebîne û miheqeq protesto bike.
Li gor agahiyên heta nuha belav bûne ev êrîş, ne di nava derya (sînorê) Îsraîl, di saha navnetewî da pêk hatiye û ev jî bêperwatiyeke Îsraîl ya din e.
Yanî berî ku keştî têkevin nava saha Îsraîlê, midaxeleyî keştiyan kirine û ev jî binpêkirina huqûqa navnetewî ye.
Tirkiyeyê di vê kampanya alîkariyê da rolekek mezin lîst û xwest serkêşiya vê alîkariyê bike.
Bira bike, bira li dijî zulmê û neheqiyê derkeve, weke kurd dibê em ne li dijî vê alîkariya Tirkiyê bin.
Ji be ku gelê filistîn jî mezlûm e û neheqî lê dibe, Îsraîl zorbatiyê û zulmê lê dike, herçiqas ew zulma li me kurdan dibe protesto nakin, bêdeng dimînin jî, lê dibê em ya rast bikin, zulmê û neheqiyê neparêzin, li dij derkevin.
Heta vira temam.
Lê Tirkiyeya ku li dijî zulma Îsraîl derdikve û dixwaze gelê filîstin ji bindestiyê rizgar bibe, bibe xwedî dewleteke serbixwe, zulmeke sed qatî ji ya Îsraîl bêtir li kurdan dike, eynî weke Îsraîl, ew jî her roj kurdan dikuje, gundên wan bombebaran dike.
Tirkiye û miletê tirk ji îsraîl dixwazin ku ew dewleteta Filîstîn ya serbixwe qebûl bike, lê ew bi xwe navê Kurdistanê jî qebûl nakin, mafê perwerdeya bi zimanê kurdî nadin zarokên kurd.
Henekên xwe bi qetlâma Helebçeyê dikin, deema kurd qetil dibin eynî dilşewatî û piş¨tgiriyê nîşan nadin.
Ev yek jî durûtîya Tirkiyê û tirkan nîşan dide, dibê em viya bibînin û bibêjin.
Loma jî li alîyekê dibê meriv piştgiriyê bide alîkariya vê alîkariya Tirkiyê û ya navnetewî ya bi gelê filîstîn ra, lê li aliyê din jî dibê meriv êrîş û eynî îcraatên Tirkiyê û dijminatiya miletê tirk ya li hember kurdan jî bi bîra siyasetmedarên tirk û tirkan xe.
Dibê kurd vê muqayesê her roj bikin û bi bîra tirkan xin...
Dewlet û hukûmeta tirk di vî warî da siyasetke durû dimeşîne, li dijî zulma Îsraîl e, lê ya xwe normal dibîne, diparêze.
Loma jî dibê meriv ne li dijî alîkariya bi gelê filîstîn ra, li dijî durûtî û dubelmoratiya siyasetmedar û birêvebirên dewleta tirk derkeve vê şêla wan rexne bike.
*** **' ***
Li gor çapemenî dinivîse, seroka Partiya Sosyal Demokrat a Swêdê Mona Sahlin û heyeta pê ra îro li parlamentoyê serokê parlamentoya Kurdistanê Kemal Kerkûkî ziyaret kirine.
Bi vê xeberê ra ez gelkî kêfxweş bûm. Têkiliyên kurdan bi Swêd ra çuqasî xurt be baş e û li kara kurda ye.
Li hemû welatên Ewrûpayê kurd hene û di jiyana siyasî da jî pir hindik xuya dikin.
Lê ”lobaiya” kurdan li Swêd gelkî xurttir e, ji ber ku bi hezaran xortên kurd li Swêd di warê siyasî û kulturî da xwedî giraniyeke berbiçav in, di nava her partiyê da giraniya wan heye.
Di masmediayê da jî xortên kurdan pir in, di radyo, telewîzyon û hemû rojnameyên Swêd da kurd hene.
Ev yek jî ji bo herêma Kurdistanê îmkaneke pir mezin e, ”lobiyeke” pir saxlem û belaş e.
Ji xwe heger îro Mona Sahlîn û wezîra bazirganiyê Eva Bjorling li Kurdistanê ne ev yek netîceya ked û xabata bê ”lobiya” kurd e, bêyî hebûna vê ”lobiyê” ne mimkûn bû ku têkilya herêma Kurdistanê û Swêd hewqasî xurt bûye.
Mona Sahlin, bi serdana xwe ya Kurdistanê kêfxweşiya aniye zimên û hêvî kiriye ku têkiliyên navbera Herêma Kurdistan û Swêdê di hemû astan da bi pêş keve û baştir bibe.
Dema Mona Sahlîn, ji serokê parlamentoya Kurdistanê Kemal Kerkûkî fêr bûye ku ji sedî 36-ê parlamentoya Kurdistanê jin in, matmayî maye û gotiye ev rêje ji ya gelek parlamentoyên Ewrûpayê zêdetir e.
Gera Mona Sahlîn do destpêkiriye û ewê heta 2-ê hezîranî dom bike.
Mona Sahlîn, ji alî serokkomarê Îraqê Celal Talabanî ve dawetî kongreya YNK-ê bûye û ewê sibe di kongreya axaftinekê bike.
Di vê gera xwe da Mona Sahlîn bêyî Hewlerê, ewê Silêmaniyê û Helebçeyê jî ziyaret bike.
Ev ziyareta Sahlîn ji bo herêma Kurdistanê gelkî girîng e, ji ber ku bi îhtîmaleke mezin di hilbijartinên giştî yên di 19-ê îlonê da tifaka ”Sor û Kesk” ewê were ser hukum û heger ev îhtîmal rast derkeve Mona Sahlîn jî serokwezîra Swêd e.

30 maj 2010

Mizgîna min li we, zêdayiyeke me ya din jî çêbû

Wey mala Xwedê hezar carî ava be ku min ev “zêdayiya” me jî îro dît, ez îro bi hebûna gurûbeke kurd ya din jî hesiyam.
Berê haya min ji BDP-ê, HAKPAR-ê, KADEP-ê, TEVKURD-ê û Tevgera Demokratên Şoreşger hebû, lê îro ez bi hebûna Lêgerîna Kurdên Demokrat(LKD) jî hesiyam.
Heya nuha haya min ji hebûna vê gurûbê tunebû., lê ji şikir ji Xwedê ra ku ez îro ji vê jî haydar bûm û min ev kêmasiya xwe jî ji ortê rakir.
Esas ne ji xelkê da, ji min da ye, ez pêra nagihînim ku avabûna rêxistinên nuh taqîb bikim.
Maşlah kurd weke murîyan(gêrikan)dixebitin, gurûbekê li pey yeka din ava dikin, ew neket serê wan jê vediqetin û roja din gurûbeke din ava dikin.
Ku ew jî nebû, yeka din...
Û yeka din...
Lê tiştê ecêb jî, ji her kesî ra jî însan û kadir hene, fikrê te çi dibe bila bibe, dema tu bixwazî gurûbekê, partiyekê ava bikî, di nava çend rojan da bi sedan hevalên te çêdibin.
Yanî di warê dîtina kadir û însanan da tu problema kesî tuneye, elhemdulîlah însanên me têra her kesî dikin...
Serok hebin kum pir in...
Bala min lê ye, kî bi kê ra li ser meseleyeke herî biçûk jî li hev neke tavilê jê diqete û roja din ji xwe ra ”dikanenekê” vedike û eynî tiştî difroşe milet.
Lê mixabin nizanin û nabînin ku dem û dewrana dikanên biçûk ji zûda derbas bûye, êdî wext wexta şîrketên mezin e.
Ev, di tîcaretê da jî û di siyasetê da jî wiha ye, ji bo ku tu bikanibî di piyasê da bijî, dibê tu xurt bî, hêza te ya reqabetê hebe.
Ne xwe şansê te yê jiyanê û mezinbûnê tuneye.
Bêguman hin kes, gurûb û partî hene ku di warê fikir û siyasetê da meriv nikane bi wan ra bixebite, meriv gelkî dûrî hev e.
Ev temam.
Lê gelek kes jî hene ku di meseleyên esasî da weke hev difikirin, loma jî dibê ev kes bi hev ra bixebebitin.
Ji ber vê yekê ye ku ez bi xwe qet fêm nakim ev kurdên ku di mesela kurd da hema hema sedî nodûneh weke hev difikirin çima nikanin bi hev ra bixebitin?
Çima xwe nadin ser hev?
Çima her yek gurûbeke xwe çêdike û dûra jî tiştên weke hev dibêjin û dûra jî dest bi xebatên yekîtiyê dikin.
Berê bi hev ra ne, dûra ji hev diqetin û dûra dîsa dixwazin bibin yek…
Ê yanî çi?
Heger hûnê dîsa bibin yek, wê demê ji hev neqetin.
Serokê Lêgerîna Kurdên Demoqrat (LKD)Sertac Bûcak, ez ne şaş bim berê bi Hakparê ra bû, di nava Tevkurdê da bû.
Lê wa ye bûye berdevkê LKD-ê û îro bi beşdariya gelek kesan li Amedê buroya xwe vekiriye.
Di teşbîhê da xeta tuneye, yanî êdî ew jî xwedîyê ”dikanekê” ye.
Îcar ev ”dikan” ewê bixebite nexebite, bi ya min ya girîng ew e.
Çêkirina gurûbekê, partiyekê helbet ne hêsaye, ji bo wê jî ked û xebat pêwîst e, kadir û însan dibê hebin.
Lê piştî wê jî girîng e, dibê ev gurûb, ev partî valayiyekê dagre, dibê tiştekî nuh bi xwe ra bîne, dibê ji miletê kurda ra tiştekî bixuliqîne.
Yanî vekirin tenê têr nake, gelek kes dikane dikaneke xwe veke, du qalib sabûna xwe têxê û xwe bide ber.
Lê her kes dizane ku ”dikaneke” wiha di piyasa îro da tu karê nake, şansê wê yê karkirinê tuneye, xwediyê wê zû dereng ewê topê bavêje.
Dibê kurd xwe ji psîkolojî û felsefeya ”bira biçûk be bira ya min be” rizgar bikin, ji dêlî vê, ”bira mezin be bira ya me hemûyan be”bixebitin.
Di cîhana îro da partiyeke bê çapemenî, bê medîa, bê pereyekî zêde ne mimkûn e ku bibe hêz û biser keve.
Aş, bi ava bi satilan nagere…
Lê dîsa jî ez ji dostê xwe yê hêja Sertac Bûcak û hemû hevalên wî ra ji dil û can serkeftinê dixwazim, ez hêvî dikim ku ez şaş bim, şaş derkevim…

29 maj 2010

Programa "Kî Diçe" bawîşka tîne meriv

Bîstek berê min di TRT6-ê da li programa ”pêşbaziya zanînê Kî Diçe” temaşe kir.
Heta nuha fersend çenebûbû ku ez lê temaşe bikim, lê axirê îşev min ew fersend dît û lê temaşe kir.
Pêşkêşvanê programê bestekar û muzîkjen Bîlal Ercan e.
Bîlal Ercan, kurdekî ji Konyayê, ji qeza Kûlû yê ye û di warê muzîka tirkî, dansên gelêrî û besteyan da gelkî jêhatî ye.
Ercan, di van salên dawî da hin stranên kurdî jî çêkirine û bi xwe jî dibêje, lê giraniya xebata wî bi tirkî ye.
Program weke fikir, weke konsept ji gelek programên TRT6-ê yên vala û bêqalîte baştir e û dikane hîn baştir jî bibe.
Lê ne bi vê kalîteyê û bi vê ekîbê.
Beşê ku îşev min lê temaşe kir ne tu program bû, xewa min anî, ji texmîna min jî xerabtir bû.
Ne dişibiya ”şînê” û ne jî ”şahiyê.”
Ji programeke mişt meraq û heyecan bêtir, dişibiya pêşbaziya mektebeke navîn, daweteke bêmuzîk û bêgovend, hewa û atmosfereke pir giran û xembar hakimî programê bû, her kesî û her tiştî melûl, westiyayî û xemgîn xuya dikir, weke şagirtên ku berberiyê li ser serên hevalekî xwe fêr bibin hereket dikirin, bi her hawaî xuya bû ku pêşkêşvan jî û pêşbaz jî xeşîm û ji xwe ne bawer in.
Bîlal Ercan, ji rehetî, zanîn û cidiyeta pêşkêşvanê programekê gelkî dûr bû, pir laûbal(bêhurmet) bû, diçû diket nabêna pêşbazan, wek ku bixwaze zarokekî giryokî û xemgîn aş bike, destê xwe di hustuyê pêşbazan ra dibir, gunehê xwe bi wan dizanî û xwedêgiravî ew teskîn dikirin.
Ev, ne tevgera pêşkêşvanekî profesyonel e, pêşkêşvanê progremekî dibê hinekî cidîtir be.
Çend caran kartên pirsan ji destê xwe danî ser maseya orta pêşbazan, xist bin fîncanê û çû ket orta wan, bi wan ra sihbet kir.
Dîsa çend caran ji nişka ve got, ez ji we ra stranekê bibêjim û wan jî digot ewê pir baş be û dest pê kir û çend gotinên xwe bêmuzîk got.
Hewa û dîmenê meriv didît ji programeke telewîzyonê bêtir, dişibiya civîna li malekê, sohbeta çend hevalan.
Dibe ku Bîlal bi tirkî rehettir be, bêtir zarxweş û jêhatî be. Lê di programa îşev da gelkî zeîf û xerab û amator bû.
Berî her tiştî kurdî û telafuza wî, bilêvkirina wî ya gotinan û xwendina wî pir xerab bû, nikanîbû pirs serbest û xweş bixwenda.
Ev yek jî dibû sebebê nefêmkirina pirsan.
Mesela pirsa ”Dê û Dêmarî” nikanîbû telafuz bikira, loma jî pêşbazê ev pirs jê hatibû kirin, bêyî ku pirsê fêm bike bersîv da, got ez nizanim maneya wê çi ye.
Çimkî digot ”de û demari…”
Ez bawer dikim pirs, romanan ”Dê û Dêmarî” ya kê ye ya jî tiştekî wiha bû. Lê ji ber ku baş telafuz nedikir, pirs fêm nedibû, belkî wî bixwe jî pirs fêm nedikir.
Ji ber ku dema yê pêşbaz got, "ez pirsê fêm nakim, texmînî dibêjim", wî negot, ma tu nizanî ”dê û dêmarî” çi ye?
Ya din jî, ji serî da xuya dikir ku him pêşkêşvan û him jî pêşbaz ”nezan” û ji xwe nebawer bûn û di her pirsê da jî ev yek didan der.
Pêşbazan xwe pir feqîr û reben nîşan didan, pir hustuxwar xuya dikirin û bi hal, herekt û gotinên xwe jî ev yek didan der.
Ev ne xweş e, kesê baweriya wî bi zanîna wî tunebe dibê neçe wir û gava çû li wir rûnişt jî dibê serê gavê nebêje ez nizanim, bi texmînî, li gor dengê dilê xwe bersîvê didim.
Mesela, pêşbazekî ku mamoste bû, nizanîbû ”Gunter Grass” ji kîjan welatî ye, got navê wî dişibe yê almanan, lê ji ber ku li Belçîkayê jî alman hene, loma jî ez dibêjim ew nivîskarekî belçîkî ye.
Dema pêşkêşvanê programê hewqasî zeîf û pêşbaz jî hewqasî ”nezan” xuya bikin, ev yek programê bêqîmet dike, temaşevanan jê sar dike.
Meriv naxwaze wexta xwe bide programeke ku mistewa wê pir nizim.
Wek min di serî da jî got, fikir pir baş e, heger ji van kêmasiyên basît were paqijkiirn û qelîteya wê jî baştir bibe, dikane bibe programeke hezkirî.
Programên wiha dema bi ser û ber be, pêşkêşvan jêhatî û kesên beşdar jî ji binda ne "reben" û "pepûk" bin xweş in, tên temaşe kirin.
Min programên tirkan yên wiha qet temaşe nekirye, loma jî derbarê mistewa wan da ez nikanim tiştekî bibêjim.
Lê dema ez bi yên swêdî ra didim ber hev, biqayese dikim ferq pir mezin e, programeke wiha ne mimkûn e ku li Swêd were weşandin.
Tiştekî pir şaş e ku dema program bi kurdî be meriv guh nede qalîteyê, hema ji "kevir û nermtir" çi bi destê meriv keve, meriv pê were serî.
Meriv tiştek kir, dibê baş be, bi qalîte be û ji alî kesên erbabê wî karî ve were kerin.
Ma di nava kurdan qet kesekî ji Bîlal baştir tuneye?
Bêguman hene û dibê meriv wan bibîne.
Tiştekî din ê ku hema hema di hemû programên kurdî da tê kirin, di vê programê da Bîlal Ercan jî kir, bi tirkî stra.
Bala min lê ye di hemû programên kurdî da, heta yên muzîkê da jî, tu hew dibînî bi tirkî jî gotin, ev ne xweş e.
Programa kurdî dibê bi kurdî be, ne xweş e ku serê carê tim ya stran, ya jî axaftinên bi tirkî tevê bibe. Ev dibe weke gêrmiya gavanan.
Heger programek ewê bi herdu zimanan be wê demê dibê di serî da ev konsept ji bal temaşevanan ve were zanîn.
Ez bixwe bi tevliheviyên wiha gelkî nerehet û aciz dibim.
Ez hêvî dikim ku Abîdîn Parilti van kêmasiyên programê bibîne û di meke kin da wan ji ortê rake.

