31 augusti 2008

Aqûbet li serê tirkan be

Medeniyet û însaniyetî çiqasî baş e. Serokwezîrê Îtalyayê Berlusconî piştî 65 salan piştî îşxalê ji gelê Lîbyayê lêborîn(uzur) xwest û pê ra peymaneke dostanî û hevkariyê îmze kir.

Aqûbet li serê tirkan be.

Bi xêr û xweşî me kurdan jî rojeke wiha bidîta.

Belê, serokwezîrê Îtalyayê Silvio Berlusconî, do dema ew û Muammer Qeddafî li Bengaziyê hatin ba hev, soz da ku ewê dewleta wî ji bo îşxala Îtalya ya Lîbyayê ya di nabîna salên 1911-1943-an da 5 mîlyar dolarî tezmînatê bidin Lîbyayê.

Sîlvîo Berlusconî ji bo serdanekê çû Lîbyayê. Ew û Muammer Qeddafî li Bengaziyê derketin ber çapemeniyê. Berlusconî li wir got, di dema îşxalê da Îtalyayê gelek neheqî li gelê Lîbyayê kiriye û ji bo vê neheqiyê jî ew li ser navê dewleta xwe ji gelê lîbyayê him lêborînê dixwaze û him jî ewê 5 milyar dolar tezmînata dagîrkeriyê bidin Lîbyayê.

Ev 5 milyar dolarên ku Îtalya ewê bide Lîbyayê, ewê di avahiyên bingehîn û ji bo paqikirina mayinên ku artêşa Îtalyayê li Lîbyayê bicîhkiribûn û ji bo kesên ku biteqîna van mayinan seqet bûbûn were xerckirin.

Ev ne cara pêşîye ku miletên medenî, ji milet û kesên ku neheqî li wan kirine lêborînê dixwazin.

Berê jî Emerîka ji Wîetnamê, Japonyayê ji Çînî, Almanyayê ji Îsraîlê, fransiz û îngilîzan jî ji hin miletên din lêborîn xwestine.
Lê heta nuha min qet nebihîstiye ku tirkan ji tu miletî û dewletê lêborîn xwestibe.

Li gel ku zulma osmaniyan li Balkanan, li Kafkasan, li Afrîka û li Asyayê li miletên din kirine sed qatî ji yên van dewletên din zêdetir û mezintir e. Berî her tiştî osmanî 500 salî li Balkanan mane û zulm li hemû miletan kirine.

Li ereban jî eynî zulm kirne.

Hema Lîbya bi xwe nimûneyeke pir balkêş e.

Bala xwe bidinê, Îtalya ji bo ku Lîbya 32 salan di bin destê wan da maye îro bi hawakî medenî lêborînê dixwaze, tazmînata zulma xwe didin.

Lê Lîbya ne 32 salan, tam 400 salî di bin îşxala osmaniyan da ma. Di wan 400 salan da wan ji Îtalyayê kêmtir zulm li gelê lîbyayê nekir. Lê îro serokwezîrê Îtalyayê ji gelê lîbyayê lêborînê dixwaze, tirk naxwazin.

Naxwazin ji ber ku ew ne miletekî medenî, mezin, xwedî kultur û seqafet in. Bi gotina wan, tirk miletekî “dewşîrme” ye, yanî heryek ji derekê ye, kes nizane bezê guhên wan ji ku ye.

Loma jî însanên wiha, miletên wiha ne xwedî esalet, ne xwedî kok û medeniyet in, nikanin mezinayiyê bikin, nikanin çewtî û neheqiyên xwe qebûl bikin, nikanin ji kesî lêborînê bixwazin.

Milet û însanên wiha ne bi nefsbiçûkî û însaniyeta xwe, ji wê zêdetir bi zul û zora xwe, bi teror û qetlîamên xwe kêfxweş û serbilind in, pesnê xwe bi van kirinên xwe yên ne baş didin.

Lê însanê bi kultur, medenî û demokrat dema bi neheqî û zulma pêşiyên xwe bihese qebûl dike, ji bo ku dilê kesê neheqî lê bûye bigre lêborînê dixwaze. Ev yek wan kes û miletan biçûk naxîne, belovacî wê mezin dike.

Lê yê tirkan bira lêborîna ji bo neheqiyê li wir bimîne, ji bo qetlîamên kirine jî lêborînê naxwazin, tew di ser da înkar jî dikin.

Li gor wan, pêşiyên wan di dîrokê da neheqî li tu miletî nekirine, dema welatên wan îşxal kirine û ew kuştine jî ji bo başiya wan bûye.

Wek qatilê ku sûcê xwe înkar bike, wek dizê ku diziya xwe qebûl neke.

Bela sebeb negotine, biçûk tu carî mezin nabin.

30 augusti 2008

Hukûmeta Malikî qîlê xwe nîşanî kurdan da

Hukûmeta Malikî di van hefteyên dawî da li hember kurdan şêla xwe tam sert kir û qîlên xwe baş nîşanî Hewlêrê da.

Divê ev şêla hukûmeta Bexdayê ya sert û Seddamwarî ji bo kurdan bibe alarm û li gor wê hesab û kitabê xwe bikin.

Ereban berê hin sebeb dîtin û li herêma Diyala, ji Qeretepeyê hêzên pêşmergan bi zor derxistin.

Hewlêrê zêde îtîrazî vê paşdavekişîna ji Qeretepeyê nekir û hêzên pêşmerge ji Diyalayê vekişand.

Piştî vê serkeftina li Qeretepeyê, rejîma Bexdayê xwest pêşmergeyan ji Xaneqînê jî derxe û bînayên ku merkezên YNK-ê û PDK-ê tê da ne ji wan bistînin. Kurdan li vir ev daxwaza ereban qebûl nekir û ji Xaneqînê venikişyan, bîna vala nekirin.

Di vî warî da tu nemabû ku di nabêna pêşmerge û artêşa Îraqê da şer derkeve. Lê di deqîqeya dawî da pêrgî li şer hate girtin.

Tiştê xuyaye her ku ereb di warê leşkerî da xwe topî ser hev dikin û xurt dibin dixwazin serkutî û çavsoriyê li kurdan bikin. Bûyerên li Diyala û li Xaneqînê rû dan îşareta vê meyla ereban da kurdan.

Di rojên pêş da, dema ereb(ez dibêjim ereb ji ber ku ferq nake, kîjan be jî ewê eynî tiştî bike)hinekî din jî xurt bibin û bizanibin ku di warê eskerî da ewê kanibin zora kurdan bibin, ewê zorê bikarbînin.

Ji xwe wa ye ji nuha da, li gel ku hewqasî ne xurt in, li gel ku serokerkan kurd e, serokkomar û cîgirekî wî kurd in, wezîrê derva kurd e û xwedêgiravî kurd şirîkê hukûmetê ne lê dîsa jî guh nadin kurdan û bi ya xwa dikin.

Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî, di hevpeyivîna xwe ya bi rojnameya Şarqul Ewsat ra ev nêta ereban veneşartiya û gotiye ku ereb guh nadin me.

Serokê Kurdistanê, di hevpeyvîna xwe da rexneyên pir tûj li hukumeta Bexdayê digre û wê wek hukumeteka peymannenas û totalîter û binav dike.

Serokê Kurdistanê dibêje, ”Em di serdana xwe ya Bexdayê ya vê dawiyê da gihîştin çend peymanên baş û me hin tedbîr û rêveçûn jî ji bo cîbicikîrna wan danîn. Lê piştî ku em vegeriyan Kurdistanê peyman hatin jibîrkirin.”
Serokê Kurdistanê vê şêla ereban ya nuh êdî venaşêre û pir vekirî dibêje:

”Herçend em şirîkê hukûmeta Iraqê bin jî tu rola me li Bexdayê nîne. Di meseleya ewlekariyê, aborî û eskerî da jî em şirîk in, lê di van waran da me teşîtek nîne. Rola hikûmeta herêmê li Baxdayê nîne û gumana me li ser vê şirîkatiya hikûmetê heye. Gumana me li ser vî bingehê hevpişk yê ku Iraqa nû li ser hatiye damezrandin heye.”

Ji van gotinên serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî jî diyar dibe ku nabêna hukûmeta merkezî û ya herêma Kurdistanê pir xerab e.

Hukûmeta merkezî di warê ewlekarî, aborî û eskerî da qet hesabê kurdan nake û guh nade wan.

Bêguman ev îşaretke gelkî xerab û bi tahlûkeye. Û nîşan dide ku di rojên pêş da kurd ewê rûbirûyî gelek gelşên mezin bibin.