Dibê di serî da "tu" ne di nabênê da bûya

Serokê PKK-ê Abdullah Ocalan, di hevdîtina xwe ya roja çarşemiyê ya bi parêzerên xwe ra gotiye, ji ber ku ew ji teref dewletê da mixatabekî li hember xwe nabîne piştî 31-ê gulanê ewê ji nabênê vekişe…
Li gor ajansa ANF-ê nivîsiye Ocalan, ji dewletê, hukûmetê, KCK-ê û BDP-ê ra bi rengekî pir vekirî gotiye:
”Ez carekek din dibêjim. Ji ber ku li hember min muxatabek tuneye, loma jî ne mehne, ne feyde û ne jî şertên dirêjkirina vê merheleyê heye. Û ji ber ku mixatabekî nabînim jî piştî 31-ê gulanê ezê ji nabênê vekişim. Bi vî hawî feydeya vê merheleyê ne ji kurdan ra, ne ji KCK-ê ra, ne jî ji dewletê ra heye. Ji niha û pê va berpirsiyarî ya KCK-ê, ya BDP-ê û ya dewletê ye jî."
Çi xweş, çi baş…
Bi rastî jî wisa ye, ji bo kurdan tu feydeya dirêjkirinê tuneye.
Û ev gotin ne îro, 11 sal berê, roja hate girtin dibê bigota û bi rastî ji xwe tevî meselê nekira.
Ji ber ku midaxele û tevlêkirina wî ne rast bû.
Mahkûmekî muebetê nikane bi dijmin ra hevdîtinên çareseriya miletê xwe bike, tirk tiştekî wiha nakin.
Û heger tiştek ”kiribin” jî perçeyê konsepta xapandin û têkbirinê ye, ne ku bi rastî bi Ocalan ra rûniştine.
Dibê him Ocalan û him jî hevalên wî, vê rastiyê bibînin belasebeb xwe nexapînin.
Tirk ji bo tiştekî baş û nêteke paqij, ji bo çareseriya meselê tu carî bi Ocalan ra rûnin û ewê rûnenin jî.
Loma jî ya herî rast ew bû ku dibê ji roja roj da Ocalan xwe tevî meselê nekira, ji hevalên xwe ra, ji însanên azad ra bihîşta.
Lê nekir û ev yanzde sal in jî meselê dibe û tîne, ne hel dike, ne heram dike û ne jî dihêle hevalên wî bi serê xwe hereket bikin.
Dewlet bi zanetî di xwaze bi alîkariya van midaxeleyên wî, vê merheleyê dirêj bike, ji bo ku wextê qezenc bike.
Ji ber ku hêviya dewletê ew e ku bi demê ra ewê bikanibe PKK-ê û tevgera kurd ya natewî jiberhevda bixîne, tasfiye bike.
Lê tu feydeyeke kurdan di van midaxeleyên Ocalan û di vê serîlêgerandin û dirêjkirinê da tuneye.
Ocalan, ev ne cara pêşî ye ku ”midetê” dide dewletê û dibêje ewê xwe bide aliyekî û êdî îşê xwe ji meselê neyne.
Dibêje lê nake, piştî hefteyekê ji abûqatên xwe ra tiştekî din dibêje, emir û talîmateke din dide havlên xxwe.
Û ev lîstik wiha dom dike…
Dibê PKK, KCK û BDP xwe ji vê handîkapê xelas bikin û ”dirêjkirineke” din hew qebûl bikin.
Çimkî ya herî rast ew e ku ew ”birînên” xwe bi destên xwe derman bikin, siyaseteke li gor şertên xwe bidin ber xwe.
Bêguman dewlet heta 31-ê gulanê tu gaveke nuh navêje, ev eşkereye, ne hewceye ku meriv li bende hin ”mucîzeyan” be.
Loma jî gotinên Ocalan, ji dewletê bêtir, ji bo PKK, KCK-ê û BDP-ê dibê bibe mesaj, dibê ji nuha û pêda ew li bende emir û talîmatên Ocalan nemînin.

27 maj 2010

Kesên me qebûl nekin dibê em jî wan qebûl nekin

Li gelek bajarên Tirkiyê êrîş û terora li hember zextên xwendekarên kurd roj bi roj zêde dibin.
Li gelek bajarê Tirkiyê faşîstên tirk bi xweşbîniya pûlisan her roj êrîşê dibin ser xwendekarên kurd û nahêlin herin zanîngehê û têkevin îmtîhanan.
Tokat jî ji van bajaran yek e. Xwendekarên li Tokatê jî dixwînin ji ber van êrîşên faşîstan nikanin herin dibistanê û têkevin îmtîhanan.
Çend roj berê(21-ê gulanê) faşîstan du xortên kurd yên bi navê Denîz Aktop û Can Akyurek bi kêran giran birîndar kirubûn.
Lê li gel vê jî, hêzên ”ewlekariyê” ji dêlî ku êrîşkarên faşîst bigrin, piştî derketina ji nexweşxaneyê, xwendekarên kurd girtine bin çavan.
Xwendevan û weliyên kurd dibêjin, xwendekarên kurd nikanin herin dibistanê, ji ber ku ewlehiya wan tuneye.
Ne pûlis û ne jî îdareya dibistinê li hember faşîstan tu tedbîrê nagrin û destegê nadin xwendekarên kurd.
Wisa xuya ye ku armanca hemûyan ew e ku xwendekarên kurd dibistanan biterikînin.
Îcar tiştê pûlis û îdareya unîversîteyan naxwazin bi xwe bikin, bi hêzên faşîst didin kirin, wan dajon ser xwendekarên kurd.
Esas li Tirkiyê êrîş ne li hember xwendekaran tenê ye, li her derê li hember miletê kurd e, tirk tehamulî hebûna kurdan nakin, naxwazin kurd li bajarên wan bijîn, bixwînin û bixebitin.
Ev gelkî vekirîye.
Lê mixabin kurd hustuyê xwe xwar dikin û bi israr naxwazin vê kîn û nefreta tirkan ya li hemberî xwe bibînin.
Her ku tirk wan terorîze dikin, li wan dixin, ew hîn bêtir qala ”biratiya tirk û kurdan” û jiyaneke bi hev ra dikin.
Ev siyaset şaş e û dibê siyasetmedarên kurd dev jê berdin.
Baş e çare çi ye, dibê kurd çi bikin?
Bêguman bersîva vê pirsê ne hêsa ye.
Ji ber ku bi milyonan kurd li Xerbê, di nava tirkan da dijîn, hemû li wir xwedî îş û kar in.
Heta gelekên wan ji mecbûrî li wir in û şert û îmkanên wan yên vegerê tunene.
Ev rast e.
Lê li alî din, gelek kurd jî dikanin vegirin welatê xwe, bes venagerin….
A berî her tiştî, dibê ev kurdên dikanin vegerin welatê xwe.
Xwendekarên ku dikanin li Kurdistanê bixwînin dibê neçin li Tirkiyê nexwînin û tehamulî vê zulmê û barbariyê nekin.
Dibê êdî em fêm bikin ku tirk bi çavên neyaran li me dinêrin.
Meriv çuqasî mecbûr bibe jî meriv naçe xwe navêje bext û mala neyarê xwe. Dema meriv xwe avêt mala neyarê xwe, wê demê meriv her babet muamelê û zulmê jî qebûl dike.
Bi koçkirina nava bajarên tirkan, kurd viya dikin, ji tirkan ra dibêjin, serê me û şûrê we...
Ev şaş e, qebûlkirina zulmê ye.
Dibê kurd êdî li jiyaneke bê tirk û Tirkiye bifikirin, xwe fêrî viya bikin, ji dêlî bindestî û xulamiya ji tirkan ra, berê xwe bidin welatê xwe, li welatê xwe, li bajar û gundê xwe li kar û riya debarê bigere, li wir bixwîne...
Lê ji bo vê jî helbet di serî da dibê meriv di warê rûhî da xwe ji tirkan qut bike, ji zimanê wan, muzîka wan, fîlmê wan, welhasil her titşê wan.
Çawa ku tirk, tu tiştê me qebûl nakin û ji tu tiştê me hez nakin, dibê em jî bi eynî rengî tu tiştekî wan qebûl nekin û hez nekin.
Çare ev e, dema yekî bi çavê neyar li min nêrî, dibê ez jî bi eynî çavî û bi eynî hestan lê binêrim.
Kurdan gotiye, dest dest dişo, dest vedigere rû dişo.
Zulm, teror, tirs û xofa dewlet û civatê gelek mirovên kurd bêşexsiyet û durû kiriye, tu carî newêre dirist û rastgo be, tu carî newêre ya dilê xwe bibêje, dema bibêje tê lînckirin.
Heger ne her kes be jî, lê gelek kes dikanin vê zulmê qebûl nekin, gelek xwendakar dikanin li zanîngeheke welatê xwe bixînin.
Li din jî dibê siyasetmedar û ronakbîrên kurd li hember van êrîşên ser kurdan dengê xwe bêtir bilind bikin û siyaseteke hîn aktîvtir bimeşînin û ji hukûmetê jî tedbîrên cidî bixwazin.
Li hember van êrîşan dibê civata kurd rabe ser nigan û vê zulm û terorê bi kîtleyî protesto bikin. Bi vê yekê ra dibê kurd daxwaza veqetandinê bêtir bidin pêş, madem ku ew naxwazin bi me ra bijîn, wê demê emê veqetin.
Dibê em viya bibêjin.
Heqê wan tuneye vê zulmê li me bikin, dibê em bi şîdet, bi çalakiyên mezin li dij derkevin û vegera welatê xwe ji xwe ra bikin hedef…

26 maj 2010

Her yek tiştekî dibêje...

Gelî xwendevana îşev min mazûr bibînin, ez nuh(saet 23:00)gihîştim mal û loma jî îmkana min a ku çavê xwe li malperan bigerînim û tiştekî binivîsim tuneye.
Nuha saet yanzdê şevê ye û ez sibê saet di şeşan da radibim.
Dema ez bêxew dimînim îcar li ciyê kar bawîşkan li ser bawîşkan tînim û xanimên swêdî jî ji vê yekê gelkî aciz dibin û min rexne dikin.
Dibêjin tu bi şev çi dikî?
Ez rebenê Xwedê newêrim rastiyê jî bibêjim, ji mecbûrî mijarê diguherim û qala tiştekî din dikim...
Hevalekî min ji Kurdistanê hatibû, ez îro çûm ziyareta wî, min bîstekê lê guhdarî kir.
Ji ber ku di nêzîk da ezê jî herimwelêt, loma jî hewcedariya min bi gelek agahdarî û ”dersê” heye.
Tu carî zirara zanînê tuneye, meriv çi bizanibe li karê ye, rojekê dikane bi kêrî meriv were.
Hevlê ku min îro dît ev cara duyeme diçe Kurdistanê.
Cara pêşî ji meth û sena xweşiya welêt, başiya hevalan û gotinên şekirokî devê wî nediket hev, hema pesnê xweşikiya Kurdistanê û dost û hevalan dida.
Kurdistan buhuşta ruyê erdê bû, Diyarbekir bajarê vê cîhanê yê herî xweşik bû, dost û hevalên dîtibû ji xwe kes di ser wan ra tunebû, hewqasî baş, hawqasî baş bûn ku meriv dixwest nexwe, venexwe û hema bi şev û roj li ba wan razê û ji xwe ra li wan guhdarî bike.
Her ku wî qala xweşikiya Kurdistanê, mezinbûna Amedê, comerdî û qedirşînasiya dost û hevalan dikir ji heyecanê xurîkiyê digirt bedena min, şorik ji devê min diçû, min dixwest hema ez rabim û bi peyatî berê xwe bidim Kurdistanê…
Welahsil, digot Zinar, dîtin û gotin weke hav nabe, dibê tu herî bi çavên serê xwe bibîne birê min...
Lê îcar min bala xwe dayê kêr devê wî venake, êdî weke berê ne hewqasî pesnê Kurdistanê dida û ne jî yên hevalan, ji hisiyatê bêtir qala hin rastiyên xembar dikir.
Hevalê min î delal îcar ji pesnan bêtir qala, feqîrîyê, bêkariyê, birçîbûna milet û serdestiya tirkî û cankêşiya kurdî dikir.
Got, min xwest ez herim bi şev li Mêlikahmedê bigerim, lê birayê min nehîşt, got tahlûkeye, ewê te bişîlînin, li te xin.
Yanî bi şev gera li Mêlikahmedê pir tahlûkeye…
De îcar were nemre, were neqehere…Axir bi kurtî, hevalê min ê delal û ezîz vê carê bêtir qala bûyer û çavdêriyên ne xweş kir.
Helbet ez jî pê ra xemgïn bûm…
Min di dilê xwe da got, xwezî min lê guhdarî nekira…
Dema meriv bûyer û serpêhatiyên tahl û xembar dibihîze hastên meriv jî serobinî hev dibe.
Haaa di vê nabênê da dibê ez qala tiştekî din yê girîng jî bikim…
Min do orjîna “berata” xwe, yanî biryara mahkimê ya muhrûrîzemanbûna doza xwe jî girt.
Hevalekî din 3-4 roj berê bi xwe ra anî bû.
Me li wir soza hevdîtinê dabû hev, mala wî ava, ew û xanima xwe jî ji bo xatirê min hatin wir.
Heta nuha orjînala biryara dadgehê li ba min tunebû, di dema çûnê da dibê di bêrîka min da be.
Hevalê nuhhatibû ne bes bû, wî jî gelek çavdêriyên wî tesdîq dikir, digot “tabî, wisa ye, hertişt guheriye, aqilê meriv disekine…”
De neyse, baş xerab emê xwe lê biqelibînin, hela ka Xwedê çawa dike.Wek dibêjin, dibê ez jî herim bi çavên serê xwe bibînim....

25 maj 2010

Axx ji derdê kurdan !...

Ji do da ye di facebookê da li ser nivîsandina bi kurdî di nabêna min û kurdekî ji Agiriyê da sohebete dostane û pir xweş heye.
Em ji hev ra qala derdê xwe û kurdan dikin.
Navê facebooka wî Îhsan Nûrî Paşa ye.
Me çend caran ji hev ra nivîsî. Ez van nivîsên min û bersîvên vî kurdê hêja li vir pêşkêşî we jî dikim...

Rexneya min ya pêşî
Birayên delal, ÎHSAN NÛRÎ PAŞA ji bo azadî û serxwebûna kurdan û avabûna Kurdistanê serî hilda, xwest dewleteke kurd ava bike.
Hûn li ser navê serokekî kurdan yê wiha mezin bi tirkî dipeyivin, bi tirkï dinivîsin.
Ev ne rast e û şerm e.
Heger em kurd in û bi rastî jî dixwazin qedir bidin xebat û têkosina ÎHSAN NÛRİ PAŞA, dibê em bi kurdî binivîsin.

Bersîva kesê bi naznavê Ihsan Nûrî Paşa:

”Kekê hêja û bi rûmet ez rêveberê ve komê me, mixabin dema ez bi Kurdî dinivîsim kes naxwîne û naecibîne.”

Bersîva min

Biray hêja!
Ma çima ez ne "kes" im", qey tu min û yên weke min wek "kes", yanî însan qebûl nakî?

Ew naxwînin bira nexwînin, ez dixwînim, bi sedan kurdên bi rastî kurd hene, ew dixwînin û ewê bixwînin....
Heger tu xwe bi ber teqala wan "kesan" xî û li gor daxwaza wan hereket bikî, te havil kir...

Ji ber ku ew "kesên" tu qala wan dikî ne kurdayetiyê, tirkîtiyê, ne ziman û kultura kurdî, ziman û kultura tirkî di nava kurdan da belav dikin, bi zanîn ya jî nezanîn pêşengiya asîmîlasyona miletê te dikin.

Dema yek nexwaze bi kurdî binivîse, ya jî derî îradeya xwe asîmîle bûbe û nikanibe binivîse û bixwîne, ne rast e ku meriv jî bide dû wî.

Ji dêlî ku em tesîrê li kesên wiha bikin û ji wan ra bibin alîkar, ne rast e ku ew, me ji zimanê me qut bikin û me bikin tirk.

Birayê delal, tu zanî, dawiya vî îşî tuneye, li derekê dibê meriv xwe ji van "kesan" qut bike.

Heger hin kesên ji dil kurd û dûrbîn xwe ji tirkî û "kesên" wiha qut nekirana ewê îro bi sedan malpper, rojname, kovar, radyo û telewîzyon tunebûna, nuha hîn jî me yê bi tirkî bikira leqelq...

"Mihî bi nigî xwe, bizin bi nigê xwe" bi darda dibe, her kes berpirsiayrê xwe ye, tu çi rast dibînî wiya bike.

Hemû kurd jî dev ji kurdî berdin û bi tirkî binivîsin ez nakim, ezê her bi kurdî binivîsim. Dixwaze bira yek "kes" jî nexwîne.

Lê dîrok zû ya dereng ewê heqê her kesî bidê...

Gelek silavên biratiyê û bimîne di xweşiyê da

Zinarê Xamo

Bersîva Ihsan Nûrî Paşa
"Kekê hêja Ez te fêm dikim... Bawir bikî ez dema zimanê dijmin (tirk) dinvîsînim ji hindêrê min xwîn diçe, lê dîsa sedcar mixabim Kurd Kurdî naxwînin, ezjî ji mecbûrî bi zimanê tirkî dinivîsînim...

Lê emê Kurdî jî binivîsin, hûn jî dikarin vê rûpelê da tiştan parve bikin, hûn jî alîkar bin yê hîn baştir be."

Bersîva min
Birayê delel, ji bo ku meriv karekî biqedîne dibê meriv dest pê bike, ji bo ku meriv zimanekî fêr bibe, dibê meriv bixwîne, binivîsîne, bipeyive û guhdarî bike.

Kes di zikê diya xwe da û jixweber tiştekî fêr nabe, ji bo fêrbûnê xebat lazim e.
Kurd, dibê dev ji vê çîroka ”kes bi kurdî nizane”, ”kes naxwîne” berdin, ev ne sebebekî rast û cidî ye, xapandin e.

Kesên destên wan ji tirkî nabe û dilê wan li kurdî rûnane, kurdî weke tirkî zewqê nade wan û dilê wan rehet nake wiha dibêjin.

Kes ne wekîl û berdevkê kesî ye, her kes mesûlê kirinên xwe.
Ma em di her warî da weke milete dikin?

Na, milet, “kes” gelek tiştên xerab jî dikin, dixwazin û diparêzin, lê em wek wan nakin, bi vacayî em li dij derdikvin û hewil didin ku “millet” û wan “kesan” biguherînin, bînin ser riya rast…

Piraniya kurdan heta 30-40 sal berê nedigotin em kurd in û doza tu mafê xwe jî nedikirin.
Û li dij bûn ku zarokên wan jî doza mafê gelê xwe bikin.

Heger me guh bida “kesan” û piraniyê û weke wan bikira, dibê me ne partî ava bikirana û ne jî komel.

Dibê me ji bo gelê xwe dest bi xebat û têkoşînê nekira.

Dibê me doza azadî û serxwebûna kurdan nekira.

Ji ber ku piraniya kurdan tiştekî wiha nedixwest.

Lê hin kesên kurdperwer guh nedan dîtin û daxwazên piraniyê yên ne rast û şaş.

Zimanê me hîm û sebebê hebûna me ye, dijmin bi hemû hêz û îmkanên xwe dixwaz vî zimanî ji ortê rake, yanî me asîmîle bike, bike tirk.

Embi bi vê nêt û planên neyar dizanin.

Û di vî warî da jî mixabin dijmin gelkî bi ser ketiye, bi milyonan însanên kurd hilûheram kirine.

Loma jî wan ”kesan”, kesên tu qal dikî, mane di orta xelîl û celîl da, him ji dêrê bûne û him jî ji mizgeftê, ne ”tam” kurd in û ne jî tirk in.

Gelekên wan dixwazin kurdî fê bibin lê nikanin.
Lê hik jî ne di wê şiûrê da ne.

Ya rast ew e ku em bi van kurdên kurdînezan ra bibin alîkar û kurdî fêrî wan bikin, wan ji bin bandora asîmîlasyona dijmin derînin, ne ku em jî dev ji kurdî berdin.

Heger em dixwazin şiir, çîrok, roman, rojname, edebiyat, tiyatro, muzîk, yanî weke tirkan her tiştê me jî hebe, weke xelkê em jî bibin xwedî zimanekî netewî, edebiyateke nivîskî, dem û dezgeyên netewî dibê em bi zimanê xwe bipeyivin, binivîsin û bixwînin.

Kurdî, dilê miletê kurd e, ku ev dil bisekine miletê jî bimre…

24 maj 2010

Madem hûn bi derdê xwe dizanin wê demê derman bikin

Serokkomarê Tirkiyê Abdullah Gul, do li ser riya Qazaxistanê di balafirê da li ser hin pirsên rojnamevanan gotiye, ”li Tirkiyê pirsgirêka herî mezin mesela kurd e.”
Gul gotiye, ”Hin kes vê gelşê wek ya başûrêrojhilat, hin kes wek ya terorê û hin kes jî wek ya kurd binav dikin. Hûn çewa binav dikin bikin, hûn dixwazin bêjin ”teror”, ”pêrgîvekirina demokratîk” ya jî ” gelşa kurd”, ferq nake, nuha gelşa Tirkiyê ya herî mezin ev e. Û dibê ev gelş were çareserkirin”
Vana gotinên di cîda û pir rast in, pêwîst nake ku meriv tiştekî lê zêde bike. Bi rastî jî derdê Tirkiyê ya herî mezin mesela kurd e, heta ku ev mesele çareser nebe, li Tirkiyê ne demokrasî bicî dibe û ne jî gelşên aborî çareser dibin.
Ji serê serê salan ve ye ku kurd vê meselê hewqas dubare dikin ku êdî mû bi serê zimanê me wan ve hatiye.
Jixwe li Tirkiyê yê ku vê rastiyê nizane tuneye, herkes weke navê xwe dizane ku ev mesele wiha ye.
Lê siyasetmedar û berpirsiyarên dewletê xwe li kerrîtitiyê datînin û naxwazin vê gelşê bi navê wê yê rastîn(mesela kurd)bi nav û qebûl bikin.
Loma jî dibêjin ”teror”, ”bêkarî”, feqîrî”, ”paşdamayina herêmê” û welhasil gelek navên din lê dikin.
Abdullah Gul, berê jî çend caran tiştên wiha anîbû zimên û gotibû ”di rojên pêşda ewê tiştên xêrê bibin.”
Lê heta nuha tu tiştekî mezin û berbiçav ku bikanibe vê gelşê çareser bike nebûye, teror, şer, girtin û kuştin hîn jî berdewam e.
Yanî mesele di gotinê da dimîne, di praktîkê da zêde tişt nayê kirin û naguhere. Dewlet, bi şiklekî cidî û samîmî dev ji siyaseta xwe ya înkar û îmhayê bernade, rast nîşan dide, lê çep lêdixe…
Madem ku hûn dizanin gelşa Tirkiyê ya herî mezin ”gelşa kurd” e, ê wê demê çima hûn çareser nakin?
Ma kê bi destê we girtiye?
We nizanîbûya me yê bigota de hadê nizanin, lê wa ye hûn bixwe jî dibêjin ku ”gelşa Tirkiyê ya herî mezin gelşa kurd e.”
Ê wê demê zû hel bikin, hûn li bende çi ne?
Kurd gav û saetê banga diyalogê û çareseriyeke aştiyane li we dikin, lê hûn guh nadinê, hûn dibêjin ku hûn bi ”terorîstan” ra rûnanin.
Baş e, kesên ku hûn jê ra dibêjin ”terorîst” bi wan ra rûnenin, lê bi hinekên din ra rûnin, ya jî bêyî ku hûn bi kesî ra rûnin, hin gavan bavêjin û mafên kurdan yên netewî bidin.
Kurd êdî ji peyv û sozên girover û bênetîce têr bûne, ji gotinê bêtir li bendî gavên berbiçav in.
Heger bi rastî jî hûn qebûl dikin ku “promlema Tirkiyê ya herî mezin meseleya kurd e”, wê demê li gor wê, girîngiyê bidin meselê û rojekê berî rojekê çareser bikin.
Gotin tiştekî hel nake, kirin pêwîst e...

23 maj 2010

Li hember vê têkoşînê dibê meriv serê xwe bitewîne...

Her ku meriv xebat, têkoşîn û liberxwedana vî miletî ya bênabên û bêwestan dibîne, meriv hinekî din jî dibe heyranê vî miletê têkoşer û vê baweriya xurt û saxlem.
Ez bala xwe didimê, li Tirkiyê û li Kurdistanê, dewlet her roj, xwendevan, siyasetmedar, axir ji kadir û berpirsiyarên BDP-ê û rêxistinên kurdan bi sedan kesî digrin, terorîze dikin, dixin hefsan.
Faşîst û hêzên nîjadperest yên organîze jî rojê li çend bajaran êrîşê dibin ser kurdan, ser xwendevanên kurd, rojê çend heban bi kevir û daran, bi kêran birîndar dikin.
Lê milet dîsa jî natirse, pir bêperwa hereket dike, çavê xwe ji tu êrîş û gefê dewletê nakute, yek sanntîmê jî paşda venakşe, xebat û têkoşîna xwe sist nake, dev ji liberxwedana xwe bernade.
Li hember xebet û têkoşîneke hewaqas mezin û bêperwa û bi israr ne mimkûn e ku meriv şewqê xwe dernexe û vî miletê fedekar teqdîr neke.
Li alîkî dewlet, her roj çiya û baniyên Kurdistanê bombebaran dike, li vir û li wir milet lêdixe, dikuje, digre binçavan, dixe hefasan.
Lê milet qet guh nadê, li aliyê din jî her roj meş e, mitîng e, civîn e, fûar e, konferans e, sempozyûm e…
Berê cendirmeyekî gundek, çend pûlisan bajarekî kurdan îdare dikirin, milet newêrîbû ji emreê wan derketa…
Lê nuha êdî zarokên heft salî bi keviran bi tank û panzêrên wan dikevin, bi çavê lîstokan li wan dinêrin, kes ji wan xofê nagre, natirse.
Meriv matmayî dimîne.
Netirsîn û bêperwatiya ji dewletê, ji hêzên dewletê gelkî girîng e, ev yek cesrata têkoşîn û berxwedanê bi xwe ra tîne.
Êdî bi kuştinê, bi girtinê û bi hefskirnina bi sedan kesî kurd nayên zeftê, tevgera kurd ya netwî têk naçe.
Bi êrîşên serê çiyan, bi girtin û kuştinê dewlet belasebeb xwe diwestîne, belasebeb xortên kurd û tirk dikuje û dide kuştin, belasebeb bi milyaran dolarên xwe bi avêda berdide…
Liberxwedana kurdan naşikê, dinya jî serobinî hev bibe kurd dev ji têkoşîna xwe bernadin û jiyaneke weke ya berê êdî qebûl nakin.
Dibê siyasetmedar û birêbirên dewletê vê rastiyê û vê îradeya kurdan ya ji polayê jî saxlmetir bibînin û dev ji ”hîviya şikandin û qedandina” tevgera miletê kurd ya netewî berdin, bi aqilekî selîmtir nêzî meselê bibin.
Tevgera kurd ya netewî, liberxwedana kurdan bi girtin û kuştinê têk naçe.
Çimkî êdî ne çend kes in, milet rabûye pêdarê, ji her sinif û tebeqeyê, bi sedhezaran kurd di mava vê micadeleyê da ne.
Îro min di TRT6-ê da temaşe kir, du kurdên karsaz, tucar bûn, yek jê mitahîd bû, yek jî berê abûqat bûye.
Bi qasî min dît herdu jî ne BDP û zêdejî ne siyasî bûn. Lê doza mafê xwe dikirin, digotin bira zimaê me serbest be, bira em jî weke tirkan xwedî maf û azadî bin.
Herduyan jî digotin, em kurd in, kurd hatine dinyayê. Xwedê zimanek daye me, lê zimanê me qedexe ye. Yanî Xwedê daye me qebûl nakin, yanê li dijî ya Xwedê tên.
Dibê zimanê me serbest be.
Dema ji her sinif û tebeqeyê însan doza mafê xwe yê netewî bike êdî ew mesele qediyaye, êdî tu hêz nikane wê tevgerê bişkîne.
Dewrana qedendina kurdan ji zûda derbas bûye, êdî ew xeyaleke vala ye, kes nikane kurdan biqedîne.
Kurdên jî weke her miletî bigihîjin azadî û serxwebûna xwe, dibê ev yek ji bal tirk, ereb û farisan ve wered dîtin.
Serîhildana kurdan bi şîdet û zirpa lehî û aşîtê rabûye, hemû bendên ji xilik û çamûrê yên li pêş xwe têk dibe, tarûmar dike, tu hêz nikane vê lehiyê rawestîne, hemû êrîş û tedbîrên dewletê yên li hember vê meşa kurdan ya azadiyê bêfeyde ye, ji ber ku bi bendên ji xilik û çamûrê lehî nayê rawestandin…
Dewlet û humûmeta AKP-ê, ji alîkî da bi teror, êrîş, girtin û kuştinê û ji alî din da jî bi bertîlên weke TRT6-ê, bi pakêtên xapandinê bawer dike ku hêdî hêdî, gav bi gav ewê vê liberxwedan û serîhildana kurdan bişkîne.
Ev xeyaleke vala ye, siyasetmedarên tirk çuqasî zû dev ji vê xeyala xwe ya vala berdin ji bo wan jî û ji bo mej î hewqasî baş e.
Bi hêviya ku siyasetmedarên tirk ne bi xeyalên vala û ne mimkûn, lê bi aqilekî selîm û realîst hereket bikin…

22 maj 2010

Gandî rêberê gelê xwe bû, Kemal rêberê neyar e...

Kongreya CHP-ê(PartiyaGel ya Komarî) ya 33-emîn îro li Anqerê li Salona Sporê ya Ataturk bi helahelayek mezin dest pê kir.
Artêşek rojnamevan kongreyê taqîb dikin, qala 800 rojnamevanî dikin.
Xwedê meriv ji bêtarên tirkan bisitirîne…
Serokê Giştî yê berê Deniz Baykal beşdarî kongreyê nebû, lê rismê serokê CHP-ê yê pêşî Mustafa Kemal Ataturk û yê serokê dawî Denîz Baykalê ji ber belavbûna kasetê wî ya seksê mecbûrî îstîfayê bû, hatin bidardekirin.
Yanî Baykal bi xwe naziyan bike, ew bi xwe beşdar nebe jî rismê wî daliqandine.
Kemal Kiliçdarogluyê dêrsimî, kurd ê ku ew bi xwe, xwe kurd qebûl nake, bi îmzeya 1200 nûnerî wek berendamê serokê partiyê hate nîşan dan.
Heta nuha raqibê Kilçdaroglu xuya nake, wisa xuyaye ku ewê Kiliçdaroglu namzetê tenê ye.
CHP, partiyeke dewletê ye û notirvanê kemalîzmê û sîstema dewleta unîter e, serokê wê bibe ”kurdekî elewî” jî ewê tiştekî zêde naguhere.
Heger ji Kiliçdaroglu bê ewê hewil bide ku kurdan, lê bi taybetî jî kurdên elewî bixapine, ewê bixwaze beşekî kurdan bikşîne ba partî û îdeolojiyeke neyar.
Jixwe ji bo vê yekê ye ku tirk vê wezîfeyê didin wî.
Weke ku min di nivîseke xwe ya berê da jî gotibû, rola wî, rola ”Hespa Truvayê” ye, ewê bixebite ku deriyê bedenê yê girtî veke û têkeve hundurê bedenê, ji bo ku ”kelayê” ji hundur da zeft bike. Ev vekirîye û ne hewceye ku meriv zêde dirêje bike.
Lê tiştê herî ecêb û xerîb û bala min dikşîne, media û çapemeniya tirk bi rengekî bê şerm û bêheya ji bo vî merivê ku hemû jiyana xwe weqfî tirkan û îdeolojiya kemalîst kiriye dibêje ”Gandî Kemal”!
Navê Gandîyê mezin, li vî rêberê dijmin kirine…
De îcar were ”vî kerî ji vî buhurî derbas ke”!
Bi îhtîmaleke mezin tirk viya bi zanetî dikin, bêguman ew baş dizanin ku ev rebena nagihîje nenûka gandî ya heram jî, lê ji bo ku kurdên elewî bixapînin, vê riyakariyê dikin.
Reben û pepûkekî wek Kemal Kiliçdarogluyê ku xulamtiya dijmin ji xwe ra weke şerefekê qebûl dike, çawa dikane bi Mahatma Gandîyê ku li hember îşxala Împaratoriya Îngilîzan serî hildaye, pêşengiya serîhildana gelê xwe kiriye û di netîceyê da jî welatê xwe rizgar kiriye, were miqayese kirin?
Ne rast e ku meriv navê qehremanekî hewqas mezin, li koleyekî hewqas reben û pepûk bike.
Gandî, serok û rêberê gelê xwe bû.
Kemal Kiliçdaroglu, rêber û serokê neyar e.
Gandî, dixwest gelê xwe rizgar bike...
Kemal Kiliçdaroglu, dixwaze gelê xwe bindest bihêle.
Mahatma Gandî, bi îdeolojiya xwe ya ”bêşîdet” fîgurekî pir girîng yê têkoşîna serxwebûna Hindistanê bû.
Gandî, weke mêran li hember Împaratoriya Îngilîzan derket û di netîceyê da îngilîz ji welatê xwe avêt û gelê xwe azad kir.
Lê Kemal Kiliçdarogluyê ku bira kirina pêşengiya miletê kurd li wir bimîne, rebeno hîn newêre bibêje ez kurd im, çi kiriye?
Gandî, li hember îşxala îngilîzan serî hilda û pêşengiya gelê xwe kir û bi vê têkoşîna xwe jî li cîhanê olan da.
Kemal Kiliçdaroglu jî, ji bo ku gelê xwe bindest bihêle, rêberî û pêşengiya dijmin dike, ji dêlî ya gelê xwe, dibe serokê partiyeke dijmin ya nîjadperest, partiyeke ku di qetlîama gelê wî da pêşengî kiriye, roleke mezin lîstiye...
A ji merivekî wiha reben , pepûk û bêşexsiyet ra jî dibêjin ”Gandî Kemal”!
Şerm e, eyb e, navê Gandî heram nekin…
Gandî, ji bo ku gelê xwe azad û welatê jî rizgar bike, rêber û serokê miletê xwe bû, bi têkoşîna xwe, bi îdeolojiya xwe ji gelên cîhanê ra bû numûneyekî bêhempa…
Lê Kemal Kiliçdaroglu, rêber û serokê dijmin e, dixwaze rola ”Hespê Truvayê” bilîze û bi vî rengî jî kelayê ji hundur da feth bike, yanî gelê xwe ji dijmin ra bavêje erdê, liberxwedana wî têk bibe.
Jixwe ji bo vê yekê ye ku qet qala çareseriya mesela kurd neke, ji dêlî vê, qala paşdemayina Kurdistanê, feqîrî û bêkariya kurdan dike, sebebê têkoşîn û serîhildana kurdan bi feqîriya kurdan ve girê dide.
Loma jî ne mimkûn e ku rebenekî wekî Kemal Kiliçdaroglu bikanibe rola yekî wek Gandî bilîze.
Gandî li ku, Kiliçdaroglu li ku?