Di vê nuxteyê da rola Emerîka gelkî girîng e. Heger di meseleya bicîanîna madeya 140-î da Emerîka piştgiriyê bide kurdan, ereb nikanin tiştekî bikin. Lê ku Emerîka jî bi ereban ra be ya jî ”bêteref” bimîne rewş xerab e.


Şêla Emerîka ya heta nuha ne di lehê kurdan da ye, Emerîka û Englîstan zixtê didin ser kurdan ji bo ku tawîzê bidin ereban. Dema ev herdu dewlet jî vê siyaseta xwe bi lehê kurdan da neguherin ewê çi bibe?

Di rewşeke wiha da gelo kurd dikanin çi bikin?

Di vî warî da serolê Kurdistanê dibêje ew li bende civînên Parlamentoya Iraqa Federal in. Heger bi israr bixwzin ku madeyeka din têxin şûna maddeya 140-ê wê demê ewê jî di cî da daxwaza Encumena Wîlayeta Kerkukê qebûl bikin û bajarê Kerkûkê bi Kurdistanê va girê bidin.

Serokê Kurdistanê li ser rol û giraniya serokerkan Babekir Zêbarî jî dibêje:

”Di warê eskerî da haya serokerkan Babekir Zêbarî ji gelek tiştan çênabe, bê haya wî gelek tişt têne kirin. Bi wî naşêwirin û hebûna wî jî bûye şeklî...”

Serokê Kurdistanê li ser rol û giraniya Talabanî jî eynî tiştî dubare dike, dibêje.


“Bêguman serok Talabanî roleke mezin di warê siyasî de dilîze, weke şexis. Lê belê weke serokomarê Iraqê însiyatîva wî ne gelek e…”

Dema meriv van gotinên serokê Kurdistanê dixwîne bêguman meriv hinekî bêhêvî dibe, meriv fêm dike ku di rojên pêş da gelek kelem û astengî ewê derkevin hember miletê kurd û serokên wan.


Bi hêviya ku kurd ewê van zor û zahmetiyan jî bêyî qeza û bela derbas bikin.





28 augusti 2008

Serekerkanê tirk kurdên başûr wek dijminê sereke îlan kir

Nizanim çima lê îşev ez xwe pir westiyayî û bêmecal his dikim. Ji bo ku hinekî ruh bi min da were, piştî şîvê min çû dûşek girt.
Lê pere nekir, wek erebeya ku bi rê da ji nişka ve îstop bike û
neşuxule, min kir nekir ruh bi min da nehat.
Ez nuha ne tenê xwe bêxew û westiyayî his dikim, îşev bîna min jî pir teng e. Li mal kesê min bela xwe tê neda nema.
Xwedê kir ku zarok hîn qedrê min digrin û bîna jinikê jî fireye. Ne xwe min îşev bi silametî derbas nedikir.
Li Kurdistanê dema bîna meriv teng dibû, meriv dikanîbû derketa der, biçûya bi çend hevalan ra çend qedeh mey bi ser xwe da kira û bîstekê ji xem û xeyalan dûr keta. Lê li vî welatê malxerab ev îmkan jî tuneye. Meriv hevsiyê mala xwe ye…
Bi vê bîntengiyê û hestên tevlihev min kompîtora xwe vekir.
Ji bo ku li meylên xwe binêrim.
Ji xwe qet ji dilê min nedihat ku tiştekî binivîsim. Ez xwe nas dikim, di haletên wiha da, dema ku kul û keser û xemgînî weke ewrekî reş xwe bera ser dilê min didin ez pir hêrs û reşbîn dibim, dilê min radibe pêdarê û tenê hesret û xemgîniyê belav dike. Gotin xwes li hev nayên.
Berî ku ez kompîtorê bigrim, min bi lez û bez çavên xwe li hin malperên tirkan gerand. Ji şansê min yê xerab ra axaftina serekerkanê tirk yê nuh Îlker Başbug bala min kişand. Piştî ku min wiha di ser ra xwend, êdî min nikanîbû xwe ragirta, pir kin be jî divê ez çend gotinan li ser bibêjim.
Başbug, di axaftina xwe ya teslîmgirtina wezîfeyê da dibêje ewê jî wek Buyukanit, li hember kurdan û bi taybetî jî li hember Kurdistana Federe şerê xwe bidomîne.
Başbûg, li ser Îraqê û Kurdistanê gotuye:
-Bûyerên heta nuha li Îraqê hatine meydanê îstîqrar û ewlekariya Tirkîyê alaqedar dikin û ewê bike.
-Loma jî divê Tirkîyê bi dîqeteke mezin rewşa Îraqê bişopîne û yekbûna dewleta Îraqê biparêze.
-Di vî warî da divê di nabêna dezgehên dewletê da yekîtî hebe.
-Hedefa siyasî ya yekemîn divê yekîtiya axa Îraqê were parstin.
-Heger Îraq perçe bibe zirara herî mezin ewê Tirkiye bibîne.
-Hebûna ”diyardeya” bakur(qest Kurdistana Federe ye. Ev retorîk îşareta dijminatiyê ye) rastiyeke din e. Ev ”diyardeya” li bakur divê zirarê nede yekîtiya dewleta Îraqê.
-Divê statuyeke taybet ji bo Kerkûkê were dayin.
-Di bingeha tevgera seperatîst da milîyetçîtiya irqî heye.
-Ev dîtin hebûna netewe dewletê ji xwe ra dike hedef.
-Dema nasnameyên jêr ciyê nasnameyên jor bigrin(yanî dema kurd wek kurd werin webûlkirin) ewê Tirkiye rûbirûyî kaosekê bibe. Û ji bo civata tirk ev xerabiya herî mezin e.
Wek tê dîtin, dewleta tirk di rojên pêş da jî heta ku mimkûn be ewê bela xwe ji kurdên başûr veneke. Ji bo dewleta tirk, hebûna Kurdistana Federe ji şerê kurdên Tirkiyê gelkî girîngtir û tahlûketir e.
Di mesela Kerkûkê da, ji bo ku Kerkûk bi Kurdistanê va neyê girêdan çi xerabî ji destên tirkan were ewê bikin.
Dewleta tirk li hember kurdên bakur jî ewê şer ranewetîne û tu mafî nede. Heta hin mafên nuha hene jî ewê hêdî hêdî rakin.
Û ji bo vê yekê jî di rojên pêş da li hmber DTP-ê û miletê kurd şîdet û terorê ewê gelkî zêde bikin.
Di vî warî da, yanî di şerê li hember kurdan da artêş û hukûmet hemfikir in. Ji bo şerê li hember kurdan artêş çi bixwaze AKP ewê li dij dernekeve û wan daxwazên artêşê bicî bîne.
Min got belkî îşev ez ji xwe ra zû rakevim û qala siyasetê nekim, lê Xwedê ji Başbûgê mahcir û koknediyar ra nehêle, dîsa ez bêxew hîştim.
Ez hêvî dikim ku ev dewleta zalim ewê bela xwe ji ber nigê xwe bibîne.

27 augusti 2008

Tirk naxwazin bi me ra bijîn

Li gor ajansa ANF-ê dinivîse, Serfermandariya Giştî ya Tirk, ji bo pîrozkirina Cêjna 30-ê Tebaxê, bêyî DTP-ê ji hemû partiyên tirk ra (AKP, CHP, MHP) dawetname şandiye, tenê ji DTP-ê ra neşandiye.

Bêguman meriv dijminê xwe dawetî şahiya xwe nake. Ji ber ku artêşa tirk û heta hemû partiyên tirk jî DTP-ê û miletê kurd wek dijmin dibînin, loma jî dawetî şahiya xwe nekirine.
Ez bi xwe di vê şêla artêşê da tu anormaliyekê nabînim. Nabînim, ji ber ku ez jî dizanim ku dijmin e.


Serfermandariya Giştî bi minasebta Cejna 30-ê Tebaxê li mala artêşa gazîyê(Gazi Orduevi)ewê resepsiyonekê bide.

Ji bo beşdariya resepsiyonê, ji serokkomar Abudullah Gul, serokwezîr Tayip Erdogan û ji hemû parlamenterên CHP-ê, AKP-ê û MHP-ê û gelek rêxistin û dezgehên din ra dawetname hatine şandin, lê ji yek parlamenterê DTP-ê ra jî dawetname nahatiye şandin.

Û ji ber dawetnebûna wan, parlamenterên DTP-ê ji vê şêla Serfemandariya Giştî gazin kirine.