20 maj 2010

Min bîriya kulîlkên Kurdistanê kiriye...

Vê êvarê gava ez ji deriyê hewşê ketim hundur, li aliyê hewşê yê rastê dara me ya giryazê weke keçeke ku kerasekî spî yê bûkaniyê bera ser bejna xwe dabe bala min min kişand.
Ez ji kêfa matmayî mam…
Dara me kulîlk vekiribû.
Di nava rojekê da çawa dikane hewqas kulîlk veke, çawa dikane hewqasî biguhere?
Ji ber ku do wan çaxan yek kulîlk jî venekiribû, bê xemil û xêlî bû…
Ev 2-3 roj in diya germ e, do danê êvarî min kursî û masa havînê derxit û ez xanim bîstekê li wî aliyê bexçe rûniştin.
Me bîstekê xwe da ber roja êvarê, bedenên xwe yên çilmisî hinekî germ kir.
Me çaya xwe danî ser masê, min cixara xwe vêxist û em ketin şêwir û mişêrên çûnê, emê çi bi xwe ra bibin û çi nebin…
Min bala xwe da dara giryazê, çavên xwe li bexçe gerand û bîstekê bi hestê evîndarekî li laleyên li ber pacê yên sor û zer temaşe kir.
Lîstk û vîçîna çûkên li ser darên li kêleka hewşê wek senfoniyeke klasîk ahanga xwezayê temam dikir.
Min di dilê xwe da got, rengê kesk kêm e, ku çend hebên kesk jî hebûna tam dibû rengê ala Kurdistanê.
Lê dara giryazê yek kulîlk jî venekiribû, hîn di bûtikê da bû…
Em heta dereng em rûniştin, min nexwest herim hundur û dîsa xwe bidim ber kompîtorê.
Û îro, yanî piştî 24 saetan, dara me bûbû dareke din, xemla xwe nuh kiribû, kerasekî spîboz yê bûkaniyê bera ser bejn û bala xwe da bû û bi nazdarî xwe bi min şîrîn dikir…
Min deriyê malê bi zirp vekir, çentê li milê xwe avêt erdê û ban xanimê kir, min got, xanim, xanim, hela were bala xwe bidê, dara me kulîlk vekiriye, bûye wek bûkekê…
Xanimê li mitpaxê karek dikir, bi dengekî sakin û bêheyecan got, min dîtiye, dîtiye…
Li Swêd zivistan dirêj û buhar jî pir kin in, meriv hew dibîne di nava 2-3 rojan da bû buhar û karnavala rengan.
Û dûra jî zû diqede, fena ku meriv xewnekê bibîne…
A ji ber vê kiniya buharê û dirêjiya zivistanê ye swêdî ji xwezayê, germê, nebaran pir hez dikin.
Îsal li Swêd zivistanê pir dirêj kişand û gelkî jî sar bû.
Lema jî swêdî li bende buhar û havînê kevzikî bûne, bi şev û roj mijara wan ya esasî li ser havînê û hewayê ye.
Û ev 2-3 ro jin li Stockholmê dinya pir xweş e, 23-25 derece germ e. Li Swêd buharê gava 2-3 rojan dinya germ be, xweza ji nişka ve diteqe, herder hişin dibe, di nava kulîlkan da dixemile.
Lê ne xweza tenê, jin û keçên narîn jî bi xwezayê ra vedibin, geş û har dibin, ew jî weke nesrîn, beybûn, sosin û gulên mihemedî kuçe û kolanên Stockholmê dixemilînin û bi vê yekê jî hinav li meriv tînin xwarê…
Li aliyê bexçe yê bakur dareke me ya sêvê jî heye, dareke biçûk e, par me çend sêv jê xwarin.
Min çû li wê jî nêrî, lê wê hîn kulîlk venekiriye, li ber vekirinê ye, lê hîn çend rojên din jê ra lazim e.
Li gor dara giryazê him ciyê wê ne xweş e û him jî kêmtir rojê dibîne, loma jî dereng kulîlkan vedike.
Ji ber ku em rêwî ne, loma jî min îsal ne çîçek kirîn û ne jî destê xwe da bexçe, tiştên hişin hatine hemû yên berê ne, me îsal tiştek neçand.
Emê îsal herin li bexçe û seyrangehên Kurdistanê bigerin, kulîlkên Kurdistanê bîn bikin, ji zûda ye min bîriya bîna kulîlkên kurdan û Kurdistanê kiriye…

19 maj 2010

Heger tu dixwazî kitêba te were firotin navê "mezin û egzotîk" lêke

Fûara Pirtûkan ya TUYAP-ê ev cara pêşî ye ku li Kurdistanê li Diyarbekrê tê vekirin û bi qasî ku dibêjin eleqeyeke pir mezin dibîne.
De ez hêvî dikim ku ewê wiha be û bi vê minasebetê amedî jî ewê hefteyeke mişt kultur, zanîn, dîrok û edebiyat tenefus bikin.
Fûar ewê di nabêna 18 û 23-ê gulanê da bi gelek semîner û konferansên cûrbecûr û bi gelek çalekiyên edebî û kulturî di xizmeta mîvan û gelê Diyarbekrê da be.
Li gor çapemenî dinivîse, 110 weşanxane beşdarî Fûara TUYAP-ê ya Diyarbekrê bûne û di nava van da gelek weşanxaneyên kurd jî hene.
Pir baş e, di fûarên wiha mezin da bi dehan weşanxane, bi hezaran kitêb ra beşdar dibin.
Ji bo xwendevan û evîndarên kitêban yên kurd ev jî keyseke mezin e, çimkî bi vê minasebetê bi hezaran kitêbên kurdî li ser hev dibînin û ji wan haydar dibin.
Ev jî gaveke berbî xwendinê ye...
Dil dixwest ku ez jî nuha li Ameda xopan bûma, di nava wan pirtûkan da têra dilê xwe bigeriyama û ji semîner û konferansekê, biçûyama semîner û konferanseke din.
Lê çi heyf ku ev yek ne mimkûn e.
Lê li gel vê jî, ez bi hawakî xwe li wir hîs dikim, ji ber ku du(2) weşanxaneyên min jî(Doz û APEC)bi sê pirtûkên min(Hindik-Rindik, Antolojiya Çîrokên Zarokan-Apec, Bide Dû dilê Xwe-Doz)beşdarî fûarê bûne.
Bi kêmasî çend kesên van kitêban bigrin destên xwe, lê binêrin û çend lib jî miheqeq ewê were firotin.
Yanî ne bi şiklekî fizîkî, bi şiklekî manewî be jî ez xwe li wir his dikim û bala xwe didim ziyaretçiyên fûarê.
Ez nikanim qalê nekim, li gora ku hin malperên kurdî nivîsîne, dibêjin di fûrarê da kitêba ku herî zêde populer e û ji bal gel ve aleqeyeke mezin dibîne, kitêba bi navê, “Kurdistan´i Duşlerken"(Dema Kurdistanê xeyal dikim)e, herî zêde ev kitêb bala însanan dikşîne.
Qala naveroka kitêbê nehatiye kirin, loma jî ez nikanim tiştekî li ser kitêbê biêbêjim.
Lê ez bawer dikim ev eleqe ji naverokê bêtir, ji navê kitêbê ra ye, însan ne kitêbê, navê wê dikirin.
Navekî egzotîk e, heyecanê dide meriv...
Û ji xwe kurd jî ji navên egzotîk, mezin pir hez dikin, dema ji hevalê xwe ra bi tirkî bibêje min kitêba “Kurdistan´i Duşlerken” kirî xweş e, giranî û cidîyeteke wê heye.
Kitêbeke “berradayî” nekirye, "Kurdistan´i Duşlerken"(Dema Kurdistanê xeyal dikim)kiriye, ne îşê henekan e…
Navê kitêbê dibe tercumanê hestên gelek kurdî, çimkî piraniya kurdan Kurdistanê xeyal dikin.
Tenê xeyal…
Lê ji bo birastgerandina vê xeyalê, xebat û fedekariya pêwîst nake, zimanê xwe, xwendin û nivîsandina kurdî fêr nabe, lê kitêba ”Dema Kurdistanê xeyal dikim” weke sûsekê dikire.
Û ilim jî dema bi tirkî be bêtir bi dil û can dikire...
Heger eynî kitêb, bi eynî navî ne bi tirkî, lê bi kurdî bûya, ez bawer dikim ku ewê hewqas populer nebûya.
Loma jî ji nuha da temiya min li hemû nivîskarên kurd, navvv!.., navvv!.., heger hûn dixwazin kitêbên we jî wiha populer bibe, navê xweş, mezin û egzotîk li kitêbên xwe kin, kes nexwîne jî ewê were firotin.
Ji xwe “Kurdistan´i Duşlerken/Dema Kurdistanê xeyal dikiim” jî însanan ne ji bo xwendinê, ji bo payê û navê wê kirîne…

18 maj 2010

Kemal Kiliçdaroglu kevirekî kuş e

Parlamenterê CHP-ê yê Stenbolê Kemal Kiliçdarogluyê dêrsimî, kurd(esas mêrik xwe kurd qebûl nake)û elewî do bi civîneke çapemeniyê namzediya xwe ya ji bo serokatiya CHP-ê îlan kir.
Navê Kiliçdaroglu ji bo serokatiya CHP-ê ev çendake dihat gotin, lê nedihat bawerkirin ku ewê ji partiyê piştgiriyeke wiha xurt bigre.
Îro li Anqerê di civîna serokên CHP-ê yên bajaran da ji 81 serokî, 77 libên wan piştgirî dan serokatiya Kiliçdaroglu û 4 liban jî(serokên Antalya, Agirî, Îzmîr û Samsûnê)piştgirî dan Denîz Baykal.
Bêguman ev yek ji bo Denîz Baykal têkçûneke pir mezin e. Bi îhtîmaleke mezin Baykal, têkçûneke hewqas mezin texmîn nedikir û loma jî bi eşkerebûna biryara serokên wîlayetan ra şeqizî û gelkî tûre bû û daxwaza hevdîtina wan webûl nekir.
Serokên wîlayetan yên CHP-yê di civîna xwe ya îro da biryar dan ku piştî civînê herin Baykal li mala wî ziyaret bikin.
Denîz Baykal ev daxwaza hevalên xwe red kir û got: “Ez îro ne musaîd im”.
Ev şêla Baykal jî nîşan dide ku ew ji biryara serokên wîlayetan hewqasî aciz bûye ku êdî naxwaze bi wan ra rûne jî.
Dema meriv li vê rewşê dinêrê, meriv dikane bi hêsanî bibêje ku şerê di nava CHP-ê da di rojên pêş da ewê gurrtir bibe.
Baykal merivekî bi girr û şerûd e, ewê rehehet rûnene…
Kongreya CHP-ê di dawiya vê hefteyê da ye. Berî kongrê û di kongrê da gelek bûyerên nuh dikanin rû bidin.
Em werin ser namzetî(berendamî)û serokatiya Kemal Kiliçdaroglu…
Bêguman Denîz Baykal merivekî nîjadpereset û pir xerab e, têkçûna wî tiştekî pir baş e…
Lê ji bo kurdan Kemal Kiliçdaroglu ”hespê trûva”ye û lema jî ji Denîz Baykal gelkî tahlûketir e.
Bi ya min, dema ku yek xwe kurd qebûl bike û merivekî baş be nabe endam û serokê paritiyeke tirk.
Çuqasî ”baş” dibe bila bibe, piştî ku yek bû kadir û serokê partiyeke tirk, dibê meriv bi tu hawî piştgiriyê nedê.
Kurd heger pir jêhatîne, dibê partiyên xwe ava bikin, bibin endam û serokên partiyên xwe, bibin komunîst, çep, dîndar, lîberal û sosyal demokratên miletê xwe, ne yên xelkê.
Wexta zilamtiya ji xelkê ra êdî buhurîye û bi tu hawî dibê meriv qebûl neke.
Partî, komel û rêxistinên kurdan yên herî xerab jî ji yên tirkan yên herî baş çêtir in û xizmetê baştir kirine.
Di nava van 15-20 salên dawî da li Kurdistanê çi xizmet û tiştên baş hatibin çêkirin hemû jî bi xebat û têkoşîna rêxistin û partiyên kurdan hatine bidestxistin, partî û rêxistinên dijmin li Kurdistanê ji bo kurdan du kevir jî nedane ser hev.
Pêşiyên kurdan gotine, suwarê hespê xelkê tim peya ye…
Bi rastî jî wisa ye, xelk kînga bixwaze hespê xwe ji meriv distîne û meriv di nîvê rê da peya dimîne…
Bi dîtina min, holik û kusêxê malê meriv ji qesir û qonaxên xelkê yên bi kirê hezar qatî çêtir e, ji ber ku çawa be jî malê meriv e, kes nikane di rojeke teng da ço têxe pişta meriv û meriv jê derxe.
Dixwaze bira holik û kusêxekî hedimî be jî, ji ber ku yê meriv e, meriv dikane di der û hundur da her babet tamîrat û guhertinê bike.
Lê dema yê xelkê be tu nikanî kevirekî jî ji ciyê wî bileqînî, dibê tu destûrê bigrî…
Lê dema malê te be, tu bi dil û destê xwe yî, kes nikane ji te ra bibêje hilêbilê û çima tu wiha dikî?
Yanî bi kurtî, tiştê ku ez dixwazim bibêjim ev e: ez bi xwe muxtariya gundekî Kurdistanê bi serokkomariya Komara Tirkiyê nadim.
Heger Kiliçdaroglu pir jêhatî ye, bira partiya kurd, elewî, sosyal demokrak, axir baweriya wî bi çi heye, bira partiyeke li gor wê ava bike, çima dihere dibe ”suwarê hespê xelkê?
Bi îhtîmaleke mezin di vê piştgirya Kiliçdaroglu da jî siyaseteke pir kûr heye, kemalîst dixwwazin li Kurdistanê ji nuh va xurt bibin, piştgiriya kurdan û elewiyan bigrin.
Wek tê zanîn, ji ber dijminatiya Baykal ya li hember miletê kurd, li Kurdistanê CHP nemaye.
Elewiyên kurd jî êdî weke berê piştgiriyê nadin CHP-ê.
Loma jî pir ne dûr î aqilan e ku kemalîst û dewleta kûr dixwazin îcar Kemal Kiliçdaroglu weke ”hespê trûva”yê biceribînin….
Lê dibê her kes bizane ku Kiliçdaroglu, amîgotiya ”Anqarasporê” bi serokatiya Diyarbekir sporê naguhere…
Yanî kevirekî kuş e, nikane tu seriyan bişkîne…