Sirri Sakik gotiye, Serfermandariya Giştî ji Dîwana Serokatiya Meclîsê ra dawetname şandiye, lê li gel ku ew Amîrê Îdarî yê meclîsê ye jî ji wî ra neşandiye.

Yanî hemû amîrên îdarî dawet kirine, tenê Sakik nekirine.

Ma dijminatiyeke ji viya bêtir dibe?

Ji ber vê şêla dijminane ya Serfermandariya Giştî, Sakik xwe gelkî aciz kirye û gotiye:
”Îradeya milet meclîs e. Ev dîskrîmînasyon e. Em vê yekê hewaleyî xelkê dikin. Hin kes ji mer ra dibêjin cudaxwaz, bi vê kirinê diyar dibe ku kî cudaxwaz e. Em vê yekê ji ujdanê raya giştî ra dihêlin.”

Ez bi xwe van gazinên Sakik bêmane dibînim. Nuha ne artêş tenê, hemû dezgehên dewleta tirk bi çavên dijmin li DTP-ê û li me kurdan dinêrin. Ev yek pir eşkereye. Û mêrikan vê dîtina xwe jî tu carî venaşêrin, di her fersendê da didin der.

Û ev ne cara pêşî ye ku artêş DTP-ê dawet nake. Berê jî serokkomar û artêşê çend caran eynî tişt kirine.

Loma jî ne hewceye ku meriv gav û seetê ji mêrikan gazinan bike. Ji dêlî wê va, divê DTP û kurdên din jî êdî eşkere bibêjin, piştî ku hûn tirk me kurdan wek dijmin dibînin û naxwazin bi mer ra bijîn, wê demê em jî naxwazin bi w era bijîn, em dixwazin veqetin.

Û divê meriv êdî vê daxwaza xwe ya veqetandinê vekirî bîne zimên. Divê ev dijminatî û nîjadperestiya li hember miletê kurd bêbersîv nemîne.

Divê kurd bibêjin, ji ber ku hûn nahêlin em werin şîn û şahiyên we, hûn qebûl nakin ku kurd jî weke we xwediyê eynî heq û mafan bin, wê demê maneya xwe ew e ku hûn naxwazin bi me ra bijîn.

Û ji ber ku meriv nikane bi zor bi kesî ra bijî, ji bo jiyaneke bi hev ra divê herdu alî jî bihevrajiyanê qebûl bikin.

Lê tirk qebûl nakin.

Û dema qebûl nekin, em jî nikanin bi zor bi wan ra bijîn.

Divê em vê biryara wan qebûl bikin û li gor wê doza serxwebûna welatê xwe bikin.

Divê DTP vê şêla artêşê û dezgehên dewletê yên din bibe meclîsê û minaqeşe bike.

Divê ev şêla artêşê ya neqanûnî, nîjadperest û dijminane bi çend gazazinên Skik ser neyê girtin.

Divê DTP dev ji vê meselê bernede.

26 augusti 2008

Bersîva rexneya hevalekî

Hevalekî min nas dike do di bin nivîsa min ya bi navê ”Darên me çandin fêkî didin” da komentareke pir balkêş kiriye.
Di komentara xwe ya kin û manîdar da bi hêrs ji min ra gotiye:
”Şerme bi rasti ku tu peznê Heyder didî. Ew tiştê ku Heyder û jina xwe bo te digotin te çi zû ji bîr kir malxerab.”
Hevalê min ê ezîz ez bi ”pesindayina” Heyder îtham kirime, lê negotiye min çi gotiye û bi çi hawî pesnê wî daye?
Piştî ku min ev rexne xwend, ez careke din li nivîsê vegeriyam, min carek du carên din jî nivîs xwend.
Min ji xwe ra got, dibe ku ya ”bêhemdî2 ya jî bi ”heneke” min hin tişt gotibin û ev gotinên min jî ji bal hin hevalan ve wek ”pesindayinê” hatibin fêmkirin.
Min nivîs bi dîqet xwend, di nivîsê da li du ciyan navê Heyder derbas dibe.
Di destpêkê nivîsê da min gotiye, ”Do êvarî ez û xanim em çûn bajarê Vesterasê, daweta lawê Heyder Diljen.”
Di dereke din da jî min gotiye, ”Bi saya tarîfa Heyder û zîrekiya Paşa Ûzûn me ciyê dawetê pir rehet dît.”
Nuha ”pesindayin” di kudera van gotinên min da heye?
Li derekê min gotiye ”daweta lawê Heyder”, li dera din jî min gotiye, ”bi saya tarîfa Heyder me rê rehet dît.”
Ma divê min negota ”daweta lawê Heyder”?
Nabe min negota, ji ber ku bi rastî jî zava lawê wî bû.
Ez nizanim, divê min bigota lawê kê?
Û ya din jî, bi rastî jî wî rê tarîf kir û li ser tarîfa wî, me ciyê dawetê pir rehet dît.
Wekî din, di tu dereke nivîsê da ne bi başî û ne jî bi xerabî navê Heyder û xanima wî derbas nabe.
Yanî îdîaya ”pesindayina” min ne rast e, tiştekî wiha tuneye.
Diayar e hevelê rexnegir ji Heyder pir aciz e, dema di nivîsê da navê Heyder biber çavê wî ketiye ev yek wek ”pesindayinê” xwendiye.
Ya jî nikane qebûl bike ku meriv navê Heyder jî bigre ser zimanê xwe.
Li alî din rast e, du caran Heyder li ciyê rehetiyê û him jî di ber xelkê da dilê min hîşt. Demakê em bi hevûdu ra nepeyivîn. Lê dû ra heval ketin ortê û em li hev hatin.
Di viya da tu tiştekî ku ez ji ber ”şerm bikim” tuneye.
Bi baweriya min ”şerm” ew e ku Heyder ez venexwendima daweta lawê xwe ya jî ez neçûmayê.
Û li alî din min û Heyder mêr jî ji hev nekuştiye ku em heta roja mirinê bi hev ra nepeyivin û dijminatiya hevûdu bikin.
Di jiyanê da yekcarnan dilê meriv û hin dost hevalan ji hev dimîne. Dema bûyer diqewime miheqeq yek bêtir neheq e, lê ev nayê wê maneyê ku her kesê ku dilê meriv jê ma ya jî li ser meriv neheq bû, merivê heta mirinê pê ra nepeyive.
Ne ez û Heyder tenê, ez dizanim dilê gelek hevalên me yên din jî ji hev mane, li hev xistine, serê hev şikandine, gotinên pir giran ji hev ra kirine û gelek tiştên din.
Lê îro dîsa hemû bi hev ra dipeyivin, gelekên wan hîn jî hevalên hev yên herî nêz in û her roj li malên hev in.
Ez numûneyeke din bidim.
Ma YNK-ê û PDK-ê heta salên 90-î bi hezaran însan ji hev nekuştin?
Bêguman kuştin.
Lê îro dijminatiya hev nakin, dost û mitefiqên hev yên herî nêz in.
Ma ev şaş e?
Ma Talabanî û Mesûd Barzanî, gotinên ji yên Heyder girantir ji hev ra nekirine?
Bêguman kirine.
Lê îro ji herkesî bêtir dostên hev in.
Ma ji bo Talabanî û Mesûd ev ”şerm e”?
Ez naxwazim zêde dirêj bikim, lê nimûneyên wiha pir in.
Bi baweriya min heger meriv bikanibe bi tolerans û ”efûkar” be tiştekî baş e, ji meriv kêm nabe.
Lê ev yek nayê wê maneyê ku divê meriv bûyeran ji bîr bike.
Hin dîtinên Heyder ez ne pê ra me û dema ciyê wê tê ez eşkere jî dibêjim.
Lê li alî din dixwaze bira Heyder ji min hez bike ya neke, ev yek divê nebe sebeb ku ez aliyên wî yên baş nebêjim, înkar bikim.
Heyder merivekî kurdperwer e, welatparêz e, xebatkar e û ji bo gelê xwe jî heta gelek xebatên baş kirye.
Dema ez pê ra nedipeyivîm jî min ev tişt digotin û nuha jî dibêjim.
Bi baweriya min hevalê rexne li min girtiye jî divê van aliyên Heyder înkar neke, divê xeyda wî nebe înkara tiştên rast.