17 maj 2010

Tirk dixwazin kurdên bakur û başûr ji hev fêm nekin

Şair û parlamenterê herêma Kurdistanê yê ji Lîsta Hevpeymaniya Kurdistanê Mueyed Teyîb, li Cizîrê di panêla li ser ”Ziman û Perwerde” yê da îdîayek pir cidî avêtiye ortê, gotiye ji bo ku başûrê Kurdistanê li herêma Behdînan kurmancî nebe zimanê perwerdeyê Tirkiye mudaxeleyî perwerdê û weşana kurdî dike.
Şairê bi nav û deng û parlamenterê kurd Mueyed Teyib di derbarê mudaxeleya Tirkiyê da wiha gotiye:
”Berê li Herêma Behdînan perwerdeya bi kurmancî hebû lê dewleta Tirkiyê ji bo ev perwerde bandorê li bakûr neke, mudaxale kir û xwest perwerdeya kurmancî ji holê rabe.”
Berî her tiştî ev ”îdîa”, îdîayeke pir cidî ye.
Ev yek.
Ya din jî ev îdîa ji alî ronakbîrekî jîr, merivekî pir nêzî PDK-ê û hukûmetê û parlamenterekî kurd ve tê gotin.
Û ev yek jî vê ”îdîayê” cidîtir dike. Ji ber ku xwediyê îdîayê ne merivekî laletayin e û ji ezbere napeyive.
Heta nuha çend carên din jî di derbarê mudaxeleyên Tirkiyê da di çapemeniya kurd da hin tiştên wiha hatin gotin.
Yanî ev ”îdîa” ne nuh e, heta nuha gelek carên din jî hatiye rojevê.
Li gor tê gotin, Tirkiye zixtê dide ser hukûmeta Îraqê ya merkezî û ya herêma Kurdistanê ji bo ku kurd elîfbeya latînî bikar neynin û li herêma Behdînan jî kurmancî nebe zimanê perwerdeyê.
Û îdîa ew e ku gele soran jî li ser navê ”yekîtiya zimên û zimanekî yekgirtî” di bin ra piştgiriyê didin vê daxwaza Tirkiyê.
PDK jî ji bo ku bi ”soranan” ra nabêna xwe xera neke ya bêdeng dimîne ya jî zêde îtîrazî nake.
Herçî mudaxeleyên Tirkiyê ne bêguman qet şika min tuneye, Tirkiye sedî sed mudaxela dike, ji bo ku li başûr zarokên kurdan bi kurmancî perwerdeyê nebînin û tîpên latînî jî fêr nebin.
Esas Tirkiye dixwaze kurdên Tirkiyê qet ji kurdên Îraqê û Îranê fêm nekin, jihevfêmkirina kurdên başûr û bakur, soran û kurmancan hinavê tirkan diqetîne, xewa şevan li wan heram dike.
Loma jî pir normal e ku Tirkiye tiştekî wiha ji hukûmeta herêma Kurdistanê dixwaze.
Wek Muyed Teyib jî di axaftina xwe da gotiye, baweriya Tirkiyê ew e ku heger li başûr li gel soranî kurmancî jî bibe zimanê perwerdeyê û bi tîpên erebî ra, tîpên latînî jî were bikaranîn, ev yek di pêşerojê da ewê bandoreke mezin li kurdên bakur(kurdên Tirkiyê)bike.
Tirkiye ne îro tenê wiha difikire, ji roja Komara Tirkiyê ava bûye û virda ye kemalîstan li hember miletê kurd ev siyaseta panturkîst û nîjadperest meşandine û hîn jî dimeşînin.
Piştî şerê Cîhanê yê Yekem, dema Îraq di bin destê Îngilîzan da bû kurdan li Kurdistanê demakê tîpên latînî bikar anîn û hin weşan jî kirin. Armanc ew bû ku kurd tîpên latînî jî bikar bînin û îngilizan jî jî piştgirî didan vê daxwaza kurmancan.
Lê Titkiyê mudaxele kir, îngilîz bi bertîlan îqna kirin û perwerdeya bi tîpên latînê rakirin.
Dîsa di dema Sovyetê da , di dawiya salên 1930-î da demakê kurdên Ermenîstanê elîfbeya kurdî ya latînî bikar anîn û pê weşan jî kirin.
Lê kemalîstan dîsa midaxele kir û Stalîn ew elîfba li kurdan qedexe kir, kurd mecbûrî elîfbeya krilî kirin.
Ji bo ku tirştên kurdên Sovyetê dinivîsin kurdên Tirkiyê nikanibin bixwînin.
Heger ne mudaxeleya kemalîstan bûya nuha bi hezaran berhemên kurdên Sovyetê bi tîpên latînîbûn û kurdên bakur ewê jê feydeyek mezin bigirtana.
Yanî di vî warî da sicîla Tirkiyê pir xerab e, gelek sabiqeyên wê yên bi delîl û îspat hene.
Loma jî tiştê Mueyed Teyib gotiye muheqeq rast e, dibê em jê nekivin dudiliyê…
Netîce di vir da ji bo me tiştê surprîz û girîng ne mudaxeleya Tirkiyê ye, ji wê bêtir şêl û bersîva kurdên başûr e.
Gelo li hember vê daxwaza tirkan ew çi difirkirin, ew dixwazin siyaseteke çawa bimeşînin?
Tirk naxwazin kurd yek elîfbayê bikar bînin, naxwazin kurd ji hev fêm bikin ji bo ku tesîrê li hev nekin, ji bo ku nebin yek milet.
Ê heger kurdên başûr jî bi qasî tirkan jîr, zana û neteweperwer bin, dibê ew jî sedîsed eksê daxwaza tirkan bikin, kurmancî bikin zimanê perwerdê û li gel elîfbeya kurdî ya erebî, ya latînî jî fêrî hemû zarokên kurdan bikin.
Mefê meriv tuneye ku meriv ji dijmin gazinan bike, çimkî dijmin xêra meriv naxwaaze û xerabiyê bi meriv dike.
Ev ne tiştekî pir xerîb û ecê be…
Lê dibê kurdên me bi ya dijmin nekin, daxwazên wan bicî neynin….
Ez hêvî dikim ku daxwaza tirkan tenê di daxwazê da mame, nebûbe dîtineke kurdan jî…

16 maj 2010

Kurdî bimre Kurdistan jî namîne

Her cara ku ez dibînim keç û xortên kurd qedir û girîngiyê didin zimanê xwe, li zimanê xwe xwedî derdikevin gelkî kêfa min tê, dinya dibe ya min.
Di facebookê da xortekî bi naznavê ”Jîn Kajîn” ji ber ku hin kurd ji dêlî zimanê xwe bi tirkî dipeyivin xwe gelkî qeherandiye, ji kerba dilê xwe gotiye:
” Parçeyek namûs di pozê mirov de hebe, piçek şeref û heysiyeta mirov hebe, mirov bi zimanê xwe diaxive, naçe bi qûna zimanê serdestê xwe nagire!”
Di şirove û bersîva xwe da min got:
”Ne hewceyî gotinên wiha giran e, hema meriv hinekî ji miletê xwe û zimanê miletê xwe hez bike, xwe ji însan û miletên din kêmtir nebîne meriv bi zimanê xwe dipeyive.
Çawa ku mal û milkê xelkê nabe yê meriv, her wisa ziman û edebiyata xelkê jî nabe ya meriv.
Kurdên ku bi zimanê tirkî siyasetê dikin, berheman didin, di hundurê xwe da ne kurdên temam in, di hestên wan yê netewî da miheqeq jarî û zeîfiyek heye...”
Heta 2-3 sal berê jî li Kuridistana bakur di nava kurdan da tu hêz û tevgereke ku têra xwe û bi şiklekî cidî girîngî dida zimên tunebû.
Kurdayetî bi tirkî dihat kirin, zimanê siyasetê bi temamî tirkî bû.
Lê ev heyameke di nava kurdan da hin kes û hêzên ku girîngiya zimên baş fêm kirine û bi rengekî cidî ehemiyetê didin bikaranîn û pêşdabirina zimên peyda bûne û xebatên pir hêja dikin.
Bîstek berê dîsa di facebookê da min li klîpeke çalakiyke li ser zimên temaşe kir.
Klîpeke pir balkêş bû.
Xortekî kurd li kolana bajarekî, di nava bi sedan, belkî jî bi hezaran însan da herfên kurdî bi milet dida fêr kirin.
Ji şiklê çalakiyê ra gelkî kêfa mim hat.
Dibê kurd serê xwe bi vê meselê ra biêşînin, ji bo belavkirin û fêrkirina kurdî li rê û metodên nuh bigerin.
Ji ber ku dibê em baş bizanibin ku dewlet bi rehetî zimanê me serbest nake, dibê kurd dewletê mecbûrî vê yekê bikin.
Ew jî ev e, dewletê bibîne ku kurd dev ji zimanê xwe bernadin, şikandina vê îradeya kurdan ji bin da ne mimkûn e.
Dema dewlet gihîşt vê baweriyê ewê weke berxikan kurdî bikin zimanê perwerdeyê.
Loma jî hebûn û şiyariya cîlên nuh gelkî girîng e, dema dewlet bibîne ku kurdî ne zimanê gundiyan û hin kal û pîran tenê ye, zarok û ciwanên kurd jî bi kurdî dipeyivin, dinivîsin û berheman didin.
Herçî bi rengekî bênabên dubarekirina girîngiya kurdî ye rast e, dibê meriv tim bibêje û nijarê di rojevê da bihêle.
Lê ne bi hêrs û xeber…
Berî her tiştî dibê hin însan û hin hêz di bikaranîna kurdî da israr bikin, xwedî rêxistin, dîtin û program bin û pêşengiya vê tevgerê bikin.
Dûra, bi wextê ra ev tevger ewê roj bi roj mezin û fireh bibe.
Ma têkoşîn, xebat û serîhildana kurdan jî wisa nebû, ew jî di salên 60-70-î da pir zeîf bû, bi çend ronakbîr û xwendevanan dest pê kiribû.
Lê dûra bi xebat û têkoşîna însanan tevger gav bi gav berfireh bû û li seranserê Kurdistanê şax berda, gihîşt hêzeke bi milyonan.
Dibê kurd di warê zimên da jî wiha bifikirin, bi plan û program bixebitin û di daxwaza xwe da bêtawîz û israrkar bin.
Xebateke wiha piştî çend salên din ewê fêkiyên xwe bide...

15 maj 2010

Biryareke tam layiqî edaleta tirk...

Dadgeha 5-ê ya cezayên giran ya Diyarbekrê du roj berê 166 sal û şeş meh cezayê hefsê da rojnamevan û sernivîskarê rojnameya Azadiya Welat Vedat Kurşûn, ji ber ku Kurşûn di rojnameyê da çend gotar û nûçeyên ne li gor dilê dewletê belavkiriye.
Dadgehê, weke hertim Vedat Kurşûn ji ber sûcê propagandeya ”rêxistina cudaxwaz û terorîst” sûcdar dît û xwest 525 sal cezayê hefsê bide wî. Lê ev cesa daxist 166 sal û şeş mehan.
Dadgehê di biryara xwe da diyar kriye ku Vedat Kurşûn tam 103 caran nivîs û wêneyên li ser PKK-ê belav kiriye û ev yek jî tê wê maneyê ku bi van xeberên li ser PKK-ê wî propagandeya terorîzmê kiriye.
166 sal û şeş meh ceza?
Bi rastî jî biryareke tam li gor şan û şerefa edaleta dewleta tirk e.
Li vê cîhanê bêyî dedadgehek tirk, tu dadgeheke din nikane ji bo ”sûcekî” wiha cezayekî wiha bide rojnamevanekî.
Aqilê meriv disekine…
Ji bo her xeberekê 2 sal û nîv û ji bo endametiya û propagandeya ”rêxistina terorîst” jî 12 sal.
Xêra Xwedê ye, qet ne tiştek e, Vedat Kûrşûn 83 salan ewê li ser aliyê xwe yê çepê û 83 salan jî ewê li ser aliyê xwe yê rastê razê û dûra jî ewê hew binêre ku sal derbas bûne û ceza qediyaye…
Ev biryar jî nîşan dide ku li Tirkiyê dewlet bi hemû dem û dezgehên xwe va çawa li dijî kurdan e…
Karê rojnamevan ew e ku xebera bûyerên diqewime bi hawakî rast bigihîne xwendevanên xwe.
Rojnamevan nikane qala hin bûyeran bike û ya hinekan neke, dema bûyerek li derekê qewimî dibê bi cî, war, wext û belge biweşîne.
Heger hêzên dewletê li kurdan neheqiye bike, bikuje, karê rojnamevan ew e ku qala bûyerê bike, rastiyê bigihîne xwendevanên xwe.
Lê dewleta tirk ji kurdan ra dibêje na, dibê hûn qala rastiyê nekin û li dijî dewletê, hêzên ewlekariyê tiştekî nebêjin, nenivîsin û rexne nekin.
Hêzên dewletê çi nebaşîyê û zulmê jî li we bike, we bikuje jî dibê hûn rexne nekin, biparêzin û bibêjin dewlet baş dike.
Dema weke kurd hûn viya nekin, ciyê we ya zindan û ya jî goristan e…
Belê, tiştê dewlewt ji kurdan ra dibêje ev e, dibê hûn her babet zulm û terora dewletê qebûl bikin.
Ev aliyekî meselê ye, aliyê din jî dewlet bi rastî naxwaxe kurd bi zimanê xwe binivîsin.
Dewlet naxwaze rojnamevaniya kurdî bi pêş keve û kurd jî weke her miletê bibin xwedî çapemenî.
Ji ber berendametiya Yekîtiya Ewrûpayê, Tirkiyê ji mecbûrî hin qanûn û maf qebûl kirine loma jî nikane rasterast weşandina rojnemeyeke kurdî qedexer bike. Lê ji dêlî wê va, bi cezayên wiha kurdan terorîze dike, nahêle rojnamevaniya kurdî bipêş keve.
Azadiya Welat ji sala 1994-an û virda ye berê weke rojnameyeke hefteyî û ji sala 2006-an û virve jî weke rojnameyeke rojane derdikve.
Ji roja Azadiya Welat derketiye û heta nuha bi sedan car bi îdîa ku ew wasiteyeke PKK-ê ye û propagandeya PKK-ê dike, ew girtine û cezayê wiha giran dane berpirsiyarên wê.
Hukûmet di derbarê mesela kurd da çi dibêje bira bibêje vala ye, derew e, ji bo weşandina çend xeberên ne li gor dilê dewletê 166 sal û şeş meh cezayê hefsê hertiştî eşkere dike.
Rêxistina Rojnamevanên Sînornenas (RSF)jî li hember vî cezayê dadgeha tirk matmayî maye û gotiye ”ev biryar bêhuqûqiyeke mezine”, bi cezayekî wiha ”aqilê meriv disekine.”
Lê dema mesele dibe kurd, ne aqilê dadwer û siyasetmedarên tirk disekine û ne jî dilê wan rehet dibe…
Û ev dewlet jî xwedêgiravî dixwaze bibe endamê Yekîtiya Ewrûpayê…
Pîrê memir buhar tê, kero memir qîfar tê…

Derketina Hawarê şoreşeke mezin e

Îro, 15-ê gulanê 78-mîn salvegera derketina kovara HAWAR-ê û Cejna Zimanê Kurdî ye.
Gorrbuhuştê Mîr Celadet Alî Bedirxan, di 15-ê meha gulana 1932-an da li Şamê dest bi weşandina kovara Hawarê kir.
Hawar, berê bi tîpên erebî û latînî derdiket. Û heta hejmara 23-an bi vî hawî dom kir, lê ji hejmara 23-an û pê va tenê bi tîpên latînî derket.
Hawarê, ji 15-ê gulana 1932-an heta 15-ê tebaxa 1943-an bi hin navbir jiyana xwe domand û li ser hev tam 57 hejmar derket.
Di dîroka her miletî da hin rojên girîng û dîrokî hene ku ferdên wî miletî wan rojan tu carî ji bîr nakin.
15-ê gulana 1932-an jî ji bo miletê kurd rojeke wiha bixêr û dîrokî ye, dibê kurd vê rojê tim bibîr bînin û bidin jiyandin.
Di 15-ê gulana 1932-an da Celadet Bedirxan, bi derxistana Hawarê û bikaranîna tîpên latînî ji bo pêşketin û geşbûna ziman û edebiyata miletê xwe gaveke dîrokî avêt, ji bo ziman û edebiyata kurdî asasekî pir saxlem danî.
Û li ser vî bingehê Celadet bedirxan danî, ziman, çand û wêjeya kurdî ji mirinê xelas bû, gîhaşt van rojan.
Ev gava Celedat Bedirxan avêt, bû destpêk û gava pêşî ya ziman û edebiyata kurdî ya nivîsîkî ya bi tîpên letînî.
Di dema Împaratoriya Osmanî da kurd di medreseyan da fêrî kurdî dibûn û bi tîpên erebî dixwendin û dinivîsîn û loma baş xerab dikanîbûn klasîkên kurdî bixwînin.
Lê bi têkçûna Îmaratoriya Osmanî û avabûna Komara Tirkiyê ra kemalîstan di sala 1928-an da elîfba û tîpên erebî rakirin û tîpên latînî qebûl kirin.
Vê yekê derbeyek mezin li ziman û edebiyata kurdî xist û zimanê kurdî kir zimanekî bê elîfba, di dibistanan da elîfbeya erebî rabû û ya latînî jî kurdan adebteyî zimanê xwe nekiribûn.
A Celadet Bedirxan, di demeke wiha girîng da ku miletê kurd ji wasiteya xwendin û nivîsandinê bêpar mabû, kovara Hawarê û elîfbeya kurdî ya tîpên latînê diyarî gelê xwe kir.
Erê berî Hawarê bi derketina rojnameya Kurdistanê hestên netewî di nava kurdan da geş bûbû û çend kovar û rojnameyên din jî(Rojî Kurd, Hetawî Kurd, Jîn)ev hestên netewî geştir û xurttir kiribûn.
Lê ew kovar û rojname hemû jî bi tîpên erebî bûn, kurdan ne dikanîbûn wan bixwînin û ne jî dikanîbûn binivîsin.
Celadet Bedirxan, ev valayî dît û ji bo dagirtina vê valahiyê ket nava xebatê. Piştî xebateke dûr û dirêj elîbeya kurdî bi tîpên latînî û kovara Hawarê diyarî gelê xwe kir.
Bi alfabeya nû ya bi tîpên latînî ji bo miletê kurd, ziman û edebiyata kurdî serdemeke nû dest pê kir, deriyekî nuh vebû.
Hawarê ji bo pêşketin û geşbûna ziman û edebiyat akurdî roleke pir girîng lîst, bû weke şoreşeke mezin û hemû bend û astengên li pêş ziman û edebiyata kurdî têk bir.
Celadet Bedirxan, ne tenê kovara Hawarê û elîfbeya bi tîpên latînî diayrî gelê xwe kir, wî her wisa bingehê rêzimanê kurmancî jî avêt, bi van berhemên xwe gelê xwe kir xwedî elîba û gramer.
Vana xebatên pir û pir hêja û mezin in, heger ev berhem tunebûna nuha rewşa miletê kurd gelkî aloztir bû.
Loma jî kurd çuqasî sipasdarê Celadet Bedirxan bin jî hindik e, ew hêjayî her babet hurmetê ye.
Celadet Bedirxan, di pêşgotina Hawarê da dibêje:
”Hawar dengê zanînê ye. Zanîn xwe nasîn e, xwenasîn ji me re rêya felat û xweşiyê vedike. Her kesê ko xwe nas dike, dikare xwe bide naskirin.
Hawara me berî her tiştî heyîna zimanê me dê bide naskirin. Lewma ko ziman şertê heyînê ê pêşîn e.”
Gelek sipas ji bo van gotinên giranbuha.
Lê ev tiştê ku Celedat Bedirxan 78 sal berê fêm kiriye û loma jî girîngiyeke pir mezin daye zimên û berhemên bi kurdî, gelek serok û ronakbîrên kurd îro jî ev yek hîn fêm nekirine.
Ew hîn jî weke siyasetmedar û ronakbîrên tirkan ji ziman û edebiyatê tirkî ra bi dil û can û şewqeke mezin xizmetê dikin.
Gelek sipas û mala Celadet Bedirxan ava ji bo ku wî girîngiya zimên û kêmasiya miletê kurd di wextê da dît û deriyê zanîn û ilim li ber gelê xwe vekir.
Gorra wî buhuşt be...

13 maj 2010

Meleyên destbixwîn, aqûbeta Saddam pêşeroja we ye jî

Nerazîbûn û protestoyên kurdan yên piştî îdamkirina 5 girtiyên kurd ji alî rejîma meleyên Îranê ve li seranserî cîhanê û li rojhlatê Kurdistanê berdewam e.
Pênc girtiyên kurd di 9-ê gulanê da li Tehranê di girtîgeha ”Evînê” da bi rengekî hoviyane bi hev ra hatin îdamkirin.
Kurdên ku hatine îdamkirin Ferzad Kemanger, Elî Heyderiyan, Ferhad Wekîlî Şêrîn Elem Hûlû û Mehdî Eslamiyan in.
Li gor çapemeniya kurd ya Kurdistana Îranl dinivîse, çend kurdên din jî di bin xetera îdamê da ne û hergav dikanin werin îdamkirin.
Li hember vê hovîtiya rejîma îranê, li serensaerê Rojhilatê Kurdistanê kurd di şînê da ne û vê wahşeta rejîma meleyên destbixwîn bi tundî şermezar dikin.
Li Sine, Mahabat û gelek bajaraên din yên Kurdistanê hemû dikan hatine girtin, kes neçûye ser karê xwe, xwendevan jî neçûne dibistan.
Rejîma Îranê li Kurdistanê rewşa awarte îlan kirye û bi hezaran leşker xistiye kolanên bajarên kurdan.
Rejîma meleyên zorba û destbixwîn benê wan di destê wan da ye û rojê çend kesan dikşînin ber darê sêpiyê û bidarda dikin, dixwazin rejîma xwe bi vê hovîtî û xwînê bidomînin.
Çimkî ew dizanin ku ew rejîmeke zalim û zorba ne, gelê kurd û gelên îranê li dijî rejîma wan e û zû ya dereng aqûbeta Saddam, ewê were serê wan jî.
Loma jî, ji bo ku hinekî din jî umrê rejîma xwe dirêj bikin dixwazin bi hovîtiyên wiha milet çavtirsiyayî bikin.
Lê beyhûdeye, çawa ku zalimî û barbariya Saddam, ew ji wê aqîbeta wî ya misteheq xelas nekir, bêguman van cînayetên rejîma Îranê jî ewê wan ji eynî pêşerojê xelas neke.
Weke di dema teror û cînayetên Saddam da Neteweyên Yekbûyî, Yekîtiya Ewrûpayê, rêxistinên navnetewî yên mafên însanî îro jî sist û bêdeng in, bi xurtî naçin ser van cînayetên rejîma Îranê.
Ji ber ku yên tên kuştin kurd in, miletekî bêxwedî ye, kara kesî di parastin û piştgiriya wan da tuneye.
Ev ne cara pêşî ye ku rejîma Îranê, însan weke gûşiyê tirî, qor bi qor bi serê vîncan ve dide libakirin.
Heger vê rejîma zalim heta nuha nerazîbûneke tund ji rêxistinên navnetewî bidîta bêguman ewê nikanîbûya di van cînayetên xwe da israr bikira.
Lê çi heyf ku şêla dinyayê cesaretê dide meleyan Îranê.
Li alî din bêdengiya hukûmeta herêma Kurdistana Federe jî weke kurd meriv pir diêşîne û xemgîn dike.
Herkesî dizanîbû ku van girtiyên kurd li ber îdamê ne û rejîma meleyan hergav dikane wan îdam bike.
Dibê heta nuha serokê herêma Kurdistanê ya jî serokwezîr li hemban er vîdaman bêdeng nemana, dengê xwe bilind bikirana.
Hemû siyasetmedar, rêxistin û ronakbîrên kurd, ji kîjan beşê Kurdistanê dibin bira bibin, dibê li hember van hovîtiyên rejîma Îranê bêdeng nemînin, bi taybetî jî li Kurdistana Tirkiyê dibê kurd bi xurtî û bi girseyî vê rejîma despot û zalim protesto bikin.

Ji civateke riziyayî siyasetmedarên bêexlaq derdikevin

Civata tirk ji alî moral û exlaq ve rizyaye, têk çûye, bûye civateke bêexlaq, bêpirensîb, pûlperest û menfeetperest.
Ji bo meqam û berjewendiya te her rê û her tişt mubah e.
Merivê te çi derewê, çi rezîliyê û bêexlaqiyê bike jî dibê tu çavê xwe jê ra bigrî û li dij dernekevî.
Mixabin norm û prensîbên civaka tirk nuha ev in.
Di bûyera Denîz Baykal da meriv vê rizyana civakê ya exlaqî û moralî baş dibîne, dilê meriv jê digere.
Ji roja ku Denîz Baykal ji serokatiya CHP-ê îstîva kiriye û virda ye komek CHP-yî ji bo ku Baykal îstifa xwe paş da bigre, li ber mala wî çandir vegirtine û ketine grewa birçîbûnê.
Mêrik ji ber karekî pîs, bêexlaq ku meriv ji ber şerm dike mecbûrî îstîfayê bûye, lê însan dibêjin tişt nabe, vegere…
Baykal jî îro weke qehremanekî ku keleha dijmin feth kiribe bi helahelayek mezin ji mala xwe derket û artêşek rojnamevan jî li dû, çû ziyareta çalakvanên birçîbûnê û ji xwe ra şoevek kir.
Baykal, bi eda bavekî dilovan û merivekî mezin ji çalakvanên birçîbûnê rica kir ku ew dev ji grewa xwe berdin.
Baykal got:
”Ji bo piştgiriya we gelek sipas. Ji ber ku hûn çalakiyeke ji dil dikin gelkî girîng e. Ez ji we tiştekî rica dikim. Hewcedarî bi grewa birçîbûnê tuneye. Ev ne riyeke rast e. Dev ji viya berdin. Viya dilê me perçe dike. Viya dirêj nekin, grewê biqedînin. Ez dibînim ku hûn li partiyê xwedî derdikevin. Ez we yeko yeko pîroz dikim.”
Ez bixwe naxwazim her çalakî û piştgiriya însanan weke senaryo bibînim lê bi baweriya min ev ”grew” senaryoye û ji alî merivên Denîz Baykal ve tê organîzekirin.
Jixwe qey ji bo rakirina vê şikêye Baykal gotiye, ”Ji ber ku hûn çalakiyeke ji dil dikin gelkî girîng e. Hûn li partiyê xwedî derdikevin.”
Dêmek şikek heye ku ev ”grew” ne ji dil e, ji alî himnekan ve hatiye organîzekirin, loma wiha dibêje.
Ya din min fêm nekir, parastina donjuwanî û bêexlaqiya kalekî 72 salî ku bi jineke bi mêr ra razaye, çawa dibe xwedîderketina li partiyê?
Tu dibê jî qey menfeeta partiyê ketiye serê ”mêrikê” wî…
Lê tiştê herî bêtir meriv matmayî dihêle, li hember vê rezalet û bêexlaqiya mezin xweşbînî û toleransa civatê ye.
Civat, malabata Baykal û mêrê Baytokê xwe qet aciz nakin, bûyerê normal dibînin.
Heta hin kesên nêzî Baykal gotin, ev mesele ne nuh e, kaset 8 sal kevn e. Yanî ev ev têkilî ne veşartiye, ji zûdaye dom dike û gelek kes jî pê dizanin.
Û dîsa jî kes nabêje, yaho merivekî zewicî, serokê partiyekê ku dixwaxe bibe serokwezîr ya jî serokkomarê welatekî, çawa dikane bi salan têkiliyeke wiha bêexlaq bidomîne?
Piştî belavbûna kaseta seksê, do Nesrîn Baytok cara pêşî bi muhabîrê Hurrîyetê ra peyivîye û gotiye, ew piştgiriya herî mezin ji mêr û keça xwe, xwesiya xwe, ferdên malbata Baykal û yên malbata xwe digre, ew bûne yek dil…
Û di derbarê kasêtê da jî gotiye:
”Ez naxwazim daxuyaniyekê bidim. Û ezê nekim jî. Lê bi malbata xwe ra emê di ser vê meselê ra werin.”
Baykal bi xwe kaset red nekiribû, wa ye Batok xanim jî nabêje ”derew e”, dibêje ez naxwazim tiştekî bibêjim û ezê nebêjim jî.”
Ê ma tu yê çi bibêjî, kaset li ortê ye û her tişt li ber çavan e…
Wek min got, piştî rezaleteke wiha mezin ne jina mêrik û ne jî mêrê jinikê xwe naxeyidînin, doza berdanê lê nakin, civat rexne nake, ji bo Baykal dîsa paşda vegere însan li ber mala wî dikevin grewa birçîbûnê, hevalên Baykal li gor hîn îdîayan bi şev û roj ber wî digerin, ji bo ku wî îqna bikin…
Bi rastî hindik maye ez jî iya xwe bi teoriyên ”komployê” bînim, bawer bikim ku Baykal ev kaset bi zanetî belav kir, ji bo ku popularîteya xwe bilindtir bike û dîsa bibe serokê CHP-ê.
Heger ev kaset belav nekira îhtîmal hebû ku di kongreyê da neyê hilbijartin. Bi xêra vê kasêtê, belkî dîsa bibe serok.
Û herçî Baytok e jî ji xwe jinik têra xwe meşhûr bû, bi sedhezaran kesî li fîlmê wê temaşe kir û ev du heftene ku hemû Tirkiye jî li ser seksa wê û Baykal dipeyive.
De îcar ji viya çêtir e…

11 maj 2010

Masiyê mezin masiyê biçûk dadiqultîne

Min bi destê xwe malik li xwe xera kir û weselam…
Berê, çaxa facebook macebooka min tunebû, baş xerab rojê çend "xwarzî û biraziyan", çend xwendevanan nivîsên min şirove dikirin, çend gotinên dilxweşkir digotin.
Vê yekê him kêfa min dianî û him jî ezm û daxwaza nivîsandinê li ba min zêde dikir.
Lê piştî vê quzulqurta facebookê, erê xwendevanên min gelkî zêde bûne, lê şirove jî ji binde qediyane, êdî kes rêzekê jî li bin nivîseke min nanivîse.
Ji dêlî wê, her kes di facebooka min da dinivîse.
Û ev jî zêde kêfa min jêra nayê, min dixwest ku ev şirove di blogga min da bûna…
Weke min got, rojê bi hezaran kes blogga meriv ziyaret bikin jî tahm û heycana şiroveyê nade meriv, hebûna şiroveyan fena ku çezwê meriv yê qahwê li ser êgir be û cimata meriv jî tim şên be, meriv tu carî xwe tenê his nake.
Heta meriv ji hestê ”negirîngbûnê” jî heta dereceyeê xelas dibe.
Gava meriv dibîne ku çend kesan nivîsa meriv şirove kirine, rexne be jî kêfa meriv tê, bi kêmanî ya min tê.
Nexwe dema kes tiştekî nebêje, meriv dibe wek qerçiyê ji xwe ra lêxe û ji xwe ra bilîze…
Berî ku ez dest bi facebookê bikim xwendevann ya di bin nivîsê da dîtin û rexneyên xwe dianînên zimên, ya jî ji min ra dinivîsandin.
Lê nuha, ji ber ku ez lînka malperê dixim facebookê, loma hemû şiroveyên li ser nivîsên min di facebookê da tên kirin.
Û binê nivîsê jî reqûrût dimîne.
Li alîkî bi xêra facebookê hejmara xwendevanan zêde bûye, lê li alî din jî hejmara şiroveyan jî ketiye sifirê.
Mesela min nuha bala xwe dayê, 13 kesan nivîsa min ya do, ya li ser Baykal(Mêrik bi jina xelkê ra razaye, dibêje ev "komplo"ye )di facebookê da şirove kirine.
Heger ne facebook bûya, ev şirove ewê di bin nivîsê da bihatana kirin.
Ez nizanim çima, nivîs û şiroveyên di facebookê da bi min wek keda bersîs tê, yanî dişibe kefa sabûnê, zû wenda dibe.
Nivîs û şiroveyên 3-4 sal berê jî, gva meriv bixwaze, meriv dikane bixweîne. Lê facebook ne wiha wiha ye, piştî rojekê, du rojan wenda dibe.
Gelo ez şa şim?
Ji ber ku ez ji îşî fêm nakim.
Ez bala xwe didimê, her roj bi sedan tiştên nuh tên nivîsîn û berlavkiirn û yên kevn jî wenda dibin.
Jixwe di facebookê da bi pêketina nivîsan jî weke malper û bloggê ne xweş e, bi hezaran tişt hene, merivê li kîjanê binêre, li kîjanê nenêre…
Dîsa bi qasî ez dibînim vê facebookê ne îşê min tenê, îşê Dîwanxaneya me ya emekdar jî xera kiriye.
Dema facebook tunebû, cimata Dîwanxanê pir geş bû, lid or hezar kesî endam bûn, her şev gava min kompîtera xwe vedikir, tavilê dibû virîna meylan(mailan), şirove û rexneyan.
Yanî Dîwanxane tim geriyayî û şêwr jî tim germ bû.
Lê nuha ew jî nema, fena nexweşê têkeve ber sikratê, bala min lêye Dîwanxana me jî li ber girtinê ye.
Dinya wiha ye, dema tu nikanibî bi raqibê xwe ra reqabetê bikî, tu nikanî bijî, tu zû ya dereng tu yê herî îflasê.
Ne qanûna aborî, civakî tenê, qanûna xwezayê jî wihaye, masiyê mezin masiyê biçûk dadiqultîne…
Mixabin, facebookê bi hawakî him zora blogga min û him jî ya Dîwanxaneyê biriye.
Lê ev xurtiya wê min nabe ”îflasê”, heta dikane min hinekî din jî meşhûr bike, lê ji bo Dîwanxaneya ”emekdar û cefakar” ez hewqasî ne xweşbînim(optumîst).
Bi baweriya min pêşeroja Dîwanxaneyê ne diyar e…
Ez hêvî dikim ku ”îflas” neke û neyê girtin.
Ji ber ku gelek keda wê di ber min da heye, bi riya wê gelek kes ji nivîsên min haydar bûne û xwendine.
Ha ez viya jî bibêjim, herçî ez im, ez jê îstîfa nakim…