25 augusti 2008

Nameyên xwendevanan

Di van du rojên dawî da ji min ra çend nameyên gelkî manîdar hatin. Ezê îşev ji wan 3 heban biweşînim.
Bira îşev jî ev quncik ne ji min tenê ra be, bira çend xwendevan jî îşev bi mîvanên min bin.
Wek pêşiyan jî gotiye, mîvan mîvanê Xwedê ye, nabe meriv bîna xwe jê teng bike û keremî hundur neke.
Ji ber ku min ji xwediyên nameyan destûra weşandina nameyên wan negirtiye loma jî ez navê wan nanivîsînim, ezê tenê herfa serê nav û paşnavê wan binivîsim.
Belkî min navên wan binivîsanda jî nexeyidiyana, lê ji ber ku ez vê yekê nizanim loma jî ez bi destê xwe ”belayê” naynim serê xwe û du-sê xwendevanên hene jî ji xwe naxeyidînim.
Xwendevanekî(HD) dilşewat û xemxurê zimanê kurdî li ser nivîsa min ya ”Çend gazinên bêhemdî” dîtina xwe wiha aniye zimên:

"Kekê Zinar,
Ger tu li hêviyêyî ku kurd bi mereq malperên kurdî vekin û nivîsarên te bixwînin, diyar e te hîn zêde kurd nas nekirine. ka ew kurdên wiha?Lê ger te bi tirkî nivîsandiba, wê gelek kurdan bixwendana û belkî sipasiya te jî bikrana.Dilê xwe nehêle lê heliyane û bi helandina dijmin jî nemane, êdî niha xwe bi xwe dihelînin. Yanî asîmîlasyon vegeriyaye otoasîmîlasyonê. Xwedê aqilekî bide kurdan ku rêka xwe bibînin û dest bi xwendina kurdî bikin.Min ji wan re dibistanek zimanê kurdî bi derfetên xwe vekiriye, ez ji bêrîka xwe diçim, dersan didim zarokên wan. Dibêjin, ê ma kes bi vî zimanî naaxive ma zaroka min wê çi bike?Ji bo wê, qet li ber kesekî negere û hêvîyê ji kesekî neke ku bi coş li hêviya nivîsên te bin. Ger bi şaşitî lê rast hatin belkî sergotarê bixwînin.Yanî ku rewşa kurdan wiha ye, ma divê wê demê tu dev ji nivîskariya kurdî berdî?
Na. Li gorî min kurdên bi kurdî dinivîsînin, dibin bendek li pêşiya xweînkarkirin û otoasîmîlasyona kurdan bi xwe. Beriya çel pêncî salan ku kurdekî bi kurdî dinivîsand ew li hemberî dagirkeriyê çalakiyek bû, lê îroj ku kurdek bi kurdî dinivîsîne ew çalakiyek li hemberî kurdên ji kurdî direvin e.Bi vê sedemê tu nivîsandinê berdewam bike, ger kurd qîmetê nedinê jî, bawer im wê dîrok rojekê bideyê.

Silav, rêz û serkeftin.
H.D"

Ez çi bibêjim?
Esas tiştekî ku ez li van gotinên rast zêde bikim tuneye. Ez jî baş dizanim ku kurd ne evîndar û mişteriyê zimanê xwe ne.
Gîha hewşê tim bi wan tahl e.
Carê fêr bûne ji xelkê ra masiyan û ji xwe ra jî kûsiyan bigrin.
Lê yê min hustu û kêr e, ez dibêjim belkî mûcîzeyek biqewime, belkî rojekê Xwedê du dirhem aqil bide vî ”qewmê” xwe jî.
Belkî gotegota min hema ji qeza qudretê ra tesîrê li kurdekî bike…

Nameya duyem jî ji jineke kurd ya kurdperwer û xizmetkara zimanê kurdî ye. Wê jî ez weke apê xwe qebûl kirime û li ser nivîsên min wiha gotiye:

"Dema te xweş Apê Zinar! Min bê destûr tu kirî apê xwe, hêvî dikim tu yê qebûl bikî û dilê xwe negrî. Ez nivîsên te bi balkêşî dixwînim û pir kêfa min ji şêwaza te ya nivîsandinê re tê. Nivîsên te serê mirov naêşînin. Ez wan bi kêf dixwînim. Bi tenê min xwest ez ji te re bibêjim ku ez xwendevaneke nivîsên te me.
Li gel rêz û silavan
H.Z" H…a hêja, gelek sipas ji bo van gotinên te yên dostane û qedirşînas.

Ez gelkî kêfxweş û dilşa bûm ku te ez ji xwe ra wek ”ap” qebûl kirime. Gelek sipas.
Ji xwe ez li hewa li birazyekî/birazyekê digeriyam.
Ev serê salan e ku li vê surgûniya malwêran ez hesret im ku yek ji min ra bi kurdî bibêje ”apo”, dengê ”apo” û ”xalo” têkeve kerika guhê min.
Dema meriv ji civaka xwe dûr dikeve rehên civakî û kulturî jî qut dibin. Ji ber ku şertên maddî yên jiyanê tê guhertin.
Lê mala te ava, waye te li xerîbiyê ev valayiya jiyana min jî dagirt, te ev hesret jî ji dilê min derxist.
Ji nuha û pê va êdî ez dizanim ku biraziyeke min ya pir jîr û hêja heye. Xwezî bi sedan biraziyên min yên weka te hebûna.
Biraziya delal, bixwedê sibe tu poşman bibî û min ji ”apîtiya” xwe derxî jî ez qebûl nakim, carê te gotiye apo û min jî bi serbilindî tu wek biraziya xwe qebûl kiriye.

Nameya sisiyan jî ji xortekî di gelkî xebatkar û gelkî jêhatî ye. Ew jî li gor hêz û taqeta xwe hewil dide ku di vakirina dîwarê kurdî da du xilikan bide ser hev. Birêz F.A jî di nameya xwe da wiha gotiye:

"Memosteye hêja!
Gelek caran nivîsên te ku tu li blogga xwe dinîvsêne ji vê adresa min re tê. Heyanî ji min tê ez hewl didim ku nivîsên te bixwînim. Lê mixabin gelek caran ew derfet û wextê min çênabê ez van nivîsên te bixwînim. Bi teybetî daxwaza xwendina nivîsên te ne ji bo zêde aqilbûna te le belkî fêde girtina ji tecrûba û xweşnivîsandina kurdîya te ye. Di vê nama xwe ya dawî de ku te ev wek nivîs di blogga xwe de nivîsandîye dibêjê ku tu hewl dide bazara tirkînivîsarê kurd kêm bikê û livan teng bikê. Lê mixabin tu bahsa dewlemendkirina bazara xwendina nivîs û nûçeyên kurdî nakê. Jibo ku mirov karibê dev ji bazarekê berdê û herê serdana bazareka dî divê tiştin balkêş hebin an jî xwestekik hebê. Lê mixabin hîn pîyasa-bazar an jî sûka xwendina nivîsên kurdî zêde çênebuye. Û ez bahwar nakim ku nivîsa herî zêde tê tikkitin hemî heyanî dawî tê xwendin ji alîyê xwendevana. Ne xasim heger ev nivîs zêde dûv dirêj be xwedê ji xwendevan stand û li tikkirina nivîsê poşman dibê.... Welhasil ez naxwazim zêde serê te bi kurdîya xwe ya tevlîhev zêde biêşînim. Ez di dawîya vê nameyê pêşnîyara giranî dayîna ser dewlemendkirina bazara xwendina nivîsên kurdî û devjêberdana cîh dayîna gilî û gazinên pîrbûne di nivîsên te de dikim, her çiqa ev rastîyek jîyanê be....
Li gel slav û rêz...
F.A." Helbet dema ez dibihîzim ku xwendevan tam û zewqekê ji nivîs û zimanê min digre kêfa min tê, ez dilşa dibim.

Lê li alî din, ez vê çek û qirêdiya xwendevanan jî weke wezîfeyeke hîn baştir nivîsînî dibînim. Heta ji min tê dixwazim vê teqdîra xwendevanan xera nekim û nivîsên layiqî vê teqdîrê binivîsim.
Birayê F.A. di nameya xwe da gotiye, ”Lê mixabin tu bahsa dewlemendkirina bazara xwendina nivîs û nûçeyên kurdî nakê.”
Di nivîsa xwe da ev yek min pir vekirî gotiye, lê diyar bala birayê F.A. nekişaniye. Li ser ”dewlemndkirna bazara kurdî” di nivîsa xwe da min wiha gotiye.
” Kurdên bi kurdî dinivîsin divê gelkî zorê bidin xwe, divê pir û xweştir binivîsin, divê di nivîsandinê da îstîkrarekê nîşan bidin. Nexwe nikanin zora tirkîaxêvan bibin.”
Bêguman ez baş dizanim ”bi gotegot meriv naçe cot”, lê îro tenê ev ji dest min tê, ez ne dikanim tirkî li kurdan yasx bikim û nej î dikanim kurdî bi zor têxim devê kesî…
Ezê hertim bibêjim, kurdino, bi vî aqilê vala hûn nagihîjin hevala…

24 augusti 2008

Darên me çandin fêkî didin

Do êvarî ez û xanim em çûn bajarê Vesterasê, daweta lawê Heyder Diljen, Arjen û Jiyanê.Mala Paşa Ûzûn ava be, camêr hevalekî qedirşînas e, nehîşt kalekî wek min têkeve serê riyan û perîşan bibe, xerxûta xwe ya ji min jî bi emertir kişand ber deriyê me.
Min û jinikê, me weke mîr û xaniman di erebê da cî li xwe xweş kir û em ketin rê.
Bi rê da me feqîrekî din jî (Remzî Kerîm) ku ew jî weke min bêehliyet û bêerebe ye rakir û me berê xwe da Vesterasa xopan.
Bi saya tarîfa Heyder û zîrekiya Paşa Ûzûn, me ciyê dawetê pir rehet dît.
Dawet li kêleke dêra Asûriyan bû, ez bawer dikim saloneke dêrê bû.
Saloneke fireh, ferah û gelkî xweş bû.
Wek her carê, vê carê jî gelek dost û hevalên ku serê salan bû me hevûdu nedîtibû, li wir me hevûdu dît.
Em çûn lep û ruyên hev, me li hal û demên hev pirsî.
Çîrok û gazinên ku meriv di her şîn û dawetê da dibihîze, di vê dawetê da jî dubare bûn...
Hinekê wan pişt ketibû ber.
Hinekê wan qalçe ketibû ber.
Henikê wan romatîzmayê malik lê viratandibû.
Hinekê wan jî dil pê ra bêbextî kirbû. Axirê mala tixtoran ava be, bi saya guherandina ciyê çend tamaran bêbextiya dil pûç kiribûn.
Yanî her yekî ji dereke xwe gazinek dikir.
Min bala xwe dayê, ew xortên 20-30 sal berê wek "şêr û pilangan" ku bi şûran nedihatin xwar ketine çi halî...
Porê li serê hemûyan bûye hirî
Heryek berçavkeke tu dibê mercek li ber çavan e.
Qey ruh şîrîn e, bala min kişand, bêyî min û 2-3 kesên din, herkesî dev ji cixarê berda bû.
Dema min ev tirsonekî dît, min ji xwe ra got, bira mirin hebûya kalî û pîrî tunebûya...
Di salên 80 û 90-î da di rojên wiha da dema em dihatin ba hev em hemû xort bûn, gelekên me hîn azib bûn, hîn nebûbûn benê hebanê. Me ji hevdu ra qala xebata li welêt û ya li derva dikir.
Lê do li Vesterasê, bi dilşadiyeke mezin min dît ku heryek ji wan xortên salên 80-î keç û xortên wek şêr û şepalan li kêlek wan bû, herkes bûbû dê û bavê şêr û şepalan.
Di destpêka salên 80 û 90-î da dema swêdiyekî di rojnameyekê da bi başî hema bi çend gotinan jî qala kurdan bikira em ji kêfan bi hewa diketin.
Lê dema bi xerabî jî dikirin me nikanîbû bersîva wan bida. Di nava kurdan ez bawer dikim tenê îmkana rahmetiyê Mahmûd Baksî hebû, medyaya swêd yek carnan cî didan dîtinên wî.
Lê îro ne wiha ye. Îro, bi dehan keç û xortên me di jiyana Swêd yakulturî, civakî, siyasî û edebî da, di çapemeniya Swêd da xwedî gotin û giranî ne.
Dema bi yek gotinê jî neheqî li kurdan tê kirin, roja din bi dehan keç û xortên kurd wek şêr û şepelan di sajt û rojnameyên herî mezin da di mistewayekî pir bilin da tavilê bersîvên wan didin.
Yanî zarokên me, wek me ne bêçare ne, gelkî jîr û jêhatî ne.
Çendakî berê kitêbeke(Kurdsitan, landet som icke är/Kurdistan, welatê ku tuneye) konsolosê Swêd yê Stenbolê Îngmar Karlsson derket. Li gor rexnegirên kurd û swêdî, kitêb propagandeya dewleta tirk e û tije şaşî û falsîfîkasyon e.
Bi dehan keç û xortên kurd di rojnameya swêd ya herî mezin(Expressen) û gelek sajtên wek Beyan.net, Vivakurdistan û di gelek sajtên rojnameyên swêdiyan da debateke pir baş û hêja meşandin.
Beyan, sajteke xortên kurdan ya bi swêdî ye. Ji her çar perçeyên Kurdistanê keç û xortên kurd tê da dinivîsin. Lawê min Serhat jî di redaksiyona Beyanê daye.
Ez dikanim bi serbilindî bibêjim ku zarokên me zora Ingam Karlsson û piştgirên wî birin, Karlsson newêrîbû xwe bida ber debateke vekirî.
Ku Ingamar Karlsson yek ji giregirê ekspertê Swêd yê Rojhilata Navî, tirk û kurda ye. Lê ji ber zarokên me reviya.
Di destpêkê da ez gelkî ditirsiyam ku di xebata me ya swêd da berdewamiyek çênebe, zarokên me nedin ser şopa me.
Lê min do bi çavên serê xwe dît ku ew tirsa min ne di cî da bûye, zarokên me di civata swêd da, di her warî da ji me pir pêşdatir in.
Û ne tenê ji me pêşdatir û di civata swêd da xwedî gotin in, wan ji gelê xwe ra gelek dost jî qezenc kirine. Di dawetê da min bala xwe dayê bi saya serê wan bi dehan siyasetmedar, parlamenter, hunermend û întellektuelên swêdî jî di nava me da bûn.
Ji bo tevgera kurd ya netewî ev yek jî qezenceke mezin e.
Û bi vê yekê jî wek şexs ez gelkî kêfxweş û serbilind im.
Lawê min Serhatê 20 salî, îro di çapemeniya swêd da dikane dengê xwe bilind bike, dikane bi întellektuelê swêdî yê herî mezin ra têkeve minaqeşeyê û dikevê jî. Ev yek ji bo min xewneke bû. Lê şikir îro ev xewna min biçûk be jî birast geriya.
Dijmin dema em kurd ji welatê me bidûr xistin, dema bavê Arjen ji Diyarbekrê û bavê Jiyanê jî ji Kerkûkî mecbûrî sirgûniyê kirin, hesab û baweriya wan ew bû ku emê biqedin, emê bihelin.
Lê dîrokê nîşan da ku hesabê wan şaş bûye.
Do li Vesterasê, bi zewaca Arjen û Jiyana delal ra me nîşanî dijmin da ku em naqedin, em nahelin.
Û ne tenê em naqedin, li sigûniyê me “sînorên” dijmin yên sunî ji nabêna xwe rakirye, em kurdên herçar perçeyên Kurdistanê bêtir nêzî hev bûne, bêtir ji hev fêm dikin.
Dijminên me bi darê zorê sînor danînne nabêna Diyarbekir û Kerkûkê. Bi zewaca Jiyan û Arjen ra me ev sînorên wan careke din rakir, me Diyarbekir û Kerkûk hinekî din jî nêzî hev kir.
Yekkirina wan jî pir ne dûr e.