10 maj 2010

Mêrik bi jina xelkê ra razaye, dibêje ev "komplo"ye

Piştî sê roj xaran û kaşan, dawiya dawî serokê CHP-ê Deniz Baykal, îro derket hember kamareyan û bi daxuyaniyekê ji serokatiya CHP-ê îsîfa xwe îlan kir.
Baykal di axaftina xwe da sûcê razana xwe ya bi jineke bi mêr ra xist husutuyê hukûmetê û got ev ”komplo” ye.
Dema Baykal îstîfa xwe îlan kir, hin endaman bi dengekî kelogirî û bilind, gotin, ”Naaa, nekeee, nekeee!”
Hinekan jî di dema axftina Baykal weke baranê hêsir barandin.
Baykal, piştî temamkirina axaftina xwe, fena ku di muharebeyeke giran da, serkeftineke mezin bi dest xistebe ji bal birêvebir û mebûsên partiyê va bi çepik û helahelayek mezin hate pîrozkirin.
Piştî belavbûna kaseta seksa Baykal” bi du rojekê, endamên Komîteya Birîvebirên CHP-ê Onder Sav û hinên din, di civîneke çapemeniyê da gotin, amadekarê vê ”komployê” Mustefa Sarigulê raqibê Baykal e.
Yanî edres Sarigul nîşan dabûn.
Lê Baykal di axaftina xwe da ne Mustafa Sarigul, rasterast hukûmeta AKP-ê û heta serowezîr Erdogan wek berpirsiyarê ”seksa” xwe ya bi Baytokê ra ku ew jê ra dibêjin ”komplo”, nîşan da.
Baykal got, ”Ev ne bûyereke kasêtê ye, ev komploye. Komployeke hatiye îmal kirin. Komployeke teze, ya du hefteyî ye. Gava hêz û îmkanên îktîdarê neyên seferberkirin ne mimkûn e ku tiştekî wiha pêk were. Bêyî agahiya zîrweya hukûmetê, ne mimkûn e ku komployeke wiha di nava du hefteyan da were hazirkirin û li piyasê bête belavkirin. Agahî û destûra hukûmetê tunebe ne mimkûn e ku ev were belavkirin.”
Tirkiye welatekî ecêb e, mêrik bi jina xelkê ra razaye û ev bêexlaqiya wî derketiye, ji dêlî ku fedî bike, dibêje, viya “komplo” ye, tiliya hukûmetê tê heye, bêyî hay û destûra hukûmetê bûna tiştekeî wiha ne mimkûn e.
Hela hela...
Camêr, ma Erdogan ji te ra got here jina xelkê bixapîne û pê ra razê?
Ya jî hin zilamên AKP-ê tu bi zor, ya jî derman û heb dan te, tu ji hiş da xistin û dûra birin kirin himêza Baytokê û piştra jî ev vîdeo kişandin.
Heger tiştekî wiha hebe bi rasîtî jî komplo ye.
Lê dema te bi riza û îradeya xwe ya azad ev kar kiribe, wê demê sûcê te ye, te cahilî, nezanî û bêexlaqî kiriye, tu çima dixî hustuyê xelkê?
Tu zilamekî mest û mezin î, serokê partiyekêyî û di ser da jî tu dixwazî bibî serokwezîrê Tirkiyê, ma tu nizanî ku bi jina xelkê ra razan bêexlaqiyeke pir mezin e û karekî ned irist e?
Heger hinekan bi zor, bi çepilê te girtine û tu xistene himêza jinikê, ew tiştekî din e…
Lê dema tiştekî wiha tunebe, îdîa ”komplo” yê vala ye û buhtaneke bi qasî bêexlaqiya te pîs û rezîl e.
Te nekira.
Do hûn dost û havalên hev bûn, xelkê îfşa nedikir, lê îro belkî hûn ji hev sar bûne, belkî jî bûne raqibên hev loma jî îro belav dikin.
Yanî diştekî normal e, dev ji teoriyên "komplo" yê û buhtanan berde...
Te sûcek kiriye, sûcê xwe qebûl bike, çamûrê navêje ji xelkê da.
Ez nabêjim bi dizî, bê haya însanan kişandanina fîlmê wan yê nemahrem rast e, bêguman ev jî tiştekî şaş û xerab e.
Lê ev yek sûc û bêexlaqiya te sivik nake…
Li alî din Tirkiye welatê teoriyên komployan e, li pişt her bûyerê miheqeq hin ”hêzên tarî” û tiliya derve heye.
Di vê meselê vîdeoya seksê ya Denîz Baykal da jî li Tirkiyê dîsa gelek teoriyên koployê li bin guhên hev dikevin.
Di mesela ”komployê” da hema hema herkes hemfikir e, lê di mesela kes û hên li pişt ”komployê” da teoriyên cuda hene.
Yanî her kes weke Baykal, bi hukûmetê va girê nade.
Ji van teroriyan yek, dibêjin ji bo ku Baykal ji serokatiyê dûr bixin, mixalifên wî ev ”komplo” amade kirine.
Yanî hevalên Baykal, dixwazin ji wî xelas bibin, lê bi riyeke demokratîk nikanin wî bixînin, loma jî ew anîne vê lîstikê.
Pir ecêb e, wê demê Baykal jî bi qasî Seddam Husên dîktaor e, loma jî kes bi rehetî, bi hilbijartinê nikane wî bixîne.
Li gor teororiya duyem, hukûmetê ev ”komplo” pêk aniye. Ji ber ku hukûmet dixwaze ji Baykal xelas bibe, loma jî ev ”komplo” li hember wî hazir kiriye.
Li gor teroriya sêyem jî, dewleta kûr û Ergenekonê yanî leşkeran ev ”komplo” hazir kirne.
Dewleta kûr, ji bo ku ji Baykal xelas bibe û yekî ji wî baştir ku kanibe bi AKP-ê ra derkeve serî û rayên CHP-ê jî zêde bike û dûra jî CHP-ê û MHP-ê bi koalisyonekê bîne ser hukum, ev komlo çêkiriye.
Û li gor teoriya çarem jî, ev ”komplo” ji bo ku Baykal bi rengekî hîn xurttir vegere hatiye amadekirin.
Welhasil terorî pir in, dawî nayê. Mêrik rezîl û riswa bûye, dibêjin ev lîstek e, piştî 2-3 heftan ewê dîsa bibe serok.
Aqilê meriv disekine.
Yahû ev Baykal jî çi merivekî bi xof û dîktatorekî hewqas mezin e ku ne hevalên wî û ne jî dewleta kûr yanî artêş û hemû kemalîst jî nikanin bi rehetî wî ji serokatiya CHP-ê dûr xin, loma jî ev rê hilbijartine.
Wê çaxê Baykal bûye Delî Dûmrul* haya me jê tuneye, kes newêre li hember wî rabe, dibê ya bi vîdeoyeke seksê ya jî bi kuştinê ji serokatiyê were xistin….
Dera ku zanîn û aqli lê kêm be, teoriyên ”komployê” pir dibin...

*Dibêjin tirkekî bi navê Delî Dumrul(Dumrulê Dîn)hebûye. Li ser çemekî miçiqî pirek çêkiriye, ji yên ji ser pirê derbas dibin 30 quriş û ji yên derbas nebûne jî bi zor û lêdan 40 quriş stendiye.

09 maj 2010

Bêexlaqî dibê neyê veşartin

Du roj berê kaseteke serokê CHP-ê Denîz Baykal ya seksê bi jineke(Nesrîn Baytok) bi mêr ya parlamentera partiya wî ra ji alî malpera Habervaktîm û çend malperên din va hate weşandin.
Bûyerê di çapemeniya tirk da olaneke pir mezin da û meriv dikane bibêje ku rojeva Tirkiyê serobinî hev kir.
Lê li ser giliyê Baykal, bi biryara dadgehê weşandina kasetê tavilê li Tirkiyê hate qedxe kirin.
Denîz Baykal ne merivekî laletaîn e, ne xort û berdûşekî kuça ye. Ew zewicî ye, bavê komek zarok e, kalekî 72 salî ye, serokê partiya herî mezin ya mixalefetê ye û dixwaze bibe serokwezîrê Tirkiyê.
A ev Denîz Baykal, li gor îdîayê, bi jineke parlamentera partiya xwe ra ku berê sekretera wî bûye û di ser da bi jineke zewicî ra razaye.
Dîmenên hatiye weşandin rast e, ne rast e em nizanin, lê li gor tiştên çapemenî dinivîse rast e.
Piştî weşandina van dîmenên ne xweş, gelek rojnameyên tirk yên berdevkê dewleta kûr û dengê şovenîzma tirk qiyamet rakirin, bi gotin û sernivîsên weke, “ev jiyana şexsî ye, şerm e, bêexlaqî ye, rezalet e, bênamûsiye”, meriv tişê wiha nake, bi yekdengî li dij derketin.
Lê halbûkî xebereke wiha zû bi zû bi destê rojnameyekê nakeve, loma jî dibê herkesî serserî xwe bavêta ji ser xeberê da.
Lê ji dêlî wê va, him kaset newşandin û him jî malper û rojnameyên kaset weşandibûn rexne kirin, gotin “viya jiyana şexsî ye”, dibê meriv îşê xwe jê neyne û nizanim çi û çi...
Media îslamî ya nêzî hukûmetê jî ji ber şêla AKP-ê ya li dijî “mezinkirina bûyerê” zêde neçûn ser meselê û pir bi îhtîyat qalkirin.
Yanî piraniya çapemeniyê ne diz, xwediyê malê, ne yê ev bêexlaqî kiriye malperên ku ev xeber weşandine rexne kirin.
Rast e, kesê ev fîlm girtiye sûcdar e, ji ber ku fîlm bi dizî girtiye, destûra herdu seriyan negirtiye. Lê Baykal jî bê haya jina xwe û mêrê jinikê û gel ev bêexlaqî kiriye, ew jî sûcdar e û heta sûcê wî gelkî mezintir e.
Loma jî dibê civat vê yekê bibihîze, veşartina bêexlaqiyê dibê ne karê çapemeniyê be.
Weşandin û neweşandina kasetê ji teref medîa tirk ve heta dereceyekê meriv fêm dike, ji ber ku di nabêna gurûbên medîa tirk da şerekî siyasî heye, loma jî weşandin û neweşandina wan, li gor berjewendî, emir û daxwaza na.
Lê ne weşandina Netkurdê min qet fêm nekir.
Malpera Netkurdê di xebera xwe ya li ser bûyerê da dibêje, ”Kaset ji bal Netkurdê jî hatiye daxistin lê me biryar daye ku em wê neweşînin.”
Min fêm nekir ji bo çi?
Ma parastina îtîbara Baykal bi me ketiye?
Merivekî wekî Baykal çuqasî rezîl û riswa û bêîtîbar bibe ji bo demokrasiya Tirkiyê û kurdan hewqasî baş û qezanceke pir mezin e.
Denîz Baykal merivekî pir xerab e, faşîst e û dijminekî miletê kurd e yê pir tahlûke ye, li Tirkiyê li hember demokrasiyê û her pêşketineke demokratîk asteng û kelemekî sereke ye.
Loma jî bêbextî û buhtan ne têda, lê ji bo ku îtîbara merivekî wiha xerab bişkê çi ji destê meriv were dibê meriv derax neke.
Baykal dixwaze koka miletê kurd biqelîne, em kaseteke ku wî bêîtîbar dike naweşînin.
Netkurdê sebebê neweşandinê negotiye, tenê gotiye “me biryara da ku ne weşînin.”
Xwezî Netkurdê sebeb jî gotibûya, wê demê meriv baş fêm dikir ku ji bo çi neweşandiye...
Heger emê bêexlaqiyên yekî weke Baykal jî veşêrin, wê demê dijayetî û şerê me yê li hember Baykal û faşîstên weke wî jî bêmaneye.
Haydê em bibêjin ku Netkurdê ya ji ber hin netîceyên “huqûqî” ya jî ji ber hin prensîbên “exlaqî” bi xwe kaset neweşand, lê dikanîbû bida malpereke weke Lotikxanê, bira wan ya jî hinekên din biweşanda.
Yanî çapemeniya kurd dibê ev fersend baş bikar bianiya, ne ku veşarta...
Bi dîtina min weke malpereke kurd, dibê meriv rê li ber pîsbûna yekî weke Denîz Baykal negre.
Loma jî bi ya min neweşandin ya jî bikarneanîna Netkurdê şaşiyeke mezin bû...
Denîz Baykal, bi jineke bi mêr ra razaye, yê din fîlmê vê rezalet û bêexlaqiya wî kişandiye, loma jî sûcê Baykal zêdetir e.
Bi rastî jî tiştê hate weşandin dîmeneke pir pîs, pir bêexlaq û pir rezîl e, ji bo serokê partiyekê, zilamekî zewicî felaket e, heger piçek heya pê ra hebûya dibê tavilê îstîfa bikira û ji jina xwe û ji gel uzrê xwe bixwesta.
Baykal tiştekî wiha nekir, got ez îstîfa nakim û piraniya çapemeniya kemalîst jî piştgiriya wî dike.
Bes heta nuha kesî negotiye ew şexs ne Denîz Baykal e, kaset sexte ye, tenê dibêjin çima we weşandiye, dibê meriv tiştên wiha ne weşîne.
Çima neweşîne?
Kes nabêje yekî wek Denîz Baykal ku dixwaze bibe serokwezîrê Tirkiyê, çawa dikane bi jineke zewicî ra bêexlaqiyeke wiha bike?
Heger ev kaset ne ya Baykal, lê ya Erdogan, ya jî ya Abdullah Gul, ya serokekî îslamî, ya jî ya serokê BDP-ê bûya, van derûdor û van rojnameyan ewê wiha negotana, Hurriyet û Millîyetê û hemû çapemeniya nîjadperest û kemalîst ewê kaset û xeber bi qerepere û qîjewîjeke pir mezin biweşandana.
Lê ji ber ku Bayka merivê wan e naxwazin prestîj û îtîbara wî bixînin.
Tiştekî wiha heger li Welatekî Xerbê, mesela li Swêd bibûya, ewê qiyamet rabûya, wî şexsî ewê tavilê îstîfa bikira, ji gel û jina xwe uzir bixwesta.
Çend sal berê, di nabêna wezîrê maliyê yê wê demê û jineke wezîr ya sosyal demokratan da jî bûyereke wiha derket ortê.
Çapemenî çû ser meselê û kesî negot ev tiştekî “şexsî” ye, dibê meriv qal neke.
Bi vaciyî herdu serî jî pir hatin rexne kirin û di netîceyê da mecbûr man ji wezîrtiyê îstîfa kirin û mêrik ji jina xwe û jinik jî ji mêrê xwe feqiya û bi hev ra zewicîn.
Dîsa li Swêd, di van demên dawî da ji ber ku çend siyasetmedar û şaredaran bi hin jinan ra bi peran seks kiribûn hatin îfşa kirin û îstîfa kirin.
Yanî dema bêqanûnî û bêexlaqiyeke siyasetmedarekî derdikve, ew kes tavilê ji karê xwe îstîfa dike.
Ji ber ku li Xerbê jiyana siyasetmedarekî, jiyana yekî ku xizmeta civakê dike herkesî eleqedar dike.
Dibê siyasetmedar bi kirin, rabûn, rûniştin û jiyana xwe ji civakê ra bibe nimûneyeke baş.
Dema nebe, nikane siyasetê bike.
Serokê partiyekê, merivekî zewicî û xwedî nevî nabe ku bi jineke zewicî ra razê û kes wî rexne neke û li se karê xwe bimîne.
Li Xerbê tiştekî wiha ne mimkûn e
Lê ji bo Baykal prensîbekî wiha tuneye, ew xerîbê vê kulturê ye.
Çendakî berê hin rismên serokwezîrê Îtalyayê Berlusconî bi keçikeke ciwan ra hat weşandin.
Hemû çapemeniya cîhanê(ya tirk û swêdî jî) ew risim weşandin, kesî negot, ne rast e, “ev tiştekî şexsî ye, weşandin bêexlaqî ye, jiyana prîvat e”, dibê meriv neweşîne.
Kurd dibêjin Xweêdê neyne serê kesî, bêguman tiştê hatiye serê Baykal, meriv naxwaze were serê tu kesî, lê dibê neyê jibîrkirin ku “nûçegîhanî ne veşartin e, deşîfrekirin e.“
Û sûc û bêexlaqiyên faşîstekî wekî Denîz Baykal ji xwe dibê meriv qet û qet veneşêre, miheqeq deşîfre bike...

08 maj 2010

Xedariyeke bêemsal...

Sûriye û Îran jî weke dewlet li dijî kurdan e, bi qasî ku ji destên wan tê dixwazin kurdan di tasek av da bifitesinîn.
Lê ji van dewletan yek jî(Îraqa berê jî têda)fena dewleta tirk û tirkan bi şev û roj ne li pey kurdan e.
Dewleta tirk dixwaze li cîhanê yek kurd jî nemîne û heger yek kurd mabe jî dibê ew kurd jî nikanibe bibêje ez kurd im, navê wî ne bi kurdî be û bi kurdî nepeyive.
Heta, heger mimkûn be, dibê ew kurd jî ne serbest be, dibê meriv wî kurdî jî weke Evdila Ocalan têxe hucreyekê û heta mirinê tik û tenê di wê hucreyê da bihêle, heta ku bimre…
Bi baweriya min, tiştê ku dewleta tirk ji bo me kurdan difikire û dixwaze ev zalimî û xedariya bêemsal e…
Însaniyetê heta nuha tu carî kîn û nefreteke wiha mezin nedîtiye…
Tirkiye, ne li Tirkiyê û Kurdistanê tenê, li her dera cîhanê, bi riya seferat, şexs û rêxistinên neteweperest û faşîst weke keftarekî li pey nêçîrê wer li pey kurdan e, nahêle kurd li tu welatekî cîhanê ji xwe ra civînekê bikin, konferansekê bidin, bi hin kesan ra bidin û bistînin.
Gava kurd dixwzin çalakiyekê bikin, civînekê çêkin, tavilê Tirkiyê li hember xwe dibînin.
Roja ku dibihîzin kurd dikin li derekê tiştekî bikin, weke dewlet û milet tavilê midaxele dikin, rê li ber çalakiyên kurdan digrin.
Tiştê li Emerîka hat serê heyeta BDP-ê di vî warî da numûneya herî dawî ye. Tirkiyê nehîşt kurd civînekê çêkin û derdê xwe ji xelkê ra bibêjin.
Di destê min da tu delîl û îspat tuneye, lê ez sedî sed bawer dikim ku bi midaxeleya Tirkiyê û tirkên Emerîkayê konferansa heyeta BDP-ê hate îptalkirin, ne mudaxeleya Tirkiyê û tirkan bûya konferans îptal nedibû.
Wek tê zanîn, heyeta BDP-ê ji serê hefteyê ve ye li Emerîkayê ye û li hin deran konferansan çê dike, bi hin derûdoran ra hevdîtinan pêk tîne, li ser rewşa Tirkiyê û kurdan emerîkiyan agahdar dike.
Konferansa ku wê li ser, ”Li Tirkiyê Reforma li ser Makezagonê û Nêrîna Kurdan ya li ser Vebûna Kurd” li Zanîngeha Columbiayê bihata dayin ji ber sedemên ”ewleyî va” di deqîyeya dawî da hate betalkirin.
Serokê BDP-ê Salahattîn Demîrtaş, parlamentera BDP-ê ya Mêrdînê Emîne Ayna û serokê DTP-ê Ahmet Turk, wek peyivdar(konferensîyer)ewê beşdarî konfrensê bibûne û li ser reformên li Tirkiyê û mesela kurd dîtin û pêşniyarên kurdan bianiyana zimên.
Lê berpirsiyarên zanîngehê di saeta dawî da hin sebebên ”ewlekariyê” nîşan dan û konferans îptal kirin.
Weke min li jor jî got, ez bawer dikim ku îptalkirin bi mudaxeleya sefîrê Tirkiyê, hin mamoste û xwendevanên tirk yên li Zanîngeha Columbiayê hatiye kirin.
Ne xwe ji bo çi ewê civîneke kurdan ya biçûk ji ber sebebên ”ewlekarîyê” were îptalkirin?
Di nava heyeta BDP-ê da tu kesên pir tahlûke, xwediyê bi hezaran dijmin tuneye, bi hezaran protesyovan li ber zanîngehê kom nebûne, ji bo çi ewê parastina ”ewlekariya wan zahmet be ku?
Heger hinekan konferans tehdît kiribin, ew jî tirk in, ji ber ku ew naxwazin kurd qala zulma li ser xwe bikin.
Bêyî Tirkiyê û miletê tirk, tu kes ne li dijî axaftin û civîneke kurda ye, tenê Tirkiye û miletê tirk vê bêtehamuliyê û dijminatiyê nîşan dide.
Heger kurd dixwazin li vê cîhanê rehet bikin, bikanibin civînekê çêkin, berî her tiştî dibê li Tirkiyê ji bin zulmê xelas bibin.