Çend gazinên bêhemdî

Birayên delal, xwendevanên hêja!
Hefteya borî min ev nivîsên li jêr nivîsîn. Bi şev û roj min zora da xwe ku him li hember dijmin û him jî li hember ”kêmaqiliyên” me kurdan bêdeng nemînim.
Heta ji min hat, min dijmin bê "bersîv" û kurd jî bê "aqil” nehîşt !
Yanî min wezîfa xwe ya ”netewî” bicî anî.
Nuha jî dora we ye.
Yanî bi gotineke din, xwarin hazir e û sifre raxistîye. Tenê ez ji we ra dibêjim, kerem bikin ser sifrê!
Yanî ez dixwazim bibêjim, hûn jî ji kerema xwe ra hinekî xwe biwestînin û van nivîsên min yên mişt ”aqil”, teorî û taktîk bixwînin.
Bixwînin ji bo ku hûn kultur û zanebûna xwe pêşda bibin, feraset û asoya xwe ya siyasî firehtir bikin.
Xêra Xwedê!
Qurişekî we jî li nivîsan naçe.
Hertişt tê ber nigê we.
Xizmeteke wiha li tu dera cîhanê tuneye.
Ez rebenê Xwedê di vî emrî da herroj halê xwe dikim hal, xewa şevan li xwe heram dikim, ji bo ku we bê nivîs nehêlim, ji bo ku çend gotinan ji bo vî ”miletî” li hev bînim.
Dibe ku hin nivîsên min ne bi dilê we be, hin şirove û reaksiyonên min ji bo we wek jipestpeyivîna kalekî be.
Ji bo gelekan wek leqleqên vala, tiştên tewşomewşo û pelapûçî bin.
Li gor baweriya min ev jî tiştekî nor mal e, ez xwe pê aciz nakim.
Ji ber, çawa ku dest di ser destan ra ye, her wisa aqil jî di ser aqil ra ye.
Loma jî ez dizanim kêm be jî di nava xwendevanan da miheqeq çend kesên ji min ”piçekî” biaqiltir hene.
Lê divê ev yek nebe sebeb ku kesên ji ”aqilê xwe” pir ne bawer bêdeng bimînin û newêribin dîtinên xwe bibêjin.
Û tew di ser da jî dema ev dîtin bi kurdî werin gotin divê meriv bêtir biwêribe û bêtir xwe bidê.
Kurdên bi kurdî dinivîsin divê gelkî zorê bidin xwe, divê pir û xweştir binivîsin, divê di nivîsandinê da îstîkrarekê nîşan bidin. Nexwe nikanin zora tirkîaxêvan bibin.
Tiştê min fêm kiriye kurdên bi tirkî dinivîsin, bi reca, heyran û qurbanê dev ji tirkiya xwe bernadin.
Divê mişterî û bazara wan nemîne.
Heta ku mişterî û bazara wan hebe ew dev ji tirkiya xwe bernadin.
Ev serê 28 salan e ku ez bi hemû îmkan û hêza xwe hewil didim ku mişteriyên/kiroxên tirkîaxêvan kêm û bazarê jî teng bikim.
Heger di nava van 28 salan da min mişteriyek jî li tirkîaxêvan(qesda min kesên ku bi tirkî dinivîsin) kêm û santîmîtroyek jî bazar li wan teng kirbe ezê xwe gelkî bextewar his bikim.
Min xwest bi agahdariyê ra tenê çend gotinan bibêjim, lê derî îradeya min hewqas dirêji bû. Dibe ku ne bi dilê we be, lê axir carê tîr ji kevên pengizî, êdî bi paş da nayê…
Bira îro jî wiha be.
Nuha jî dor, dora we ye, ji kerema xwe ra seriyekî bidin malperê...

http://zinarexamo.blogspot.com/

-Tirk bi şalûziyan naxapin
-Kitêbeke li dijî kurdan
-Ji hinekan ra adet e ji hinekan ra qebhet e
-Dewleta tirk meaş daye qatilan
-Rojîn gazinan ji navê xwe dike
-Dewletê bi destê mafyayê belediya Mêrsîne ji kurda...

23 augusti 2008

Tirk bi şalûziyan naxapin

Ji ber ku Tirkiyê di Lîstikên Havînê ya Olîmpiyada Pekînê da netîceyeke baş bidest nexistiye parlamenterên DTP-ê gelkî xemgîn bûne û ji meclîsê xwestine ku hesabê vê yekê ji berpirsiyaran were pirsîn.

Li gor ku medyaya tirk û kurd dinivîse, parlamenterê DTP-ê yê Şirnexê Hasîp Kaplan û çend hevalên wî, ji ber ku Tirkiyê di Olîmpiyadên Pekînê da serkeftineke baş bidest nexistiye pêşniyareke lêpirsînê dane meclîsa Tirkiyê û xwestine ku dewlet di vî warî da hin tedbîran bigre.

Li gor pêşniyara Kaplan û hevalên wî, Tirkiyê ev rewş heq nekiriye, divê dewlet vê rewşê biguhere.

Hasîp Kaplan ev ne cara pêşîye ku ji tirkan ra şelafiyên wiha erzan dike. Lê her car jî tirk tinazê xwe pê dikin.

Hin însan hene tu dibêjî ya Rebî qey ev camêr ji xîretê şuştuye, çiqas zulm û neheqî jî lê bibe pê naêşe û pê naqehere.

Kesên wiha ji bo ku xwe têxin çavê dijmin û hinek ji wan ra bibêjin ”eferim” hezarûyek şalûziyan dikin.

Kaplan jî yek ji van kesan e, di her axaftin û pêşniyara wî da miheqeq nangenimî û şalûzîyek heye, tim dixwaze xwe bi tirkan şîrîn bike.

Tu dibêjî qey di meclîsa tirkan da bêyî wî kes tuneye ku vê yekê bîne rojevê. Tirk çima ne serkeftî ne?

Ma bi te ketiye?

Ma welatekî ku hebûna 20 milyon însanî înkar bike, nehêle yek ferd jî li ser navê vî miletî û bi nasnameya xwe xwe tevê bibe, ewê çawa bi serkeve?

Tu pir jêhatîye vê yekê ji meclîsa tirk bipirse, bibêje çima hûn nahêlên kurd jî wek kurd beşdarî Olîmpiyadan bibin?

Dibe ku gelek kes nizanibe, ji bo girtina çend madelyayan, Tirkiyê di van demên nêzîk da ji welatên din 12 kes kirî û kir hemwelatiyên xwe û ew birin Olîmpiyadên Pekînê. Dixwetin bi vî hawî bibin xwedî çend madalyayên bi hîle. Lê a bixêr ku ew jî nebû.

Li gor tê gotin bi milyaran pere dane van kesan û dewletên wan.

Hîle û sextekarî di heyvanê dewletatirk da heye, loma jî tim dixwaze di riyeke kin da bi hîle û sextekariyê biser keve. Ji dêlî ku bixebitin, îmkanê bidin însanên xwe, radibin xelkê dikirin û dixwazin bi vî havî çend madalyayan bidest xin. Kurmê şîrî heta pîrî.

Kaplan di pêşniyara xwe da ne qala nîjadperestiya li hember kurdan û ne jî qala vê sextekariya tirkan kiriye.

Tenê dewletê zeyt dike.

Tenê xwestiye bi çend gotinên şelafî xwe têxe çavên nîjadperstên tirk. Lê tirk bi van şalûziyan naxapin û tu mafî nadin kurdan. Bi pêşniyarên wiha DTP him xwe dike pêkenîn û him jî gelê kurd biçûk dixe.

Kurdan ji bo şalûziyên wiha ray nedane DTP-ê.

22 augusti 2008

Kitêbeke li dijî kurdan

Di malpera Netkurdê da vê sibehê ez rastî nûçeyekê hatim. Nûçe li ser kitêba(Kurdsitan, landet som icke är) dîplomatê swêdî Îngmar Karlsson bû. Ingamar Karlsson konsolosê Swêd yê Stenbolê ye.
Nûçe ji alî Zarathustra Newsê va hatibû amadekirn û ji malpera Netkurdê ra hatibû şandin, Netkurdê jî ew weşandibû.

Li ciyê kar dema min nûçe xwend ez şaş mam, çimkî di nûçeyê da bi rengekî ne rast gelkî pesnê kitêba Îngmar Karlsson(Kurdsitan, landet som icke är/Kurdistan, welatê ku tuneye)hatibû dayin. Tavilê min xwest ku ez çend rêzan wek şirove li binê nûçeyê binivîsim.

Lê li ciyê kar nebû.

Li ser vê, min rabû nivîsa xwe û çend lînkên nivîsên kurdan ji Netkurdê ra şand û xwest ku ew ji dêlî min va wek şiroveya nivîsê têxinê. Û heger mimkûn be bi kurtî qala van rexneyên kurdan jî bikin.

Saet di 21.30-î da jî min li bin nûçeyê nêrî hîn şiroveya min tunebû. Qey hevalan hêjayî weşandinê nedîtin.

Li ser vê, min got ya baş ew e ku ez di vî quncikê xwe yê feqîr da bi çend gotinan qala vê kitêbê bikim.

Nuha min nêrî, malpera Rizgariyê jî eynî nûçe, bêyî ku ew jî wek Netkurdê tiştekî lê kêm û zêde bike weşandiye.

Min fêm nekir ji bo çi?

Esas divê pir hindik haya herdu malperan jî ji rexneyên kurdan hebûya. Ji ber ku minaqeşe di rojnameyên herî mezin da çêbûn. Lê li gel vê jî, vê yekê bala herdu malperan jî nekişandiye. Herdu malperan jî dest nedane xebera Zarathustra Newsê.

Nûçeya di Netkurdê û Rizgarî da wiha dest pê dike:

”Ji dîplomatê Swêdî Karlsson gavek bi wate: ”Kurdistan”ê dihêne qada navnetewî. Dîplomatê Swêdê li Stenbolê nivîskar Ingmar Karlsson bi pirtûka xwe ya nû gavek e bi wate dihavêje. Navê xebata Karlsson jî têra xwe bi wate ye. Navê wê, ”Kurdistan” e. Gelek rojnameyên swêdî li ser berhema Karlsson dîtinên xwe anîne zimên. Bi tevayî bi erênî nêzî xebata wî bûn.”Dema meriv sernûçeyê û vê destpêka xeberê dixwîne, meriv dibêje qey Karlsson li ser kurdan kitêbeke baş nivîsyî. Lê rastî belovacî wê ye, çimkî Karlsson hertim ji kurdan bêtir dostekî tirkan yê pir baş e û hertim jî teza tirkan parastiye. Û di vê berhema xwe da jî bi hostayî eynî manîplasiyonê dike.

Karlsson hertim wek merivekî dewleta tirk hereket dike û di vê kitêba xwe da jî eynî şêla xwe didomîne. Ev terefgiriya Karlsson ji navê kitêbê jî diyar dibe. Gotiye ”Kurdistan, welatê ku tuneye.”

Yên dibêjin welatekî bi navê Kurdistanê tuneye tirk û hevalbendên wan in. Ji ber ku Karlsson jî dostekî tirkan e, loma wî jî wek tirkekî gotiye ji bo Kurdistanê gotiye ”welatê ku tuneye.”

Ez fêm nakim çima Kurdistan tuneye?

Dewleteke bi navê Kurdistanê tuneye rast e, lê welatekî bi navê Kurdistanê heye.
Her milet ji destpêkê ne xwedî dewleteke serbixwe bûye, hin milet zû, hinek dereng û hinek jî hîn nebûne xwedî dewletên serbixwe. Miletê kurd jî yek ji van miletan e ku hîn nebûye xwedî dewleteke serbixwe. Lê ev nayê wê maneyê ku welatê wan tuneye.

Di sala 1945-an da dema Neteweyên Yekgirtî hate damezirandin ancax li dora 30-40 welatên serbixwe bûn endam. Lê îro 192 dewlet endamên Neteweyên Yekgirtî ye. Kurd heta nebûne lê di demeke nêz da ew jî bibin.

Karlsson tunebûna dewleta kurdan wek tunebûna Kurdistanê dibîne.

Yê nûçe amade kiriye gotiye, gelek rojnameyên swêdî qala berhema Karlsson kirine û ”bi tevayî bi erênî nêzî xebata wî bûne.”

Min kitêm nexwendiye, lê min di rojnameyên mezin û di hin malperan da hemû nirxandinên/danasînên swêdî û kurdan yên li ser kitêbê xwendin. Bêyî nivîsên pêşî yên nasandinê, gelek kurdî û hin swêdiyan jî belkî bi dehan rexneyên pir cidî him li şêla Karlsson ya li hember kurdan û him jî li kitêba wî girtin.

Herçî kurd in, heta nuha yek kesî jî ji bo kitêba Karlsson yek gotineke baş nekirye. Nivîskar û kolumnîst kurd ya nas Dilşa Demirbag, di rojnameya Swêdê ya herî mezin Expressnê da bi navê ”Ett fuskverk/Berhemeke hîlekar” rexneyek pir cidî li kitêba Karlsson û şêla wî ya li hember kurdan girt.
Wekî din jî kurdan gelek kesî rexneyên giran birin ser Karlsson.

Lê diyar e camêrê ku ev xebera li ser kitêba Karlsson nivîsiye bira xwendina kitêbê li wir bimîne, him navê wê baş fêm nekiriye û çavê wî jî tenê ”dîtinên swêdiyan yên erênî” dîtiye, ji şnasê xirab ra yek rexneye kurdekî jî bi ber çavên wî neketiye.

Li gel ku kurdan jî di eynî rojnameyên swêdî yên herî mezin da nivîsin. Û him jî ne yek û dudu.

De îcar ez fêm nakim, wek kurdekî çima çavên wî rexneyên "erênî"(!) dîtiye lê yên ne erênî nedîtiye?

Û di rastiyê da bê nivîsên nasandinê, yek nivîseke pozîtîv jî li ser kitêbê nehatiye nivîsin. Lê kurdan û çend swêdiyan jî gelek rexneyên didî lê girtin.

Wek min got, min berhema Karsson ne xwendiye. Lê min gelek caran di radyo û telewizyonan da li ser mesela kurd li wî guhdarî kiriye, min gelek nivîsên wî yên li ser Tirkiyê û kurdan xwendiye.

Di hemû axaftin, nivîs û analîzên xwe da Karlsson wek lobîîstekî tirk hereket dike. Li gor Ingmar Karlsson, Tirkiyê endametiya Yekîtiya Ewrûpayê heq kiriye lê ewrûpî bi neheqî nakin endam.

Kîjan cara ku li Tirkiyê û li Kurdistanê bûyereke terorîstî ya jî tiştekî girîng biqewime radyo, telewîzyon û rojnameyên Swêd miheqeq bi wî ra dipeyivin û dîtinên digrin. Heta nuha yek carê jî min nedîtiye ku Karlsson ji bo kurdan tiştekî xêrê bibêje. Bombeyek lik u biteqe, dibe tîne, lê di netîcê da bi kurdan ve girê dide.

Di vê minaşeyê da jî rexnegirên kurd, tenê li ser vê berhema Karlsson nasekin, li ser nivîs û hin berhemên wî yên din yên jî radiwestin û pro-tirkîtiya wî rexne dikin.

Di rexneyên Dilsa Demîrbag-Sten, Gurgîn û yên hin kesên din da van nuxteyên jêr derdikevin pêş, dibêjin:

-Li gor Karlsson, kurd tu carî nebûne xwedî serokekî netewî ku kanibe yekîtiya wan çêkin.
-Kurd miletekî pir tevlihev e, di warê kulturî û ziman da ji hev fêm nakin.
-Malbata Barzanî xiristiyan/asûrîye e û dû ra bûye misilman.
-Ji %40-ê tîcareta eroîna Ewrûpayê û Tirkiyê di destê PKK-ê da ye.
-Di nabêna YNK-ê û PDK-ê da ne tenê dijayetiyên kulturî, dijiayetiyên olî jî, wek Qadirî û Neqşîbendîtiyê heye.
-Zaza û êzîdî ne kurd in.
-Zazakî ne kurdî ye
-Êzîdî zaravayekî kurdî dipeyivin lê ew bi xwe ne kurd in.
-Divê kurd doza Kurdistaneke serbixwe nekin.
-Tiştê dîroknasên kurd li ser dîroka xwe dibêjin, derew in. Selahadînê Eyûbî ne kurd e û Şerefname jî berhemeke farisî ye. Tu têkiliya kurdan pê ra tuneye.
-Yekîtiya kurdan tuneye, ne homojen in, çend zimanan dipeyivin û heryek di bin tesîra miletekî din da ye.
-Kur dewleteke serbixw naxwazin.

Û gelek dîtin wek van.

Lê li gor xebera Zarathustra Newsê, li gel vê jî berhema Karlsson pir hêjaye û birêz ”Ingmar Karlsson bi pirtûka xwe ya nû gavek e bi wate” avêtiye.Mêrik di kitêba xwe da bi çavê kemalîstekî li kurdan dinêre em hîn jî dibêjin ”gaveke bi wate avêtiye..”

Min fêm nekir ev çi gav e?

Ez çi bibêjim?

Hema Xwedê aqilekî bide me kurdan.

Ji bo kesên swêdîzan li jêr ez çend lînkên van nivîsan didim.

http://www.google.se/search?hl=sv&safe=active&q=Dilsa+Demirbag%
2Bingmar+karlsson&btnG=S%C3%B6k&meta=
http://www.expressen.se/kultur/bocker/1.642518
http://gulanavci.blogspot.com/2008/08/ingmar-karlssons-senaste-bok-om.html
http://gurgin.wordpress.com/2008/08/19/kritisk-karlsson-lasning-osanningar-ska-inte-spridas/

20 augusti 2008

Ji hinekan ra adet e ji hinekan ra qebhet e

Min ji siyaseta van emerîkiyan jî tiştek fêm nekir, bêbavan geh rast lê dixin, geh çep lê dixin.