06 maj 2010

Heta nuha baş diçe

Di nivîsa xwe ya sê roj berê da(3/5)da min gotibû ku bi pêşkêşkirina daxwaznameya paseportê ez gaveke din jî nêzî welêt bûm.
Îro min paseporta xwe girt û kire bêrîka xwe.
Xanimê û zarokan ferman rakiribûn, digotin havîn e ewê dor neyê me, loma jî dibê em nehêlin roja dawî, rojekê berî rojekê miracaet bikin û paseportên xwe têkin bêrîka xwe.
Weke miracaetê, girtinê jî tu wext negirt, di nava çend deqîqeyan da dor hate min û min çû paseporta xwe û ya lawikê me yê biçûk girt.
Êdî ma çûyin...
Yê gundî her roj ji jina xwe ra digot:
- Xanim, weleh bê hesp nabe, dibê em ji xwe re hespekê bikirin.
Wiha digot, lê bira kirîna hespê li wir bimîne, feqîro pere tunebû ku kerekê jî bikire.
Rojekê dema çû bajêr, bi rê da ji xwe ra nalek dît. Gelkî kêfxweş bû. Gava ji bajêr vegeriya bi kêfxweşiyeke mezin ji jina xwe ra got:
-Jinê, min ji te ra nedigot karê Xwedê qedandin e, a vaye min nalek dît, here were ma hespek û sê nal…
Weleh me jî paseport û bilêtên xwe kirine bêrîkên xwe, maye xerciyê çûyinî, ji wî ra jî Xwedê mezin e.
Wek mêrikê gundî negot, ”karê Xwedê qedandin e”, qey ewê jî biqede…
Ku wiha dom bike, emê xwe zû bigihînin welêt.

***
Lêwik ji diya xwe pirsî, got:
- Dayê, tu bi qedrê Xwedê dikî, te heta nuha çend mêr kirine ?
Diya wî got:
- Dudu ji Silîva,
sisê ji mala kirîva,
yek Evdoyê guhşelte
û yek jî rahmetiyê bavê te,
law welleh destê diya te di hevîr da ye,
çend çirtik pirtikên di ber ra û ser ra jî hene,
lê ew jî nayê bîra diya te…
***
Mufrezeyeke eskerên Tirk li hêla Culemêrgê digrin ser gundekî. Piştî ku malan yek bi yek saxî dikin, êvarî diherin mala muxtêr.
Piştî şîvê, yuzbaşî dixwaze here daşirê –evdesxanê,tuwaletê- Muxtar, gundiyekî pê re dişîne der. Gundî dide ber yuzbaşî, diherin ji nav gund derdikevin, diçin nava erdekî beyar û ji yuzbaşî ra dibêje:
-Kerem ke, tu dikanî li vira bike!
Yuzbaşî dibêje:
-Ev çi hal e, ma qey evdesxaya we tuneye?
Yê gundî dibêje:
-Na tuneye. Em destava xwe li çolê dikin.
Yuzbaşî dibêje:
-Hûn jî pirr reben mane yahu..!
Li ser vê, gundî jî dibêje:
-Rast e, ji xwe heger em reben nemana nuha me yê destava xwe di nava erdê we de bikira…
***
Kalekî Kurdê ji Amûdê bi otobozê diçû Şamê. Bi rê da ji çentê xwe kitêbeke kurdî derxist û dest bi xwendinê kir. Yê li kêleka wî Baasiyekî temma bû. Di bin çavan ra li kitêba di destê kalo da nerî. Gava dît ku kitêb ne bi erebî ye, ji Kalo pirsî:
- Apo, ma ev kitêba tu dixwînî bi çi zimanî ye?
Kalo got:
-Bi kurdî ye.
Yê Baasî got:
- Apo, dewleta we tuneye, ma tu yê xwendina kurdî çi bikî?
Apo got:
- Ez bi dora serî, ku li vê dinyê ji min ra lazim nebû, ewê li wê dinyê ji min ra lazim bibe. Çimkî li Cinnetê her kes îfada xwe bi zimanê diya xwe dide.
Yê baasî dev ji Apo berneda, got:
Le ku tu çûyî Cahnimê?
Apo di bin çavan ra lê nêrî gût:
-Ê li wir jî bi erebî tê peyivandin û bi erebî jî ez berê dizanim…

05 maj 2010

Ma kurdên têketana vî halî jî?

Ev çend car in di kanala Kurd1-ê û TRT6-ê da ez li programa karkirên demsale, temaşe dikim.
Do bi şev min dîsa di TRT6-ê da li programeke wisa temaşe kir.
Cî, îcar Qirixana qeza Hatayê bû û milet gizêr top dikir.
Li gor agahiya çawîş, 40-50 malbat bûn û hemû jî merivên hev û ji derdora Swêregê û Wêranşarê bûn.
Li ser pirsa xortê programçêkir, milet got, ew 5 meh in ku ew li wir dixebitin, gizêra top dikin.
Ew kar biqede, ewê îcar herin pembo…
Pembo biqede, ewê herin findiqan….
Findiq biqedin ewê pûrtuqalan…
Û ew jî biqede ewê nizanim herin ku û ku…
Weke makîneyên kar, dema li derekê kar biqede, dibin dereke din, karekî din, îcar li wir pê kar dikin.
Vî şerê 30 salî mixabin însanên kurd jî wisa kiriye, ew xistine dewsa makîneyan, piştî ku tirkek karê xwe pê diqedîne, dûra yekî din tê dibe, îcar ew karê xwe pê dike, dema wî jî karê xwe pê qedand, îcar yekî din tê dibe, îcar ew pê karê xwe dike…
Weke însan ez bi xwe bi vî halî kurdan pir û pir muteesîr dibim û pê diqeherim, lê ez çi bikim, çavê felkê kor be, tiştek ji destê min nayê.
Di dema hevpeyvînê da milet got, ev 5 meh in ku ew neçûne malên xwe, wer li wir in.
Xortê hevpeyvîn dikir matmayî ma û got, wê demê hûn cara naçin malên xwe, gundê xwe…
Bersîva însanan pir tarjîk bû, gotin rast e, em naçin, ku em herin emê birçî bimînin.
Gotin, çimkî li welatê me, li gundê me kar tuneye, ji mecbûrî em tên van deran û di vî halî da dijîn…
Yanî nanê wan bûye xezal û ew jî bûne tajî, wer li pê ne…
Hemû jî di şertên pir xerab da dijîn, li çolê, di nava erdan da, çend paç bi hev va kêl kirine û tê da dijîn.
Bi şiklekî her tiştî mehrûm û bêpar…
Di hin programên din da hin malbatan digotin bi salan e ku ew neçûne welêt, malbatên xwe nedîtibûn.
Wê rojê karkirekî ruhayî got, berî ku em werin vira bibînin, me digot belkî vanderan cinet e û welatê mej î cehnime ye.
Lê piştî ku me hat dît, me fêm kir ku em şaş bûne, vira cehnima û welatê me jî cinet bûye…
Di dema min da jî hin kes havînê diçûn Edenê pembo ya jî karekî din û piştî 2-3 mehan paşda vedigeriyan.
Lê ne bi vî rengî bû, nuha tiştê meriv dibîne, heger ne bi milyonan be, bi sedhezaran kurd ketine halekî pir xerab û ji tirkan û dewleta tirk ra bûne makîneyên kar û bi pereyekî pir hindik di şertên ne mirvovî da dixebitin.
Feqîrî, xizanî bêguman berê jî hebû, lê ne bi rengî bû.
Milet nuha bi erdê va zeliqî ye,weke xizanên li Hindistanê û Afrîka Başûr, di nava pîsiyê da, bêsitare, ji hemû xizmetên însanî û sosyal bêpar in dijîn.
Musebîbê vê rewşa kambax ya van însan bêguman şer e, terora dewletê ye.
Dewletê bi vê siyaseta valakirina gundan û terorîzekirina kurdan, xwest ”avê li ser mêsî bimiçiqîne” û di netîceyê da bi milyonan însanên kurd mecbûrî koçkirina bajarên xerbê bike û li wir bihelîne.
Nêt û hesabê dewletê tê zanîn, em dizanin ku dewlet naxwaze destê alîkariyê dirêjî kurdan bike û wan ji vê sefaletê xelas bike.
Lê dibê PKK û BDP, di vî warî da xwedî siyaseteke konkret bin.
Him di warê siyasî da û hinm jî di warê aborî da, dibê hewil bidin ku însanên kurd hewqasî jî nepelçiqin, hewqasî jî marûzî heqaret û zulmê nebin.
Ev grûb mexdûrî vî şerî ye, dibê PKK û BDP, ji bo ku van însanên xwe ji vî halî xelas bike, xwedî program û projyekê be.
Dema meriv halê wan zarokan, wan jinan û wan însanan dibîne, kezeb li meriv diperite, kurd ne musteheqî vê jiyana sefîl in, dibê siyasetmedar û rewşenbîrên kurd liv ê trajediyê temaşe nekin.
Ji bo dawîlêanîna çûna xerbê dibê hin gav werin avêtin, dibê însanên kurd hewqasî jî neyên pelçiqandin, hewqasî jî neyên rencîde kirin.
Hêza bûye sebebê vê netîceyê, dibê berpirsiyarî û mesûliyeta xwe bicî bîne, dibê nehêle tirk vê heqaretê li însanên wan bikin…

04 maj 2010

Esas "nankor" hûn in

Serokwezîr Erdogan, di civîna gurûba partiya xwe da li ser derbasnebûna madeya 8-a ya qanûna esasî û dengnedana BDP-ê ya vê madeyê rawestiyaye û rexneyên gelkî giran li BDP-ê girtiye.
Lê di eynî wextê da Erdogan, xwe daye dest jî, nêt û dîtina wî ya xerab ya derbarê mesela kurd da jî careke din eşkere bûye.
Di civîna meclîsa Tirkiyê ya do, di tûra duyem da madeya 8-a ya destûra esasî ku bi vê madeyê girtina partiyan li gor nuha zahmettir dibû, ji meclîsê derbas nebû, tenê 327 ray girt û loma jî nehat qebûlkirin.
Heger BDP têketa civînê û dengê xwe bi şiklekî ”erê” bida pêşniyara AKP-ê, ev made ewê bihata qebûlkirin.
Lê mixabin BDP neket dengdanê û ev made ji meclîsê derbas nebû.
Gelek derûdor, sûcê vê ”têkçûna” AKP-ê dixin hustuyê BDP-ê.
Rast e, di vê netîceyê da para BDP-ê jî heye.
Bi ya min jî ne tevayiya destûrê, lê dibê deng bida vê madeyê.
Lê sûcê AKP-ê ji yê BDP-ê pirtir e, ew jî ji kurdan ra dibêjin ”mêrikê me uncûrê tahl e, hûn dixwin jî ev e, naxwin jî ev e.”
Dibê meriv vî aliyê meselê jî bibîbe.
Esas hejmara AKP-ê tenê jî têr dikir, lê di vê dengdanê da ji AKP-ê li dora 11-12 kesan dengê ”erê” nedana vê madeyê.
Netîce, bi mixalefeta BDP-ê û alîkariya 12 zilamên dewleta kûr yên di nava AKP-ê da ev made nehat qebûlkirin.
Tiştekî pir vekirîye, ev destûra ku AKP-ê amade kiriye tu mafekî netewî nade miletê kurd, hebûna kurdan qebûl nake, zimanê kurdî serbest nake, ev hemû rast in…
Yanî meriv dikane bibêje ku destûra nuh bi giştî ji bo kurdan tu tiştekî girîng îhtîwa nake û nayne, înkara miletê kurd her berdewam e…
Lê li gel vê jî bi baweriya min dibê BDP-ê biştgirî bida hin madeyên destûrê, bi kêmanî madeya 8-a ku girtina partiyan zehmnettir dike.
Belkî hin madeyên din jî hebin, lê ez nizanim…
Wekî din jî, serokwezîr Erdogan, di axaftina xwe da bi uslûba axayekî xwedîxêr peyivîye û parlamenterên BDP-ê bi ”nankoriyê” îtham kirye, gotiye:
”Li vî welatî TRT6 hate vekirin, nankoriyê nekin. Heger tu dixwazî zimanê diya xwe fêr bibî, îktîdarek heye ku ji te ra dibêje, qursa xwe veke û zimanê xwe fêr bibe.”
Tu dibêjî qey mêrik xêr û sedaqa serê bavê xwe daye kurdan û loma jî dibê BDP û kurd tim jê ra minetdar bin û tu carî bêemriya wî nekin…
Û ji ber ku parlamenterên BDP-ê, ev xêr û çêyiya wî ji bîr kirine, lema ew jî vê ”xêr û sedeqa serê bavê xwe” li BDP-ê û ji kurdan ra dike serhevde.
Birêz Erdogan, kesî TRT6 bi xêra bavê xwe nedeya kurdan, kurdan bi têkoşîna salan û xwîna xwe ev maf girtiye.
Heger te û dewletê, we bizaniîbûya ku nedan ji we ra baştir e, welehî we bîlehî we zirnîq jî nedida kurdan, bira vekirina TRT6-ê li wir bimîne, we nedihîşt stranek kurdî jî di TRT-ê da were gotin.
Lê li gor hesab û kitabê we, we ev rê ji bo dewleta xwe baştir û bixêrtir dît, loma we TRT6 vekir, ne ku dilê we bi kurdan şewitî, hûn li kurdan hatin rahmê ya jî bi rastî we dev ji nêt û plana xwe ya tunekirina kurdan berdaye.
Kurd vê yekê dizanbin û dibînin.
Heger bi rastî jî nêta te pir paqij bûye û te bixwesta mesela kurd çareser bikire, te yê ev yek têkira destûrê û baniya meclîsê.
Te navê kurd nekirye destûrê, tu qala ”nankoriyê” dikî.
Esas ”nankorên” herî mezin hûn in, ji ber ku kurdan 75 parlamenter dane we, lê li gel vê jî hûn perwerdeya zimanê kurdî li zarokên wan zêde dibînin.
Ma ev ne bêûjdanî û nankorî ye?
Ya din, bi van gotinên Erdogan jî meriv dibîne ku di serê wî da çi heye û ji bo kurdan maf û çareseriyeke çawa difikire…
”Heger tu dixwazî zimanê diya xwe fêr bibî, qursa xwe veke û zimaê xwe fêr bibe”!
Camêr çi biaqil û çi çavê diya xwe ye, ”qursa xwe veke û zimanê diya xwe fêr bibe…”
Eynî wekî etarekî dimsoyî peyivîye, ”bide perê xwe, bigre dimsê xwe…”
Ê heger meriv bi qursê zimanê diya xwe fêr dibe, wê demê çima tu ji zarokên tirk ra qursan venakî?
Ev gotin bi serê xwe tenê him dîtina Erdogan ya derbarê çareseriya mesela kurd da nîşan dide û him jî heqareteke li miletê kurd e.
Miletek çawa dikane bi qursan zimanê xwe fêr bibe?
Ev pêkenîna bi miletê kurd e…
Dewleta we welatê kurdan dagîr kiriye û kurd jî ji hemû mafên wan yên netewî pêpar hîştiye, hûn rejîmeke hewqasî bêûjdan û bêmerhemet in ku, hûn nahêlin zarokên kurd bi zimanê xwe jî bixwînin.
Li ku dera dinyayê hatiye dîtin ku zarokên miletekî li welatê xwe bi peran, di qursan da zimanê xwe fêr bibin?
Şerm e, dibê hûn baş bizanibin ku miletê kurd ewê tu carî heqareteke wiha qebûl neke.
Heger hûn dixwazin em bi hev ra bijîn, dibê em herdu milet jî xwedî eynî mafan bin, dev ji çîroka ”qursa xwe veke û zimanê diya xwe fêr bib” berde, miletê kurd ev qonax ji zûda li dû xwe hîştiye…