Pîvana wan ya demokrasiyê û azadiya miletan wek hirina hecî Bahrî ye, geh kin e, geh dirêj e.

Dema arnawit li Kosowayê serxwebûna xwe îlan dikin û ji Sirbîstanê vediqetin, baş e, ev yek mafê wan e. Û bi hemû îmakanên xwe jî alîkariya vê veqetandinê dikin.

Dema sirb vê yekê qebûl nakin û dibêjin Kosowa welatê me ye, henekên xwe bi vê îtîraza sirban dikin. Û dû ra jî bi zor Kosowayê ji Sirbîstanê distînin û didin arnawitan.

Nuha him Emerîkayê û him jî Yekîtiya Ewrûpayê, Kosowa wek dewleteke serbixwe nas kirine.

Lê dema dor tê ser Gurcîstanê, Îraqê û Tirkiyê pîvana Emerîka û Yekîtiya Ewrûpayê ya demokrasiyê û îradeya milatan ji nişka ve diguhere, îcar dibêjin ”serxwebûn û yekîtîya axa dewletan” miqedes e, nabe meriv perçe bike û ji van welatan veqete.

Osêtî dixwazin ji Gurcîstanê veqetin, lê xwediyên dinyayê, Emerîka û Yekîtiya Ewrûpa li dijî vê daxwaza osetiyan derdikevin, xwe li rûsan radikşînin, dibêjin em qebûl nakin Gurcîstan ”perçe” bibe.

Ez fêm nakim çima li Kosowayê, li Endonezyayê û li gelek derên din dema milet vediqetin dibe, çima dema dor tê me kurdan û osetiyan nabe?

Ev çi pîvan e aqilê min jî nagre.

Qey ji xelkê ra adet e ji me ra qebhet e!

Hema tiştê ez dizanim li cîhanê ne heq heye û ne jî edalet…

Tu çima bi kurdî nizanî?
Di operasyoneke leşkerî da generalekî tirk, hemû gundî li meydana gund top kiribûn û li ser mezinayiya dewleta tirk û yekîtiya axa Tirkiyê bi bire bireke mezin nutuq dikşand. Piştî qedandina nutqê, vegeriya ser pîrekê û jê ra got.

-Ataturk li ku û kînga hat dinê?
Dema pîrê got, ”ez bi tirkî nizanim”, general gelkî qeherî û ji mamosteyê gund û yên dora xwe ra bi zirt got:
-Heta nuha we çima tirkî fêrî vê jinikê nekirye?
Li ser vê hêrs û zirte zirta general, pîrê ji yên dora xwe pirsî, got:
-Ma viya çi dibêje?
Gotinên general ji pîrê ra tercume kirin, ”gotin dibêje çima bi tirkî nizane?”
Pîrê got:
-Ez jineke nexwenda û cahil im. Rojekê jî neçûme dibistanê û loma jî tirkî nizanim. Lê te hewqas mekteb xwendiye û wa ye tu bûyî zabit, de îcar xwelîser tu çima bi kurdî heta nuha hîn nebûyî?

Ew ez imSatilmişê tirk ji qutiya xwe ya bi neynik cixareyek derxist. Dema qutî vekir û cixare derxist, çavê wî bi neynikê bû. Bîstekê pê da tim bû û dû ra jî ji Dûrsûn hevalê xwe ra got:
-Law Dûrsûn, ev merivê neynikê bi min xerîb nayê, fena ku ez wî ji derekê nas dikim.
-Dûrsûn neynik ji destê Satilmiş girt û carê wiha lê nêrî û dû ra jî got.
-Ehmeq helbet ewê bi te xerîb neyê, ew ez im

19 augusti 2008

Dewleta tirk meaş daye qatilan

Rojnameya Tarafê û hin nivîskarên wê li hember ”dewleta kûr” û çeteyên Ergenekonê têkoşîneke pir hêja û bêtirs diddin, ji bo Tirkiyeke demokratîk, ji bo eşkerebûna çete û qatilan xebateke dîrokî û bêhempa dimeşînin.

Roj tuneye ku rojnameya Tarafê dosyeyeke qatilên dewleta tirk eşekere neke.

Tarafê, do dîsa ji îdîanameya Ergenekonê, di derbarê cînayetên dewleta tirk da belgeyeke gelkî girîng weşand.

Rojanameya Tarafê dinivîse, dibêje li gor hin belgeyên ku di operasyona Ergenokonê da hatine bidstxistin da diyar dibe ku, MIT-ê (Teşkîlata Îstîxbarata Milî) li hember êrmeniyan, lê bi taybetî jî li hember kurdan gelek faşîstên tirk wek qatil kirê kirine û bi wan kurd dane kuştin.

Û ji bo vî karê wan jî mehê 4700 dolarê emerîkî meaş daye wan.
Li gor belgeyên di rojnameya Tarafê da hatine weşandin, dewleta tirk di sala 1982-an da biryar girtiye ku li hemberî ermenîyên diyasporayê hin çalakiyên terorîstî bike.

Berpirsîyarekî MITê bi navê ”Nurî Gundeş”(wek Mete Aktaral û Metin Gunyol jî tê nasîn) ji bo meşandina van çalakiyên terorîstî çûye Ewrûpayê.

Nûrî Gundeş, li Ewrûpayê bi gelek qatilên faşîst yên MHP-lî ra têkiliyê datîne û wan di bin serokatiya faşîst û qatilê 7 xortên çep Abdulah Çatli da organîze dike. Di destpêkê da mehê 320 dolarî dide her yekî, dû ra meaşên wan bilind dikin, dikin 4700 dolar. Û ev pere jî ji butçeya dewletê ya dizî(gîzlî odenek) tê dayin.

Di belgeyê da tê gotin ku Wezareta Karê Derve ya Tirkîyê bi rêya dîplomatên xwe gelek çek û cebilxane şandiye Ewropayê, ji van qatilên xwe ra.

MIT dû ra Abbdullah Çatli, Oral Çelîk, Mehmet Şener û çend kesên din ku ji cînayetan li wan tê gerandin, ji bo ku li hember PKK-ê û kurdan ”şer bikin” yanî ji bo ku hin cînayetan bi wan bidin kirn dibin Tirkiyê. Û ji bo cînayetan jî têra xwe cebilxane û sîlehan didin wan.

Û ev taximê qatilan di destpêka salên 1990-î da dest bi kuştina siyasetmedar, rewşenbîr û karmendên kurd dikin. QetilkirinaVedat Aydin destpêka van cînayetên siyasî ye.

Dewletê bi van qatilan heta sala 2007-an, heta "bûyera Sûsûrlukê" bi sedan kurd dan kuştin û wendakirin.

Suleyman Demîrel, Mehmet Agar, Dogan Gureş û Tansu Cîller berpirsiyar û birêvebirên van qatil û cînayetan in.

Helbet kurdan dizanîbûn ku (û ji xwe digotin)yên li pişt qatilan dewlet bi xwe ye, dewlet emir nede ew bi serên xwe nikanin van cînayetan bikin.

Lê ya baş îro ev yek êdî ji îdîayê derdikeve û ji alî dozgerê dewletê bi xwe, bi belge û delîlên gelkî xurt tê îspatkirin ku dewletê ev cînayetana daye kirin.

Di çapemeniya tirk da li hember vê xeberê hin kes matmayî mane, nikanin fêm bikin ku dewlet çawa dikane meaş bide mafya û qatilan?

Berî hertiştî dewleta tirk bi xwe ya çeteyan e, ji alî çeteyan va tê îdarekirin. Loma jî karê wiha ji bo wan gelkî normal e.

Ya din, dewlet mecbûr e meaşê qatilan bide, çimkî kes naçe belaş însan nakuje, belaş nabe qatil.

Divê ew jî ”heqê” xwe bigrin.

Dewleta tirk dema dîtiye ku qanûn û zora wan têr nake, rê nade cînayetan, rabûna qatil kirê kirine û pê kurd dane kuştin.

Yanî çeteyên faşîst kurd belaş nekuştine, dewleta tirk mehê 4700 dolar meaş daye her qatilekî…

Lê ev tenê meaş e, bêguman piştî kuştina her welatparêzekî kurd dewleta tirk miheqeq ”prîm” jî daye qatilên xwe yên dest bixwîn.

Û tiştê meriv matmayî dihêle li gel hewqas belge û delîl jî serokên qatilan, kesêm emir û meaş dane wan hîn jî nehatine girtin.

PARVE BIKE